417
De locomotieven, welke te Glynde gebruikt worden, znn voorgesteld in fig. 8 en 9. Het raam, zoo licht mogelijk, maar daarbij voldoende stijf en stevig geconstrueerd, is opgehangen aan de beide wielen Q, die van caoutchoucbanden zijn voorzien. De wielen ontvangen de beweging van den motor, welke 1600—1800 omwentelingen per minuut maakt, door middel van een tusschenas B en een ketting zonder eind D; deze wordt gespannen door een verstelbaar wieltje K De ondervinding heeft aangetoond, dat het gewicht van een locomotief, ofschoon niet grooter dan dat van één geladen bak, voldoende adhesie veroorzaakt om den geheelen trein voort te bewegen.
Het spreekt van zelf, dat het caoutchouc der banden aan groote slijting onderhevig is; niettegenstaande dit, heeft men toch dit materiaal verkozen boven leer of metaal, omdat hiermede, zelfs bij de vochtigste weersgesteldheid, een volmaakt zekere gang van de locomotief werd verkregen, wat niet het geval was bij 't gebruik van de beide andere materialen.
Aan de constructie van den motor, type Reckenzaun, is bijzondere zorg besteed, voornamelijk wat betreft de isolatie der omwindingen; in 't algemeen heeft men getracht een model te verkrijgen dat, evenals het overige materieel van de telpherlijn, geschikt is, gedurende een geruim tijdsverloop dienst te doen, zonder eenige meerdere bewaking dan goede smering. .
Iedere motor vereischt, om een geladen trein met de regelmatige snelheid van 7.25 K.M. per uur te vervoeren, een arbeid van 1500 Watts, of ruim 2 electrische Pkr.; de spanning van den stroom 200 Volts bedragende, gebruikt ieder een stroom van bijna 8 Ampères.
De dynamo van het station, type Gramme-Grompton, met nevenwinding, kan een stroom leveren van 24 Ampères en 200 Volts, gelijktijdig dus 3 treinen voortbewegen. De stoommachine, waardoor deze gedreven wordt, is uiterst krachtig gebouwd en van een regulator voorzien, om de spanning van den stroom aan de polen van den dynamo, zoo gelijkmatig mogelijk, op 200 Volts te onderhouden; in het meest verwijderde gedeelte van de lijn bedraagt het spanningsverlies hoogens 10—12 Volts.
De normale snelheid van den motor bedraagt, bij de genoemde treinsnelheid van 7.25 K.M., 1600 omwentelingen per minuut.
Bij den aanleg van de lijn vreesde men, dat, door het onvermijdelijke spanningsverlies in de leiding, de snelheid der treinen veranderen zou met den afstand tot het station. Om dit bezwaar te vermijden is iedere locomotief voorzien van een electrischen regulateur van Prof. Jenkin, voorgesteld in fig. 10. Op de tusschenas B van de locomotief is een centrifugaal-regulateur gesteld, waarvan de gewichten W tot elkander getrokken worden door de werking der spiraalveer S. Wanneer deze gewichten zich door de middelpuntvliedende kracht van de as verwijderen en den stand Wj innemen, wordt de hefboom G in den gestippelden stand Gl gebracht, daardoor het contact C verbroken en de motor uitgeschakeld ; de gewichten zijn zoodanig gesteld, dat dit geschiedt bij 1700 omwentelingen van den motor. De nadeelige invloed der vonken, die ontstaan bij het verbreken van een contact, is daarbij voorkomen, door het aanbrengen van een nevencontact, a, tusschen twee koolstaven. Een spiraalveer, die in het frame H verborgen is, schuift een der staven een weinig vooruit, zoodra de hef boom G gelicht wordt; daardoor wordt dit contact later verbroken dan het eerstgenoemde en bepaalt de verbranding zich dus slechts tot deze koolstaven.
Iedere locomotief is daarenboven, behalve van dezen regulateur, nog voorzien van een centrifugaal-rem (fig. 11), welke aangebracht is op de as A.
Bij een snelheid van 1800 omwentelingen overwint de werking der middelpuntvliedende kracht op de massa's WB de werking der veeren S en worden de houten klossen B tegen den vasten metalen ring C gedrukt. Deze rem werkt zeer zelden, aangezien de electrische regulateur, voor zich alleen, reeds een zeer geregelden o-ano- bewerkstelligt. De jukken, die tot ondersteuning der baan dienen, zijn hier als ruwe houtconstructie uitgevoerd, door eenvoudige werklieden gemaakt. Van de gesteldheid van den bodem hangt" natuurlijk af, hoe diep deze in den grond geplaatst worden ; te Glynde bedraagt dit 1.20 M. tot 1.50 M.
Aanvankelijk had men de stoelen, waarin de kabel vastgemaakt is, zoodanig op de jukken bevestigd, dat een geringe verplaatsing mogelijk was; het is echter doelmatiger gebleken, de bevestiging daarop onwrikbaar te maken, aangezien de jukken zelve wel eene geringe, maar voldoende verplaatsing toelaten.
