NIEUWSBERICHTEN

PERSONALIA W. J. van den Berg f Op 8 september 1960 ontvingen wij het bericht dat op 26 juli 1960 is overleden in de leeftijd van 47 jaar de heer W. J. van den Berg, in leven adjunct-directeur van de Zeevaartschool te Scheveningen. De heer van den Berg was lid van de Vereeniging van Technici op Scheepvaartgebied. Jubileum van de heer A. Borstlap 6 september j.1. heeft de heer A. Borstlap, algemeen procuratiehouder van de N.V. Scheepswerf en Machinefabriek „Waalhaven ’ te Rotterdam, het feit herdacht dat hij 2 5 jaar bij deze vennootschap in dienst was. Ter gelegenheid daarvan is hij ’s-middags door de directie der werf, de heer C. W. Visser, ten kantore toegesproken, die hem uit naam van de N.V. een gouden horloge overhandigde. Daarna vond in de kantine een receptie plaats, waarbij de jubilaris, die vergezeld was van zijn echtgenote, vele felicitaties, geschenken en bloemen in ontvangst heeft mogen nemen. 50-jarig bestaan Motorenfabriek „De Industrie’, Alphen a. d. Rijn Van middeldrukmotor tot moderne dieselmotor Op 12 september was het een halve eeuw geleden, dat wijlen de heer Johannes Boot in zijn nieuwe fabriekje met één man personeel heel bescheiden hegon met het maken van de eerste Industrie-middeldrukmotor. Tot 1917 werd er 300 a 400 pk per jaar geproduceerd, maar de afzetmogelijkheden waren gunstig en in 1917 kon een tweede fabriek in gebruik worden genomen waar 28 man werk vonden. In 1918 werd aan middeldrukmotoren ca. 800 pk vervaardigd; in 193 0 was men aan de 5 800 pk per jaar toe. Inmiddels was in 1928 de tegenwoordige commissaris, de heer Ph. Boot mede-directeur geworden en in ’31 werd de derde nieuwe fabriek in gebruik genomen, waar de fabricage van dieselmotoren werd voorbereid, waarvan de eerste 4-takt in 1932 werd afgeleverd. De fabricage van middeldrukmotoren werd geleidelijk stop gezet; in totaal zijn er daarvan een 1200-tal geleverd. Tot 19 57 heeft het type VD 4-takt motor zich kunnen handhaven, nadat het intussen duidelijk was geworden, dat dit type zich minder goed leende voor verdere ontwikkeling naar vermogens boven 60 pk per cilinder, in direct omkeerbare uitvoering en geschikt voor drukvulling door middel van uitlaatgasturbines. Dies is uit de bestaande VD-typen, via een aantal prototypen de nieuwe D-serie ontworpen, die thans het gehele produktieprogramma van de Motorenfabriek „De Industrie” omvat en voor de vervaardiging waarvan in 1957 de vierde nieuwe fabriek in gebruik werd genomen; voor eventuele verdere uitbreiding is nog 40.000 m2 aan het bestaande terrein beschikbaar. Zo heeft een éénmansbedrijfje zich in een halve eeuw ontwikkeld tot een motorfabriek met een goede naam in binnenvaart, bergings- en baggerbedrijf, visserij, kustvaart als ook op het gebied van stationaire motoren voor tal van industrieën. Er is ter gelegenheid van dit jubileum een smaakvol uitgevoerd gedenkboek verschenen, waaraan wij het bovenstaande hebben ontleend.

Nieuw complex van N.V. Machinefabriek Hensen Tendens naar kranen met steeds grotere capaciteit Staande op een podium in een der bedrijfsruimten van het nieuwe fabriekscomplex van de N.V. Machinefabriek Hensen aan de Eemhaven te Rotterdam, haalde 9 september j.1. mr. J. Klaasesz, Commissaris van de Koningin in de provincie Zuid-Holland, een kraanhandle over. Op een aantal televisieschermen zagen daarop de talrijke genodigden buiten aan een mast langzaam de „Hensen”-vlag omhoog stijgen, en daarmede was het nieuwe, grote bedrijfscomplex officieel geopend. Mr. J. Klaasesz had deze handeling ingeleid met een geestig toespraakje, waarin hij o.m. verklaarde getuige te zijn van een typisch Rotterdamse plechttigheid, zoals het ook typisch Rotterdams was geweest, dat voor dit bedrijf reeds de eerste paal was geslagen toen de vereiste vergunningen hiervoor nog niet binnen waren. „Na de gemeente en het rijk is het eigenlijk pas in de laatste jaren dat ook de provincie zich met de industrie is gaan bemoeien,” aldus zeide de heer Klaasesz. „De vraagstukken inzake industrievestiging en industrieuitbreiding gaan tegenwoordig niet meer alleen de gemeenten aan. Rotterdam heeft getoond door snelle beslissingen te nemen hoe onze nationale industrie en economie kunnen worden gediend. Wij begrijpen dat Rotterdam het als een rem voelt, dat ook nu weer andere openbare lichamen een vinger in de pap proberen te krijgen, ofschoon dit niet altijd lukt. Om alles zo vlot mogelijk te laten verlopen, met name wat betreft de oplossing van problemen die verband houden met wegverbindingen, woningbouw, recreatie en energievoorziening, is dit echter toch wel nodig”. Tevoren had prof. ir. D. A. A. Kooien, president-commissaris van de N.V., de genodigden welkom geheten. Vervolgens sprak een der beide zoons van de huidige directeur, de heer Jos. Nijman, die de bouwheer is van het nieuwe fabriekscomplex. Hij herinnerde aan de voorgeschiedenis van de bouw en bracht dank aan allen die aan de bouw hebben medegewerkt. , Aanpassing De directeur van de N.V. Machinefabriek, de heer J. M. Nijman Dzn., zeide in zijn toespraak o.m., dat hij zich kon indenken, dat men zich afvraagt of de opzet van het nieuwe fabriekscomplex (20.000 m2 tegen 2.000 m2 in de oude fabriek aan de Oostmaaslaan) niet te groot is. „Wij hebben ons echter aangepast aan de ontwikkeling in onze branche,” aldus de heer Nijman. De vraag naar gemechaniseerd transport, waarvan kranen een belangrijk deel uitmaken, is vooral na de oorlog sterk toegenomen. Deze toeneming is niet alleen van kwantitatieve aard, maar zij is ook sterk kwalitatief gericht. Daarnaast is evenwel de toeneming van de produktie in het bijzonder gericht op grotere capaciteiten en afmetingen van de produkten. Het is vooral de scheepsbouwindustrie die op dit gebied een revolutie te zien geeft, en hier kan bovendien worden gesproken van zich nog steeds wijzigende fabricagemethoden. De ontwikkeling naar grotere kranen zet zich nog steeds voort, zodat wij reeds een opdracht boekten voor een werf kraan van 200 ton terwijl wij

