te doen „aanjagen” en haar met haar bagage naar de Haagsche schuit van half zeven te brengen. De heer naast haar had zich een ander slot van de reis voorgesteld ; hij verklaarde niet te zullen dulden, dat zij dien avond naar s-Gravenhage ging. Hij zou inde herberg „De Prins op het Noord-

einde te Leiden een kamer huren en dien nacht moest zij bij hem blijven. Het vrouwspersoon zeide daarop, „dat sij sulks voor geen honderd gulden zoude doen, want dat haar vader haar uit de Haagsche schuit zoude wagten”. Het laatste, dat de getuige kon vertellen, was „dat, sij alhier te Leiden aangekomen zijnde, die heer en dat vrouwspersoon en eindelijk ook sij deposante aan land getreeden zijn, wanneer de heer en het vrouwspersoon nevens den anderen vooruitgegaan zijn en sij deposante en de schipper, die het goed van het vrouwspersoon droeg, gevolgt zijn en dat tot aan de Oude Vest, wanneer de heer en het vrouwspersoon regt af de Oude Vest langs en nevens malkanderen gegaan en door de schipper met het goed gevolgt zijn en dat sij deposante regt uit de Mare langs gegaan is . Over deze zaak heb ik verder niets gevonden. Het feit, dat de hier besproken beëedigde getuigenverklaring noodig is geweest, doet mij vermoeden, dat de vader van het vrouwspersoon tevergeefs aan de Haagsche schuit op zijn dochter gewacht heeft. De schipper, die klaarblijkelijk niet deugde voor zijn werk en wiens niet al te degelijke reislectuur in beslag was genomen door de justitie, zal wel niet louter aangename herinneringen aan dit gezellige tochtje bewaard hebben. Een voorval als het hier beschrevene maakt het begrijpelijk, dat men inde 18de eeuw jongemeisjes niet gaarne alleen liet reizen en dat hetgeen ons thans wel eens overdreven bezorgdheid schijnt zijn goede reden heeft gehad. Maar aan den anderen kant blijkt vaak, zooals ook hier, de juistheid van de bekende opmerking van Herodotus, dat de dames niet geroofd zouden zijn, als zij het niet gewild hadden.

H. A. HÖWELER

Amsterdam.

Leidsch Jaarboekje 9