Uit het dagboek van Mevrouw Slapsma— Tiessens.

Ja, uit het dagboek van Mevr. Slapsma — Tiessens heb ik er voor dit keer nog boven gezet, maar als ’t zoo doorgaan moet met mij en mijnen echtgenoot of mijnen vechtgenoot mag ik nu langzamerhand haast zeggen, dan zal ’t toch wel op eene echtscheiding aangaan moeten ben ik bang. Ja ’t is eigenlijk verschrikkelijk dat ik, nog maar nauw drie vorrel jaars na mijn huwelijk al zoo praten moet, och en vroeger jaren, als vrijgezelde dame zijnde, leek het mij altijd zoo rustig en zoo gezellig toe om getrouwd te wezen, ik dacht altijd bij mij zelfs dan heb je ja net zooveel

aanspraak als je maar wilt en je hebt altijd een om je toe daar je rondom op vertrouwen kunt en daar je krekt mee praten kunt of ’t je Pa of je Ma is zootrekent. Maar och, och zooals dat mij af vallen is, en als wij ’n vijfentwintig jaar vroeger getrouwd waren en wij hadden een stuk of wat kinder, ik en den heer Slapsma, dan zou ik misschien nog probeeren om in mijn lot te berusten, maar hij is krapaan vijftig jaar alleen geweest en ik ben rijkelijk vijftig jaar alleen geweest en zoodoende heeft elk zijn eigenaardigheden vanzelfs. Nou en kinder hebben wij ja niet en daar is nog heel geen uitzicht op ook en men hoort en leest ja zooveel van echtscheidings tegenswoordig, dat daar hoeft een hem ook niet voor te sjeneeren, dat ik wou dit maar zeggen, als den heer Slapsma nog eenmaal weer met die fratsen begint van voor ’n dag of wat, dan stap ik opslag naar eenen advocaat toe en dan kan t mij niet schelen hoeveel onkostens dat er op komen, maar dan moet die maar maken dat wij weer van elkaar af komen, dan kan hij weerom gaan naar zijn eigen loeg toe, maar dan zal ’t hem toch nog wel eens berouwen durf ik wedden, dat hij ’t zoo ver komen gelaten heeft. Wat voor fratsen dat dan waren? Nu, ’t was al weer dagen lang ’t oude liedje met hem: zoo n beetje gniffelen om alles waar ik aanmerkings op maakte en vaak genoeg ook net doen of hij niets hoorde als ik iets tot hem zeide. Nu, vanzelfs, daar maakte ik mij ja al heel slim zenuwachtig over en een keer op eenen morgen besloot ik hem er maar eens goed over onder te houden en hem heel deeg onder ’t oog te brengen dat het nu maar eens voor goed uit wezen moest. En wat deed mij die vreezelke man? In plaats van hem goed koest te houden en ja Fenna en goed Fenna te zeggen op alles wat ik hem voor hield, beginde hij mij daar tegen te keffen en dat in ’t pladde nog wel, ook al om mij te plagen vanzelfs, hij weet ja veels te goed hoe gluipend ik het daar op tegen heb en buitendes, hij had mij in ’t begin van ons huwelijk ja zoo goed beloofd dat hij hem altijd van onze Moedertaal bedienen zou, zoo goed en zoo kwaad als dat dan ging vanzelfs, want voor een van zijn ontwikkeling valt dat nog heel slim af. En was ’t nog maar bij tegen keffen gebleven, dan had ik mij misschien nog wel goed houden kund, maar nee, meneer was erg parmantig ook op zijn manier. „Doe hés aan nou tou boas speuld, mie ducht ik mós nou moar es 'n zetje

