50e Jaargang — Nummer 13 — 29 Maart 1935

A. 111

DE INGENIEUR

WEEKBLAD GEWIJD AAN DE TECHNIEK EN DE ECONOMIE VAN OPENBARE WERKEN EN NIJVERHEID Orgaan van het Koninklijk Instituut van Ingenieurs en van de Vereeniging van Delftsche Ingenieurs

Het Kon. Inst. v. Ingenieurs en de Ver. v. Delftsche Ing. stellen zich niet verantwoordelijk voor de denkbeelden in de onderscheiden bijdragen ontwikkeld en to-öelicht.

Commissie van Toezicht: dr. ir. G.W.VAN HEUKELOM, hoofding., chef van den dienst van Weg en Werken bij de Ned. Spoorw. te U trecht, voorzitter; jhr. ir. C. E. W. VAN PANHUYS, directeur van het Rijksbureau voor de ontwatering te 's-Gravenhage, secretaris; prof. Dr. Ing. G. FELDMANN, hoogleeraar in de Electrotechniek aan de Technische Hoogeschool te Delft,

Redactie:

Verantwoordelijk hoofdredacteur: ir. WOUTER COOL; Plaatsvervangend hoofdredacteur : ir. H. SANGSTER. — Vaste mede. werker in Ned. Indië: prof. ir. C. G. J. VREEDENBURGH te B-cioeng. Redactie-Adres: Prinsessegracht 23, 'S-GRAVENHAGE, Tel. 117 692

llec).

Prijs per jaarg. franco per post: Voor Nederland en West-Indië / 20.—, voor Ned. Oost-Indië en het Buitenl. ƒ 22.50. Men abonneert zich voor een jaarg. (1 Jan.-

Afzonderlijke nummers: Binnenland / 0.50, Buitenland / 0.55. — Advertentiën per regel f 0.50, boven 500 regels reductie volgens speciaal tarief. Voor administratie, abonnementen en advertentiën: N.V. A. OOSTHOEK'S Uitgevers Maatij, Domstraat 1—3, UTRECHT. Telefoon 10860, Giro No. 35973.

A. ALGEMEEN GEDEELTE 13.

INHOUD: Agenda van Vergaderingen. — Ter herdenking: f Ir. J. Koster, door ir. B. S. van Zanten, f Prof- dr- irJ. Versltjys, door ir. B. H. van der Linden. — Stroomlijnen, door C. — Het Scheepvaartkundig Instituut te Rotterdam, door C. — Berichten van allerlei aard: 25e Nederlandsen Natuur- en Geneeskundig Congres te Leiden. Veiligheidscongres te Londen, 27—31 Mei 1935, door Sm. Zwaar water, door Sm. Verkeerstunnel onder het Mont Blancmasdef. Voordrachten voorde Technische Hoogeschool. Photografisch symposium op 12 en 13 April 1935. Conférence Internationale des Grands Réseaux Electriques a haute tension. — Boekennieuws : Catalogus van Rijksuitgaven, door C. — Personalia. — Koninklijk Instituut van Ingenieurs: Nieuwe Statuten en Huishoudelijke Verordening. Afdeeling voor Technische Economie. Notulen der 40e Vergadering op 2 Maart 1935. Afdeeling voor Verkeer en Verkeerstechniek. Notulen der 121e Vergadering op 15 Maart 1935. De Ingenieur in Nederlandsch Indië No. 1 en 2, door Sm. — Verschenen boeken en tijdschriften. — Erratum. — Open betrekkingen. — Gezochte betrekkingen.

AGENDA VAN VERGADERINGEN.

3 April 1935. Vergadering van de Afdeeling voor Mijnbouw, tak Nederland te 's-Gravenhage. (Zie blz. A. 100).

5 April 1935. Vergaderingen van de Afdeeling voor Bouwen Waterbouwkunde te 's-Gravenhage. (Zie blz. A. 110).

10 en 11 Mei 1935. Vergadering van de Afdeeling

voor Electrotechniek en Technische Natuurkunde te Groningen en Leeuwarden.

Mei of Juni 1935. Voorgenomen uitstap naar Le Havre. (Zie blz. A. 100).

4 Juli 1935. Zomervergadering der Vereeniging van Delftsche Ingenieurs. (Zie blz. A. 100)

Ter herdenking

t Ir. JAN KOSTER

1875 — 1935

Een der merkwaardigste figuren uit de

Nederlandse ingenieurswereld is op 12 Januari met Jan Koster heengegaan: weinigen hebben beschikt over een ondernemingsgeest, wilskracht, doorzettingsvermogen en organiserend talent, als hij.

Koster was juist 17 jaar, toen hij zich in 1892 liet inschrijven voor de studie van mijn-ingenieur aan de P.S., een vak, dat toen slechts zeer zelden werd gekozen, doch

dat hem bizonder aantrok. In die tijd volgde men enkel deze studie, om, na een praktische opleiding op 's lands kosten te Clausthal, te worden benoemd tot mijningenieur in 's lands dienst in Indië, zelfs liet de toenmalige enige professor in dat vak (Behrens) niemand door het Bexamen, dien hij voor de dienst in Indië niet geschikt oordeelde en onder dezen hoorde Koster, hoewel het geenszins zijn plan was een ambtenaarsfunctie te vervullen. Hij was dus verplicht een andere richting te kiezen, werd werktuigkundig ingenieur in 1897 en kwam als aspirantadjunct-ingenieur bij de H.S.M. Nog voor deze lange titel,

wegens stijging van het belang der werkzaamheden, verkort zou worden, werd Koster assistent voor de natuurkunde aan de P.S. Gedurende het jaar, dat hij deze werkkring vervulde, zag hij kans het B-examen voor mijningenieur te doen, waarna hij zich voldoende voorbereid achtte een carrière op dit gebied te zoeken. Hij zag zich eerst geplaatst bij de Internationale Bohrgesellschaft van Racky, waar hij bekend werd met het toen nieuwe bevriessysteem voor het bouwen van schachten, dat hij vervolgens ging toepassen in dienst van de Maatschappij „Laura en Vereeniging", die haar eerste schacht maakte, tevens de eerste volgens de bevriesmethode in ons land.

Op 11 Juni 1901 heeft hij hierover een lezing voor het Instituut gehouden, met de titel: De toepassing der bevriesmethode bij het maken van schachten in Limburg.

In die tijd rijpten in ons land de plannen voor de Staatsmijnen en Koster zag een grote toekomst voor zich, als hij voor deze nieuwe onderneming de nodige schachten zou kunnen maken. Inderdaad slaagde hij er (1902) in de „Nederlandsche Maatschappij tot het verrichten van Mijnbouwkundige Werken" op te richten, met een kapitaal van ƒ 75.000.—, waarvan hij directeur werd.

Wie weet, hoe moeilijk het in die tijd in ons land was geld voor industriële doeleinden te krijgen, zelfs voor oude en gevestigde ondernemingen, hoe ver men toen nog af was van de tijd, dat de banken deelnamen in of krediet verschaften aan de industrie, kan zich een idee vormen, welk een voeten de stichting dezer Maatschappij in de aarde had en welk vertrouwen deze jonge ingenieur met zijn ondernemende plannen inboezemde door de energie, waarmee hij ze ontwikkelde en de zaakkennis, waarvan hij deed blijken.