thans in vergevorderde onderhandelingen zijn over kranen van 300 ton”, aldus de heer Nijman. Het nieuwe fabriekscomplex heeft een investering gevergd van ƒ 7,5 miljoen. Geschiedenis De N.V. Machinefabriek Hensen is in 1875 opgericht. Zij was aanvankelijk gevestigd in een tweetal smederijen, eerst in de Brandsteeg en de Hooimarkt te Rotterdam. In 1912 werd er een klein fabriekje geopend aan de Oostmaaslaan, waar door het vrijkomen van gronden in de loop der jaren een verdere uitbreiding heeft kunnen plaatsvinden, tot de reeds vermelde oppervlakte van 2000 m2. Deze uitbreiding werd vooral noodzakelijk door de bouw van grote kranen, waarmede in 1915 een begin was gemaakt. Het is de grote verdienste geweest van de huidige directeur van de fabriek, de heer J. M. Nijman Dzn., die reeds 45 jaren in het bedrijf werkzaam is, dat hij in 1915 direct de leiding op zich heeft genomen van de kraanbouw en dat hij de produktie hiervan zo sterk heeft opgevoerd. In 195 3 werden de eerste plannen ontwikkeld en ten uitvoer gebracht voor het nieuwe fabriekscomplex aan de Eemhaven. Thans is na een geleidelijke overgang het gehele bedrijf, te weten kantoren, en de bedrijfsafdelingen staalbouw, machinebouw en liftenfabricage, op het terrein aan de Eemhaven geconcentreerd in nieuwe, moderne en vooral ruim opgezette gebouwen. Men beschikt op het nieuwe werkterrein bovendien over een afvoersteiger van 180 meter lang en 14 meter breed, waaraan grote zeeschepen kunnen aanleggen. Naar de heer J. M. Nijman Dzn, mededeelde, is zijn onderneming de enige op haar gebied, die zo dicht aan open zee kan laden en losMen kan in de nieuwe fabriek de allergrootste en modernste kranen bouwen; en dat ook de evolutie op dit gebied niet stil staat bewijst wel het feit, dat er zelfs kranen van 3 00 ton hefvermogen in het verschiet liggen. De evolutie naar grotere kranen met een hefvermogen van 200 ton houdt uiteraard sterk verband met de ontwikkeling in de scheepsbouw, waar op steeds grotere schaal sectiebouw wordt toegepast. Belangrijke orders De bouw van kranen vindt in hoofdzaak plaats voor de export. Juist de laatste maanden is het de directie van de fabriek gelukt om na lange onderhandelingen en onder zeer zware concurrentie, vooral van Duitse zijde, een aantal belangrijke buitenlandse opdrachten te boeken, waarvan wij vermelden: een serie werfkranen voor de grootste scheepswerf in Zweden (Götaverken) met een hefvermogen van 100 ton, een tweetal 20-tons hefkranen voor een Britse scheepswerf, een 200-tons poortkraan voor een der grootste werven van ons land, een drijvende dieselhydraulische stukgoedkraan voor de Rotterdamse haven, twee 40-tons kranen voor een scheepswerf in Peru en eenzelfde kraan voor een werf in Brazilië. In totaal is met deze orders een bedrag gemoeid van ruim ƒ12 miljoen. Mede door deze opdrachten is de bedrijfsbezetting voor de komende twee jaren volkomen gedekt. De jaaromzetten van de N.V. Machinefabriek Hensen bewegen zich tussen de ƒ 15 en 20 miljoen. De nieuwbouw, die zoals reeds vermeld een investering heeft gevergd van 7,5 miljoen, heeft men voor het overgrote deel uit eigen middelen kunnen financieren.

Het huidige personeelstekort is een voortdurende zorg voor de directie. Naar men ons mededeelde bedraagt het aantal personeelsleden thans ongeveer zeshonderd; maar in het nieuwe fabriekscomplex is er plaats voor zeker 1200 werkkrachten. Bovendien zijn de huidige afzetkansen voor de kranen van Hensen kennelijk dermate gunstig, dat het personeelstekort van het ogenblik een verdere expansie van het bedrijf inderdaad in de weg staat. Nederlands Normalisatie-instituut ’s-Gravenhage Het Nederlands Normalisatie-instituut heeft ter kritiek gepubliceerd het normontwerp: 967-60 Bordessen en trappen in macinekamers aan boord van schepen. Algemene richtlijnen. T oelichting In opdracht van commissie H2 (Onderdelen voor de scheepsbouw) is door een speciale studiecommissie het oorspronkelij ke ontwerp voor bovengenoemd onderwerp, als gevolg van ontvangen kritiek, geheel opnieuw bewerkt en als 2e ontwerp ter kritiek gepubliceerd. Zoals in de titel is vermeld, beperkt dit ontwerp zich tot algemene richtlijnen. T.z.t. zal aan deze norm een norm worden toegevoegd die nadere details betreffende de constructie van bordessen en trappen zal bevatten. Bij het opstellen van normontwerp 967 is speciale aandacht besteed aan het zoeken van een constructievorm, waarbij de bordessen aan alle functionele eisen voldoen, doch tegen zo laag mogelijke kostprijs kunnen worden vervaardigd. Dit komt o.a. tot uiting in de keuze van de breedte der bordessen en in de constructievorm der scepters. Het ontwerp is eveneens gebaseerd op proefnemingen die zijn verricht betreffende de doorbuiging van machinebordessen bij verschillende belastingen en bij variabele afmetingen. Door de N.V. Werkspoor zijn hiervoor proeven genomen met een plaatselijke belasting, bij de N.V. Stork proeven met gelijkmatig verdeelde belastingen. Kritiek op dit normontwerp wordt gaarne ingewacht vóór 1 januari 1961 bij het Nederlands Normalisatie-instituut, Postbus 70, ’s-Gravenhage. Exemplaren van dit ontwerp zijn a ƒ 0,50 verkrijgbaar bij bovengenoemd instituut. Grasso sticht Belgische onderneming Grasso’s Koninklijke Machinefabrieken N.V. te ’s-Hertogenbosch heeft, zo deelt de directie mede, samen met een bekende Belgische machinefabriek, opgericht de S.A. Ateliers Frangois te Luik. In de nieuwe onderneming worden de Belgische belangen van Grasso ondergebracht, waaronder de dochteronderneming te Brussel, en zullen alle industriële en commerciële activiteiten van de Belgische partner worden voortgezet. Door deze associatie voorziet Grasso tevens in de dringende benodigde vergroting van haar produktiecapaciteit, aldus de directie.

