116
het totaal van beide inschrijvingen het kleinste zou zijn. Deze maatregel was een gevolg van de wenschelijkheid dat twee werken die op zoovele plaatsen met elkaar in aanraking kwamen, beide door denzelfden aannemer zouden worden uitgevoerd.
Aannemer werd de heer P. A. Bos te Gorinchem voor de som van 2 X f 397.000.
De eerste spade werd in den grond gestoken den 28sten Februari 1887. Sedert werd de uitvoering met zooveel kracht voortgezet, dat op het einde van het vorige jaar reeds gereed waren: de schutsluis, de uitwateringssluis, de sluiswachters- en sluisknechtswoning, het gebouwtje voor den Rijks getijmeter, 50 M. bekleedingsmuur ten noorden en de zeewering ten westen van de schutsluis
Het is mijn voornemen omtrent de uitvoering der reeds voltooide en in het vervolg ook van de nu nog te maken werken, het een en ander mede te deelen.
(Wordt vervolgd.) A. G. A. van Ef.lde.
Iets over tijdelijke opstelling van centrifugaalpompen.
Hoewel de centrifugaalpomp als bemalingswerktuig eerst sedert een 30-tal jaren bekend en toegepast is. wordt, vooral bij een tijdelijke bemaling of drooghouding van eenige beteekems, tegenwoordig bijna geen ander werktuig meer gebruikt Een fundeerput hoe klein ook, waar eenig waterbezwaar is te' overwinnen, is haast even ondenkbaar zonder centrifugaalpomp als een heiwerk zonder stoomhei. Slechts een enkele maal zagen wij voor de drooghouding van een belangrijken fundeerput een door stoom gedreven tonmolen in werking (1). Blijkt aldus de opinie omtrent het gebruik van centrifugaalpompen bij tijdelijke bemaling vrij onverdeeld, enkele opmerkingen over hare opstelling kunnen wellicht eenige praktische waarde hebben
De meest gebruikelijke opstelling is in hoofdzaak als volgt:
~~ aLaai, iuu na mogeiijK aan aen rand van den
fundeerput; in het beloop zijn eenige houten jukken geplaatst, waarop de pomp met zuig- en stijgbuis rust, terwijl de zuigbuis te lood neerhangt in een aan drie zijden gesloten kuip of afhenng. Veelal is de naar den bouwput gekeerde zijde der kuip open, omdat aan die zijde het gemakkelijkst de noodige diepte te verkrijgen is; een raam van latten of gevlochten u'zerdraad dient meestal om spaanders, enz. tegen te houden die zich anders gemakkelijk in den waaier vastzetten, of het rooster onder de zuigbuis verstoppen. Veelal kan onder de zuio-buis niet dadelijk de vereischte diepte verkregen worden maar wordt de bemaling aangevangen met eene korte zuigbuis die naar gelang van de verkregen diepte verlengd wordt. Die 'verlenging bedraagt m vele gevallen in totaal allicht 1.5 a 2 M
In sommige grondsoorten, b. v. veen- en kleigrond, kan gemakkelijk een geul van de vereischte diepte naar de bemahngskuip worden gemaakt en onderhouden, doch in zandgrond kost dit ie den regel veel moeite, omdat door het sterk toestroomende water het zand naar de gemaakte geul loont en deze voortdurend weder vult.
In een voor bemaling zeer ongunstig terrein bewesten Utrecht waar bij de doorsnijding van den Leidschen straatweg en den Leidschen Rijn door het Merwede-kanaal eenige kunstwerken moesten gebouwd worden, werd door den heer W. Blankevoort gemachtigde van den aannemer dier u..„u_i-. '
i;„;„ i ^ ^ ..cmcii, uij Heiiiaiing eene
kuip gemaakt tot opstelling der pomp zooals in bijstaande schets is weergegeven. De kuip wordt gevormd door twee ringen van drievoudig opgeklampte planken, verbonden door tengels op onderhngen afstand gelijk aan hunne breedte van 8 ï lÓ cM Op den ondersten der houten ringen wordt putsteen gestapeld tegen de binnenkant der tengels en tot onder tegen den bovensten houten ring. De ondervinding heeft geleerd, dat het <?oed is om de steen aan de naar den fundeerput toegekeerde zijde met eenige tusschenruimte te stapelen om de toestrooming van het water te vergemakkelijken, want als de put al te dicht te vast ineen gestapeld iS) en er zet zich tegen de buitenkant nog wat vuil (spaanders, stukken boomschors), dan wordt de toevoer soms plotseling al te klein en slaat de pomp af
De zijde van den put, naar de locomobile gekeerd, stapelt men het best zoo dicht mogelijk; het uitloopen van het talud aan welks boveneinde de locomobile is opgesteld, wat in sterk
(1) Bij den bouw van het noordelijk hoofd der noordeliike schutslui* oP het kanaal Amsterdam-Merwede nabij Gorinchem scn"tslu's
weiachtige zandgronden, waarop wij het oog hebben, veelvuldig voorkomt, wordt daardoor zooveel mogelijk tegengegaan. Geraken er spaanders binnen in de kuip, doordat de openingen tusschen de steenen wat groot zijn, of als er soms een steen is uitgeraakt dan kan dat door een strook gevlochten ijzerdraad lano-s de' buitenzijde der kuip onmiddellijk verholpen worden. Het zakken der kuip gaat soms nagenoeg van zelf, voornamelijk wanneer de pomp veel zand mede opzuigt; vooral als de kuip wat klein van diameter is, bestaat hierop kans. In andere gevallen bevor-
dert men het zakken der kuip door binnen in de kuip en lan<rs den buitenkant het toeloopende zand weg te graven. Het Is aanstonds duidebïk. dat, de knin o-oheel vrii mnpt. ïiin -i.r.v. a~
iukken tot, nndprstpiirnnn- Aav n«.^.„? mr,n*. ,li+ ± i
j * 1- " li " — "'""6 Jjuiiip, iiidai .,ccll ingevolge
dat die jukken gemakkelijk hun stand behouden en dus de opstelling der pomp zelve niet in het ongereede geraakt Om te zorgen dat de kuip niet al te veel naar eene zijde gaat'overhellen, is het goed de zuigbuis zoo na mogelijk in het midden der kuip te hangen. Waar te verwachten is, dat de fundeerput veel water weeft, is het. «n te nevelen de V,,;», * i:.i. .i-j
te maken, bijv. 2,5 M. in middellijn. De zuigbuizen van twee ot zells drie pompen kunnen dan in dezelfde kuip worden opgesteld. Bij de uitvoering der bovenbedoelde werken is het voorgekomen, dat een fundeerput door bemaling met ééne pomp tot de vereischte diepte kon ontgraven worden. Om echter tijdens het maken der fundeering den waterstand' voldoende te kunnen beheerschen, werd zonder eenig bezwaar de zuigbuis der tweede _ pomp in dezelfde kuip gehangen. Is men tamelijk zeker dat ééne pomp in de drooghouding kan voorzien, dan is een binnenwerksche wijdte van 2 M. voor de kuip aan te bevelen De jukken, waarop de pompbuis rust, bieden gelegenheid tot het opstellen van een bok, waaraan de stukken der buis worden opgetakeld bij verlenging en inkorting der buis of nazien der
kleppenkast. Ook kan het Vei-titcol neevnonn-enrle „„J„„li„ J...
buis voortdurend m het takel blijven hangen, of men kan een juk a aanbrengen tot steun der zuigbuis. Eene kuip van de