20-10-1933
De Ingenieur no. 42. Bouw- en Waterbouwkunde 17.
B. 243
ZIJAANZICHTEN
Een bezwaar van dit systeem is, dat toch steeds een spleet aanwezig is tusschen de schuif en haar aanslagen en dat een en ander zeer precies moet zijn afgesteld om te voorkomen, dat de schuif ter plaatse van de uithollingen in de rails tegen de aanslagen rust (sleepende wrijving). Ook bij slijtage van rail, wiel of as kan de schuif ter plaatse van de uithollingen vastloopen.
Dezelfde bezw7aren hebben de „Roll-Keilschützc", welke in zijaanzicht wigvormig zijn 3) en ook nimmer volkomen mogen afsluiten om sleepende wrijving bij het begin van de beweging te voorkomen.
Om de goede eigenschappen van glijd- en rol schuiven te vereenigen, zou een type schuif kunnen worden geconstrueerd, dat hieronder wordt beschreven en een „ontlaste glijdschuif'' zou kunnen worden genoemd.
Het type (zie fig. 1) bestaat uit twee hooiddeelen, nl. de schuif S en de bijschuif B. De schuif is waterdicht en sluit als een glijdschuif waterdicht tegen de aanslagen (A); de bijschuif bevat de wielen, welke over rails rollen. Deze is dan ook niets anders dan een frame, dat dient om de wielen op hun plaats te houden en waaraan de trekkracht T, noodig voor het bewegen, aangrijpt. De twee hoofddeelen zijn op vier plaatsen (b.v. ter plaatse van de wielassen) zoodanig door
scharnierende leden V aan elkander verbonden, dat schuif, bijschuif en verbindingsleden tezamen in projectie een scharnierend parallelogram vormen.
Voordat de schuif omhoog gaat, wordt zij door de scharnierende leden zoover van den aanslag afgetrokken, dat zij deze gedurende de beweging nog slechts licht aanraakt. Is er onderweg ergens een weerstand tusschen de schuif en de aanslagen, zoo blijft zij even bij de bijschuif ten achter, zoodat zij door de leden een weinig verder van den aanslag wordt afgetrokken. Wanneer de waterdruk W tegen de schuif gedurende het bewegen afneemt, zal zij op een bepaald oogenblik tegen de bijschuif aan komen te rusten, waartoe nokken N aanwezig' zijn. Schuif en bijschuif zullen zich dan gedurende de verdere beweging als één geheel gedragen. Daarom verdient het aanbeveling de trekkracht T te doen aangrijpen in het zwaartepunt van de combinatie sehuif-bij schuif.
Wanneer de schuif bij waterdruk wordt gesloten, of gedurende het sluiten een weerstand ondervindt, zal de bijschuif weer voorijlen en in dit geval ten opzichte van de schuif lager kunnen komen dan bij horizontaal gerichte verbindingsleden. In laagsten stand zou de schuif dan wellicht niet tegen de aanslagen rusten, maar nog aan de verbindingsleden hangen. Daarom moet de schuif in laagsten stand stuiten en verdient het aanbeveling de bijschuif aanvankelijk steeds tot haar laagste punt te doen doordalen, om onmiddellijk daarna weer op te halen totdat de verbindingsleden horizontaal zijn gericht. Hierdoor wordt bovendien de zekerheid verkregen , dat de schuif tot het laagste punt is gezakt.
Om een denkbeeld te geven van de grootte van de trekkracht, benoodigd om de schuif omhoog te trekken, zij de onderstaande berekening gegeven.
Zij:
T = trekkracht voor het openen van de ontlaste glijdschuif,
G1 = het gewicht van de schuif onder water, G2 = het gewicht van de bijschuif onder water,
AANZICHT MET BIJSCHUIF OP VOORGROND
Fig. 1. Het Schuiftype, schematisch aangegeven. Linker zijaanzicht: Belaste schuif in rust. Rechter zijaanzicht: Schuif in beweging, terwijl ,,W" zóó klein is, dat schuif rust tegen bijschuif (lid V tegen nok N).
W = de waterdruk tegen de schuif,
D = de druk van de schuif op haar aanslagen bij het begin van de beweging,
r = de straal van de assen van de verbindingsleden,
R = de afstand tusschen de beide assen van een verbindingslid,
cc = de hoek tusschen de verbindingsleden en het horizontale vlak bij het begin van de beweging,
f1 en fo, = de wrijvingscoëfficiënt van de schuif op haar aanslagen resp. van de assen van de verbindingsleden op die leden,
f3 = weerstandscoëfficiënt, aangevende den invloed van rollende en tapwrijving,
dan is bij het begin van de beweging:
ftD + G1 = (W — D) tga
D
W «ga
R
h(W-D) of
fi + 2^/2 + «ga
T=fxD + G, + G., +f3(W — D)
3) Die Bautechnik, n°. 49 van 1931, artikel van Baurat Quadbeck. Terecht is het bewegingsmechanisme van de beschreven schuif op sleepende wrijving van de schuif berekend.
Getallenvoorbeeld:
Indien W = 30 t; tga. = 1/s; fx = /2 = waterdichte rolkussenblokken); Gx — 1
dan is: D = 7,24 t en T = 0,5. 7,24 + 1,5 + 1 + 0,07 = 6,2 ï Is «ga <j 1/8, hetgeen bij goedafgestelde schuif het geval zal ziji , zoo wordt de trekkracht kleiner, b.v. T = 4,4 t indien
= V2o-
(Indien een glijdschuif was toegepast, zou de trekkracht zijn:
fiW + gewicht schuif = 0,5 . 30 + 1,5 = 16,5 «). Daar de trekkracht, benoodigd voor het openen van de schuif, voor een groot gedeelte afhangt van de afwijking a
van de verbindingsleden uit den horizontalen stand,
zaak deze afwijking zoo klein mogelijk te maken,
bereikt wordt, indien de verbindingsleden zoo lang moge-
0,5 '); f3 = 0,003 (bij 5«;G2 = 1«;^ =Via-
is het
hetgeen
4) Deze waarde is volgens de literatuur normaal te achten.