15-10-1937
De Ingenieur no. 42. Bouw- en Waterbouwkunde 16.
B. 145
De wrijvingsweerstand tusschen rails en wielen blijkt groot te zijn: de wielen hebben nog nimmer geslipt, zelfs niet wanneer plotseling van volle kracht vooruit wordt omgeschakeld op volle kracht achteruit.
Tot nog toe behoefde slechts de prise directe te worden gebruikt.
Aan smeermiddelen en brandstof vordert elke overtocht een uitgave van ongeveer twee cent.
BOEKENNIEUWS.
Fig 2 De door de NV. Machinefabriek Hensen te Rotterdam vervaardigde veerwagen, met landelijk verkeer. Bewegingsrichting naar den lezer toe.
mogelijk. Uiteraard is de snelheid dan zeer gering.
De wagen wordt bediend vanuit de voor de bediening bestemde strooken ter weerszijden van de voor het verkeer bestemde baan (plaats der bediening: B. fig. 1).
Wanneer de wagen tegen stormwind in moet rijden, is een grooter adhaesie-gewicht noodig dan normaal. Vandaar, dat de wagen zoodanig is geplaatst, dat de aangedreven wielen door de heerschende stormen zwaarder worden belast dan normaal.
Hoewel de kans op aanvaring zeer gering is, is alle aandacht geschonken aan de gevolgen daarvan. Een aanvaringsstoot in de rijrichting zal slechts ten gevolge hebben, dat er een scundaire beweging bij de normale moet worden gevoegd. Een botsing loodrecht op de rijrichting is gevaarlijker. Zij zal den wagen aan de getroffen zijde oplichten. Vandaar dat de wielflenzen aan den buitenkant zijn geplaatst. Immers kan de wagen dan zijwaarts over de rails schuiven zonder dat iets wordt beschadigd (aan den binnenkant zijn rudimentaire flenzen aangebracht, bestaande uit een schuin vlakje, zie fig. 1, detail A). Om te voorkomen dat de wagen te diep wegzakt, indien hij zoover zijwaarts is geschoven, dat hij op den grond komt te rusten, zijn de baanruimers uitgevoerd in den vorm van lompe voeten. Wederzijds van de rails wordt puin gestort.
Bovendien zijn de pooten, ter vergrooting van de stabiliteit van den veerwagen, zoover uit elkander geplaatst als constructief mogelijk was.
Voorts zijn er evenwijdig aan de kanaalas berghouten aangebracht (zie fig. 2 en 3).
Ter voorkoming van een niet-elastische botsing van den wagen tegen de kopwanden van de haventjes zijn aan eiken kopwand twee speciaal geconstrueerde zware trembuffers aangebracht (merk Ringfeder, fabriekte Uerdingen), welke na indrukking langzaam terugkomen. De plaats der buffers is zoodanig, dat de reactie ongeveer in een vlak werkt, dat door het zwaartepunt van den belasten veerwagen gaat.
Voor het onderhoud van het gedeelte van den veerwagen, dat zich blijvend onder water bevindt, kan de + 30 t, wegende wagen door een drijvenden bok uit het water worden gelicht, waartoe vier ooren zijn aangebracht.
Het veer in de practijk.
Tot nog toe voldoet het rijdende overzetveer uitstekend: de overzetfrequentie is zeer groot, de snelheid is alleszins voldoende. Van trillen van den wagen is geen sprake. De scheepvaart en het veer hebben geen last van elkander. Het slibvrijhouden van de rails baart geen zorg, ondanks het feit, dat de omstandigheden, waaronder het veer op het oogenblik dienst doet, wat de aanslibbing betreft, abnormaal ongunstig zijn (plaatselijke verdieping van het kanaal, plaatselijke verdubbeling van de breedte van het Merwedekanaal en baggerwerk voor de kanaalverbredingen -verdieping in de onmiddellijke nabijheid).
Dipl. Ing. Kabl Wiedemann: Ausführung von Stollenbauten in neuzeitlicher Technik. Berlin 1937, We. Ernst & Sohn. 132 blz.; 87 fig. Prijs Ing. 8.40 R.M. Dit boek beoogt niet een volledig leerboek te zijn omtrent den bouw van gebergtetunnels, doch bevat voornamelijk de weergave van door den schrijver opgedane ervaringen en de daaruit gemaakte gevolgtrekkingen. In het bijzonder is daarbij ingegaan op de machinetechnische zijde van het vraagstuk.
Intusschen wijst de schrijver erop, dat het boek geschreven is van het standpunt van den bouwenden ingenieur, en wel in het bijzonder van den civiel ingenieur, op wiens gebied hij den aanleg van gebergte-tunnels meer acht te liggen dan op dat van mijningenieurs, door welke laatsten tunnelaanleg met geheel andere oogmerken geschiedt.
Als aanvulling van de bekende werken van Lucas, Kommereix, Dolezalek, Randzio e.a., in het bijzonder met betrekking tot detailproblemen, kan dit boek zonder twijfel van nut zijn. Ir. J. P. van Bruggen.
A. Schoklitsch. Kostenberechnungen im Wasserbau und Grundbau. (Julius Springer, Wien.) Prijs Geb. 66.— R.M. Een zwaar omvangrijk boekwerk van 620 bladzijden en, hoewel geschreven door een hoogleeraar aan de Technische Hoogeschool te Brünn in het huidige TsjechoSlowakije, en uitgegeven in de vroolijke Oostenrijksche hoofdstad, toch door zijn degelijke uitvoerigheid als hoofdindruk gevend het zoo Duitsche ,,gründlieh".
Meer dan 2000 afzonderlijke kostenberekeningen, alle keurig genummerd en overzichtelijk behandeld, waarbij verder wordt gegaan dan de titel van het werk doet vermoeden; immers zijn ook aanleg van waterleidingen, rioleeringen, waterkrachtinstallaties, wegenbouw, staalconstructies, laschtechniek, electrische installaties, enz., onderwerp van behandeling.
Vanzelfsprekend is een dergelijk werk geen literatuur, ook "een studieliteratuur, doch het zou zeer te wenschen zijn dat elk ingenieur of architect, die tot onderdeel van zijn taak het maken van een begrooting heeft (en wie loopt daar vrij van?), de eerste bladzijden, behandelende „Algemeines über Kostenberechnungen" doorlas. Ter toelichting geeft de schrijver daar een aardige en duidelijke, grafisch voorgestelde analyse van een tweetal wel zeer verschillende zaken, nl. van de kosten van een mgeheiden gewapendbeton paal en van een afdekking met graszoden. En hoe eenvoudig dit laatste geval ook schijnt, de kostenanalyse bestaat nog uit 13 posten! Wij kunnen hier niet in detail aanhalen welke percentages voor algemeene bedrijfskosten en winst en risico volgens den schrijver verantwoord zijn; lezing daarvan doet een Hollandsche ondernemer zeker watertanden.
De kostenberekeningen zijn op de bekende wijze alle becijferd met het aantal arbeidsuren per eenheid van werk, zoodat zij uit te rekenen zijn voor plaatsen met anderen loonstandaard en te toetsen zijn bij gewijzigde arbeidsprestatie van den werkman. .
Het is alles wel in scherpe tegenstelling met de hier te lande helaas veelal gebruikelijke begrootingswijze per stuk, per m' of per kubiek, waarbij zoo gemakkelijk posten of factoren worden vergeten en zoowel naar boven als