boas speulen”, zoo sprak hij tot mij en hij had het nog niet gezegd of hij haalde eene pijp toe zak uit, gestopt en wel en een doosje met Iuisievers had hij ook al bij de hand en eer ik er goed om dacht wat er te doen was, zat hij mij daar te smooken gelijk eenen schoorsteen. Nou, vanzelfs, daar sloeg 't mij ineens verschrikkelijk van op mijne zenuwen, hij had mij bij ’t begin van ons trouwen ja zóó goed beloofd dat ik geen last van dat vieze gedoente hebben zou, en ik kreeg ’t zóó slim te kwaad dat ik van mij zelf viel, maar ja, dat is altijd zoo als ik van mij zelf val, ik verneem toch heel goed alles wat er om mij toe gebeurt. En wat moest ik toen beleven van mijn eigen man? In plaats dat hij bij mij neder knielde en goed en zacht tegen mij praatte, zooals het toch hoort, liep hij toe kamer uit met die smerige pijp nog aldoor in zijnen mond en een oogenblik later, ’k zag ’t allemaal krekt tusschen mijne oogharen door, kwam hij weerom met een emmer vol water, zóó boorende vol dat hij greemde ’n heele hoop over rand heen en dat op mijn splinternief smirnaas karpet. Nu, vanzelf, ’k had hem ja zoo wel aanvliegen kund, maar ik dacht bij mij zelf ’t is ja maar schoon water zoo dacht ik en ’k was toch ook wel nieuwsgierig om te weten wat hij verder in ’t zin had met mij. Nu, en wat deed me die beul, dat onmensch ? Hij plaatste die volle emmer stuif bij mijn hoofd en toen was het „zoo ol, nou mós ’t moar es oet wezen ducht mie, anders zei ik die dizze emmer vol woater es op kop dekken, dat mout ’n wonder middel wezen tegen zeenen.’’ Zoo giftig als ik toen toch ineens wier! In één kerier was ik overeind en eer hij er goed om dacht wat hem overkwam, had ik hem in de gang geduwd en die emmer vol water die hij voor mij bestemd had, die heb ik over hemzelf omgekeerd, dat ’t liep hem toe broekspijpen uit en met dat gesmook was ’t ook in eenmaal afgeloopen, want zijn pijp ging er ook bij uit vanzelfs en hij was zoo veraltereerd, dat die kon ik hem maar zoo af pakken en ’k heb hem opslag in kachel gestopt, dat daar zal ik nooit geen last weer van hebben. En wat hemzelf betreft, van hem zal ik ook wel geen last weer krijgen dunkt mij, teminsent, hij is na dien tijd zoo mak gelijk een schaap en ’t is goed Fenna voor en goed Fenna na, dat ik heb hoop dat hij voor goed genezen is. Hij heeft nu ja ineens heel goed vernomen

dat ik mij niet door hem onder ’t moes stoppen laat, maar als ’t er op aan komt is zoo n leven toch eigenlijks geen leven, men heeft ja geen rust of vrede meer op zoo’n manier en daarom, als hij ’t nog een keer waagt om zoo wat te ondernemen, dan laat ik hem maar stil geworden en dan heeft hij mij mis gehandeld vanzelf en ’k wil wedden dat ik dan zonder veel onkostens van hem af komen kan.

De Waddenduvel

JAN BOER,

(Wintersprookje) deur

Joap Mozzel tuurde over ’t wiede wad. Leege zak slok om schollers, stevelde hai noar de woazege mozzelbaank, ston stil en wachtte. Woar mog e nou weer touhollen? Dat ’t nog wel ’n zetje duren kon, was hom ’t nait. Moar dei schrik, dommee, as doar aarmswoar oet ’t grauwe woater ienèns dei lèlke roege kop kwam! Dat kèl worren, dat dee hom ’t 1 Doar laip joe ’t kold van bie rug deel en dat kiddelde joe nog doagen achterrad. Veur aale vaileghaid eerst ’n kolle veur de zeenen. Kon ’e kauwen en dat gaf hom rust van binnen. Veurzichteg kneep ’e deus weer tou, om gain onneudeg keboal te moaken. „Klik!” dee deksel en „Moj!” schraiwde Waddenduvel achter hom. Mit kreeg Joap ’n giesperd ') van ’n machtege staart, dat ’e stoef op kop ien ’t woater schoot. Deurnat mit trillende kneien schoeldelde hai ien ’t èn en — zag ien twei glènne lachende oogen. „Wat nou, Joap, wors minner? Kens gain knovveltje meer velen?” Joap tröl nog as n rusk, aarms slap, tannen stoef op ’n kanner. Waddenduvel gruilde. „’k Loof, doe hes weer bie mien fles zeten, nait? Hoal ais heer!” Joap goot hom mit schuddende hannen haile zeuven moatjes tougelieks ien zien open sloekerd, moar hai wer d’r nait hait of kold van. Allain moar wat meedliedeg. „Bis aans nog nait zoo’n minne kerel, Joap, al bis ook ’n mensk. ’k Heb aal n bult van mien leven opvreten, moar ’k ben blied dat ’k die totnogtoe nog spoard heb.” ') een striemende veeg.