Nieuwe opdrachten Verschure & Co’s Scheepswerven en Machinefabriek te Amsterdam heeft order ontvangen van het Phillippijnse Gouvernement voor de bouw van 3 14 duims cutterzuigers, 1 grijperhopper en twee duwboten. De Scheepswerf Barkmeijer N.V. te Vierverlaten heeft van de Rijkswaterstaat opdracht ontvangen tot de bouw van een nieuwe veerboot voor Ameland. Het schip zal in dienst worden gesteld in de loop van 1961 teneinde reeds voor het komende seizoen te kunnen worden gebruikt. Het schip krijgt een accommodatie voor 614 personen. Bijna de helft van deze reizigers zal van een zitplaats kunnen gebruik maken. Beneden zal geen passagiersaccommodatie zijn, de salon op het promenadedek wordt daarentegen zeer ruim. De diepgang van deze nieuwe veerboot zal slechts 1,05 m bedragen. De grootste lengte wordt 36,90 meter, de breedte 8,60 meter en de holte 2,60 meter. Ter voortstuwing zullen twee StorkRicardomotoren van elk 220 pk worden opgesteld. T ewaterlatingen Op 9 augustus 1960 is met goed gevolg te water gelaten het m.s. Axel, bouwno. 214 van N.V. Scheepsbouw- en Reparatiebedrijf Gebr. Sander te Delfzijl, bestemd voor Rederij A. Nielsen C.V. te Amsterdam. Hoofdafmetingen zijn: lengte 1.1. 48,60 m, breedte o. sp. 8,70 m, holte tot dek 3,65 m. In het schip zal een enkelwerkende 4-takt Industie-motor van het type 6 D 7 O worden geplaatst met een vermogen van 395 pk bij 3 07 omw/min. Het m.s. Axel heeft ijsversterking (Glacé) en wordt gebouwd onder hoogste klasse Bureau Veritas. Bij de N.V. Scheepswerf „Westerbroek”, J. G. Broerken te Westerbroek is 29 augustus 1.1. de coasterzandzuiger Isca, bestemd voor Engelse opdrachtgevers, te water gelaten. De grootte bedraagt 600 ton dw. De voornaamste afmetingen zijn: lengte over alles 51,50 meter, breedte 9 meter, holte 4 meter.’ Als hoofdmotor zal een 660 pk Lister Blackstone worden opgesteld. De pompen voor de zandzuigerij worden aangedreven door een 225 pk Lister Blackstone. Voorts worden nog twee Lister-motoren van 46 pk voor hulpaandrijving opgesteld. De bouw vindt plaats onder toezicht van Lloyd’s Register of Shipping, 100 A-l en het Ministery of Transport. De kiel is inmiddels gelegd voor een coaster van 1600 ton dw, bestemd voor Denemarken. Dit shelterdekschip krijgt als hoofdmotor een 12 50 pk Deutz. Bij de N.V. Scheepswerven Gebr. van Diepen te Waterhuizen werd met goed gevolg te water gelaten het motorkustvaartuig Keizersgracht, bestemd voor Spliethoff’s Bevrachtingskantoor N.V. te Amsterdam. De Keizersgracht is van het shelterdecktype en meet plm. 1050 ton dw. De afmetingen zijn: lengte o.a. 68,70 m, breedte 10,20 m en holte 4 en 6,15 m. De beladen diepgang bedraagt 3,98 m. De voortstuwing geschiedt door een 860

pk Werkspoormotor, terwijl voorts in de machinekamer twee Lister hulpmotoren van 62 pk en één Lister hulpmotor van 46 pk zullen worden opgesteld. De uitrusting zal o.m. bestaan uit één mast met twee laadbomen met een hijs vermogen van drie ton en twee laadbomen met een hijsvermogen van vijf ton, vier hydraulische laadklieren, hydraulische stuurmachine, ankerlier en kaapstander, centrale verwarming, elektrische lichtinstallatie van 110 volt, radio-telefonie, echoloodinstallatie en richtingzoeker. De bouw geschiedt onder toezicht van Lloyd’s Register of Shipping 100 a 1 en Scheepvaart Inspectie voor de onbeperkte vaart. De kiel is inmiddels gelegd voor een soortgelijk schip voor rekening van de N.E.H.I.M. te Amsterdam. Op 24 augustus 1960 is met goed gevolg te water gelaten het m.s. 'Westereems, bouwno. 75 8 van E. J. Smit & Zoon’s Scheepswerven te Westerbroek, bestemd voor de heer C. Bos te Schiedam. Hoofdafmetingen zijn: lengte 1.1. 65,22 m, breedte o. sp. 10,26 m en holte t. dek 3,85/6,05 m. In dit schip zal geïnstalleerd worden een 4-takt enkelwerkende Werkspoor-motor van het type TM ABS 396 met een vermogen van 1250 pk bij 275 omw/min. Het m.s. Westereems wordt gebouwd onder hoogste klasse Bureau Veritas. Op 24 augustus 1960 is met goed gevolg te water gelaten de zandzuiger Knoben, bouwno. 111 van N.V. Scheepswerf „Foxhol” v/h Gebr. Muller te Foxhol, bestemd voor Limfjord Vaerftet A/S te Aalborg (Denemarken). Hoofdafmetingen zijn: lengte 1.1. 32,00 m, breedte o. sp. 8,00 m en holte 2,50 m. In deze zandzuiger zal te Denemarken een B.&.W.-Alpha dieselmotor worden geïnstalleerd. Het casco van de zandzuiger Knoben werd gebouwd onder klasse Bureau Veritas. 27 augustus jl. heeft mevrouw G. M. Mavroleon uit New York bij de Koninklijke Maatschappij „De Schelde” in Vlissingen het motorvrachtschip Vinnamore Valley gedoopt en te water gelaten, dat daar onder no. 306 wordt gebouwd voor de FalaiseSteamship Co. te Bermuda. Het schip heeft als gesloten schutdekker een draagvermogen van 14.800 ton en wordt uitgerust met een Schelde-Sulzer-motor van 7800 pk. Bij de Machinefabriek en Scheepswerf van P. Smit Jr. N.V. te Rotterdam is 3 sept. het voor de N.V. Vereenigde Nederlandsche Scheepvaartmaatschappij te ’s-Gravenhage in aanbouw zijnde motorvrachtschip Serooskerk met goed gevolg te water gelaten. De doopplechtigheid werd verricht door mevrouw W. A. J. Rijkens-Koops, echtgenote van de onderdirecteur van de V.N.S. Ir. E. Struyk, een der directeuren van de werf, begroette na de tewaterlating de vele genodigden in het kantoorgebouw. Hij dankte de doopster voor haar medewerking en bood haar als blijvende herinnering een geschenk aan. Spreker dankte de rederij voor de bouwopdracht en sprak de hoop uit, dat binnen enkele maanden het zusterschip, de Simonskerk, te water gelaten kan worden.

