Onder Redactie van

Mr A. J. A. A. BARON VAN HEEMbTKA, A. J. W. HARLOFF, Dr. W. EMMENS, Honorair lid der Redactie Prof. Mr. I. A. NEDERBURGH. Redactie-Adres: Hooge Nieuwstraat 3, ’s-Gravenhage. Vaste medewerkers Ds. B. Alkenia, D. C. M. Bauduin, Prof. T. J. Bezemer, J. A. M. Bruineman, W. J. Coenen, Prof. Dr. L. P. Ie Cosquino de Bussy, Mr. A. Colijn, Dr. D. S. Fernandes, C. Frans, Prof, Dr. C. Gerretson, Prof. Mr. E. G. J. Gimbrère, Ir. P. Hövig, Prof. Mr. Dr. Th. W. Juynboll, J. S. C. Kasteleijn, H. Krekel, Dr. J. G. Loohuis, Prof. Dr. Ir. J. A. A. Mekel, Prof. Dr. E. C. Jul. Mohr, Prof. Mr. G. J. Nolst Trenité, C. Poortman, Prof. Dr. A. A. Pulle, G. J. W. Putman Cramer, Dr. Ir. J. G. Schlingemann, Mr. O. E. G. Graaf van Limburg Stirum, Prof. Mr. J. Ph. Suyling, Z. Ex. Luit. Generaal H. N. A. Swart, Mr. A. van Traa, Prof. L. van Vuuren.

Abonnementsprijs p. jaar fr. p. p. ook v. Indië f 7.50 Losse nummers f 0.25 Giro No. 16066

N.V. DRUKKERIJ EN UITGEVERIJ v/H C. DE BOER Jr. - DEN HELDER POSTREKENING 16066 BANKREKENING DE TWENTSCHE BANK N.V. DEN HELDER

Prijs der Advertentiën per regel .... f 0.60 Bij contract tegen nader overeen te komen condities

Het opnemen van bijdragen in dit tijdschrift sluit niet in, dat de redactie zich met den inhoud daarvan vereenigt. De redactie behoudt zich het recht voor om in de bijdragen kleine veranderingen aan te brengen, die op het wezen der zaak niet van invloed zijn.

INHOUD.

Entrefilets en artikelen. De vlaggenquaestie. De Surinaamsche Begrooting. De staatshervorming in Ned.-Indië, II (Slot), door P. de Roo de la Faille. Rubrieken. Volksraad. Over boeken. Gedachtenwisseling. Mededeelingen van de Vereeniging IndiëNederland. De Nederlandsche vlag. Een moderne sproke.

ENTREFILETS EN ARTIKELEN.

De vlaggenquaestie. De bekende verklaring van den Minister van Binnenlandsche Zaken in de Memorie van Antwoord aan de Eerste Kamer der Staten-Generaal betreffende de begrooting voor zijn departement voor 1937, volgens welke een K.B. zal worden uitgelokt, teneinde het rood-wit-blauw als nationale kleuren definitief vast te leggen, heeft heel wat pennen in beroering gebracht. Wij zullen hier niet alle bekende argumenten van historischen, aesthetischen en practischen aard van vóór- en tegenstanders van de Princevlag of van de Statenvlag oprakelen. Naar onze meening zijn die niet van primaire beteekenis. Boven alles heeft een natie-vlag een symbolieke beteekenis, die wortelt in de