„Ik ben zunneg”, mommelde Joap. „Wat zei we nou hemmen ?” ’t Roeghoarde bovenlief mit moanen van zeewier rees hoog te t woater oet, oogen staken as glènne kolen. „Zunneg”, stènde Joap, zunneg. Ik bin gain mensk meer. Ik bin ain wést. Verloren bin ’k.” „Ha-ha, doe bis weer doen, Joap, ik heur ’t aal!” „Ik ben dood-nöchter. Ien gain etmoal heb ik ain drup had. En tóch gait ’t verkeerd mit mie. Ik vuil ’t!’’ „Den het d’r ain steukeld. Zeg es, da ’k laig I” Joap sloug oogen deel, hai duurde dat maale gezicht nait aankieken Moar inens rook ’e de flauwe lucht van ’t wier stoef bie hom. „Nou ?!" „Domie.” Waddenduvel vlokte krachtdoadeg. „Docht ik t weer nait? Doe slappentais, wat dus ook bie dei kerel ?” Ale winters — tegen oljoar — mo ’k hom mozzels brengen. En den vertelt ’e mie, hou wied of ’k hen ben. Verleden joar kon t nog ’n beetje lieden, ducht hom, moar nou ” „Ja, ja, en nou was ’t mis, hè. En de oorzoak ?” „Drankduvel”, zee he. Zoo, en dou hestoe hom zeker wiezer moakt, hè, en zegd : Waddenduvel.” „Ik heb joen noam nait nuimd.” „Nee? Dat vaalt mie mit van die. Moar nou weer wat anners. Kiek ais even, dat gesteukel van dei domie begunt mie te vervelen. Heur ais, Joap Mozzel. Is d’r vanoavend wat ien kerk te doun ?” „Oljoarsoavend preek.” „Mooi zoo, mooier ken ’t aal nait. Breng mie den op slag aan waal. D’r ligt toch snei, nait? Mooi, den ken ’k mie zulf wel redden onnerwegens, as doe mie doar bie kerk-en-om moar zoolaank verbaargen wils.” „Wat wol ie den? Wat haar ie ien ’t zin?!’’ „Nait seukern '), kom mit. ’t Zei ’t eerste moal nait wezen dat k doar de boudel ais opschoonen mout!” Joap duurde nait meer vroagen. Moar ienwenneg was ’e lang nait rusteg. Hou dichter of ze bie diek kwammen, hou benauwder of ’e wer. Nou mos t volk d r ais achter komen, dat hai verslag hil mit n Duvel! En nog wel heur grootste vijand, dei ieder joar ’n hoop mensken van kaant mouk. Ze zollen hom vast leventeg ophangen! zeuren.