De heer H. Harinck, directeur van de V.N.S. zeide, dat de Serooskerk de eerste van een serie van vijf zusterschepen is. De V.N.S. heeft behoefte aan schepen, niet alleen voor uitbreiding maar ook voor vervanging. Dit nieuwe schip is naar de Zeeuwse dorpen Serooskerke op Walcheren en Schouwen genoemd, twee plaatsen, die op de nominatie staan om als zelfstandige gemeenten te verdwijnen. Van genoemde serie van vijf schepen zal de werf van P. Smit er twee bouwen. C. van der Goessen & Zonen s Scheepswerven N.V. zal er eveneens twee bouwen en de N.D.S.M. in Amsterdam een schip. De werf van P. Smit zal bovendien nog een soortgelijk schip voor de Koninklijke Paketvaart Maatschappij in Amsterdam bouwen. De voornaamste gegevens van het schip zijn: lengte over alles 161,00 m, lengte tussen de loodlijnen 146,30 m, breedte over spanten 21,03 m, holte in de zijde 11,89 m, zomerdiepgang 8,99 m, en draagvermogen bij deze diepgang ca. 12.000 ton a 1000 kg. Het schip wordt gebouwd volgens de hoogste klasse van Bureau Veritas en voldoet aan de voorschriften van de Nederlandsche Scheepvaartinspectie en de Havenarbeidsinspectie. De snelheid van het geladen schip zal 18 Engelse zeemijlen per uur bedragen. Het schip wordt voorzien van 5 laadruimen. In de boventussendekken van de ruimen 3 en 4 worden koelruimen aangebracht, verdeeld in 8 compartimenten.Ruim 1 en 4 worden o.a. ingericht voor het vervoer van eetbare olie, verdeeld in 7 compartimenten. In boventussendek 5 zijn een tweetal tanks ingebouwd voor het vervoer van houtolie. Verder worden nog een kruitkamer en 8 compartimenten voor speciale lading ingebouwd. Alle laadruimten zullen door een CO2 -installatie tegen brand worden beveiligd. Het schip wordt van een uitgebreid laadgerei voorzien. In totaal worden geplaatst: 10 laadbomen van 3-6 ton, 8 van 3-12 ton, 1 van 50 ton en 1 van 120 ton. De laadhoofden van het bovendek krijgen waterdichte stalen luiken, volgens het MacGregor-patent. De ankerlier, de verhaallier en de laadlieren worden elektrisch gedreven. Het stuurgerei bestaat uit een elektrisch-hydraulische stuurmachine met 4 cilinders, elektrisch bestuurd vanaf de brug. Het schip kan 12 passagiers vervoeren, ondergebracht in 8 hutten. Elke hut is voorzien van een eigen toilet en douche. Voor passagiers en officieren zijn een ruime eetsalon en een rooksalon aanwezig, benevens een 2-tal veranda’s. Ook voor het overige personeel worden aparte eetkamers ingericht. Voor knutselaars onder de bemanning komt er een „hobbyhut”. Alle verblijven en salons krijgen „airconditioning”. Het schip wordt uitgerust met radio, radar, richtingzoeker, gyrokompas met automatische piloot, echolood en een Suezkanaal-zoeklicht. De voortstuwing van de Serooskerk zal geschieden door een direct omkeerbare enkelwerkende tweetakt Smit/Burmeister & Wain motor, kruiskoptype, met 9 cilinders, diameter 740 mm, zuigerslag 1600 mm, ontworpen voor een maximum continu-vermogen van 11.250 apk bij 115 omw/min.

