A. 112

De Ingenieur no. 13. Algemeen gedeelte 13.

29-3-1935

Koster bleef dus niet langer bij de Laura en Vereeniging" en al spoedig begonnen de onderhandelingen over de bouw van een schacht voor de Staatsmijnen, die echter door verschillende redenen niet tot het verwachte resultaat leidden. Toch kreeg de „Mijnbouwkundige Werken", die te Heerlen gevestigd was, waar ook een werkplaats werd ingericht, die spoedig tot een grote fabriek uitgroeide, werk genoeg: onder leiding van dr. ir. Van Waterschoot van der Gracht (de tegenwoordige leider van het Staatstoezicht op de mijnen) was er een staatsdienst ingesteld voor exploitatie van geheel Zuid-Limburg en nog enkele streken meer en voor deze dienst heeft Koster's Maatschappij zeer veel boringen verricht, die steeds met groot succes werden volbracht en die de waardevolle gegevens verschaften voor de inrichting en de verdeling van het Staatsmijngebied.

Koster wenste zijn werkzaamheden ook over onze oostelijke grens uit te breiden en richtte daarom in 1905 de Gesellschaft für bergbauliche Arbeiten te Aken op, die in Duitschland boorwerken uitvoerde. Maar ook hiermee was Koster niet tevreden. Zijn boorondernemingen hadden hem naar de petroleum de weg gewezen en hij maakte plannen niet alleen daarnaar te boren, doch nu ook een volslagen petroleumbedrijf onderhanden te nemen.

Zo werd de Maatschappij „Orion" opgericht (1910), die in Roemenië een petroleumconcessie verkreeg. Geleidelijk ontwikkelde zich daar onder Koster's leiding een zeer belangrijk petroleumbedrijf. De onderneming kwam tot grote bloei.

Koster's energie was hiermee echter nog lang niet uitgeput. In 1910 werd een nieuwe Maatschappij opgericht, „de Sirius", eveneens met Koster als directeur, die beoogde de werkingssfeer van zijn ondernemingen naar Indië uit te strekken en die o.a. streefde naar de verkrijging van de Djambi-concessies, hetgeen echter niet is gelukt. Nu kwamen al spoedig weer andere plannen aan de orde, in Argentinië werd een petroleum-onderneming gesticht, die veel aandacht en zorg eiste.

Vermoedelijk om redenen van internationale politiek, werden na de oorlog de belangen der „Orion" in een nieuwe zaak ingebracht, waarvan Koster niet directeur, doch president-commissaris werd. Zijn leven werd hierdoor rustiger, maar natuurlijk zocht de ongedoofde energie andere objekten van belangstelling en zo zien we Koster, die steeds in Heerlen was blijven wonen, achtereenvolgens lid van de Provinciale Staten van Limburg (1923), van de Eerste Kamer (1926) en van de Gemeenteraad van Heerlen (1931) worden, aan welke ambten hij zich weer ten volle gaf. Vooral in de Eerste Kamer vond hij een uitgebreid arbeidsveld voor zijn zakenkennis en economisch inzicht. Het is bekend, dat hij zijn redevoeringen met zorg voorbereidde en op uitgebreide statistische gegevens grondde, waardoor zijn figuur zeer de aandacht trok. O.a. was dit het geval bij de behandeling van het Belgische traktaat, toen hij een belangrijke omissie van onze onderhandelaars in de kanalen bij ons Limburg signaleerde.

De crisis tastte eveneens de positie van Koster's maatschappijen aan en baarde hem zorgen, wellicht ook hierdoor openbaarden zich reeds spoedig na het uitbreken van de crisis de symptomen van zijn ziekte, die hem er na korte tijd toe brachten zich uit zijn zaken terug te trekken en tevens voor zijn eere-ambten te bedanken. Na een tijdelijke opleving verergerde de kwaal, die ten slotte het sterke lichaam sloopte en op 12 Januari j.1. het einde bracht; hij werd onder grote belangstelling begraven te Heerlen.

