49e Jaargang — Nummer 6 — 9 Februari 1934
A. 53
DE INGENIEUR
WEEKBLAD GEWIJD AAN DE TECHNIEK EN DE ECONOMIE VAN OPENBARE WERKEN EN NIJVERHEID Orgaan van het Koninklijk Instituut van Ingenieurs en van de Vereeniging van Delftsche Ingenieurs
Het Kon. Inst. v. Ingenieurs en de Ver, v. Delftsche Ing. stellen zich niet verantwoordelijk voor de denkbeelden in de onderscheiden bijdragen ontwikkeld en toegelicht
Commissie van Toezicht: dr. ir. G. W. VAN HEUKELOM, hoofding., chef van den dienst van Weg en Werken bij de Ned. Spoorw. te Utrecht, voorzitter; ihr. ir. G. E. W. VAN PANHUYS, directeur van het Rijksbureau voor de ontwatering te 's-Gravenhage, secretaris; prof. Dr. Ing. C. FELDMANN, hoogleeraar in de Electrotechniek aan de Technische Hoogeschool te Delft,
Redactie:
Verantwoordelijk hoofdredacteur : ir. WOUTER COOL; Plaatsvervangend hoofdredacteur: ir. H. SANGSTER. — Vaste medewerker in Ned. Indië : prof. ir. C. G. J. VREEDENBURGH te Bandoeng. Redactie-Adres: Prinsessegracht 23, 'S-GRAVENHAGE, Tel. 117692
Prijs per jaarg. franco per post: Voor Nederland en West-Indië / 20._, voor Ned. Oost-Indiê en het Buitenl. f 22.50. Men abonneert zich voor een jaarg (1 Jan —31 Dec )
Afzonderlijke nummers: Binnenland / 0.50, Buitenland / 0.55. - Advertentiën per regel / 0.50, boven 500 regels reductie volgens speciaal tarief.' Voor admin.stratie, abonnementen en advertentiën: N.V. A. OOSTHOEK'S Uitgevers Maatij, Domstraat 1—3, UTRECHT. Telefoon 10860, Giro No. 35973.
A. ALGEMEEN GEDEELTE 6.
i ^Sv 1 ^en(t ™n Vergaderlngen- — Herdenking: Crematie ir. W. K. du Croix. — 34e jaarvergadering van de Schiffbautechmsche Gesellschaft te Berlijn, door ir. L. W. Bast. — De artillerie-inrichtingen aan de Hembrug — Berichten van allerlei aard: Bouw van handelsschepen in 1933. Leeftijd van locomotieven. Internationale prijsvraag toepassing calcmmcarbid en acetyleen. Studieprijsvragen 1933/'34 van de vereeniging Bouwkunst en Vriendschap te Kotterdam. — Volksvertegenwoordiging, door W. — Personalia. — Kon. Instituut van Ingenieurs: Aanwinsten Bibliotheek 1 October 1933—1 Januari 1934. — Open betrekkingen. — Gezochte betrekkingen.
AGENDA VAN VERGADERINGEN.
23 Februari 1934. Vergadering van de Afdeeling voor Werktuig- en Scheepsbouw, Hembrug.
Ter herdenking.
Crematie ir. W. K. DU CROIX.
Op Donderdag 1 Februari des voormiddags heeft op „Westerveld" in allen eenvoud de uitvaart ter verassching plaats gehad van wijlen ir. W. K. du Croix, (1861—1934) oud-inspecteur generaal van den Rijkswaterstaat, op 29 Januari U. te Leiden overleden.
Volgens diens laatsten wil werd de datum van deze uitvaart niet bekend gemaakt, zoodat uitsluitend familieleden de baar naar het crematorium begeleidden.
Alleen was met toestemming namens mevrouw du Croix, van den Rijkswaterstaat aanwezig ir. W. G. C. Gelinck, die — aangezien op verlangen der familie niet gesproken werd — stilzwijgend een laatsten groet van het korps aan den overledene heeft gebracht.