De motor is van het modernste type met drukvulling door middel van drie door de uitlaatgassen gedreven Rateau turboblowers en ingericht voor het gebruik van zware brandstofolie. De benodigde elektrische stroom zal geleverd worden door vier Stork dieselmotoren, elk direct gekoppeld aan een Smit-gelijkstroomdynamo, 22 5 kW, 220 volt. Voorts worden de gebruikelijke hulpwerktuigen geplaatst. Bij C. van der Giessen & Zonen’s Scheepswerven N.V. te Krimpen aan den IJssel is 5 sept. 1960 om vijf uur het voor de Koninklijke Nederlandsche StoombootMaatschappij N.V. te Amsterdam in aanbouw zijn de motorschip Parthenon vlot te water gelaten. De doop en tewaterlating geschiedden door mevrouw J. Gieben-Key, echtgenote van mr. A. H. C. Gieben, secretaris-generaal van het ministerie van verkeer en waterstaat. Het schip zal in december a.s. aan de rederij worden geleverd. Het is het tiende van een serie van dertien zusterschepen wier namen alle op „on” eindigen. Van de reeds in de vaart zijnde schepen zijn de Memnon en Chiron eveneens bij Van der Giessen gebouwd, terwijl het negende schip van de serie, de Ladon, medio sept. aan de vloot van de K.N.S.M. zal worden toegevoegd. De schepen hebben alle een draagvermogen van 4.500 ton. Na de tewaterlating heeft in het directiekantoor de heer P. J. van der Giessen, directeur van de werf, gezegd, dat dit jaar het bouwen van schepen voor de K.N.S.M. een hele drukte voor zijn bedrijf heeft meegebracht. Op de vrijgekomen helling zal de kiel worden gelegd voor nog een schip van de K.N.S.M., dat Palamedes zal heten. Spreker hoopte op bestendiging van de relatie tussen de werf en de rederij in geval er een nieuw programma van vlootvernieuwing door de K.N.S.M. zal worden vastgesteld. Het is verheugend dat ondanks de minder gunstige tijden de rederij op spoedige levering van het pas te water gelaten schip aandringt. Door modernisering van het bedrijf is men bij Van der Giessen in staat vlug en goedkoop te bouwen. Zo is dezer dagen een nieuwe grote magneetkraan in gebruik genomen. Als herinneringsgeschenk bood de heer Van der Giessen aan de doopster een gouden armbandhorloge aan. De heer M. C. Kieft, directeur van de K.N.S.M., wees erop, dat de „on”-schepen van Europa varen op het Caribische gebied, en van dit gebied naar Z.-Amerika en de Ver. Staten, waarbij een gunstige frequentie van de afvaarten en de gelegenheid tot meenemen van alle soorten goederen tot de zwaarste machinerieën toe, opvallen. De uitrusting van de schepen is hierop berekend. Spreker hoopte, dat op de werf nog vele schepen voor zijn rederij mogen worden te water gelaten. Hierna sprak de doopster nog enige woorden van erkentelijkheid jegens de werf en rederij. De hoofdafmetingen zijn: lengte over alles 110,59 m, lengte tussen de loodlijnen 102,11 m, breedte op spanten 14,94 m, holte tot bovendek 8,08 m. Het m.s. Parthenon behoort — evenals de overige schepen van deze klasse — tot het z.g. closed shelterdeck-type. Het wordt

gebouwd onder de hoogste klasse van Lloyd’s Register of Shipping. Het m.s. Parthenon wordt voortbewogen door een enkelwerkende 8-cil. 2 takt Stork-dieselmotor van 3600 apk. Deze motor zal het schip bij 125 omw/min een snelheid van 16 mijl (bijna 30 km per uur) geven. Het draagvermogen is ca. 45 00 ton en de kubieke inhoud ca. 4830 ton/40 cft. De Parthenon heeft drie ruimen met een totale kubieke inhoud van 193.000 cft., waarvan 12.500 cft. voor koel-, vriesen diepvrieslading geschikt is. De ruimen zijn uitgerust met een mechanisch ventilatiesysteem zowel als met een CO2 -brandblusinstallatie. De luiken van het bovendek zijn van het MacGregorpatent-type. Het tussendek is voorzien van stalen ponton-luiken, die het mogelijk maken bij het laden en lossen in het schip vorkheftrucks te gebruiken. Tien elektrisch gedreven lieren zullen elf laadbomen bedienen, t.w.: 1 z.g. „zware spier” met een hefvermogen van 45 ton, 4 laadbomen met een hefvermogen van 9 ton, 2 laadbomen met een hefvermogen van 6 ton, 4 laadbomen met een hefvermogen van 3 ton. Het schip wordt met de nieuwste nautische instrumenten uitgerust, o.a. een elektrisch-hydraulische stuurinrichting die zowel van de brug als van het achterdek kan worden bediend. Voorts zal de Parthenon de beschikking krijgen over een gyro-kompas met automatische stuurinrichting, een elektrische echolood-installatie en een zeer moderne richtingzoeker. Bovendien zal de Parthenon worden uitgerust met een luidsprekerinstallatie, die voor- en achterschip met de brug verbindt. Dat het schip radar aan boord heeft, behoeft nauwelijks te worden vermeld. Het m.s. Parthenon krijgt — evenals de andere schepen in deze klasse ■— draadloze telegrafie zowel als radio-telefonie, beide op de korte- en op de middengolf. Daardoor is een voortdurend telefonisch of telegrafisch contact met de wal zowel als met andere schepen mogelijk. Zowel aan de verblijven van de passagiers als aan die van de bemanning is zeer veel zorg besteed. Het schip biedt plaats aan twaalf passagiers in vijf twee-persoonsen twee één-persoonshutten, alle voorzien van benedenbedden en privé-sanitair. Aan de voorkant van de opbouw van het schip bevinden zich een smaakvol ingerichte eetsalon en een dito rooksalon. Uit beide salons hebben de passagiers een prachtig en ruim uitzicht over de zee. Een ruim dek staat eveneens ter beschikking van de passagiers. Proeftochten Op 6 augustus 1960 heeft met goed gevolg proef gevaren het m.s. Robert Hamilton, bouwno. 12 van firma Niestern’s Scheepswerven en bouwno. 314 van de N.V. Noord Nederlandsche Scheepswerven/Scheepsbouw Unie te Groningen, bestemd voor L. Barber (London) Ltd. te Londen. Hoofdafmetingen zijn: lengte 1.1. 28,05 m, breedte o.sp. 5,76 m en holte tot dek 1,8 5 m. In het schip werden geïnstalleerd twee enkelwerkende 4-takt Deutz-motoren van het type

