253

M tl.

Den tweeden dag werd lucht boven het rooster gegeven, met het resultaat in kolom II vermeld. De verbranding was nu volledig geworden, het nuttig effect steeg circa 6'/j pCt. en de stoomprijs werd bijna 15 pCt. lager. Bezwaarlijk kan het nut van het geven van bovenlucht duidelijker worden aangetoond.

Bij een proef met een Lancashire-ketel bleek de warmtebalans „allerdwaast". Bij onderzoek bleek dat de rookgassen in plaats van om den ketel te circuleeren, voor een groot deel direct, naar den economiser gingen en er dus aan het voorfront een doode hoek was. De bemetseling moest dus achter zwaar lek zijn.

De bemetseling achter werd veranderd, zoodat de rookgassen na de stookhuizen zich nu splitsten, ter zijde om den ketel naar voren gingen en gezamenlijk onderdoor naar achteren terug. Er was nog geen gelegenheid een verdampingsproef te nemen, doch wel deelde de eigenaar mede, dat hij een niet onbelangrijke kolen besparing had gekregen.

Daarna werden nog enkele voorbeelden gegeven waarbij, tengevolge van de op aanwijzing van de Vereeniging aangebrachte wijzigingen, de warmtebalans zeer verbeterde.

Onder het hoofd „Verdeeling der warmte-opname van een stoomketel" wordt gewezen op de minder juiste wijze, waarop stoomketels nog vaak worden berekend, zoowel door de verhouding roosteroppervlak gedeeld door verwarmingsoppervlak, als door de zoogenaamde doorgangscoëfficiënten, en wordt dit laatste uitvoerig behandeld. Dit gedeelte leent zich minder goed om in het kort te worden besproken ; wij moeten dus den belangstellenden lezer verwijzen naar het verslag zelf, doch laten de conclusie hier volgen:

1°. dat de methode Reutlinger, met de door ons gewijzigde coëfficiënten, in staat stelt bij een ontwerp van een Lancashireof Cornwall-ketel, met aanname van soort der brandstof en roosterbelasting, vrij nauwkeurig van te voren te bepalen het nuttig effect, de eindtemperatuur der rookgassen en hoe langs den ketelwand precies de warmte-opname zal plaats vinden, dus een volledige narekening in warmte-technischen zin;

2°. dat de methode voor den waterpijpketel nog niet voor de practijk bruikbaar is, omdat ons nog voldoende gegevens voor de bepaling der stralingscoëfficiënten ontbreken en wij van den werkelijken loop der rookgassen tusschen de pijpen te weinig afweten.

Proeven met bakkersovens brachten den directeur tot de conclusie dat het gebruik van cokes of magere brandstof als het voordeeligst kan worden beschouwd.

Verder worden behandeld de chemische middelen, die, in water opgelost en over de brandstof gesprenkeld, een groote besparing zouden veroorzaken.

Reeds in .vorige jaarverslagen werd met een enkel woord mededeeling gedaan van het zoogenaamde „Epargne de Charbon"; het werd echter niet noodig gevonden dit middel voor de ieden der Vereeniging verder te behandelen. Nu is dit echter anders geworden, daar men Jiier te lande een fabriek van een dergelijk middel, genaamd „Vulkan", heeft gekregen, dat 20 pCt. besparing zou geven. Daarop wordt in het verslag nagegaan wat het buitenland omtrent deze chemische middelen leert. Proeven genomen aan de „Baden'sche Versuchsanstalt", aan de Polytechnische School te Karsruhe, met „Kole Spar", „Sparkohl", „Kolawitch" en „Kyl Kol" toonden aan dat het effect nihil was. Direktor Reisohle aan den Bayerischen Revisions-Verein gaf de analyse vanhetz.g. „Tonil" in het Tijdschrift dier Vereeniging ; Direktor Hilliger de analyse van „Kohlendor" in Zeitschrift für Dampfkessel- und Maschinenbeirieb. Beiden komen tot de conclusie dat de bestanddeelen dier middelen in de te gebruiken hoeveelheden onmogelijk eenigen merkbaren invloed op de verbranding kunnen uitoefenen.

De steller van het rapport komt, ook op grond van redeneering en van een genomen proef tot de conclusie dat het middel „Vulkan" te rangschikken is onder kwakzalverij, en waarschuwt de leden der Vereeniging tegen dergelijke middelen.

Ten slotte bevat het verslag een rapport van den directeur, als regeeringsafgevaardigde bij het Congres voor rookbestrijding, te Londen in 1912 gehouden, aan den Minister van Landbouw, Nijverheid en Handel en een tabel van brandstofanalysen.

Uit het Koloniaal Verslag van 1912.

