893

1925 — N°. 42

in hoofdzaak 3 werkwijzen bestudeerd. In het bijzonder is er op te letten, dat de beton in plastischen toestand zal worden verwerkt.

1°. De transport van de beton in kipkarren (of beter onderlossers). Met behulp van kranen worden de bakken opgeheschen, dus in hoofdzaak zooals bij het storten der schutkolkmuren geschied is. (Zie De Ingenieur No. 40, blz. 772, jaargang 1924).

Deze werkwijze brengt bij het binnensluishoofd zeer groote bezwaren met zich mede en vereischt in elk geval kostbare steigerwerken.

2°. Het toepassen van een verrijdbare kabelkraan, welke een overspanning van circa 200 m1 zou dienen te verkrijgen. Een dergelijke kabelkraan, geschikt voor een capaciteit van 60 m3 beton per uur, blijkt zeer kostbaar te worden, terwijl het bovendien een stuk materieel is, dat slechts sporadisch in een normaal aannemersbedrijf gebruikt kan worden. Een zeer hoog afschrijvingspercentage is daarom noodzakelijk, met

Schema der stortinstallatie.

Fig. '27.

het gevolg, dat zelfs een te storten quantum beton van 62.500 m3 niet voldoende geacht werd om de keuze op een kabelkraan te dóen vallen.

3°. Transport van de (plastische) beton in goten.

Deze werkwijze, in Amerika reeds gedurende tal van jaren zeer gebruikelijk, is eerst sinds enkele jaren ook in Europa toegepast. Aanvankelijk vreesde men algemeen, dat het noodig zou zijn om zeer dunne beton, zoogenaamde gietbeton te bezigen, ten einde het loopen door de goten mogelijk te maken, terwijl bovendien steeds kans op ontmenging zou blijven bestaan. In 1921 schafte de Holl. Beton-Mij. zich een stortinstallatie met goten aan, speciaal bestemd voor kleinere werken en toen bleek ten volle, dat elke vrees omtrent gevaar voor ontmenging ongegrond is, mits de goten in de juiste hel¬

ling opgehangen worden en de plasticiteit der beton'de juiste is, d. w. z. al te dun mag de beton beslist niet zijn. Er behoeft niet meer water toegevoegd te worden dan in het algemeen voor normaal beton aan gewapend betonwerk verwerkt, gebruikt wordt. De ervaring met bedoelde kleine installatie opgedaan is zóó gunstig geweest, dat de keuze ten slotte op een stortinstallatie met goten gevallen is, natuurlijk nadat de economische voordeden eveneens gebleken waren.

Het voorstel om de beton door middel van goten naar de stortplaats te transporteeren, is bij de directie in goede aarde gevallen. Ir. Bingers is in de gelegenheid geweest een dergelijke methode te bestudeeren bij den bouw der sluizen te Geestemünde. Zijn oordeel omtrent de qualiteit van de beton, welke met deze gootinstallatie gestort wrerd, is zeer gunstig. Te Greestemünde is men echter nog niet vrij gewreest van de vrees, dat de beton in de goten en bij het ophijschen in den liftbak zou ontmengen en plaatste men uit dien hoofde de betonmolen boven in den toren. De geheele installatie wordt daardoor zeer log en zwaar, terwijl bovendien veel hinder en oponthoud veroorzaakt is door het herhaalde breken van staaldraden. Een en ander wrijst er op, dat het niet aangaat, om zonder ruime ervaring in deze richting zelf een installatie in elkaar te zetten, doch dat het zaak is de installatie van een specialist op dit gebied te betrekken en waar Amerika als de bakermat van het gotensysteem beschouwd kan worden is de levering van de geheele stortinstallatie opgedragen aan de Insley Manufacturing Co. te Indianapolis via Cowan Hulbert te Londen.

I In fig." 27 is deze stortinstallatie schematisch aangegeven. De installatie bestaat in hoofdzaak uit:

a. de hijschtoren, wrelke op meerdere hoögte's vertuid wordt en welke een totale hoogte van 78 m1 verkrijgt. In dezen toren wordt een bak omhoog geheschen, waarmede de beton omhoog gebracht wordt. Boven in den toren wordt deze bak gekipt in een hopper met afsluitbare opening. Wordt deze opening geopend, dan vloeit de beton in

7>. de goten. De helling, waaronder deze goten loopen is ongeveer 2% a 3 horizontaal op 1 verticaal.

De goten hangen aan een ophangkabel, die van den top van den toren loopt naar den top van een

e. Derrickkraan. Aan den boom van dezen derrick hangt een zoogenaamde zware contra-gewichtsgoot, aan het einde hiervan een lichte contra-gewichtsgoot.

Bij het uiteinde u vloeit de beton uit de goot. Dit uiteinde u is zeer gemakkelijk te brengen op elk punt van het cirkelvlak met den derrick als middelpunt, welke cirkel een middellijn van nagenoeg 100 m1 heeft.

De werkingsstraal van den derrick bedraagt dus 50 m1. Als men het uiteinde u ondersteunt op de bekisting of op een andere wijze, dan kan men aan u nog een goot ter lengte van 9 m1 ophangen en zoo de werkingsstraal tot bijna 60 m1 opvoeren.

Ten einde beton in de onmiddellijke nabijheid van den toren te storten, is aan den toren een giek bevestigd, waaraan een contra-gewichtsgoot opgehangen is, een en ander eveneens in fig. 27 aangegeven. De derrick wordt aanvankelijk geplaatst in positie» I. In deze stand wordt in hoofdzaak de deurkas gestort. Vervolgens wordt de derrick verplaatst naar positie II.

De hijschbak, waarin de beton omhoog gehaald wordt, heeft een inhoud van 36 cub. ft (=t 1 m3). Het ophijschen geschiedt met een snelheid van 75 m per minuut. Met één toren met hijschbak kan aldus een capaciteit van 30 m3 beton per uur bereikt worden. Ten einde de verlangde capaciteit van 60 m3 beton per uur te kunnen bereiken, moet dus een dubbele toren opgesteld worden. Bovendien wordt aldus verkregen (hetgeen trouwens ook door de directie als eisch gesteld wordt), dat de eene toren als reserve voor de andere kan dienen. Voor het ophalen der bakken worden twee Lidgerwood-lieren opgesteld, elke lier aangedreven door een 80 P.K. electromotor.

Bij het bepalen van de plaats der torens en van den derrick is o. m. maatgevend de richting der tuien en de plaats der verankeringspunten. Hierbij is er om te denken, dat in den sluisput op meerdere, plaatsen geheid moet worden en dat het verplaatsen der Menck en Hambroek-heimachines niet door de tuien onmogelijk gemaakt mag worden. Het bepalen van de juiste plaats van torens en derricks is dus een zaak van zorgvuldige studie. Is deze plaats eenmaal vastgesteld, dan ligt tevens de plaats der molens vast, n.1. aan den voet van den toren en kan worden overgegaan tot het vaststellen van de wijze, waarop het vervoer der droge materialen naar de molens zal plaats vinden.