38e Jaargang

23 Juni 1923 Nummer

DE INGENIEUR

Orgaan van het Kon. Instituut van Ingenieurs en van de Vereeniging van Delftsche Ingenieurs

Weekblad gewijd aan de techniek en de oeconomie van Openbare Werken en Nijverheid

He. Kon. !ns, v. InS. en de Vereend v. Defftsche In, stellen zich in 4eenen deele verantwoorde.!* voor de denkbeelden in de onderscheiden bödraEen ontwied en .oe.eiich, • • T i c Diixhoorn hoogleeraar in de Werktuigbouwkunde aan de Technische Hoogeschool te Delft, voorzitter;

ϰTg. W. Zl lil*™ Zo^J^L den dienst van Weg en Werken bij de Nederlandsche Spoorwegen te Utrecht, secretar, ; dr. w' va jhr c; E w yan PanhuySi directeur van het Rijksbureau voor de ontwatering te s-Gravenhage.

Verantwoordelijk hoofdredacteur: ir. R. A. van Sandick; plaatsvervangend hoofdredacteur: G. J. Hudig; vaste medewerker in Ned.-Indië: ir. A. Groothof!

• lan* franco per post- Voor Nederland ƒ20.-. voor het Buitenland ƒ25.-. - Afzonderlijke nummers: Binnenland ƒ0.75. Buitenland ƒ0.85. Prns per ^arÉanÉ franco per . ^^.^ ^ ^ f „ ^ boven 500 reêels reductie volgens spectaal tanef.

INHOUD.

Openbare werken in China, in het bijzonder de Lunghaihaven en spoorweg. Voordracht van ir. G. J. van den Broek I. (Wordt vervolsdï — Verbetering van den waterstaat van de hoofdplaats Batavia door prof. ir. H. van Breen I.(Wordt vervolgd). Het vierde Binnenscheepvaart-congres, door ir. C. G. Krayenhoff van de Leur en dr ir. C. W. Lely. - Zesde Jaarverslag (1922) van de Hoofdcommissie voor de Normalisatie in Nederland. — Vergadering van de Vereeniging van Delftsche Ingenieurs, door j. L. H. Ingezonden stukken : Het nieuwe gebouw der Topografische Inrichting door Dr. Ing. O. IC. Froehlich ; De oorzaak van het ontstaan van'de plotselinge vermindering der belasting en vervolgens toename der verlenging onder standvastige belasting bij trekproeven op vloeüjzer, door ir. E. B. Wolff, met antwoord van ir. J. K. tl. Sollewijn Gelpke. — Nieuwsberichten. — Officieele berichten — Personalia. — Kon. Inst. van Ingenieurs: Vergadering op 7 Juli 1923- Aid. voor Spoorwegbouw en Spoorwegexpl.: Vergadering op 27 JÜni 1923- Afd. voor Mijnbouw. Tak Nederland: Vergadering op 29 Juni 1923. — Open betrekkingen. — Gezochte betrekkingen.

Dit Nummer heeft 22 bladzijden.

Openbare werken in China, in liet bijzonder de Lunghai haven en spoorweg.

Voordracht, gehouden in de vergadering van het Kon. Instituut van Ingenieurs van 29 December. 1922,

door het lid

ir. G. J. VAN DEN BROEK. I.

De belangstelling voor China is in Holland aan 't toenemen. Die belangstelling was, zooals hij een zeevarend volk met levenshelangen in het Oosten te verwachten is, wel van het begin van ons bestaan als natie aanwezig. Zij is in de vorio-e eeuw weer sterker geworden, eenerzijds misschien door de immigratie van Chineezen in Nederlandsch-Indie anderzijds door de oud-Chineesche kunst, door de wijsheid en schoonheid, die vooral Borel een kwarteeuw geleden ging populariseeren. Daarna is het besef gekomen, dat behalve het schoon verleden toch ook het heden maar vooral de toekomst van een volk dat V4 of V, van de bewoners der aarde telt en welks landen grooter dan Europa zijn en nog ongeschatte rijkdommen bevatten, ons niet onverschillig kan wezen.