Fig. 12 en 13 stellen een der ondersteuningsj ukken voor, du geplaatst zijn aan de uiteinden der bogen. In AA bevinden zich de gegoten stoelen £; aan de eene zijde is daaraan bevestigd d(
buigzame kabel F, aan de andere zijde rust daarop de rail R' die in den boog gebruikt wordt. Door middel van schoordraden zijn de jukken aan den bodem verankerd.
Ten einde de spanning van den kabel onaf hankelijk te maken van de temperatuur zijn op verschillende punten der baan compensatie-inrichtingen aangebracht, in schema voorgesteld in fig. 14 en 15. P is een juk, zooals dat voorkomt aan 't uiteinde van een boog. De kabel F is nu niet daaraan verbonden, maar eindigt in een ketting, die door middel van een hefboom L en een gewicht W over twee rollen zoodanig belast wordt, dat de spanning in F ongeveer 2J/4 ton bedraagt. De stalen rail B rust zoodanig op F, dat een trein gemakkelijk van den een op den ander kan overgaan, terwijl toch de kabel zich over den stoel 5 kan verschuiven, wanneer de spanning verandert.
Te Glynde zijn per Eng. mijl 4 dergelijke compensatieinrichtingen aangebracht; de ervaring heeft echter aangetoond, dat twee voldoende zijn.
De kromme AA fig. 16 geeft een beeld van de spanningen in de verschillende punten van een gedeelte der lijn, wanneer een trein zich daarop bevindt, bijv. op het punt 1.
BB, CC en BB zijn dergelijke krommen voor de overeenkomstige punten 2, 3 en 4.
Men ziet, dat de spanningen aan de uiteinden van een dergelijk gedeelte grooter worden, naarmate een trein aan de een of andere zijde, meer daartoe nadert.
Het bleek zeer bezwaarlijk, deze spanningen te meten, terwijl een geladen trein zich op de lijn bewoog; men heeft daarom gebruik gemaakt van het feit, dat, wanneer men den kabel doet trillen, het aantal trillingen toeneemt met de spanning. Het was mogelijk, terwijl men den kabel bij verschillende belasting deed trillen, de spanningen te meten en gelijktijdig het aantal trillingen gedurende 1ji minuut te tellen.
Zoo vond men dat:
26 trillingen overeenkomen met een spanning van 1 ton 30 » » » » » » 1-44 »
35 » » » » » » 1-96 »
37 » » » » » » 2.25 »
Door deze proef te herhalen, wanneer zich een trein op de baan bevindt, vond men uit het aantal trillingen de spanning die in den kabel heerscht bij verschillende standen van den trein. Welke ook deze stand is, de spanning in den kabel wordt niet grooter dan 2.25 ton.
De rail, welke in enkele gedeelten van de baan den buigzamen kabel vervangt, bestaat uit een hoekijzer, dat ondersteund wordt door houten jukken, op onderlingen afstand van 3.96 M. geplaatst. De bevestiging op het hout geschiedt niet direct; tusschen beide is n.1. een isoleerende stof aangebracht. Aan de uiteinden der sectiën, telkens om het vijfde juk, is een stoel met isolator van bij zond eren vorm geplaatst ; de bevestiging daaraan van beide uiteinden van den rail is zoodanig, dat deze van elkaar geïsoleerd zijn.
In één sectie, daar waar de lijn een beek kruist, staan twee jukken op een afstand van 7.92 M.; het hoekijzer van den rail is over dat gedeelte versterkt door een daartegen geklonken tweede hoekijzer.
De hierboven beschreven wijze van vervoer is uit den aard der zaak niet bestemd om op groote schaal te worden toegepast in landen, waar de verkeerswegen en middelen van vervoer in ruime mate aanwezig zijn. Door de eenvoudige en goedkoope constructie van de baan echter, die zelfs toelaat ravijnen en beken zonder eenig bezwaar te kruisen en door de weinige plaatsruimte die voor hare constructie overigens vereischt wordt, leent zij zich bij uitstek om in die landen de verkeerswegen te voeden door transporten van afgelegen industrieele inrichtingen.
Daar, waar verkeerswegen en middelen van vervoer slechts in bescheidener mate aanwezig zijn, zal eene toepassing op grooter schaal hare voordeelen bieden. Utrecht, Augustus 1889.
Van vrijberghe de Coningh.
Bepaling van het samendrukkings-diagram uit doorbuigingsproeven.
Naschrift.
Aan het slot van het bovengenoemd artikel, opgenomen in no 47, komt eene minder nauwkeurige uitdrukking voor. Daar staat, dat de reden, waarom het ijzer grooteren weerstand biedt aan doorbuigende, dan wel aan uitrekkende krachten, moet ge-