54e JAARGANG NUMMER 40

DE INGENIEUR

fi OCT. 1939

B. 157

B. BOUW- EN WATERBOUWKUNDE 11.

Bijdrage tot een . .

beter begrip van eenige markante eigenschappen der Gele Rivier

door

ir. H. VAN DER VEEN. Oud-adviseur der Chineesche Regeering.

Inleiding.

Volgende mededeelingen zijn min of meer te beschouwen als een aanvulling van hetgeen schrijver onder den titel Een en ander over de Gele Rivier of Huang Ho" in De Ingenieur van 1934 publiceerde aan de hand van persoonlijke waarnemingen, gecombineerd met een studie van de over dit onderwerp bestaande literatuur, waaronder in de eerste plaats het Memorandum over de Gele Rivier van Fijnje van Salverda genoemd dient te worden. Over serieuze door nauwkeurige metingen verkregen gegevens werd toen nog niet beschikt. Gelukkig werd echter sindsdien door de Chineesche regeering een ernstige hydraumetrische studiedienst opgericht onder de bekwame leiding van een Noorsch ingenieur, den heer Sig Eliassen, dien schrijver het genoegen heeft gehad gedurende een tiental jaren als zijn rechterhand te mogen beschouwen. De bevindingen van den heer Eliassen werden door dezen, in samenwerking met een Amerikaanscn ingenieur J. O. Todd, onlangs gepubliceerd en wel in het Decembernummer van „the Proceedings, American Society of Civil Engineers, Vol. 64, Nr. 10" onder den titel

Yellow River Problem". Ingenieur Todd was vele jaren verbonden aan de „Chinese International Famine Rehel Commission" en had als zoodanig veel met de Gele Rivier te maken.

Beknopte bespreking der onderzoekingen.

De bedoeling is in volgende regelen slechts de meest frappante gevallen te behandelen, o.a. die, welke m schrijvers artikel van 1934 bij gebrek aan gedocumenteerde gegevens misschien als hypothesen konden worden aangeduid. Het lezen van bovengenoemde „Proceedings in zijn geheel, welke veel interessants bevatten, wordt dan ook ten zeerste aanbevolen.

Ter betere oriënteering wordt verwezen naar de hierbij geproduceerde kaart (fig. 1) van dat gedeelte van China waarin het stroomgebied der Gele Rivier is gelegen. Wat zeker zal opvallen is de enorme om het Noorden loopende bocht. Deels gebaseerd op geologische gegevens, schijnt het vermoeden gerechtvaardigd te zijn, dat de rivier, na in het meest noordelijk gedeelte van de bocht een Oostelijke richting te hebben aangenomen, dezen koers onveranderd tot aan zee vervolgde om ergens in de nabijheid van Tientsin in de Golf van Chihli uit te monden. De tegenwoordige loop, waarvan fig. 2 een lengte profiel te zien geeft vanat Paotou, zou geologisch gesproken nog betrekkelijk jong ziin Deze veranderde loop wordt toegeschreven aan het werken van de hoogvlakte tusschen de Shansi bergen en de bergketen ten westen van de groote bocht, waardoor het Noorden omhoog kwam, het zuidelijk gedeelte daalde en de rivier zich uiteindelijk bij Shanchow een weg door de

spoopweq ;■:::!!::;:: Los

._ [u 3 ihtrdcUGje rivi

j

Fig. 1. Stroomgebied Gele Rivier.