249

M 14.

krachtige bemaling, zooals in het beschouwde geval met het oog op den bezetten tijd van de centraLe noodig zal zijn, blijken de polderwaterleidingen dikwijls niet voldoende ruim om het op te malen water met gering verhang toe te voeren. In zulke gevallen kan door het herhaaldelijk schoonmaken van de hoofd waterleidingen soms nog niet worden voorkomen, dat de bemaling moet worden onderbroken, voordat ook in ver van het gemaal gelegen poldergedeelten de waterstand voldoende is verlaagd. Bij stoombemaling komt men hieraan dikwijls tegemoet, door de machine langzamer te laten loopen, een hulpmiddel, dat bij electrische bemaling moeilijk kan w7orden toegepast.

In dit hoofdstuk wordt vervolgens nagegaan, op welke wijze, met het oog op de polderbemaling, het kabelnet, voor zoover nog niet aanwezig, kan worden aangelegd, terwijl besloten wordt met eenige globale opgaven omtrent tarieven en voorwaarden van stroomlevering.

Het vierde hoofdstuk, bevattende slotbeschouwingen, geeft de volgende conslusies:

Ten opzichte van de waterschappen beteekent de invoering van electrische bemaling een belangrijke vooruitgang op het gebied van mechanische bemaling, niet alleen wegens haar groote eenvoudigheid in aanleg, onderhoud en bediening, maar vooral ook wegens de 'mogelijkheid om, met behoud van den bestaanden inwendigen waterstaatkundigen toestand van de polders, de windbemaling op economische wijze te vervangen.

Ten opzichte van het elektriciteitsbedrijf beteekent de invoering van electrische polderbemaling een belangrijke aanwinst in stroomlevering, welke de centrale in staat stelt haar belasting meer gelijkmatig over het etmaal te verdeelen en aldus onder gunstiger omstandigheden te werken, d. w. z. om zonder bijzondere uitbreiding van het bedrijf of verhooging van exploitatiekosten meer inkomsten te genieten, waardoor billijke tarieven voor polderbemaling kunnen worden gesteld.

Voorts wordt nog gewezen op de voor onzen vaderlandschen land- en tuinbouw bijzonder gunstige tijdsomstandigheden, waardoor uit een financieel oogpunt de verbetering der polderbemaling door toepassing van electrische kracht thans goede kansen heeft.

Van de aan het rapport toegevoegde Bijlagen bevat de eerste een beschrijving van een viertal electrische polderbemalingen, te weten de bemaling van de Memeldelta in OostPruisen, voltooid in 1897 en de beide Rijks electrische bemalingsinrichtingen in Noord-Brabant voltooid in 1902 en 1903, welke drie inrichtingen de voorgangers op dit gebied zijn, en elk een eigen electrische centrale bezitten. Vervolgens wordt beschreven de in 1912 in uitvoering zijnde electrische bemaling van het waterschap, „de drooggemaakte polders van Bleiswijk en een gedeelte „van Hilligersberg". Voor deze laatste worden ook uitvoerig vermeld de voordeelen, die in dit geval electrische bemaling boven Dieselbemaling deden kiezen, welke voordeelen hier voornamelijk voortvloeien uit de mogelijkheid om electrische energie van de in de nabijheid gelegen gemeentelijke centrale van Rotterdam te betrekken, en om bij electrische bemaling het afpompen van het polderwater niet in één of twee punten te moeten concentreeren, waardoor o. a. aanzienlijke verruiming van polder waterleidingen kan worden ontgaan.

De tweede bijlage verschaft gegevens en beschouwingen over het waterbezwaar van de polders in Rijnland en omgeving.

De derde bijlage geeft een overzicht van polders gelegen in Rijnland op Zuid-Hollandsch gebied met gegevens omtrent den waterstaatkundigen toestand en de bemalingswijze. Hieruit blijkt, dat voor de overgroote meerderheid dezer polders de schepradwindmolen het opvoerwerktuig is.

De vierde bijlage is een kaart van het in het rapport besproken gebied met omgeving.

Uit het hierboven gegeven overzicht van den inhoud van het omvangrijke rapport moge blijken, dat, ofschoon in hoofdzaak bedoeld voor een beperkt gebied, de uitgebreide gegevens, die daarin worden vermeld, ook buiten dat gebied bij een andere plaatselijke gesteldheid met vrucht kunnen worden geraadpleegd.

's-Gravenhage.

Eenige uitkomsten in dienst verkregen met machine en ketels van het s.s. „Jason" der Koninklijke Nederlandsehe StoombootMaatschappij.

CMet afbeeldingen.)

In het voorjaar van 1912 werd door het Etablissement „Pijenoord" het s.s. „Jason" aan de Kon. Nederlandsehe Stoomboot-Maatschappij afgeleverd. De afmetingen van dit stoomschip zijn : lengte 359', breedte 48'-3", holte 24'-0".

De machine —^^77~^~~^ ) me* ^Tie ketels (verwarmd

oppervlak 5190 ft2.) voorzien van Schmidt'sche oververhitters (oververhit oppervlak 2085 ft2.) en Howden's trek, en met een condensor van 1466 ft2, verkoelend oppervlak, ontwik-

DlAGRAMMEN OP 15 NOVEMBER '1912.

I.P.K. — 466.

H.D. = 528 I.P.K. M.D. = 493 » LD. = 466 »

Totaal 1487 I.P.K.

kelde op den proeftocht gemiddeld 1866 I.P.K. bij 833/4 omwentelingen per minuut, waarbij het schip een vaartsnelheid van 11.5 mijl verkreeg.

Sindsdien is het schip in dienst geweest, en het is van de laatste reis naar de Zwarte Zee, dat wij eenige cijfers, de machine en ketels betreffende, laten volgen: