473

1926 — N°. 23

bestuur van 's-Gravenhage aan Gedeputeerde Staten in overweging had gegeven, doch waarop dit college krachtens zijn beschikking van 17 October 1922 niet meende te moeten ingaan.

Komt het gemengd bedrijf' niet tot stand, dan zal de Maatschappij waarschijnlijk de noodige stappen doen om het eindpunt te verleggen via de Jozef Israëlslaan en den Leidsche straatweg naar den Koningsbrug (brug in het verlengde van het Korte Voorhout).

Intusschen werden in de laatste jaren tusschen de gemeente en de H. T. M. onderhandelingen gevoerd over hetgeen na 1 Januari 1927 zou moeten geschieden.

Verschillende mogelijkheden werden onder de oogen gezien, welke ten slotte geleid hebben tot het thans bij den gemeenteraad ingediende ontwerp gemengd trambedrijf. Ir. Groothoff heeft in zijn bovengenoemde voordracht de volgende definitie van een gemengd bedrijf gegeven:

Het gemengde bedrijf is de ondernemingsvorm, waarbij overheid en particulieren in willekeurige verlwudingen aan kapitaal en leiding deelnemen.

En hij voegt hieraan toe:

Voldoet een vennootschap niet aan de twee uitdrukkelijke vereischten, n.1. dat de overheid zoowel in het maatschappelijk kapitaal als aan het bestuur deelneemt, onverschillig in welke verhouding tot het aandeel in beide van de particuliere groep, dan is zij geen gemengd bedrijf.

Ik ben het hiermede volkomen eens. Zooals blijken zal voldoet de ontworpen naamlooze vennootschap aan deze beide voorwaarden en is zij dus een werkelijk gemengd bedrijf.

De ontworpen voorstellen zijn:

Voorstel I. een overeenkomst tusschen de gemeente 's-Gravenhage en de Haagsche Tramweg-Maatschappij;

Voorstel II. de statuten van de N. V. „Gemengd Trambedrijf 's-Gravenhage en Omstreken";

Voorstel III. een stichtingsacte van het pensioenfonds voor het personeel van de N. V. „Gemengd Trambedrijf 's-Gravenhage en Omstreken";

Voorstel IV. een pensioenreglement voor het personeel van de K. V. „Gemengd Trambedrijf 's-Gravenhage en Omstreken";

Voorstel V. een overeenkomst regelende de uitbetaling van de pensioenen van het personeel, dat tusschen 1 Januari 1923 en 1 Januari 1927 den dienst der Haagsche Tramweg-Maatschappij verlaten heeft;

Voorstel VI. de voorwaarden der door den gemeenteraad van 's-Gravenhage aan de N. V. „Gemengd Trambedrijf 's-Gravenhage en Omstreken" verleende vergunning voor den aanleg en de exploitatie van tramwegen binnen de gemeente.

De voorstellen 11, IV en V kunnen hier gevoeglijk buiten beschouwing blijven. Zij bevatten uitgewerkte regelingen omtrent de pensionneering van het personeel, die voor de beoordeeling der zaak zelf van minder belang zijn.

Hoofdzaak is de overeenkomst (voorstel I), waarbij partijen besluiten de N. V. „Gemengd Trambedrijf 's-Gravenhage en Omstreken" op te richten, terwijl de statuten, welke hiermede tegelijkertijd besproken zullen worden (voorstel II) meer van formeele beteekenis zijn om voor zooveel noodig, in verband met de bestaande wettelijke voorschriften, datgene wat is overeengekomen practisch mogelijk te maken.

Als doel van de vennootschap wordt genoemd: de voorziening in de behoefte aan openbare middelen van verkeer in 's-Gravenhage en Omstreken, den aanleg en de exploitatie van zoodanige verkeersmiddelen en alles wat daarmede in den ruimsten zin verband houdt.

De vennootschap vangt aan op 1 Januari 1927 en eindigt o]) 21 April 1970, of zooveel vroeger als de op 21 April 1970 aan de X. V. Haagsche Tramweg-Mij. verleende concessie voor spoorweglijnen van 's-Gravenhage naar Delft en Leiden mocht afloopen. De datum 21 April 1970 is gekozen, omdat dan bovenbedoelde concessie eindigt. Waar dus mogelijk de X. V. een levensduur van 43 jaar zal bezitten was het noodig het doel zeer ruim te stellen, zoodat uitbreiding met andere lijnen en andere soort verkeersmiddelen later mogelijk zal zijn.

Vervroegde ontbinding, alsook verlenging na 21 April 1970, kan slechts geschieden met toestemming van beide partijen (gemeente en H. T. M.).

Het kapitaal der vennootschap bedraagt f 300.000. Dit kapitaal kon betrekkelijk klein zijn in verband met den bijzonderen aard van het bedrijf. 4 aandeelen A a f 50.000 worden door de gemeente genomen en 2 aandeelen Baf 50.000 door de H. T. M.

