Hermann Escher, Ausgewahlte Bibliothekswissenschaftliche Aufsatze. Zürich 1937.

Deze bundel is een Festgabe, aan den nestor der Zwitsersche bibliothecarissen bij gelegenheid van zijn 80sten verjaardag op 27 Augustus 1937 door de Zentralbibliothek te Zürich en de Vereinigung Schweizerischer Bibliothekare aangeboden. Een portret van den jubilaris en een vereerende vriendelijke opdracht van de beide uitgevende instanties geven het feestelijke karakter aan deze uitgave. Daarna heeft de gevierde auteur en collega zelf het woord, wiens belangrijkste verspreide opstellen hier op 230 bladzijden werden herdrukt. Zij zijn verdeeld in twee groepen: le. Allgemeines und Bibliotheksverwaltung, waaronder het uitvoerige overzicht van het geheele Zwitsersche bibliotheekwezen (uit het Zentralblatt 1929), dat ook reeds als lezing in ons midden te Amsterdam werd gehouden (zie Bibliotheekleven 1927, blz. 132), en eenige stukken over de Zentralbibliothek te Zürich, die Escher's schepping is; 2e. Bibliotheksgeschichte, waarbij zijn studies over het systeem van Konrad Gessner en eenige andere bijdragen tot de geschiedenis van het bibliotheekwezen in Zwitserland. Niet ten onrechte zijn deze opstellen genoemd „klassische Dokumente moderner Bibliotheksverwaltung". F. K.

De Goudsehe Libtye.

In 1936 verscheen een bundel, getiteld: Oudheidkundige Kring „Die Goude". Eerste verzameling bijdragen. Onder de historische opstellen van de leden over verschillende Goudsche onderwerpen wijzen wij op de bijdrage van den heer H. de Groot, lid van de commissie van Librymeesters, over „De Goudsche Librye, haar ontstaan en eerste levensjaren" (blz. 24—47). Na een inleiding over doel en inrichting van middeleeuwsche kerkelijke en kloosterbibliotheken, worden de toestanden te Gouda van de 15e eeuw af beschreven. In de St. Janskerk was reeds 1488 een librye, waarvoor toen een afzonderlijke huisvesting werd gebouwd; bekend is dat aan deze librye in 1546 een belangrijke boekerij werd gelegateerd. Ook enkele kloosterbibliotheken worden in de 16e eeuw genoemd. Na de opheffing der kloosters in 1573 werden de gewezen kloosterlingen voorloopig als rechthebbenden beschouwd en in het bezit der boeken gelaten. Omstreeks het jaar 1600 trok de stedelijke overheid zich deze aangelegenheid aan. De boekerij in de St. Janskerk werd als Stads Librye of Stads Boekkamer onder eigen beheer genomen en aangewezen om ook de boeken uit voormalig kloosterbezit op te nemen. Allerlei acten bewaren de herinnering aan kwesties die met deze invordering gepaard gingen; in de jaren 1594 en 1611 verkreeg de Librye hierdoor belangrijke uitbreiding. Van 1645 af zijn geregeld notulen gehouden van de besluiten der Libryemeesters. Deze zijn natuurlijk een rijke bron voor gegevens over de inrichting der lokaliteit, over de merkwaardige regels voor de gebruikers en over de inkomsten der Librye, zooals die nauwelijks van een andere Hollandsche stadsbibliotheek uit dien tijd bewaard zijn.

F. K.

43