113
FEUILLETON.
Amsterdam. Op 28 Maart had ia de Amstelkerk het vergelijkend examen plaats der tien aspiranten voor den te vervullen post van organist der Oudezijds kapel alhier. Het programma van het examen bestond in het spelen van het vierde vers van psalm 39, het vierde van gezang 109, het vierstemmig spelen en daarna twee maal variëren van een vers van gezang 22 en het voordragen eener vrije fantasie op den eersten regel der melodie van psalm 138. Voor den kerkeraad hebben de sollicitanten voorts nog gespeeld: psalm 51 (vers 1) en gezang 49 (vers 5). Beoordeelaars waren: de heeren ten Broeke, van hier, Bastiaans, uit Haarlem, en S. de Lange, uit Rotterdam , welke uit de sollicitanten een drietal opmaakten, bestaande uit de heeren Knipscheer, te Amsterdam, Hoon, organist te Broek in Waterland, en van Helsdiugen, te Amsterdam, waaruit op 16 Mei door den grooten kerkeraad tot organist is benoemd de heer Knipscheer, te Amsterdam.
De hoogduitsche opera-voorstellingen in den grooten schouwburg werden reeds op 6 April, met eene opvoering van Lortzing's Undine, besloten. Terwijl de exploitatie van dien schouwburg over het algemeen gedurende het afgeloopen saizoen gunstige geldelijke resultaten moet hebben opgeleverd, is dit echter voor den heer Deetz, ondernemer dier opera-voorstellingen, geenszins het geval geweest. Deze en de hollandsche directeuren hebben onlangs een pennestrijd gevoerd, waarbij zij wederkeerig den onvoldoenden gang van zaken aan elkander weten. Daargelaten aan wie de schuld mogt gelegen hebben, is het zeker, dat de hoofd-oorzaak van het over het algemeen onbevredigend gehalte der operauitvoeringen lag in de onvoldoende zamenstelling van het personeel, bepaaldelijk van koor en orchest, en ook van het decoratief. Zou het niet eindelijk tijd worden - die vraag zij gerigt aan allen, die het hier met de kunst wel meenen en er invloed op kunnen oefenen — om de handen aan het werk te slaan, ten einde eene der hoofdstad waardige opera in het leven te roepen ? Wij zijn overtuigd, dat iets waarlijk goeds ook op dat gebied hier wel is tot stand te brengen en in ruime mate belangstelling en ondersteuning vinden zal. Om tot een beteren staat van zaken te komen, is echter in de eerste plaats noodig, dat de belangen der kunst niet uitsluitend aan de handen van ondernemers-directeuren worden overgelaten, maar dat, op het voorbeeld van elders, bevoegde mannen zich aan de zaak laten gelegen liggen en de zorg op zich nemen om de inrigting meer te, doen beantwoorden aan de waardigheid der kunst en der hoofdstad.
Volledigheidshalve hebben wij nog enkele feiten op muziekaal gebied aan te stippen. In het locaal de vereeniging gaf het onder» ijzers-gezelschap , onder leiding van den heer S. R. de Vries, onlangs eene uitvoering van koren van Bertelsmann, Hol, Klein, Schumann en Verhulst, afgewisseld door klavier-voordragt van Cornelia de Vries en D. J. N. Gumbers, twee leerlingen des directeurs.
Het Park- en .fVasea/i-orohest vereenigd heeft in twee concerten, waarvan het laatste op 30 April plaats had, o. a. de ouvertures: Egmont van v. Beethoven, Loreley van Schindelmeisser, la dame blanche van Boieldieu en eene concert-ouverture van J. N. Kral uitgevoerd ; als solisten lieten er zich hooren: mej. Susanna Ebeling, pianoforte, en de heeren Jacobs, tuba, en J. de Jong, fluit.