De aandeelen zijn niet vervreemdbaar dan met goedkeuring

van de wederpartij. Het bestuur der X. V. zal bestaan uit een Baad van Beheer, bestaande uit 8 leden. Hiervan worden 5 leden benoemd op bindende voordracht van de houders der aandeelen A, dus de gemeente, en 3 leden op bindende voordlacht van de houders der aandeelen B, dus de H. T. M.

Voorzitter en onder-voorzitter worden gekozen op voordracht van aandeelhouders A. Voor het nemen van besluiten is het noodig dat in den Baad van Beheer ten minste 3 leden, benoemd uit de voordracht van aandeelhouders A, aanwezig zijn, terwijl bij staking van stemmen de voorzitter of ondervoorzitter een beslissende stem heeft. Op deze wijze is verzekerd dat practisch de gemeente in het bestuur steeds de meerderheid heeft. Echter wordt, in enkele nader te noemen speciale gevallen, ter bescherming van de rechten van de minderheid, voor besluiten een bijzondere meerderheid, d. i. een meerderheid zoowel van de vertegenwoordigers van 'de gemeente als van die der II. T. M., vereischt.

Het bestuur benoemt en ontslaat de directie, die met de dagelijksche leiding van het bedrijf is belast, en is in de keuze der daarvoor te benoemen personen geheel vrij.

Voor zoover de bevoegdheid van de gemeente strekt, verbindt deze zich practisch aan de vennootschap een verkeersmonopolie te land te verleenen.

Alleen vergunningen voor niet rechtstreeks met de vennootschap concurreerende autobusdiensten zullen aan derden kunnen worden verleend, indien de vennootschap van een aan haar toegekend recht van voorkeur geen gebruik wenscht te maken.

Partijen dragen beiden aan de op te richten vennootschap talrijke zakën en rechten over, welke in hoofdzaak op het volgende neerkomen.

De gemeente draagt over het haar toebelioorend stedelijk tramwegnet met daarbij behoorende gebouwen, terreinen en magazijn voorraden, in den toestand, waarin een en ander zich op 1 Januari 1927 bevindt, benevens een nog te maken uitbreiding van het sporenplan. Ook de geëlectrifieeerde stoomtramlijn Station H. S. M.—Scheveningen wordt aan de vennootschap overgedragen, alsmede het recht van overname der exploitatie van den electrischen spoorweg Station S.S.— Scheveningen.

De H. T. M. draagt over haar Bijksconcessie van 21 April 1920 voor de intercommunale lijnen 's-Gravenhage—Rijswijk— Delft en 's-Gravenhage—Wassenaar—Leiden, benevens de aangelegde lijnen zelf met daarbij behoorende gebouwen, terreinen, magazijnvoorraden, enz., en al haar rollend materieel, zoowel van stads- en buiten- als autobuslijnen.

De overdracht van bovenbedoelde zaken zal geschieden tegen -iVi pCt. rentegevende obligatiën ten laste der vennootschap en ten nominale bedrage van de waarde van bovenvermelde zaken. De tegenwaarde van de over te dragen rechten wordt geacht in die van de over te dragen tastbare zaken te zijn inbegrepen. Omtrent de bepaling van de waarde der over te dragen zaken zijn verschillende bepalingen opgenomen, waarvan vermelding hier te ver zou voeren. Slechts zij vermeld dat als hoofdbeginsel voor de waarde wordt aangenomen de reproductiewaarde — t. w. de som, die noodig zoude zijn om de over te dragen bezittingen geheel nieuw tot stand te brengen of nieuwe te verwerven — echter onder aftrek van de bedragen, die noodig worden geoordeeld wegens gebruik, slijtage of gebreken. De waardebepaling zal zooveel mogelijk in onderling overleg geschieden; bij gebrek aan overeenstemming zal echter een officieele taxatie door deskundigen kunnen plaats vinden. De nieuwe vennootschap koopt dus van beide partijen alle bezittingen tegen de werkelijke waarde en betaalt deze in obligatiën a 4% pCt., welke gedurende den duur van de vennootschap geleidelijk worden afgelost.

Twee belangrijke punten, welke in de overeenkomst geregeld moesten worden, zijn de navolgende:

1". de jaarlijksche winstverdeeling;

2°. hoe zal, bij liquidatie, een eventueele liquidatiewinst moeten worden verdeeld?

Wat de winstverdeeling betreft is allereerst vastgesteld welke bedragen uit het overschot van de exploitatie-rekening moeten wTorden betaald.

Overeengekomen is dat eerst winst geacht wordt aanwezig te zijn, wanneer uit dit overschot achtereenvolgens zijn betaald :

a. de verschuldigde belastingen;

b. rente en aflossing van alle obligatie-leeningen;

c. de in de Bijksconcessie voorgeschreven stortingen in