SA 4 M 517 elk met een vermogen van 60 pk bij 1000 omw/min. Het schip werd gebouwd onder klasse Bureau Veritas. Op 9 augustus 1960 heeft met goed gevolg proefgevaren het motorbinnenvaarttankschip Vinkel, bouwno. 251 van N.V. Scheepswerf Waterhuizen J. Pattje te Waterhuizen, bestemd voor N.V. Vereenigde Tankreederij te Rotterdam. Hoofdafmetingen zijn: lengte 1.1. 5 8,50 m, breedte o.sp. 7,40 m en holte tot dek 2,3 0 m. In het schip werden geïnstalleerd twee enkelwerkende 2-takt Brons-motoren van het type 5 GB, elk met een vermogen van 250 pk bij 3 50 omw/min. Het m.s. Venkel werd gebouwd onder hoogste klasse Bureau Veritas voor binnenvaartschepen. Op 16 augustus 1960 heeft met goed gevolg proefgevaren het motorschip Erasmussingel, bouwno. 1266 van de N.V. Scheepsbouwwerf „De Vooruitgang” D. & Joh. Boot te Alphen aan de Rijn, bestemd voor N.V. Scheepsexploitatie Maatschappij „Erasmussingel’ te Rotterdam. Hoofdafmetingen zijn: lengte 1.1. 43,50 m, breedte o. sp. 8,15 m en holte 3,32 m. In dit schip werd geïnstalleerd een 4-takt enkelwerkende Industriemotor van het type 6 D 7 O met een vermogen van 450 pk bij 3 50 omw/min., alsmede twee Samofa-hulpmotoren van het type 2 S 108 elk met een vermogen van 20 pk bij 1000 omw/min. Het m.s. Erasmussingel werd gebouwd onder hoogste klasse Bureau Veritas. Op 18 augustus 1960 heeft met goed gevolg proefgevaren het motorschip Jeanne Marie, bouwno. 112 van Handel & Scheepsbouw Maatschappij Kramer & Booy N.V. te Kootstertille, bestemd voor de rederij Armement Veuves F. & M. Fourny te Boulogne sur Mer. Hoofdafmetingen zijn: lengte 1.1. 48,00 m, breedte o. sp. 9,00 m en holte tot dek 4,75 m. In deze motortrawler werd geïnstalleerd een 4-takt enkelwerkende Deutz-motor van het type RBV6M366 met een vermogen van 13 60 pk bij 230 omw/ min. De motortrawler ]eanne Marie werd gebouwd onder hoogste klasse Bureau Veritas voor vissersvaartuigen. Op het Ijsselmeer werd de proefvaart gehouden met het motorkustvaartuig Berkelborg, dat werd gebouwd bij de N.V. Scheepswerf Friesland te Lemmer voor rekening van E. Wagenborg’s Scheepvaart- en Expeditiebedrijf Delfzijl. De Berkelborg is een schip van het gladdektype van 500 ton dw. en heeft de volgende afmetingen: lengte o.a. 48,50 m, breedte 7,90 m en holte 3,24 m. De voortstuwing geschiedt door een 240 pk Brons motor, waarmee het schip tijdens de proefvaart een snelheid behaalde van ca. 9% knoop. In de machinekamer is voorts één Lister hulpmotor van 30 pk opgesteld. Het schip is verder o.m. voorzien van twee masten, elk met een laadboom met een hefvermogen van twee ton. De bouw geschiedde onder toezicht van klasse Bureau Veritas en Scheepvaart Inspectie voor de onbeperkte vaart.

Door het inschakelen van enige drijvende bokken werd onlangs bij Havenbedrijf „Vlaardingen-Oost” in Vlaardingen twee niet alledaags uitziende schepen in het water getild. Het betrof hier de grootste duwboot van ons land, de Vulcaan I in aanbouw voor de Handels- & Transport Maatschappij „Vulcaan” in Rotterdam en een boorschip dat wordt gebouwd voor buitenlandse rekening. Na voltooiing zal de duwboot worden ingezet voor het vervoer van bakken met stortlading, erts e.d. Deze Rijntransporten zullen zich over het algemeen afspelen tussen Rotterdam en het Roergebied. De Vulcaan I heeft als afmetingen een lengte van 3 8 m, een breedte van 10 m en een holte van 2,75 m. De diepgang is variabel aan de hand van de waterstand, maar als normaal geldt hiervoor 1,80 m. Behalve twee roeren achteruit is het schip ook nog voorzien van vier roeren vóór de schroeven, noodzakelijk voor het nemen van scherpe bochten en voor achterwaarts varen. Er zijn twee Crosley-motoren met elk een vermogen van 750 pk gemonteerd, eventueel kan het vermogen echter tot twee maal 900 pk worden opgevoerd. Door elk van de motoren wordt een schroef in straalbuis aangedreven. Het schip zal waarschijnlijk in oktober aanstaande reeds kunnen worden overgedragen. Het boorschip zal tot taak hebben een rotsige havenbodem twee meter uit te diepen. Het zal hiertoe gaten boren, die dan gevuld worden met explosieven. Het schip bestaat uit zes drijvende pontons die drie aan drie gekoppeld zijn. Vier boorwagens zullen op de pontons heen en weer gereden kunnen worden. Elke toren is voorzien van twee boren, zodat het mogelijk is om acht gaten tegelijk te boren. Tijdens het boren kan het schip afhankelijk van eb en vloed omhoog en omlaag gebracht worden. Waarschijnlijk zal het boorschip reeds medio september gereed zijn voor proefnemingen. Overdrachten Het nieuwe motorvrachtschip Aludra, door de werf De Noord te Alblasserdam gebouwd voor Van Nievelt, Goudriaan & Co’s Stoomvaart Maatschappij N.V. te Rotterdam, werd op 15 september door de werf aan de rederij ovregedragen. De Aludra is het vierde schip van een serie van vijf welke voor rekening van deze rederij bij verschillende Nederlandse werven wordt gebouwd. Na overdracht zal het nieuwe schip worden ingelegd in de dienst van de Rotterdam-Zuid Amerika Lijn en op 28 september zijn maiden voyage van Rotterdam naar Zuid Amerika aanvangen. De Aludra komt wat afmetingen en indeling betreft in grote trekken overeen met de reeds in de vaart zijnde zusterschepen Alamak, Alchiba en Algorab. Ook de Aludra heeft vier ruimen vóór en één achter de machinekamer. Van deze vijf zijn er twee speciaal ingericht voor het vervoer van gezouten huiden. Voorts is een van de ruimen voorzien van een speciaal ventilatiesysteem voor het vervoer van aardappelen. Alle ruimen en tussendekken kunnen elektrisch geventileerd worden. Het is verder uitgerust met twee speciale lockers voor het vervoer van waardevolle en bijzonder aan gevaar van diefstal onderhevige lading. Twee vries- en koelruimen staan ter beschikking van „refrigerated cargo”. De temperaturen in deze ruimen kunnen worden aangepast aan de eisen die de te vervoeren lading stelt.

