999
1926 — N°. 50
Bovendien is dit renteverlies m. i. sleelits fictief. Immers de groote afsluitdijk is in 1931 voltooid; in 1932 is de N.W.-polder ingedijkt; direct daarna kan een aanvang gemaakt worden met den IJsselmeerdijk Enkliuizen—Ketelmond. Wordt nu met de IJ-meerafsluiting in 1929 begonnen in plaats van in 1931 (waardoor ze tegelijk klaar kan zijn met den afsluitdijk Wieringen—Zurig), dan zal dit tot gevolg hebben dat de zuidelijke polder(s) eveneens 5 jaar eerder klaar kan zijn.
Van de door de Commissie-Lely genoemde bezwaren aan een vervroegde afsluiting van het IJ-meer verbonden, blijft derhalve in hoofdzaak het eerste bezwaar over. Welk bedrag dit vertegenwoordigt is moeilijk na te gaan; voor den N.W.-polder met den afsluitdijk Wieringen—Medemblik, welke ongeveer V/z maal zoo lang is, als de IJ-meerafsluiting, wordt dit becijferd op ± 5.8 millioen gulden '(Memorie van Toelichting, Wet van 25 Mei 1926, Stbl. No. 150) ; dezelfde verhouding aannemende voor de IJ-meerafsluiting zou dit derhalve ± 3.8 millioen gulden bedragen.
Door besparing van dit bedrag, waardoor de keuze gevallen is op het voorloopig handhaven van een peil van 0.13 m — N. A. P., worden echter de volgende nadeelen binnengehaald.:
1°. de risico tot het treffen van voorzieningen ter voorkoming van de nadeelen voor de vrij loozende gronden;
2°. de kans op het moeten uitkeeren van groote schadeloosstellingen indien de onder 1° genoemde voorzieningen niet vóóraf worden gemaakt;
3°. de risico dat in droge jaren de provincies Friesland, Noord-Holland en Overijssel niet van voldoende zoet waterkannen worden voorzien.
De Commissie-Lovink schat de schade aan een onvoldoende watervoorziening verbonden, alleen voor Friesland op gemiddeld „eenige millioenen guldens" per jaar;
1°. het nadeel voor de scheepvaart, doordat steeds zal moeten worden geschut, wat bij een peil van 0.40 m — N. A. P. niet steeds noodzakelijk zou zijn;
5°. het voor Utrecht en Gelderland belangrijke nadeel dat de kansen op het tot stand komen van een scheepvaartkanaal door de Geldersche Vallei, waardoor tevens de eeuwenoude afwateringskwestie zou zijn opgelost, bijna hopeloos worden;
6°. het moreele nadeel, doordat de sympathie van vele voorstanders van de afsluiting en droogmaking der Zuiderzee, door den maatregel van 0.13 m — N.A. P. op een zware proef wordt gesteld; in elk geval is door dezen maatregel groote ongerustheid ontstaan.
Het komt mij echter voor, dat alle hoop nog niet verloren geacht moet worden, indien de belanghebbenden samenwerken om de nadeelen, aan het peil van 0.13 m — N. A. P. verbonden, te voorkomen.
Deze nadeelen kunnen worden ontgaan, indien aangedrongen wordt om reeds in 1929 met de IJ-meerafsluiting te beginnen, zoodat zij tegelijk met de afsluiting van de Zuiderzee kan gereed zijn.
De belangen van Noord-Holland, Utrecht, Gelderland, Overijssel en Friesland loopen m. i. hier parallel. Ook kan het voor den Zuiderzeedienst niet anders dan stimuleerend werken, indien er aandrang wordt uitgeoefend om de grootsche werken in sneller tempo tot uitvoering te brengen. De voorspelling van dr. ir. Wortman, dat een krachtige aandrang zal komen om het peil van het Usselmeer zoo spoedig mogelijk tot 0.40 m — X. A. P. terug te brengen (vgl. De Ingenieur 1926, blz. 510), zal dan nog eerder in vervulling gaan, dan hij zelf verwachtte.
Ter herdenking.
f Dr. ir. A. C. C. G. van Hemert.