Moar weerom ? Doarveur kon e zien moat veuls te goud. Wat dei veur haar, ging deur, zetrecht! Doar wazzen ze op diek. Roets, gleden ze omdeel en nou mit ’n groote omweg op ’t loug of. Goud, dat ’t Oljoarsoavend was! Aale volk zat rusteg bie d’ heerd. „Woar wols mie zoolaank baargen ?” vroug Waddenduvel. „Mie ducht, hier ien ’t doodhoeske”, onnaierde Joap. „Doar duurt toch gain staarveling komen.” „Dat ken. n Mooi stil stee. Loat mie hier zoo iaank wachten. Even kieken. O, dat is Domies padje zeker, hè, aan annerkaant heeg? Joap, tot dommee den, hè!” „Mout ik den nog weeromkomen? Om hou loat ?” „Dat zei tied wel oetwiezen. As ik mien slag hier sloagen heb !” Joap schudde over aal zien leden, dou ’e ’t luk deurke op klink dee en ofzakte noar ’t loug. Wat haar e omhans had ? O Heere, as d r nou ais wat gebeurde! Nou mos dat monster ais ’n moord begoan. En dat nog wel op Domie!! Verachteg, hai was d’r tou ien stoat! Domie .... kon dei aarme sloof ’t ainlieks helpen ? Welnee, ’n doodgoie kerel was ’t ja! Mos ’e hom den woarschouwen ? Ja, moar hou? Zeggen, dat hai Duvel t pad wezen haar? Den ston ’e haildaal ien ’t zwaarte bouk. Hou den? Wacht es, joa, dat wol ’e zeggen. Veurzichteg op hannen en vouten kroop ’e achter heeg laans, dat Waddenduvel niks vernemen zol. Dou zachjes aanschellen. Domie dee zuls open. „Domie ’k loof ... het spoukt ien joen toen. Achter bie ’t kerkhof zag ik wat noar ’t doodhoeske sloepen Net ’n duvelsgedoante, Domie !” „Man, je booze geweten. Ga weg van mij. Jou zondaarsgezicht ziet al de voorboden. Ga, en stoor mijn vredege overpeinzingen niet.” „Domie! Heur, ik zeg joe, hai het ’t op jóe verzain ! Domie!!” Moar deur was aal weer dicht. En aan anner kaant heurde hai meedliedeg de olie man: „Arme kerel. Het uur der vergelding nadert. Heere, wees den armen zondaar genadig!” Joap ston as stain! Wat mos ’e, wat zol ’e? Hier haar e niks meer te zeggen. Veur Domie was ’e verloren. Och, dei goie, olie sloof! Mos hai den mit aigen oogen aanzain, dat ze hom dommit .... God-help-mie. nee !! Dat mog nait,

nooit! Hai, Joap, was ’n zunneg baist, as ’t er aan kwam, moar de dood van dizze onschullege ol man, dei mog e nait op zien gewaiten loaden. Moar wat den? Laank kon ’t nait meer duren, den kwam ’t kerkvolk. Doar schoot hom inens 'n helse gedachte deur de kop. Hai vloog noar hoes en kwam weerom mit ’n koar vol stroo. Dei schoof ’e noar ’t doodhoeske . . . Waddenduvel heurde hom bie deur morrelen. „Wat nou?!” „Mie ducht, ie wazzen zoo kold”, stènde Joap. „’t Ziegt ') doar zoo deur spleten hen. Hier heb 'k wat stroo om joe onner te dekken zoolaank. Want ’t ken nog wel ’n toerke aanhollen. 2) Dat roasde Waddenduvel goud tou. Hai kroop stief onner ’t stroo en waarmde zoo zien stènkolle lief. Onnertied schoof Joap doodstil baide grundels op deur. „Blief je waarm zoo?” vroug 'e. „Meroakel”, kwam de stem onner oet ’t stroo. „Aans, wacht moar even”, zee Joap, „den moak we ’t nog wat lekkerder.” En mit smeet e ’n brannende zwevelstok onner pannen deur. Ain fluister 3) en ’t haile hoeske ston glèn. Joap noar toren en begon as ’n wilde aan klok te hangen, len ain poest was ’t haile loug op ’n bainen en stormde op kerk of. Domie stommelde ook noar boeten, doodverschrikt. „Brand ! Brand !” raip Joap moar aal. „Mit luu ! ’t Doodhoeske braandt of!” Moar gainain van allen duurde mitgoan. ’t Doodhoeske was 'n ding, dat ze overdag aal schouwden.4) En nou was ’t nog wel oavend en aal. En den zoomoarhèn ien braand! Doar was wat bie ! Moar Domie kwam noar veuren en vroug Joap, wat er goande was. Dei bedudde hom, dat e mitkomen mos, den zol ’e zain, dat hai zoo krekt nait logen haar. Dou ze bie ’t brannende hokje stonnen, zagen ze deur de lichte glieven het staarvende gevoarte, ’t hoar verschruid, pikzwaart. ’n Zwoare plof, ’t lichoam vil om en ’t hoeske stortte d’r van ien kanner. Domie volde hannen en dee ’n gebed. Dou zaag ’e Joap laank ien oogen, legde hom haand op scholier en nam hum mit ien kerk. b tocht. 2) poosje duren. 3) laaiende opflikkering. 4) hier: wantrouwend vermeden.