Bij gelegenheid der tentoonstelling van tuinbouw in het paleis voor volksvlijt werden er concerten door het Pari-orehest gegeven. Sedert is een bepaald voor het paleis georganiseerd orchest opgetreden , waarvan de" heer J. M. Coenen directeur is, terwijl men den heer J . J . H . Verhulst tot adviseur beeft benoemd.
Het muziek-corps der Guides uit Brussel is geëngageerd voor een concert in het Park, op 29 Mei.
ttotterdam. Wij hebben nog gewag te maken van eenige uitvoeringen, in den laatsten tijd door hier gevestigde liedertafels gegeven. Rotte's mannenkoor, onder directie van den heer C. C. A. de Vliegh, gaf op 28 April, in de zaal der maatschappij tot nut van 't algemeen, zijn laatste winter-concert, waarvan het programma menig belangwekkend nummer bevatte, terwijl de uitvoering , voor zoo veel de zangstukken betreft, over het geheel genomen , verdienstelijk mogt heeten. maar ook op sommige punten weder aanleiding gaf om den zangers het streven naar hoogere beschaving van geluid, uitspraak en voordragt op nieuw aan te bevelen. Het schoone motet: der Herr Ist König van B. Klein, waarmede men de soiree opende, werd zeer goed gezongen, vooral het solo-quartet en slot-fugato. De voordragt van een paar weinig beteekeuende koren van F. Abt: Pflngsten en Frühlingshymne, was mede voldoeude en C. Zöllner's Halt slaagde insgelijks goed. In een quartet van Mozart daarentegen lieten het timbre en de voordragt der zangers veel te wenschen over. Meer bijzondere aandacht trok eene compositie, getiteld Urbs beata JeTusalem, voor mannenkoor en solo's met klavier-begeleiding, van
den heer S. de Lange Jr. Door de liedertafel, aan wie hij dit stuk toewijdde, werd het nu, onder zijne leiding, voor het eerst uitgevoerd. De hollandsche tekst, ontleend aan de katholieke gezangen van dr. R. Bennink Janssonius, is door den beer de Lange met veel talent, oorspronkelijkheid en bekwaamheid in muziek gebragt. De behandeling van de stemmen zoowel als van de begeleiding, die vaak zelfstandig is en ons tevens zeer geschikt schijnt om te worden georchestreerd , getuigt van kennis en smaak. Reeds in bet eerste koor, op de woorden »'t nieuw Jeruzalem des vredes," enz., vormen tekst en compositie een schoon harmonisch geheel, daarbij sluit zich eene even goed gevoelde en tevens dankbare tenor-solo aan, terwijl voorts een solo-quartet optreedt, dat later met het koor op effectvolle wijze wordt gecombineerd; vooral is aan'het slot de terugkeer van het thema uit het eerste koor gelukkig gedacht. Het stuk verdient in ruimeren kring te worden gekend. De uitvoering daarran was over het algemeen zeer bevredigend, ofschoon bet solo-quartet niet zoo goed werkte als dat in het eerste nummer van het programma. De heer de Lange deed zich voorts nog als componist kennen van eene blijkbaar naar Chopin gemodeleerde, overigens goed bewerkte en dankbare polonaise in as-dur, voor pianoforte alleen. Behalve deze, droeg hij de klavier-partij in R. Schumann's heerlijk quintet met strijkinstrumenten voor, dat de eerste afdeeiing besloot en waarvan de uitvoering, onder medewerking van de heeren E. Rappoldi, E. Wirth, J. A. Beers en D. de Lange uitmuntend slaagde.