Op 24 October 1926 overleed te 's-Gravenhage dr. ir. A. C. C. G. van Hemert, oprichter en oud-directeur der Hollandsche Maatschappij tot het maken van werken in Gewapend Beton en der Hollandsche Aanneming Maatschappij. Omtrent het levenswerk van dezen bekwamen en veelzijdigen ingenieur, man van vriendelijk en beminnelijk karakter, moge hier het voornaamste in eerbiedige nagedachtenis worden vermeld.
Alphons Constant Charles Godefridus van Hemert werd den 30en Januari 1857 te 's-Hertogenbosch geboren. Na het lager en middelbaar onderwijs te hebben doorloopen, werd hij in 1874 ingeschreven als student aan de Polytechnische School te Delft, waar hij in 1878 — alzoo op 21-jarigen leeftijd — het diploma van civiel-ingenieur verwierf.
Beeds spoedig vond hij plaatsing als chef eener waarne-
mingsploeg bij de nauwkeurigheidswaterpassing, welke onder prof. Cohen Stuart's leiding stond, waarna op 21 October 1878 zijn benoeming volgde tot buitengewoon opzichter van den Rijkswaterstaat, en wel bij den dienst van den Rotterdamschen Waterweg met Hoek van Holland als standplaats. Tijdgenoten verhalen er van, hoe reeds toen Van Hemert's groote bekwaamheid aan den dag trad bij het uitvoeren van stroomen afvoermetingen, welke werkzaamheden tot 1 Maart 1879 door hem werden verricht. Na dien datum werd hij te werk gesteld bij de opnemingen voor de rivier- en waterstaatskaarten, totdat hij benoemd werd tot leeraar aan de Koninklijke Militaire Academie te Breda, welke functie hij op 1 September 1880 aanvaardde.
Veelzijdig was daar zijn taak: hij doceerde er stereometrie en goniometrie, beschrijvende meetkunde en de beginselen der hoogere algebra, bolvormige driehoeksmeting en analytische meetkunde aan de cadetten der artillerie en genie.
In 1883 werd Van Hemert van de wiskunde ontheven, en gaf hij les in landmeten en waterpassen aan de geniecadetten, en tevens in de toegepaste mechanica, hydraulica en geodesie aan de 2de luitenants der Genie op de 1ste afdeeling der krijgs-
f Dr. ir. A. C. C. Cl. van Hemert.
Foto „Elite" 's-Gravenhage.
school te Breda. Dit was zijn hoofdtaak, en hoe hij die vervulde, kan blijken uit het oordeel van de genie-officieren, die tusschen 1884 en 1902 zijn aangesteld, en nog steeds vol lof spreken over het onderwijs van Van Hemert, tegen wien zij hoog opzagen om zijn buitengewone bekwaamheid, en zijn groote gaven als docent en als mensch.
In zijn Bredaschen tijd was hij vanaf 1892 ook beheerend vennoot van de ijzergieterij Marijnen aldaar; vermoedelijk ontwikkelde zich daarbij reeds zijn zin voor het commercieele, die hem later zoo goed te stade zou komen.
In zijn leeraarstijd bewerkte Van Hemert met zijn collega in het landmeten en waterpassen, wijlen luit. der genie Nobel, een herdruk van Schols' „Landmeten en Waterpassen".
Voorts schreef hij het bekende „Leerboek der toegepaste Mechanica", het eerste Nederlandsche werk van dien aard. De 1ste afdeeling van het 1ste deel, behandelende „de elasticiteit en vastheid van balken en staven", verscheen in 1891; een uitvoerige en zeer waardeerende beoordeeling van dit werk van de hand van prof. Schfjltema is te vinden op blz. 204 van De Ingenieur van 1891.
Hieronder volgt een aanhaling daaruit:
„Maar afgescheiden daarvan is dit werk van den heer Van „Hemert het meest volledige op het gebied der toegepaste „mechanica, dat mij bekend is, ook in vergelijking met het„geen in het buitenland is gepubliceerd. Het is daarom zeker „niet meer noodig te zeggen, dat het een leemte in onze technische literatuur aanvult, dat het aan een werkelijke be„hoefte voldoet. De wijze, waarop de heer Van Hemert zijn „taak heeft uitgevoerd, verdient allen lof en met de voltooiing „van dit eerste gedeelte van zijn arbeid mag men hem wel ,, gelukwens chen."
De 2de afdeeling van het 1ste deel behandelt „de hout- en ijzerconstructies" en verscheen in 1897. Michaelis heeft daarop