Voor het vervoer van eetbare olieën staan vier dieptanks ter beschikking. De voortstuwingsinstallatie bestaat uit 7200 pk Stork dieselmotor, die het schip bij volle belading een snelheid geeft van meer dan 16 knoop. Ponton-luiken bevorderen een snelle behandeling in de havens. Het laadgerei bestaat uit een zware spier van 40 ton, een laadboom van 15 ton, 6 laadbomen van elk 10 ton, 6 laadbomen van elk 5 ton en 6 elektrische kranen van elk 2 ton. In een moderne en comfortabel ingerichte accommodatie bestaat gelegenheid voor het vervoer van 12 passagiers, nl. 4 twee- en 4 éénpersoonshutten, alle met eigen douche/toilet en voorzien van klimatisering. 9 september jl. werd het m.s. Straat Cumberland (bouwno. 549), liggende in de Parkhaven te Rotterdam, door de heer Ch. Hoenderkamp, directeur van de N.V. Scheepswerf en Machinefabriek De Merwede v.h. Van Vliet & Co. te Hardinxveld, officieel overgedragen aan de heer drs. L. Speelman, directeur van de N.V. Kon. Java-China-Paketvaart Lijnen N.V. te Amsterdam. In zijn toespraak na de vlagwisseling maakte de heer Speelman bekend dat de Straat CumberlanA het 25ste schip is dat na de oorlog aan de vloot werd toegevoegd. Dit aantal bestond uit twintig nieuw gebouwde en vijf gekochte schepen. Het schip, van het gesloten shelterdek type, heeft vijf laadruimen en heeft als laadgerei 3 masten met 4 laadbomen van 3 tot 6 ton en 4 laadpalen met 1 laadboom van 3 ton. Voor het dekhuis zijn 2 laadbomen met 3 ton hijsvermogen geplaatst. Een Smit B & W motor van het type VTBF 160 met een vermogen van 6800 apk bij 114 omw/min zorgt voor de voortstuwing. Twaalf passagiers, ondergebracht in zeven hutten, hebben de beschikking over een rooksalon, een eetsalon en een zitsalon. Brons dieselmotoren zullen in Engeland in licentie worden gebouwd The Dry pool Engineering and Dry Doek Co. Ltd. in Huil start binnenkort met produktie De N.V. Appingedammer Bronsmotorenfabriek te Appingedam, fabrikante van de bekende Brons scheeps- en stationaire dieselmotoren van lOOtot en met 1200 pk deelt ons mee, dat haar motoren voor Groot Brittannië en Noord Ierland in licentie zullen worden gebouwd door The Drypool Engineering and Dry Doek Company Limited te Huil (Engeland). The Drypool Company zal deze motoren in Engeland in de handel brengen onder de naam Drypool Brons. De produktie zal in de eerste plaats worden gericht op de nieuwe Brons V dieselmotoren van 600 en 900 pk resp. met 8 en 12 cilinders. Het ligt in de bedoeling later ook de zwaarste Brons dieselmotor, nl. de 16 cilinder V-motor van 1200 pk in Huil in licentie te bouwen. Een technisch snufje van deze motoren is, dat door de bouwwijze inV-vorm met drukvulling per pk een belangrijke besparing wordt verkregen in lengte en gewicht. Mechanisch gedreven spoelpompen of hulpspoelpompen zijn niet nodig, waardoor het mechanisch rendement zeer hoog is. Een groot voordeel van deze bijzondere eigen-

schappen is een ongekend laag brandstofverbruik. De Engelse licentiehoudster heeft reeds verscheidene opdrachten op Drypool Brons motoren verkregen o.a. voor installatie in twee trawlers en een coaster. OEES ondersteunt Radio-astronomisch onderzoek De Organisatie voor Europese Economische Samenwerking te Parijs deelt mede: De regeringen van Nederland, België en Luxemburg maken plannen om het onderzoek op het gebied van de radio-astronomie te verdiepen. Zij hebben daarom een programma ontworpen voor de bestudering van de mogelijkheid een grote kruisantenne te vervaardigen, waarvan de waarnemingen een grotere precisie zullen hebben dan die met de thans bestaande radio-telescopen verkregen worden. Elke antenne zal een lengte hebben van 3 km. De voorbereidende werkzaamheden zijn reeds begonnen. Zij staan onder leiding van een wetenschappelijke raad die is samengesteld uit geleerden van de deelnemende landen. Dit werk heeft een sterk internationaal karakter, daar reeds medewerking van een Amerikaanse en een Australische specialist is verkregen. Bovendien zullen van de jongere geleerden, die aan het project zullen werken, er een uit Zweden en een uit GrootBritaannië afkomstig zijn. Gezien het grote belang van dit Beneluxinitiatief heeft het Bureau voor Wetenschappelijk en Technisch Personeel van de OEES een eerste bijdrage in de kosten van het voorbereidend onderzoek van ongeveer 13.000 dollar verstrekt. Naar gelang de werkzaamheden aan het project voortgang vinden kan meer financiële hulp worden verleend. Amerikaanse studiebeurzen en reistoelagen voor universitair geschoolden Voor het studiejaar 1961-1962 kunnen vergevorderden of zij, die hun studie aan een universiteit of andere instelling van hoger onderwijs reeds voltooid hebben, bij het Nederland-Amerika Instituut solliciteren naar studiebeurzen en reistoelagen voor een jaar studie in de Verenigde Staten. De studiebeurzen worden verleend door bemiddeling van het Institute of International Education in New York in samenwerking met Amerikaanse universiteiten, soms in combinatie met particuliere instellingen en fundaties. Volledige beurzen omvatten collegegeld, kosten van onderhoud en wonen. Gewoonlijk is voor boeken en zakgeld nog een aanvullend bedrag, variërend van ca. $ 200 tot ca. $ 600 nodig. Daarnaast zijn er onvolledige beurzen, die bestaan uit „vrijstelling van collegegeld, hetgeen een bedrag van $ 500 a $ 1000 kan vertegenwoordigen en soms een gedeeltelijke toelage. Hiervoor is dus een groter aanvullend bedrag nodig. Er wordt naar gestreefd om aanvullende beurzen te verkrijgen. In de natuur- en technische wetenschappen zijn voor vergevorderde studenten of afgestudeerden ook assistentschappen beschikbaar bij de desbetreffende faculteiten van Amerikaanse universiteiten. Zij doen goed hiernaar rechtstreeks te solliciteren, doch selectie door de commissie van het Nederland-Amerika Instituut, mede met het oog