’t Volk keek mit stomme oogen tou en volgde baide manluu op groode ofstand. Binnen zagen ze roege Joap zoo ien zien stinkende viskerspakje mit hooge sliekstevels aan ien ain van de bovenste banken. Dou begon Domie zien Oljoarsoavendpreek. Hai hil aale dooden van ’t verloopen joar aan, mainst slachtovvers van de zee, of laiver van de Waddenduvel. En dou kwam ’t! Joap Mozzel mog onner preekstoul komen, Domie spreide hannen over hom oet, schol hom aal zien zunnen kwiet en gaf hom zien zegen. „Want”, zee ’e, „hij is de verlosser, die den Duivel durfde trotseeren en voor eeuwig onschadelijk maken. Ginds onder de puinhoopen van het lijkenhuisje ligt thans het lijk van onzen grooten Vijand. Gevallen onder de handen van een armen zondaar, die daardoor Godes zegen heeft verdiend.” Aale mensken rezen ien ’t en. Troanen stonnen heur ien oogen, dou Domie zien gebed dee veur dei zundege Joap, dei ze nou zoo hail anners zagen. En elk beedde ien stilte mit . . . Dou ’t orgel zien Oljoarsoavendlaid zongen haar, gingen ze aalmoal noar boeten, Domie mit Joap veurop. Onner de rookende puunhoopen van ’t doodhoeske zaagen ze ’t zwaarte gevoarte liggen. Gain mensk, dei ain woord zee. Kerels zetten pet d’r bie of, en vrauluu slougen schoet veur oogen. len dei kerkhofstilte kwam Domie ’n stap noar veuren. Hai stelde veur om mit ’n kanner ’t dooie lichoam van de Vremde eervol te begroaven. Joap mog ’t stee aanwiezen. „Den sloag ik veur”, zee dei, „om hom mit ons allen achter diek te brengen, ’t Is hoog tij boeten, wie huiven nait wied te loopen. Zien woonstee was op ’t Wad, doar zei 'e zien graf ook hemmen . . . Zoo zol ’t gebeuren, 'n Groote slee wer aanhoald. Joap mog hom schoeven, Domie d’r noast, de annern mit schienvatten d’r achter aan. ’t Was gain treurege begravvenis, moar toch wer d’r gain stom woord bie zegd onnerwegens. Elk laip mit zien aigen wonnere gedachten. Op diek hillen ze stil. Moan kwam achter duustere sneiwolken vandoan en scheen op ’t zwaarte liek van de Waddenduvel, ’t Volk huverde. Dei glenne oogen staken nog, net of ze nog leefden. Zuitjes schoof Joap zien vrachtje noar beneden ien ’t woater en bleef onner aan diek stoan, pet

ien haand. Zoo ston e ien gedachten, dou Domie ’n leste gebed prevelde en ’t volk aan heur aigen dooden dochte, dei doar gunners deur dizze groote Onbekende omkomen wazzen . . . Moar dou gebeurde ’t! t Zinkende lichoam kwam weer noar boven, n poar vegen van de machtege staart, ’n grauw overhörn en ... . mit Joap tusschen zien klauwen zwom Waddenduvel de daipe duusternis binnen . . . Duvels kennen ja nait dood ! Reerend stoof t volk oet ’n kanner en raip: „Nou is tóch verloren! Heere, wees doè hom nou genoadeg !”