448'

DE HOLLANDSCHE REVUE.

De zoii hinderde niet, want de wind, die uit zee over de duinen neerviel op den weg, blies ons verfrissend om 't hoofd. De zon blééf gloriën in oppermacht over alles. Eu om en bij de verstrooide huizen, in de zon, zag men weinig menschen. Een hond voor een broodkar, wiens baas een erf was opgegaan, lag dwars op zijn zij in een schaduwplek te soezen.

Achter ons hoorden we op den weg de voetstappen en de stemmen van de boerenvrouw en den handelsreiziger, die al kennis hadden gemaakt en nu samen opwandelden. Ze volgden denzelfden weg als wij.

Bij een bocht hielden we links aan, en toen werd het landschap dadelijk anders.

De duinen waren dichterbij ; in plaats van teellaud en wei kwamen nu groepen boomen, stukjes bosch die schaduw wierpen over den weg; zandwegen liepen links en rechts af het hout in ; een groot buitenhuis — een soort van modern kasteeltje — met een waterpartij in het front gaf iets „grossartigs" aan de omgeving en liet zien dat er behalve kleine lieden ook nog voorname Hollanders in deze streek wonen; maar eenige sparren, op een hoogte gegroeid, laag langs den grond naar 't Oosten gewrongen, in krampachtige gladiatoren-houdingen, bewezen dat de zeewind hier het geboomte hevig teisteren kan. En wéér volgden groepen boomen, met doorkijken er in, stukjes bosch, en links, ineens, een kleine villa op een hoogte, op een heuvel: een laag huis waarvan het middengedeelte tot een puntige verhooging in het dak was doorgegroeid; en in het gras langs den heuvel een perk rhododendrons en wat perken met bloeiende bloemen.

Nu waren we er bijna.

Nog een vijftig meter gingen we verder, en toen zagen we rechts van den weg weer een villa, op een afstand van den weg, achteruit gelegen, met een inkijk door groen geboomte aan beide zijden, en op zij, ook tusschen groen verscholen, twee steeneu palen van een oude villa-inrij, waarop geschreven stond:

Dr. Oldenboom's Sanatorium.

Hier moesten we zijn.

We sloegen het grintpad tusschen de steenen palen in, en bevonden ons in koele schaduw.

Een eigenaardige rust hing hier; vogels tjielpten in het hout; het grint knerpte onder onze schoenen, 't Was hier zoo écht buiten en kalm.

En met een zwaai van het pad bevonden we ons nu ineens achter het huis, waarvan de ingang, door een gril van den bouwmeester, zich niet aan de vóór- maar aan de achterzijde bevond. In de open lucht, bij de deur, waren in den vorm van een halven cirkel kraakheldere, wit geverfde banken met tafels er voor aangebracht: een koele, gezellige rustplaats, als geknipt om 's avonds,

tegen zonsondergang, prettig te blijven napraten, als mogelijk alleen nog eenige avond-binnengeluiden uit de keuken klinken.

Op een dezer banken namen we plaats in afwachting van den dokter, die zoo juist bij een patiënt geroepen was, maar wel gauw komen zou. En hier hadden we toen gelegenheid eens op ons gemak rond te kijken.

Achter het huis, gescheiden door de plek waaide banken stonden en door een tuintje in jongen aanleg, stak boven eenige boomen een pannendak uit, dat ons later bleek te behooren aan een vroeger koetshuis van een vorigen eigenaar der villa, die zeker équipage had gehouden, en dat thans gebruikt werd voor de binnenbaden. En links geboomte, en rechts groen: we zaten dus, met onzen rug naar het huis, opgesloten in een vierkant van een buiten-milieu, zelf in de schaduw, maar met een kijk op met volle zon overgoten boomen en struiken: echt zomers. Vóór ons liep een zandpaadje in het struikgewas weg, en daar zagen we telkens zeer eenvoudig gekleede personen op bloote voeten of op sandalen in en uit gaan: — geen bezoekers van een mondain zomerpension, waar men elkander met chic-doen en mooie japonnen tracht te overbluffen, maar eenvoudige patiënten en bedienend personeel.

Maar dit — namelijk de bloote voeten en de eenvoudige kleederdracht — was dan ook het éénige, waaraan men merken kon, dat men in een sanatorium kon zijn, want het sombere, geslotene, gedrukte in de atmosfeer, dat men bij vele herstellingsoorden aantreft, ontbrak hier geheel.

Wanneer men weet, dat in dit sanatorium personen opgenomen worden, die rust voor hunne zenuwen behoeven, die aan rheumatiek lijden, die in lichte graad door tuberculose zijn aangetast en allen in meerdere of mindere mate slachtoffers zijn van eenigen kwaal of ziekte, dat deze inrichting dus bevolkt is door lijdende menschen, en men verwachtte dan in den tuin en het park kreten van pijn, zuchten van wanhopig lijden te zullen hooren, of lieden aan te treffen die als halve dwazen allerlei gezichtsverwringen uitvoeren, stumperig loopen of iii somber zwijgen elkander in sloffenden gang voorbij loopen — een soort van klein Inferno op aarde, dat men zelf ook wanhopig, geschokt en akelig als bezoeker, zoo gauw mogelijk den rug toekeert —: zij, die mochten verwachten dit er te zullen zien en hooren, zouden geheel bedrogen uitkomen.

De geluiden, die men er hoort?....

Terwijl we op de bank zaten te wachten, werden we telkens onthaald op gezang van vogels in het struikgewas en op de klanken van vroolijke menschenstenimen. In het huis achter ons hoorden we, doorhapt door de zomerstilte zonder wind zoodat de bloomblaren niet ritselden, woorden wisselen in gesprekken luid, opgewekt en volstrekt niet gedempt of angstig als in de