In een vergadering van het Kon. Instituut van Ingenieurs in 1922 heeft ir. van Lidtu de Jeude een voordracht over de haven van Chefoo gehouden, en daar een aantal mededeelingen over de openbare werken van China aan doen voorafgaan; kort geleden verscheen de dissertatie van Dr. Han Tjauw Tjong over de industrialisatie van China, die m De Ingenieur zal worden besproken (1). ~

Indien ik thans en wel op denzelfden dag als ir. I. J. Ott de Vries nog wat over China wil mededeelen, dan moge ik mijn excuus in den rijkdom van het onderwerp vinden en ook in de noodzaak om nu de zon over Europa is schuil gegaan ons te richten naar een land waar een nieuwe dag verwacht wordt en waar men bij het vele werk dat in dien dag te doen zal zijn onze hulp, anders dan in Amerika en Japan, ik wil

(1) De bespreking, door ir. O. A. C. van Lidth de Jeude, is opgenomen in No. 9 van 3 Maart 1923. Red.

liet zeggen niet zal kunnen missen, maar althans wel zal uuinen gebruiken.

China het Rijk van het Midden of na de vestiging der republiek vollediger: de Midden Bloemen Volksstaat, dat zich uitstrekt van binnen de keerkringen tot de Siberische koude 3ii warmte, van de diepste binnenlanden van Azie tot de zee, bestaat uit de 18 provinciën van het eigenlijke Rijk en de min of meer los er bij behoorende en onder vreemden invloed staande bijlanden Tibet, Turkestan, Mongolië en Mantsjoerije. In klimaat wisselt het af van de droge onbewoonbare (ïobi tot de vochtige tropen, van de minst tot de dichtst bevolkte streken der aarde. Waar vooral voor de hoofdzakelijk landbouwende bevolking de lage vruchtbare streken van belang zijn, kan men het ruwweg verdeelen in Noord-Chma, het gebied van de G-ele rivier, waarvan de bekendste provincies zijn Chihli met de hoofdstad Peking, Shantung, _ waarop vooral bij de Washingtonsche conferentie het zoeklicht viel en Honan, de oude kern van het Rijk in den grooten bloeitijd onder de T'ang-dynastie,dan Midden-China, het gebied van den Yangste, misschien de economisch 'belangrijkste stroom ter wereld daar in zijn stroomgebied meer dan 150.000.000 menschen wonen en het mogelijk zal worden dezen over meer clan 1000 K.M. met zeeschepen te bevaren. De belangrijkste provincie is hier wel Kiangsu met Shanghai, de voornaamste handelsstad van het Oosten en Nanking de oude Zuidelijke hoofdstad en ten slotte Zuid-China, het gebied der Westrivier, met de provincie Fukien, waar een groot deel der Chineezen op Java van kwamen en Kwantung met de stad Canton, waar het gemakkelijkst Westersche ideeën een bodem vinden. ,

Ondanks de geweldige grootte van het Rijk, ondanks de politieke tegenstellingen, die den laatsteii tijd herhaaldelijk tot. zij het ook tamelijk onschuldige burgeroorlogen aanleiding gaven, ondanks dat de bewoners der verschillende provincies elkander niet verstaan, is toch eenheid onmiskenbaar, waarvan de gelijke schrijftaal, de gelijke maatschappelijke inrichting op Confucius' voorschriften gegrond, de gelijke hoofdbezigheden: handel en landbouw en de gelijke ijver der geheele bevolking de demonstraties zijn.

Wie door dit groote Rijk reist, vooral door die gedeelten, die nog niet door den spoorweg een wat Westersche aanblik hebben gekregen en dan per draagstoel of te paard zijn tocht doet, op pleisterplaatsen karavanen ontmoet en 's avonds een ommuurde stad bereikt, en in het bijzonder hij die langen tijd buiten de Europeesche vestigingen woont, krijgt het gevoel in een land te zijn, dat op wonderlijke wijze het cachet bewaard heeft dat de Middeleeuwen aan Europa gaven. Maar dan stuit hij bij zijn reizen plotseling op een spoorweg, of passeert een telegraaflijn, of wel komt een motorrijwiel van een missionaris tegen of een automobiel van een generaal, die moeizaam over de slechte wegen trekt en dan schijnt hem dat er een zonderling dualisme in dit land is, waar in het halfduister der Middeleeuwen lichten van 20e eeuwsche techniek flitsen!

Middeleeuwsch is het Chineesche in dit gemengde aspect; het moderne is door Westelingen geïntroduceerd en in hoofdzaak door dezen aangebracht. Moet men daaruit concludeeren dat de technische aanleg voornamelijk den Wester-