55e JAARGANG T^v T—, T "V T X T X XJV X T T) 9 FEBR. 1940
NUMMER 6 ___) J_/ 1 IN VJ H/ IN 1 12J U IV B. 13
B. BOUW- EN WATERBOUWKUNDE 2.
INHOUD: Eenige beschouwingen betreffende de scheepvaart op het Julianakanaal en eenige andere mededeelingen aangaande dit kanaal, door ir. C. F. Egelie. — Een nieuwe methodiek voor de beoordeeling van de eigenschappen van den grond in zijn natuurlijke ligging met behulp van slijpplaatjes, door dr. ir. G. C. Redlich. — Nieuw systeem winkelstraatverbreeding, door dr. ir. M. L. van der Schaaff. — Boekennieuws: La résistance mécanique des points soudés et des töles assemblees, door ir. J. F. W. Burky.
Eenige beschouwingen betreffende de scheepvaart op het Julianakanaal en eenige andere mededeelingen aangaande dit kanaal
door
ir. C. F. EGELIE.
1. De scheepvaart op het Julianakanaal.
Het gedeelte van het Julianakanaal van Maasbracht tot de kolenoverlaadhaven te Born is in gebruik gesteld in het voorjaar van 1934.
Begin 1935 konden de schepen doorvaren naar de kolenlaadhaven te Stein.
In September 1935 werd het geheele kanaal voor de scheepvaart opengesteld.
Het jaar 1936 is derhalve het eerste jaar, dat de scheepvaart geheel normaal van het kanaal gebruik heeft kunnen maken.
Totaal verkeer.
Het totale verkeer door de sluizen te Maasbracht, Roosteren en Born was in 1936 en volgende jaren zooals in Tabel 1 is aangegeven.
Er zij op gewezen, dat — het Maas-Waalkanaal buiten beschouwing gelaten — slechts het kanaal door ZuidBeveland (sluizen Hansweert 1938: 83.739 vaartuigen, 28.062.106 ton laadvermogen) en het Merwedekanaal benoorden de Lek (sluizen Vreeswijk 1938: 96.634 vaartuigen, 19.443.431 ton laadvermogen) een grooter verkeer hebben.
Uit tabel 1 blijkt, dat, terwijl in 1938, in vergelijking met 1937, het aantal vaartuigen voor alle sluizen niet onaanzienlijk is gestegen, dit alleen bij de sluis te Born met een vermeerdering van het laadvermogen gepaard ging. Bij de andere sluizen valt eenige teruggang van het laadvermogen te constateeren.
Het verloop van het scheepvaartverkeer van maand tot maand is aangegeven in fig. 1.
Nadere analyse van het verkeer.
Het verkeer door de sluis te Maasbracht kan, aan de hand van de aldaar verzamelde gegevens, nader worden geanalyseerd.
Allereerst kan een indeeling worden gemaakt ten aanzien van de bestemming van de opvaart en de herkomst van de afvaart. In dit opzicht kan het verkeer worden gesplitst ni. verkeer naar en van de havens van het Julianakanaal (verder aangeduid als „havenverkeer") en doorgaand verkeer, terwijl dit laatste weer kan worden onderscheiden
in verkeer naar en van Maastricht en verkeer naar en van België en Frankrijk via Maastricht.
Ten aanzien van de bestemming van de afvaart en de herkomst van de opvaart kunnen als höofdverkeersstroomen worden onderscheiden het verkeer naar en van Nederland en het verkeer naar en van den Rijn. Daarnaast is er nog verkeer naar en van het gebied van Antwerpen en verkeer met kustvaarders naar Engeland en naar de Scandinavische en de Oostzee-landen.
De omvang van elke van de bovengenoemde groepen van verkeer blijkt uit tabel 2.
Ter toelichting van de daarin voorkomende kolom „kanaalsleepbooten" zij vermeld, dat de kolenschepen eerst te Maasbracht tot bepaalde sleeptreinen worden samengevoegd. Voor het sleepen van deze schepen van de havens naar Maasbracht bestaat een speciale sleepdienst, welke eveneens zorg draagt voor het sleepen van de ledige schepen van Maasbracht naar de havens. Deze sleepdienst wordt verzorgd door twee sleepagenten te Maasbracht. Op elk kanaalpand zijn vier sleepbooten aanwezig, die de schepen van sluis tot sluis sleepen, dan wel van de sluis naar de haven of omgekeerd. Voorts bevinden zich bij elke sluis twee sleepbooten, die dienst doen voor het in- en uit de sluis brengen van die schepen, welke zelf niet over sleepkracht beschikken. Deze sleepbooten worden naar behoefte medegeschut. Het zijn de laatstbedoelde sleepbooten, die in de kolom „kanaalsleepbooten" zijn vermeld.
Met ronde cijfers kan derhalve worden gezegd, dat, naar het laadvermogen gerekend, het havenverkeer in 1938 omvatte 3/4 en het doorgaande verkeer 1Jl van het totale verkeer en dat van het doorgaande verkeer 1/3 bestemming of herkomst had in Maastricht en 2/3 in België of Frankrijk.
Anderzijds omvatte de verkeersstroom naar en van Nederland 3/4 en die naar en van den Rijn x/5 van het totale verkeer, terwijl de rest, of 1/20 van het totaal, andere bestemming of herkomst had. •
Het maandelijksche verloop van het havenverkeer en van het doorgaande verkeer is in fig. 1 mede aangegeven.
Verkeer in t o n-k ilometers.
Aan de hand van de bovenstaande gegevens kan — voor het havenverkeer een gemiddelden vervoersafstand op het
TABEL 1.
Aantal vaartuigen Laadvermogen in tonnen
1936 1937 1938 1936 1937 j 1938
Sluls Maasbracht 36.531 39.213 42.074 14.839.868 16.073.363 15.495.370
>> Roosteren 35.342 39.065 42.620 14.782.867 15.943.015 15.491.421
" B°rn 31.413 34.502 35.910 11.784.338 12.576.454 12.597.846