op de reistoelage, strekt tot aanbeveling. Aan medische studenten wordt aangeraden rechtstreeks naar internships, of in geval van specialisatie, naar residencies, bij Amerikaanse ziekenhuizen te solliciteren. Voor de rechtenstudie, met name internationaal en vergelijkend recht, worden enkele beurzen voor zeer goede sollicitanten aangeboden. In de humanitaire vakken, o.a. economie, sociologie, pol. wetenschappen, Engelse taal en letterkunde, is het uiterst moeilijk een beurs te verkrijgen, tenzij men het candidaatsexamen vóór zijn 22ste jaar gedaan heeft, omdat dan Amerikaanse studentenverenigingen kost en inwoning kunnen aanbieden. 'Vereisten zijn: 1. Nederlandse nationaliteit 2. Goede studieprestaties 3. Goede kennis van de Engelse taal 4. Goede gezondheid 5. Tenminste het kandidaatsexamen en bijvoorkeur het doctoraal examen of een daarmede gelijkstaand examen. Voor de juridische studie is in elk geval het doctoraal examen vereist. 6. Leeftijdsgrens 3 5 jaar, doch de voorkeur wordt gegeven aan een leeftijd van 23 tot 3 0 jaar, en voor het kandidaatsexamen niet ouder dan 22 jaar. 7. Welomschreven studieplan 8. De morele verplichting om na afloop van het studiejaar naar Nederland terug te keren. De reistoelagen worden beschikbaar gesteld door de United States Educational Foundation in The Netherlands vanwege de Amerikaanse Regering krachtens de Fullbright overeenkomst. Deze houden in de reiskosten heen en terug van de plaats van inwoning tot de plaats van bestemming. Hiervoor kunnen ook in aanmerking komen degenen, die zelfstandig hun studieverblijf in de Verenigde Staten regelen. Zij die aan bovengenoemde eisen voldoen en die voor een beurs en-of reistoelage in aanmerking wensen te komen, dienen zo spoedig mogelijk en uiterlijk 10 oktober 1960 onder opgave van leeftijd, studievak en af gelegde examina, formulieren aan te vragen bij het Nederland-Amerika Instituut, Museumplein 4, Amsterdam, tel. 72 22 80. VOOR EINDEXAMINANDI 1961 Leerlingen van de hoogste klas van scholen voor voorbereidend hoger en middelbaar onderwijs kunnen bij het Nederland-Amerika Instituut te Amsterdam solliciteren naar beurzen voor studie aan een Amerikaans college of universiteit, gecombineerd met reistoelagen, voor het studiejaar 1961-1962, dat loopt van medio september tot juni. Ongeveer dertig beurzen worden jaarlijks voor Nederland beschikbaar gesteld via het Institute of International Education te New York door Amerikaanse colleges, veelal in combinatie met studentenorganisaties, rotary clubs of andere particuliere instellingen. Voorts worden jaarlijks enkele beurzen aangeboden door z.g. Teacher Training Colleges, welke met kweekscholen te vergelijken zijn, en door Junior Colleges, welke een cursus van twee jaar hebben en waarbij men bij een Amerikaanse familie gehuisvest wordt. Het is van tevoren niet bekend, aan welke colleges de Nederlandse studenten geplaatst zullen worden, daar dit van jaar tot jaar varieert. De beurzen omvatten de kosten van verblijf en onderricht, terwijl voor kleine uitgaven een bedrag van tenminste $ 400 voor eigen rekening komt. Zij, voor wie de reiskosten naar en van Amerika tot plaats van bestemming een bezwaar zouden vormen, kunnen tegelijkertijd bij het NederlandAmerika Instituut een reistoelage aanvragen, welke beschikbaar wordt gesteld door de United States Educational Foundation in The Netherlands, krachtens de Fulbright overeenkomst. Vereisten zijn: Nederlandse nationaliteit, goede schoolprestaties, een ruime actieve belangstelling, goede kennis van Engels en een goede gezondheid. De leeftijd voor college is van 17-18 tot 22 jaar. Voorkeur wordt gegeven aan goede leerlingen met gymnasium, H.B.S.-A of -B opleiding, die van plan zijn na terugkeer een opleiding aan een instelling van hoger onderwijs te volgen. Voorwaarde is het slagen voor het eindexamen. Ook zij, die reeds het einddiploma behaald hebben, kunnen hiernaar solliciteren. , Wat houdt de studie aan een college in? De beurzen betreffen gewoonlijk studie aan een z.g. Liberal Arts College, dat een apart instituut dan wel een onderdeel van een Amerikaanse universiteit kan zijn. De opleiding aan een college is van algemene aard; de eerste twee jaar is deze min of meer een voortzetting van het middelbaar onderwijs, maar dan met een veel grotere verscheidenheid van vakken dan op de Nederlandse scholen. In de laatste twee jaren van het college (junior en senior year bepaalt men zich tot één hoofdvak met bijvakken, doch de gespecialiseerde studie, zoals men die aan de Nederlandse universiteiten kent, komt pas na voltooiing van de vier collegejaren, wanneer men de Bachelor’s graad behaald heeft. De Nederlandse scholen sluiten aan op het eerste en tweede jaar, doch buitenlanders worden meestal ingeschreven als „special students”, waardoor zij, al naar gelang van hun kennis, colleges in het eerste, tweede, derde en vierde jaar kunnen volgen. De Nederlandse studenten kunnen dus vakken kiezen, welke hun algemene ontwikkeling ten goede komen, dan wel van belang zijn voor hun toekomstige studie in Nederland. Een jaar studie aan een college biedt dus gelegenheid zich goed te oriënteren omtrent een eventueel te volgen studierichting bij terugkeer in Nederland en b.v. tot praktisch werken in laboratoria. Bijna alle colleges hebben uitstekende bibliotheken. Bovendien worden hoge studie-eisen gesteld. Doordat alle studenten intern zijn, komen de buitenlanders in contact met Amerikaanse studenten uit alle delen van Amerika en worden met de vakanties vaak bij Amerikanen thuis genodigd. Voorlopige aanvraagformulieren en nadere gegevens zijn tot 14 oktober 1960 te verkrijgen bij het Nederland-Amerika Instituut, Museumplein 4, Amsterdam, onder opgave van school, leerjaar en leeftijd.