Ir. A. G. Bosman, zwager van wijlen ir. du Croix, bedankte in de aula allen die gekomen waren en gaf daarbij een korte schets van het welbestede leven, en van den ernstigen hoogstaanden mensch, die de overledene steeds is geweest.
34e jaarvergadering van de Schiffbautechnische Gesellschaft te Berlijn 22—25 Nov. 1933.
Bovengenoemde goed georganiseerde jaarvergadering, Waarbij ondergeteekende het genoegen had het Kon. Instituut van Ingenieurs te vertegenwoordigen, werd aoor 800 deelnemers bezocht en stond op een wetenschappelijk hoog peil.
De vergadering nam een aanvang met een avond ter kennismaking in het Hotel Esplanade, waar in de eerste Plaats de voorzitter der Schiffbautechnische Ges. bedankt werd voor de uitnoodiging, gericht aan het Kon. instituut van Ingenieurs en welke avond door het wederlen van ieders vrienden en bekenden een zeer kameraadschappelijk karakter had.
Van de vele interessante onderwerpen zijn er enkele afzonderlijk hieronder weergegeven.
Hedendaagsche scheepsvoortstuwing, door Dr. Ing. e.h. Goos, directeur Hamburg-Amerika Lijn.
Volgens spreker is de ongezonde concurrentie in het scheepvaartbedrijf te wijten aan:
inkrimping van het vrachtvervoer tot op ongeveer 50% sinds den tijd van voor den oorlog;
vermeerdering van de wereldscheepstonnenmaat met 50% sinds 1914.
Momenteel is ongeveer 20% van de wereld vloot opgelegd. Ondanks dat, is het gerechtvaardigd, de nieuwbouw te laten doorgaan, daar de vorderingen in scheeps- en machinebouw van dien aard zijn, dat het heden mogelijk is, economische schepen te bouwen, welke in combinatie met uiterste bedrijfseconomie, met de oudere schepen eenvoudig niet meer te vergelijken zijn.
Als voorbeeld noemde spr. de verlenging van de „Albert Ballin" klasse met 12 m voorschip, waarbij voor het bereiken van een snelheid van 19,25 Eng. m. 20.000 pk, inplaats van vroeger 28.000 pk noodig zijn.
Spr. toonde interessante vergelijkingscijfers van gewichten van stoom- resp. dieselmotor-installaties, welke o.a. aantoonden, dat de moderne turbines en waterpijpketelinstallaties van de „New York" met 78 kg per pk te vervaardigen zijn, terwijl het nieuwste motorschip der Hapag, de „Caribia", voor haar dubbelwerkende tweetakt dieselmotor-installatie een gewicht van 100 kg per pk vereischt. Naar het inzicht van spr. kan dit laatste cijfer niet meer verlaagd worden, ook niet bij motoren met tandwieloverbrenging. De bouwkosten der motorschepen zijn 10—15% hooger dan van evengroote stoomschepen. Dit verschil moet door grootere economie van het bedrijf weer vereffend worden. Spr. onderzocht of dit wel mogelijk was.
Het smeerolieverbruik is bij motoren per pk per uur ruim 10 maal dat van stoomwerktuigen. Bij de brandstofkosten spelen de verschillende routes ten opzichte van de olieproduceerende resp. olieraffineerende plaatsen een zoo voorname rol, dat vergelijkingsnormen welke overal gelden, niet bestaan. De personeelskosten belasten de totale bedrijfskosten bij stoom-installaties met stookolieinrichting en bij dieselmotor-installaties ongeveer gelijk. Van groote beteekenis voor het nauwkeurig bedrijfsinzicht en de statistiek achtte spreker niet alleen de splitsing in zee-en havenverbruik, maar ook het scheiden der verschillende bijzondere verbruiken der hoofd- en hulp werktuigen.