mystiek van traditie en geschiedenis. Stort die mystieke kracht ineen, dan kiest een volk zich een nieuwe vlag. Zoo is bijv, een der meest recente voorbeelden van de vaststelling van een nieuwe vlag de Duitsche Hakenkruisvlag, die èn de oude Keizersvlag èn de republikeinsche vlag op zijde heeft geschoven. Daarom vraagt men zich af, waarom het nu eigenlijk noodig is, definitief de kleuren van onze natie-vlag vast te stellen. Vreest men de verdringing van die vlag door het Oranje-blanje-bleu, omdat de Princevlag gedurende de huwelijksfeesten van onze Prinses zoo veelvuldig is uitgehangen? Niemand zal kunnen ontkennen, dat zeer velen van hen, die de Princevlag boven de Statenvlag prefereeren, dit doen omdat zij meenen, dat alleen de Princevlag, waarvan het Oranje een integreerend deel uitmaakt, de mystiek van de innige verbondenheid van het Oranjehuis met het Nederlandsche Volk juist weergeeft. Nu staat vast, dat de Princevlag zich juist in de laatste jaren in een steeds grooter wordende populariteit mag verheugen, die ongeveer gelijken tred houdt met de sterk toenemende verknochtheid aan het Oranjehuis, die zich den laatsten tijd heeft geopenbaard. Voorts mag worden aangenomen, dat er zeker geen enkele Regeering zal zijn — en toch zeker niet de huidige Regeering, die bij monde van den Minister-President steeds de grootste verknochtheid aan het Oranjehuis heeft uitgedragen — die ooit zoover zal willen gaan het uithangen van de Princevlag aan niet-officieele personen en organisaties te verbieden. Maar waarom is het dan noodig, juist nu de vlaggenquaestie te stellen, juist nu, waar honderdduizenden, stellig de overgroote meerderheid van ons volk, zijn verknochtheid aan ons Vorstenhuis ten toon heeft gespreid, die mede tot uiting is gekomen in het uithangen van talrijke Princevlaggen? Ook daarom is het niet gelukkig, dat de Regeering juist thans meent een K.B. uit te moeten lokken om de kleuren van de natie-

vlag definitief vast te stellen. Dat dient nergens toe. Als werkelijk de strooming onder ons volk voor de Princevlag en ons Vorstenhuis steeds grooter wordt, houdt men die zelfs met een Koninklijk Besluit toch stellig niet tegen. De Regeering neme een wijs besluit en spreke niet meer over het aangekondigde Koninklijk Besluit, dat bij bepaalde deelen van ons volk ontstemming wekt. Want het uithangen van de Princevlag verbieden, kan en wil zij niet, omdat zij daardoor reden tot ernstige ontevredenheid zou geven bij zeer velen van ons volk. Maar bovendien is dit besluit praematuur op dit moment en daarom overbodig.

De Surinaamsche Begrooting.

In den kotst mogelijken tijd is de Surinaamsche Begrooting wederom door de Ilde Kamer der Staten-Generaal afgedaan, en de behandeling er van toonde niet veel afwijkende momenten bij vroegere plechtigheden vergeleken. Onder de periodiek terugkeerende wenschen behoorde ook thans weder de vraag naar een algemeen welvaartsplan. Zij, die hiervoor ijveren, vergeten, of weten niet, dat er in het vermaarde rapport van de zoogenaamde Commissie-Bos nog tal van pia vota sluimeren, welker invoering van zeer veel belang zou kunnen zijn voor de welvaart van dit Zuid-Amerikaansche gebiedsdeel. Telkens treft ons weder de ijver en de volharding waarmede de zoogenaamde koloniale specialiteiten in ons Parlement zich in de Surinaamsche aangelegenheden inwerken, en tegelijkertijd is het zoo bedroevend te ervaren, dat het bestudeeren van stukken alleen niet voldoende blijkt om totale onbekendheid met land en volk goed te maken. Zóu men zich de behandeling van eene Provinciale Begrooting kunnen denken door een aantal vroede mannen, die nooit of te

nimmer een voet in die Provincie hadden gezet ? En toch beraadslagen onze honderd Tweedekamerleden, met den Minister van Koloniën aan het hoofd, over de levensbelangen van een „terra facto incognita . Vandaar dan ook de allerzonderlingste opmerkingen, welke bij dergelijke discussies periodiek worden vernomen. Het viel te betreuren, dat de Koloniale Staten hun misnoegen over zekere Regeeringsdaden van het opperbestuur in een afstemmen van de Koloniale Begroeting hadden geuit. Iemand, die boos wordt en die zich dan laat gaan, handelt in den regel onverstandig. Er zouden ongetwijfeld waardiger middelen zijn geweest om de ontstemming te toonen over het niet gekend worden in de hiervoren bedoelde maatregelen, en indien de Koloniale Staten zulke middelen hadden benut, zou hun protest een veel beteren en meer doeltreffenden indruk hebben gemaakt. Dat men spoedshalve de reorganisatie van het Vaartuigenbedrijf zonder overleg met de Koloniale Staten heeft doorgevoerd, is begrijpelijk, al ligt het tevens voor de hand dat de Surinaamsche Volksvertegenwoordiging zich hierdoor gepasseerd heeft gevoeld Een ietwat meer gemoedelijke behandeling ter plaatse had deze wrijving wellicht kunnen voorkomen, vooral wanneer nog eens nadrukkelijk ware betoogd, dat de meer dan noodzakelijke vernieuwing van de Vaartuigen met moederlandsch geld tot stand | werd gebracht.

