of rond 35.000 personen per trein in Den Haag extra d.w.z. naast het gewone (en zeker op zichzelf ook behoorlijk uitgebreide) aantal reizigers aangevoerd en vandaar teruggevoerd.
Wederom waren alle extratreinen en alle treindeelen met extra gestelde versterkingsrijtuigen voorzien van letterkoersborden, overeenkomende met „de letter” voorkomend op ieders speciaal plaatsbewijs, welke letters eveneens gevoerd werden op door de leiding der betooging verstrekte borden op stokken, welke in elke stoet werden medegevoerd.
(Photo A. G. /. Kuppens) Afb. 3. IVat de Laan van Nieuw Oost-Indi'é te verwerken had.
(Photo A. G. J. Kuppens) Afb. 2. Station den Haag-S.S. na aankomst der extra-treinen.
De volgorde van den stoet, na de betooging zich begevende van Houtrust naar van Alkemadelaan (behalve de groepen v'oor Scheveningen-'Kurhaus, die in volgorde eerder afbogen), werd bepaald naar de volgorde van vertrek der extratreinen en den afstand te doorloopen tot de bovengenoemde afwachtingsterreinen.
De genoemde 4 stations konden uit den aard der zaak zelve al deze extra-treinstellen niet opbergen; bovendien werden met enkele stellen nog een of meer extra slagen gemaakt. Te Laan van N. 0.-I. liggende als halte zonder zijsporen, aan den hoofdspoorweg Den Haag—Leiden, moesten alle extratreinen onmiddellijk ledig worden af- resp. aangevoerd. H.S.M. kreeg dus de volle belasting van al deze 8 ledige trein 2 maal er bij, doch was in het voordeel hiervoor niet steeds een perronspoor te behoeven af te staan.
De opstellingsstations waren nu als volgt:
Leidschendam—Voorburg 2 electr. treinen Scheveningen K .... 2 „ „ H.S.M 4 „
Schiedam ...... 2 „ „ Delft 1 „ trein Leiden 2 „ treinen (-|- nieuwe led. tr. 193) S.S 3 „ „ (-j-versterkingstreindeelen)
Gouda 4 „ „ Voorburg 1 „ trein Zoetermeer-Zegwaard . . 1 „ „
In totaal vereischten de extratreinstellen aan materieel 308 stoomtreinrijtuigen (23.947 zitplaatsenjen 40 electrische rijtuigen 1(3200 zitplaatsen). Als al dit materieel achter elkaar opgesteld ware, dan was de lengte !
Als extra „bezette” treinen werden ingelegd 70 stuks, aan ledig materieel treinen 63, aan losse machinetreinen 69, terwijl 44 wijzigingen in den loop van bestaande treinen moesten worden aangeschreven.
Liep een extratrein na ~bezette” aankomst ledig naar een opstellingsstation, dan werd deze genoemd b.v.: „trein A led.”; liep deze vóór ~bezet” vertrek ledig naar het vertrekstation, dan b.v.: „led. trein A”; dit was opzettelijk gedaan
om voor het personeel verwarring in de vele treinstellen te voorkomen.
Zoowel aan de zijde van de leiding der betooging als aan spoorwegzijde (centraalbureau, inspectiebureaux en station) was een en ander degelijk voorbereid; het regelmatig contact tusschen S.D.A.P. en Centraalbureau Utrecht inzake stand van verkoop der plaatskaarten was uitstekend; toch is wat nog niet was voorgekomen deze verkoop sneller en intensiever geschied, dan was te verwachten. Dit was de reden, dat enkele treinen zwaarder belast werden dan raadzaam; en dit was ook de oorzaak, dat op het voor dit werk al zéér ongeschikte S.S.-station, te Den Haag in den avond eenige vertraging niet kon uitblijven. Terwijl op de 3 overige 'Haagsche stations de dienst nagenoeg stipt op tijd verliep, was zoowel de aankomst als het vertrek te Den Haag S.S. meerendeels vertraagd.
De aankomst door onvermijdelijke hinder onderweg ondervonden, te Amersfoort en te Utrecht en vooral op het baanvak Utrecht—Dep Haag S.S. —, het vertrek, door eenige zelfs bij de beste voorbereiding onvermijdelijke tegenslagen, voortkomende uit het moeten verwerken van te lange treinen op een kopstation met slechts 2 hiervoor bruikbare sporen, tusschen den gewonen treinenloop door.
Een woord van lof verdient het spoorwegpersoneel, dat op 8 November zijn krachten aan de verwerking van dit massavervoer (in de gietregen!) heeft gewijd.
Op dien dag werden 35.000 extra-reizigers ~veilig” per spoor naar en van Den Haag gebracht, in groote orde en regelmaat.
Uit Den Haag schrijft men ons:
Om een duidelijk beeld te geven van den drukken dienst, zij hier medegedeeld, dat te Den Haag-H.S. behandeld werden, tusschen 9—12 uur tachtig, en tusschen 17 en 20 uur 88 treinen.
Achteraf kunnen we zeggen: ~We hebben een zeer drukken dag gehad, maar alles heeft 'goed geloopen”.
De heer Inspecteur 'van het Vervoer te Rotterdam liet 9 Novem'ber het navolgende schrijven uitvaardigen:
„Den heer Stationschef, Den Haag.
U en Uw jjersoneel betuig ik gaarne mijn waardeering voor 'de vlotte en zakelijke wijze van werken, die het massavervoer op gisteren naar/van Den Haag tot een succes deed worden. /
De Vispr. (w.g.) ALMA.
Een welverdiend eeresaluut voor de bewezen prestaties!