ONDER DE EVENAAR
HET GEHEIMZINNIG GENOOTSCHAP DER BIABA
11.
De eigenaardige ceremonies, welke wij in de vorige aflevering hebben beschreven, dienen eigenlijk slechts als 'n inleiding tot de geneesmethode der biaba. Daarna immers moet de patiënt nog maandenlang in z'n hut „kuren" in tegenwoordigheid van het daarin geplaatste biaba-afbeeldsel, dat de kracht heeft om langzamerhand de ziekte te doen wijken. Al die tijd mag hij niemand anders zien dan zijn eigen vrouw, die hem z'n voedsel bereidt, en de makalumba, lieden, die hem elke vijf dagen komen behandelen, d.w.z. insnijdingen in z'n lichaam maken en hem slaan met de nerven van bananenbladeren. De zieke mag echter in deze periode ook niet door andere personen gezien worden, en als hij zich om een of andere reden naar het bos moet begeven, heeft hij dan ook 'n kleine gong bij zich, waarop hij slaat, opdat iedereen zal weten, dat hij in aantocht is en zich kan verschuilen achter hut of struikgewas.
Mulengola-jongen
Voor de deur van de woning van zulk 'n zieke is 'n klein hekje geplaatst van takken, versierd met veren en uit hout gesneden duiven. Zo weet dan elkeen, dat in deze hut de zieke van de biaba verblijft.
Om vrouwen en kinderen tijdens de behandeling van den patiënt op afstand te houden bedienen de Walengola zich van 'n bromhout, 'n plankje met gaatjes, dat aan 'n sterk touw wordt rondgezwaaid en dan 'n brommend geluid veroorzaakt: de stem van de biaba!
Heeft de zieke 'n dochter, dan mag deze wel bij hem in de hut verblijven, doch in het achterste gedeelte van de hut mag ze niet komen, want daar staat de biaba en het zien daarvan kan ge-
vaarlijk zijn. Dit meisje wordt Kilanga genoemd. In dergelijk geval wordt er in die woning nog 'n beeld geplaatst, dat ook Kilanga heet en 'n meisje voorstelt. Heeft ze 'n kind, dan stelt dit beeld een vrouw voor met 'n kind in haar armen.
Wanneer nu de patiënt na 'n „kuur" van maanden en maanden eindelijk als genezen wordt beschouwd, mag hij z'n hut slechts verlaten, nadat een goed geslaagde klopjacht is gehouden, die rijke buit heeft opgeleverd. Dan eerst kan hij in 't dorp verschijnen en zich mede te goed doen aan 't kostelijk feestmaal, dat ter ere van zijn herstel is toebereid.
Het schijnt wel, dat personen, die aan 'n biaba-genootschap hun genezing te danken hebben, ook voor hun verder leven op een of andere wijze daarmee in betrekking blijven en dat niet slechts voor hun eigen persoon, maar ook voor de leden van hun gezin. Dit blijkt duidelijk bij sommige gelegenheden, o.a. bij 't huwelijk van 'n meisje, dat eenmaal Kilanga is geweest. Hierbij heb-