Anders stond het met de vervorming van ] de Rechterlijke Organisatie. Dit sedert jaren met groote zorg opgekweekte troetelkind van de West-Indische Afdeeling van het Departement van Koloniën heeft nimmer op eenig welkom in Suriname kunnen rekenen, en alle bevoegde autoriteiten hebben zich steeds met deugdelijke argumenten tegen zoodanige immigratie verzet. Waarom deze ongewenschte verandering thans met geweld moest worden doorgevoerd, is ons niet duidelijk geworden. Zou het zijn, dat men het totaal vergeelde dossier heeft willen opruimen, om nu ook eens eindelijk van die zaak af te komen? Een dienst is daarmede aan Suriname niet bewezen, en eene bezuiniging ligt er allerminst in opgesloten. Dat de Koloniale Staten ontstemd waren, dat hun dit novum, zonder vorm van proces werd opgedrongen, is niet meer dan natuurlijk.

Het blijft eene benauwende gedachte, dat nog zoovele Nederlanders in de mogelijkheid van een blanken-kolonisatie in Suriname blijven gelooven. Wenscht men zeer beslist zijn medemensch physiek en economisch te gronde te richten, dan sture men hem als klein-landbouwer daarhenen. Dit is allerminst een los beweren, want voor het lichamelijk verworden van Europeanen, bij duurzaam verblijf in dat tropenland, vormen de nog overlevenden van de zoogenaamde Friesche boeren een afschrikkend voorbeeld; terwijl aan den anderen kant de landbouwproeven van den Surinamer Brandon — wij zouden hem die laatste ƒ 5000. — nog van harte gunnen — met bovenmensche-

lijke krachtsinspanning doorgezet, het sprekend bewijs leveren, dat de zekerheid om een bestaansmogelijkheid in de thans het meest naar voren tredende rijstcultuur te vinden, nog allerminst verkregen is. Hoe zou dan een Nederlandsche boerenzoon, die te voren nimmer gewend is geworden aan zulk een intensen physieken arbeid, nabij den Evenaar, en die na verloop van enkele jaren eene chronische verslapping zal ondergaan, in staat blijken in eenigen tak van den landbouw zóóveel profijt te vinden, dat hij daarvan zijn gezin zou kunnen onderhouden? Ook hier geldt het weder, dat totale onbekendheid met locale toestanden en omstandigheden utopieën doet geboren worden, welke een deel van de massa in vervoering brengen, doch tegen welker vervulling niet genoeg kan worden gewaarschuwd. Het is zoo gemakkelijk achter een Haagsche schrijftafel een vrijwel ongemotiveerd beroep op Coen te doen, en zelfs ’s ministers uitspraak tegen blanken-kolonisatie „hatelijk” te noemen, doch indien onze collega, die hierbij te goeder trouw een deugdelijke zaak meende te bepleiten, eens enkele maanden in Suriname had doorgebracht, dan zou hij de thans gebezigde pen mismoedig nederleggen.

Groote perspectieven zijn bij deze begroeting niet geopend. Trouwens dit kan niet, zoolang de wereldmarkt niet verbetert. De meer dan vruchtbare Surinaamsche gronden zullen suiker, koffie, rijst en desgewenscht cacao in groote hoeveelheden kunnen voortbrengen, maar het wereldbestel is dermate ontredderd, dat de bestaande behoefte aan deze producten niet door aankoop en betaling kan worden vervuld. Het „hopen op verbetering”, zoolang er „leven” is, moet immer weder de inspiratie vormen voor hen, die onder moeilijke omstandigheden arbeiden en onder zwaren druk leven. En als zoodanig gedenken wij met groote sympathie onze broeders in Suriname, die op zoo velerlei gebied blijven ijveren om dit deel van het Nederlandsche Imperium tot meerderen bloei te brengen.