A. 26
De Ingenieur no. 4. Algemeen gedeelte 4.
22-1-1937
Fig. 1. Romeinsche vuurtoren met oud Romeinsch kerkje te Dover.
Fig. 2. Blanc Nez.
Fig. 3. Voorbeeld van bodemregistreering. Loopendc zandgolven op de Baas; Noordzijden
steil.
gevolgtrekkingen van algemeenen aard is extrapolatie op groote schaal onontbeerlijk.
Van waar komt het zand, waarmede de bodem van het zuidelijke gedeelte van de Noordzee is bedekt? Is deze zandmassa in haar geheel in beweging, zooals wij het langs onze kust waarnemen? Vooropgesteld dat een zoodanige beweging alleen door de wrijving van het over de zandoppervlakte stroomende water zou kunnen worden veroorzaakt, pleit dan het bekende feit, dat de resulteerende getijstroom langs onze kust in noordoostelijke richting gaat
niet voor het a priori onderstellen, dat het zand zich ook in die richting moet bewegen? Heeft er een aanvulling plaats van dien zandvoorraad uit zuidwestelijke richting? Moet die niet gezocht worden in het Nauw van Calais, de zeestraat van de Hoofden, zooals zij van ouds bij de Nederlandsche zeevaarders heet, vanwaar ook de getijstroomen langs de Zeeuwsche en Hollandsche kust hun oorsprong nemen? Is de theorie van sommige geologen en oudheidkundigen juist, dat deze zeestraat nog van recenten datum zou zijn, zelfs uit een historisch oogpunt, dat zij nog gedurende onze jaartelling aanzienlijk in vermogen zou zijn toegenomen en nog steeds verder uitgeschuurd wordt? In dat geval zou de geheele getijbeweging in de zuidelijke Noordzee daarvan den invloed hebben ondervonden en nog altijd
ondervinden. Op een gestadige vergrooting van het tijverschil langs het zuidelijke gedeelte onzer kust zou men dan bedacht moeten zijn en deze zou op den duur niet nalaten haar invloed te oefenen op onze kustverdediging en op de stroomen in onze zeearmen.
Ziehier een reeks van vragen, waarop het antwoord voor de kennis van de gesteldheid van de Nederlandsche kust van groot belang was. Het was duidelijk, dat dit antwoord slechts verkregen kon worden door een grondig onderzoek van de gesteldheid van bodem, kusten en stroomingen in de Hoofden zelf. Nadat in den zomer van 1933 met het zeewaardige opnemingsvaartuig van den Rijkswaterstaat, de „Oceaan", een verkenningsreis naar de Hoofden was gedaan, werd besloten een gedeelte van de volgende meetseizoenen aan het bedoelde onderzoek te wijden. De leiding van dit onderzoek, hetwelk plaats had in de zomers van 1934, 1935 en 1936, werd opgedragen
aan den hoofdingenieur, ir. Joh. van Veen. De resultaten ervan zijn neergelegd in een lijvig werk van zijn hand, verschenen bij de Landsdrukkerij en uitgegeven door het Departement van Waterstaat met medewerking van het Bataafsch Genootschap der Proefondervindelijke Wijsbegeerte te Rotterdam. Deze studie, waaraan door het genoemde genootschap de gouden eereprijs werd toegekend, heeft den schrijver tevens als
proefschrift gediend, waarop hij op 17 December j.1. te Leiden tot Doctor in [de Wis- en Natuurkunde is gepromoveerd, welk feit voor een civiel-ingenieur op zichzelf reeds merkwaardig mag worden genoemd.
Ongeveer terzelfder tijd als de Rijkswaterstaat de oplossing trachtte te vinden van de bovengenoemde vragen, kwamen deze ook in andere kringen op. In het Voorloopig Verslag van de Tweede Kamer over de Waterstaatsbegrooting voor 1936 werd van bezorgdheid blijk gegeven ten aanzien van den invloed van veranderingen in het Nauw van Calais op onze kust en het Bataafsch Genootschap