Ik meen met deze beknopte levensbeschrijving te hebben aangetoond, dat Koster iemand was met zeer bizondere gaven: een knap ingenieur en handig zakenman met stalen energie, onuitputtelijke werkkracht, helder inzicht, kortom een man, zoals ons land slechts weinigen heeft opgeleverd. Dat hij daarbij een hartelijke vriend was, die zich steeds bereid toonde voor anderen te doen, wat in zijn vermogen was, blijve hier niet onvermeld.

Ir. B. S. van Zanten.

f Prof. dr. ir. J. VERSLUYS 1880 — 1935

Met het verscheiden ] : van prof. Versluijs,

op 1 Maart 1935, is één van de illustre zonen van de Delftsche Hoogeschool heengegaan en het is mij als chef van de productieafdeeling van De Bataafsche Petroleum Maatschappij en als oud-vriend een behoefte, een en ander omtrent zijn levensloop in herinnering te

brengen.

Prof. Versluijs behaalde zijn diploma als 1 .

mijn-ingenieur aan de Polytechnische School

te Delft in 1905, waar hij later, in 1916, tot doctor in de technische wetenschappen, met lof, promoveerde.

De jaren 1907 tot 1914 bracht hij in NederlandschIndië door, eerst als ingenieur bij het Mijnwezen en de laatste paar jaren als ingenieur bij de Nederlandsche Koloniale Petroleum Maatschappij. Teruggekeerd in Nederland was hij gedurende een 4-tal jaren werkzaam op het gebied der drinkwatervoorziening.

Een tweede verblijf in Nederlandsch-Indië volgde hierop, thans als directeur van de Gemeente-Waterleiding te Soerabaja, waar hij tevens in 1919 in verband met de vegetatie, belast was met het onderzoek naar den invloed, die wateronttrekking door waterleidingen op den bodem heeft.

Op hydrologisch gebied zijn er verscheidene artikelen van zijn hand verschenen, welke zeer de aandacht hebben getrokken.

Wederom in Nederland terug, was hij o.a. tijdelijk belast met het onderwijs in de practische geologie aan de Technische Hoogeschool te Delft en viel hem in 1926 de eer te beurt benoemd te worden tot gewoon lid van de Afdeeling Wis- en Natuurkunde van de Koninklijke Academie van Wetenschappen.

Zijn intrede bij de Bataafsche Petroleum Maatschappij had plaats in 1927, toen hij tot adviseur van de productieafdeeling werd aangesteld en het is ook in deze functie, dat veel belangrijk werk door hem werd verricht.

Versluijs, een zeer begaafd mensch, die reeds vroegtijdig blijken gaf, dat hij zelfstandig wetenschappelijk kon denken, ontwikkelde geheel nieuwe ideeën op het gebied van het voorkomen van olie, gas en water in daarvoor geschikte reservoirgesteenten, waardoor de winningsmethode van deze voor handel en industrie zoo waardevolle producten uit die reservoirs op een hechte wetenschappelijke basis kwam te staan. De technische aanpassing aan die ideeën heeft geleid tot belangrijke resultaten.

Aldus was Versluijs geworden tot een baanbreker in de productie-afdeeling van de Bataafsche Petroleum Maatschappij, die zeer noode gemist zal worden. Gelukkig heeft het door hem gezaaide wortel geschoten en zich een nieuwe school gevormd, iets, dat ons wegens de belangrijke, blijvende, beteekenis tot groote dankbaarheid jegens den stichter stemt.

Het hoogtepunt van deze zeer eervolle loopbaan kwam, toen in 1932 Versluijs tot buitengewoon hoogleeraar in de Economische Geologie en Economische Mineralogie aan de Gemeente-Universiteit te Amsterdam werd benoemd, een aanstelling, die ongetwijfeld volkomen verdiend was.

Inmiddels bleef zijn contact met de Bataafsche Petroleum Maatschappij bestaan in zijn functie als adviseur.

Gemeld moge nog worden, dat de overledene lid was van