31 —
eynicheit underhalden, oich gunst und lyefde gemehrt und gestarckt mach werden, mit vermydongh des schaidtlichen averfallens, dairoever sie bisher alle seer geklaigt, oich anderen ongemaiks; begerende gantz dienstlich, U. W. Ed. und L. mit helpen verfuegen willen, wyr deser beswerlicher lasten, die wyr umb groter armoetz willen niet langher draeghen kunnen, kortz enthaeft und gevryet muegen werden mit der hulp des Almechtigen, der U. W. Ed. und L. langh, walfahrende erhalden woll.
Datum den 19. Januarii, anno etc. 74.
Burgermeystere, Schepen und Raydt der stadt Ruremunde (1).
Naar aanleiding van deze klacht schreef het Hof op 24 Januari hei; volgende aan den Bisschop:
„Hoichwerdiger in Godt vader, gunstige heer und guede vrundt. Id hebben tegenwoirdelick in statt der Con. Maj. tho Hispanien, onses allergenedichsten heren, ons die Burgermeysteren, Schepenen und Raedt der stadt Ruremunde zeer claechlick geschreven, dat TJ. Hoichw. ter oirsaecken, dat zy in desen so gezwinden (2), gefherlicken, duyren, periculosen tyde, in wellicken — boven dem dat dieselve stadt Ruremunde van den rebellen Zyner Maj. ingenomen und so jamerlick bedroeft, berooft, geplundert und verdorven ziinde ende evenwael mit zeer zwaren last, contribution ende leeninge tot onderhalt der soldaten (woe ongetwyfelt Uwe Hoichw. rmeher als genoich bewust) belastet wordende — evenwael by U. Hoichw. per literas monitoriales gedrouwet worden (3) mitten gefeherlicken censuren van banne, indyen zy nyet en desisteren die gheestelickheyt mede in sullicke leeninge te setten und te doen contribueren; ons daeromme aenroepende und in betrachtongh der redenen yetzunder militerende biddende, wy willen daeraen ziin, dat zy sullicker ongewoentlicker und ongebruyckelicker manieren van banne nyet alleenlick, maer oick van sullicken ongebruyckelicken proceduren ende manieren entledigt ende gevryet werden mluchten.
Diewyle nu, hoichwerdiger her, wy uuyt der vors. Burgermeysteren, Schepenen und Raedts schryven verstaen, dat in gelycken saecken dieselve gheestelickheyt nae alden gebruyck nyet exempt, dan gewoentlick geweest id derde deel mitten burgeren, oiren naebuyren, to erlegghen ende to betalen, derhalven oick wy sonder twyfel ziin, dat sdeels derselver aen U. Hoichw. om sullicke monitoriales to obtineren nyet
(1) Brieven uit en aan het Hof No. 3047.
(2) onrustige.
(3) De aandachtige lezer zal bespeuren, dat de errimer m zijnen langeD zin is verward geraakt en dat deze niet behoorlijk afloopt.
aengehalden, dan ter contrarien oire quota op te leggen und betalen willich; so hebben wy aen U. Hoichw. dese wael uuytgaen laeten und schryven willen, wael wetende den rechten allenthalven conform to ziin, dat die gheestelickheyt by allen oiren vryheyden, exemptien ende privilegiën gehandhavet ende gehalden, als oick wy nyet lievers dan sullicx oick nae onsen vermoigen doen und daeraen die handt halden willen; dan hoichwerdige her, in betrachtongh deses gefeherliken tydes twyfelen wy nyet, off U. Hoichw. sal dorch derselver hoigen verstande selfs meher als genoich te bedencken weten, dat om zoe geringen saecken als dese leeninge bedraeget, die egheene contributie off schattinge, dan alleyn eene guetlicke leeninge genoempt kan worden, die gheestelickheyt — die doch meher tot vrede, eendracht ende guede, fruntlicke bywooninge mitten burgeren behoirt to aspireren dan (sich) in so geringen (1) mitten selven irrich tomaecken (2)—
nyet to betamen, dat zy sich hierinne nu weygerich vernhemen deden und uuytsonderen wollen, als die arme burgeren, sdeels mit eenen hoope kleynen, naeckten kinderen beladen ziinde, sich willich erthoenen moeten, die dan oick overmits dese kleyne saecke und durch honger und kommer tot oproir ader andere inconvenienten verweckt worden muchten, dat dan nyet alleen den gemeynen burgeren, maer oick und insonderheyt (overmits dese weygeringe) der gheestelickheyt weder tot geheele verderfenisse strecken sol, als oick ongetwyfelt to apparentie, diewyle den gemeynen volcke (woe ongetwyfelt U. Hoichw. daegelicx hoert) stetz in den monde zwevet, dat zy tot allen desen jammerlicken, bederflicken ende ondraechlicken schaeden durch die gheestelickheyt khomen ende gebracht werden.
Oick soe wy (dese saecke mitte edellen und waelgeboren banner- und vryheren tho Hyrges, deser landen stadthelder, gecommuniceert hebbende) verstaen, dat van der Excell. van den hertoige to Alva etc. Siin Gen. last hebbe in desen die gheestelickheyt nyet to schoonen, 'twellick dan nyet tot verachteringh off vercleyningh der gheestlicker vryheyden ende privilegiën strecken, maer in betrachtongh des loeps deses tydes, oick tot conservatie der religie ende derselver gheestlickheyt et propter bonum melius ende genouch in extrema necessitate geschiende is; daerop (als wy ons vastelick vertrouwen) Uwe Hoichw., des alsoe guetlicker wiis by ons vermaent ziinde, wael der geboer nae sal weten to trachten sullicke begonste monitoriales literas achterwege und den Burgermeysteren, Schepenen und Raedt mit den hem operlachten
(1) Hier is een woord vergeten. (2) twist te zoeken.