( Vervolg van vorig en jaargang, bladz. 1020). Boschwezen.

Het personeel voor de opnemingen bestond uit. 1911 uit 2 ehetopnemers, 9 Europeesehe opnemers en 25 mantri's-opnemer.

Ook in 1911 bepaalde men zich, wat grensregeling en afbakening betreft, tot partieele grenswijzigingen en onderhoud van de grenzen der complexen, waarvan de inrichting tot hout vesterijen onderhanden was.

De in 1911 verrichte opmetingen worden geraamd overeen te komen met de complete opmeting en kaarteering van 40.100 H.A. boscii-areaal (46.300 H.A. in 1910). Het tot uit. 1911 gereedgekomen meetwerk staat, volgens schatting, gelijk met de volledige opmeting en kaarteering van 561.000 H.A., of circa 83l/2 pCt. van de totale djatibosch oppervlakte. Aan het eind van het verslagjaar bestonden volledige kaarten op de schalen van 1 : 10.000 en 1 : 25.000 van 435.762 H.A.

De inkomsten van het, boschwezen bedroegen over 1911 f7.519.059 en de uitgaven f 4.719.940. De netto-inkomsten beliepen f 2.799.11 (f 390.229 meer dan in 1910).

Wetenschappelijke reizen.

De vanwege het Indisch Comité voor wetenschappelijke onderzoekingen ontworpen derde Nieuw-Guinea expeditie, waaraan door het gouvernement een subsidie van f 20.000 is verleend, zal zich bepalen tot een wetenschappelijke exploratie van het hooggebergte, gepaard met verkenningstochten in noordelijke richting. Aan deze expeditie, die 21 Augustus 1912 uit Soerabaja vertrokken is, zijn o.m. verbonden de kapitein van den topographischen dienst A. Franssen Herderschee als leider, tevens belast met de topographie en ethnographie, en dr. P. F. Hübrecht, aan wien de zorg voor het geologisch onderzoek zoomede de meteorologische waarnemingen zijn opgedragen.

De door prof. dr. G. A. F. Molengraafe, met medewerking van den heer F. A. H. Weckherlin de Marez Oyens en dr. H. A. Brouwer ondernomen geologische onderzoekingstocht op Timor en omliggende eilanden liep begin 1912 ten einde. De beschrijving van de uitkomsten der expeditie zullen worden gepubliceerd in het Jaarboek van het mijnwezen.

Nijverheid.

Als een gevolg van de groote vraag naar bouwmaterialen is ook voor deze takken van' industrie 1911 een gunstig jaar geweest. De fabricage van kunststeen uit cement en tras breidt zich meer en meer uit. Steeds meer gaan zich Europeanen en vreemde oosterlingen op de steen- en pannen bakkerij toeleggen, en de inlandsche bedrijven, die over het algemeen een minderwaardig product leveren, ondervinden daarvan op sommige plaatsen zware concurrentie.

De fabrieken voor ijzerbewerking, waaraan meestal ijzergieterijen verbonden zijn, gaan voort zich te specialiseeren, een gevolg van de toenemende concurrentie. Voorts legt men zich hoe langer hoe meer toe op het fabriceeren van groote werkstukken. De oprichting van vele nieuwe fabrieken op het gebied van landbouw, zoowel als op dat van andere takken van nijverheid, kwam natuurlijk aan de machinefabrieken ten goede. Ook het aantal reparatie-werkplaatsen breidde zich belangrijk uit.

UIT ONS PARLEMENT.

Regeling in zake electrieiteitsvoorziening.

In afwachting van een meer uitgebreide wettelijke regeling is door de Ministers van Waterstaat en van Landbouw. Nijverheid en Handel een wetsontwerp ingediend in zake electrieiteitsvoorziening, bij het opmaken waarvan in menig opzicht partij getrokken is van het rapport der Staatscommissie voor de Electrische Geleidingen van 15 April 1904, terwijl ook in belangrijke mate rekening gehouden is met een ontwerp van de Staatscommissie van 14 Juli 1911 in zake electrieiteitsvoorziening en verder voor een groot deel de Telefoonwet is gevolgd.

De voorname strekking van het wetsontwerp, dat bedoelt te voorzien in de meest dringende behoefte en in hetgeen onmiddellijk voorziening noodig heeft, ligt in § 1, waar voor den aanleg en de exploitatie van electriciteitsinrichtingen en werken het bezit eener concessie als voorwaarde gesteld wordt.

De hierop betrekking hebbende artikelen luiden als volgt.

Art. 1.

Voor den aanleg of de exploitatie door anderen dan door het Rijk van eene inrichting en van werken, tot het voortbrengen, geleiden,