VAN THULDEN'S « POMPA INTROITVS »
Wanneer, na het overlijden van Albert en Isabella, de zuidelijke Nederlanden weder onder het Spaansche kroondomein waren gekomen, benoemde de Spaansche koning Philips IV tot gouverneur dier gewesten zijn broeder Ferdinandus van Oostenrijk, kardinaal van Toledo, die het jaar te voren zich als veldheer onderscheiden had in den slag van Nördlingen. In het voorjaar van i635 deed de nieuwe Landvoogd zijn intrede te Antwerpen en het Magistraat, al waren de tijden alles behalve gunstig, besloot die inhuldiging met buitengewonen luister te vieren. Niemand minder clan Petrus-Paulus Rubens werd aangesteld om de stadsversiering te regelen en te leiden, die dan ook ten koste van duizenden en duizenden tot stand kwam.
Bij J. F. van den Branden, Geschiedenis der Antwerpsche Schilderschool, blz. 56o v.v., vindt men de uitvoerige beschrijving van wat aan eerebogen, praalwagens, enz. werd bijeengebracht om aan de plechtige inhuldiging allen denkbaren luister bij te zetten. En om de herinnering aan al die dra vergane pracht te bestendigen, besloot het Magistraat tot het uitgeven eener beschrijving met platen van de intrede van den Prins-Kardinaal.
« Den 25n Mei i635, » lezen wij bij van den Branden (i), « werd de uitgaaf van dit prachtwerk aangenomen door den schilder-plaatsnijder Theodoor van Thulden. De tekst der beschrijving werd geraamd op dertig bladen druks, en er moesten veertig platen bij gevoegd worden. Van Thulden mocht, op zijne kosten, van het boek hoogstens acht- en minstens zeshonderd exemplaren laten drukken. De Stad zou hem eene schadeloosstelling geven van 2000 gulden, voor welke hij haar tweehonderd exemplaren zou bezorgen tegen Kerstmis aanstaande. Echter moest de grifher Kasper Gevaerts, voor 3ooo gulden, den Latijnschen, met Grieksch doorspekten tekst nog leveren, en hij trok het daarmede tot 24 December 1637. Vervolgens werd zijn handschrift aan de censuur van het Hof en van de Stad onderworpen, en eerst op 21 Maart i63g kon van Thulden, voor 3356 gulden 8 stuivers, het drukwerk bestellen aan Jan van Meurs. De buitengewone uitgebreidheid van den tekst, die bij het zetten honderd bladen beliep, vereischte dat ook het getal der
(1) L. c, blz. 56g. — Het contract tusschen het Antwerpsch Magistraat en Th. van Thulden is afgedrukt in Antwerpsch Archievenblad, VII, blz. 3g. Er is in bepaald dat het werk zou gedrukt worden door Balthazar Moretus. Om welke rede later van Meurs er mede gelast werd, blijft in het duister.