Nopens de door twee andere liedertafels gegeven, door ons niet bijgewoonde soirees , moeten wij ons tot de vermelding van enkele [ bijzonderheden bepalen. Amphion , directeur de heer A. W. A. Heyblom, bragt op 9 Mei, in de zaal der maatschappij tot nut van 't algemeen, o.a. twee hier nog weinig bekende compositiën van F. Hiller, Osterfeuer en Ostara, voorts das Gebet des Herrn van Eisenhofer, Weinlied van Kuntze, en arrangement (!) van het Hallelujakoor uit Handel's Messias, enz., ten gehoore. De heer E. Wirth droeg eene viool-solo van Wieniawski en, met den heer Heyblom, eene sonate voor pianoforte en viool van W. Bargiel voor. Het programma der uitvoering van de liedertafel Harpe Davids, directeur de heer A. J. Schnitzler, bevatte, onder meer zangstukken, J. F. Dupont's Abendgesang, Otto's Stdndchen, Kücken's Coeur-König, enz., terwijl het instrumentale gedeelte bestond uit twee viool-compositiën van Vieuxtemps, door den heer J. J. Greebe, en twee easemife-stukken voor koper-instrumenten, door verschillende meesters uitgevoerd.
In het eerste zomerconcert voor de leden der sociëteit Harmonie, op 24 Mei, heeft het uitstekende muziek-corps van het regiment grenadiers en jagers, onder leiding van den heer F. Dunkier, zijn roem weder op schitterende wijze gehandhaafd. Het tweede concert, op 3 juiiij, zal worden uitgevoerd door het muziek-corps der Guides, uit Brussel, onder den kapelmeester Bender, en in de vijf volgende societeitsconcerten, op 23 Junij , 7 en 21 Julij, 4 en 15 Augustus, zal het corps der grenadiers weder optreden. Wij komen op die uitvoeringen later terug. De heer Dunkier heeft het repertoire van zijn corps met onderscheidene nieuwe werken verrijkt, en o. a. kortelings eene fantasie over Wagner's Lohengrin voltooid, die waarschijnlijk eerlang zal worden ten gehoore gebragt.
In eene op 15 Mei j.1. gehoudene algemeene vergadering van de maatschappij de Voorzorg werd door den heer B. van Dautzig, als secretaris, verslag uitgebragt van de werkzaamheden en den toestand dier inrigting gedurende het maatschappelijk jaar 1864-1865. Aan dit, den leden en donateurs sedert in druk toegezonden, stuk ontleenen wij de volgende bijzonderheden: Aanvankelijk telde de maatschappij 23 werkende leden en i niet-werkend lid; het cijfer der eersten werd in den loop des jaars met 24 vermeerderd, zoodat het getal werkende leden thans 47 bedraagt. Het aanUl donateurs en donatrices bedroeg bij de oprigting 50 en is nog niet vermeerderd, maar er bestaat uitzigt, dat velen als zoodanig toetreden en de tinantiële krachten der maatschappij dus toenemen zullen, hetgeen natuurlijk op hare verrigtingen van den gunstigsten invloed zal kunnen zijn. Tot de benoeming van een vasten directeur kon dit jaar nog niet worden overgegaan. De heer J. J. H. Verhulst nam welwillend de hem opgedragen leiding van het eerste concert op zich en zette daardoor aan de uitvoering den grootsten luister bij ; hem werd, ter erkentenis voor de bewezen diensten, het eerelidmaatschap der maatschappij aangeboden. Aangezien hij dezelfde taak voor het tweede concert niet kon aanvaarden, werd de directie daarvan opgedragen aan den heer W. Hutschenruyter. Daar het saizoen intusschtn te ver verstreken was, werd nog geen tweede concert gegeven. Uit de door den penningmeester opgemaakte rekening blijkt, dat ontvangen is: aan donatiën ƒ 297,50, aan contributiën van leden / 442,50 en aan onzuivere opbrengst van het eerste concert ƒ 523,05^ ; daarentegen uitgegeven : onderstand aan twee kunstenaars ƒ 287, onkosten voor het eerste concert ƒ386,32i, voorts administratiekosten, enz., terwijl voor het vaste fonds is aangekocht ƒ 400 3 pCt. en ƒ 100 2* pCt. W. S., blijvende in kas