- 371 —
En als Mirjam zich over dezen pronk verbaast — gedurende haar vier weduwenjaren heeft Judith nooit gedacht aan feest of vreugd — antwoordt Judith :
Maak gereed
Wat ik u zeggen zal, en vraag geen reed'nen
Of uitleg, Mirjam ! Vul met wijn een leed'ren
Zak, en een kruik met olie. Berg een deel
Van brood en kaas, geroosterd gerstenmeel
En vijgenkoek, voldoende voor drie dagen,
Te saam in eenen wijden tasch, beslagen
Met sierlijk koperslag ■ . 't Verblijdend uur.
Waarop 'k, getooid in 't blanke bruidsparuur,
Den verren bruigom tegemoet kan snellen
Heeft aangeklonken ! . . Hoor de klingelschellen,
De trommelbel en 't gonzend paukgeslag . . .
Zie, hoe hij tuurt en wenkt, alsof hij zag
Reeds nader zweven de uitverkoren duive!
Zie, hoe hij gluurt en zwaaiend stééds blijft wuiven
Als 't sein dat hij reeds langen tijd verwacht
Zijn lief. . . . Want de avond valt, dra zinkt de nacht. . .
Kom, Mirjam, laten wij ons spoeden, kom !
Te lang reeds wacht de nieuwe bruidegom.
Hiermee eindigt het tweede bedrijf.
Het derde en het vierde bedrijf speelt in de tent van Holofernes. De Assyriërs hebben de nederlaag geleden, en Holofernes is razend van woede over den smaad die hem is aangedaan. Hij gaat tegen zijn legeraanvoerders te keer en zweert, zich te zullen wreken:
Vervloekt zij 'tJodenvolk! Voor 't eerst in 't leven, Zoo rijk aan eer en roem, heeft mij begeven Het krijgsgeluk en heb 'k den harden kop Tot bloedens toe gestooten .... Op den top Des bergs hoorde ik de wilde vreugdekreten Van 't laag gespuis, dat zich, in trots, vermeten Heeft tegenweer te stellen aan den leeuw, — Hem uit te sarren met zijn woest geschreeuw En hoongejoel .... Fel gloeit de haat van binnen In 't hart en spoort mij aan op wraak te zinnen. . . . 'k Heb bloed geroken, ha ! . . . . Mij zal geen vrees Weerhouden, 'k Hunker naar het Jodenvleesch, Om 't gretig met mijn sterke en scherpe klauwen Van één te rijten, 't vreetend fijn te kauwen Met schuimbedekten muil .... Ha ! Geen verschil Zal tusschen vrouw en maagd bestaan ! Ik wil Niet dat er één' zal blijven ongeschonden, Om dan daarna het voer te zijn voor honden Of voor het azend, vraatziek roofgediert, Dat reeds bij volle zwermen nader zwiert, Op breeden wiekslag zweeft in wijde kringen, Steil neerschiet uit de hoogte om door te dringen Met krommen bek in 't sappig ingewand .... Geen enk'le steen zal blijven staan, het land Zal ik beploegen, in de voren schedels zaaien, De lijken niet verbrand' opdat er waaien Zal wijd in 't rond een walgelijke wind, Die dooden moet wat nog het leven vindt In deze streek, opdat de lucht verpesten Zal ieder struikgewas ten lange leste ....
Zoo gaat Holofernes een tijdlang voort, — tot hij zijn legeroversten wegzendt en neervalt op een rustbed.
De slavin Midapsis zingt dan — vanuit het aangrenzende slavinnenvertrek — haar liefdezang. Ten slotte knielt zij aan de voeten van Holofernes neer, die door haar zang tot bedaren is gekomen en haar nu verzoekt, hem nogeens haar jeugdverhaal te doen. Midapsis begint dan:
Ik was een koningsdochter der Pharonen,
Uit 't heerlijk land, waar hel in rossen gloed
De cactus bloeit met purperroode kronen,
Door uitgezochten geur de lucht verzoet;
Van 't droomenland, waar in de bloemenhoven
De paarse nachtviool zacht openlegt
Haar goudgeel hart, en waar, van laag tot boven,
De zwitselbloem zich om de stammen vlecht;
Van 't zonnig land, waar in de lustpriëelen
De wilde klimroos rijgt haar bonte snoer
Van kleurenweelde, en waar in witte abeelen
De tortelduive roept met dof gekoer ;
In 't verre land, waar in de toovertuinen
De olijf en dadelpalmen schaduw sprein ;
Waar hoog in breede en uitgeweven kruinen
Het pauwenbed en 't nest der voog'len zijn ;
In 't land waar teêrgewiekte bijen zoemen
Naar vollen honigkelk, met brom-gegons,
Waar blauwe vlinders stoeien om de bloemen,
Getuild in schalen van gedreven brons;
Waar zwierend sling'ren weel'ge wingerd-ranken,
Gebogen door den zwaren druiventros, —
Daar lag ik mijm'rend neer op marm'ren banken,
Wanneer de wolkenwa met lichten blos
Zich tooide ; als boven 't wieg'lend golvenwoelen
Der kalme zee de zon ter kimme zonk,
Om 't gloeiend toortsig aangezicht te koelen,
Om zich te laven aan een frisschen dronk,
Als langzaam zij nog sprak haar afscheidswoorden,
In paars en goud en karmozijn gedraal,
En 't avonduur trok strakker aan de koorden
Van 't donker nachtgordijn, waar 't lief verhaal
Der sterren stond in fonkelschrift geschreven ....
Ras gleed voorbij mijn zorgelooze jeugd. . .
Toen kwamen ramp en onheil aangedreven,
En roofden van mij weg de blijde vreugd ....
De vijand viel in onze palmen-landen, —
Hij bracht verwoesting, moord en hongersnood,
— Diep zuchtte ons volk in enge slavenbanden —
Hij sloeg met geeselkoorden wreed en snood ....
Ik werd ontvoerd, men joeg mij door woestijnen,
Langs vreemde en ongekende paden voort.
Mijn open voeten leden heete pijnen :
Ik weende luid, mijn klacht werd niet gehoord.
Mijn keel werd dor en droog, mijn lippen brandden,
Ik vroeg om drinken, maar een roedeslag
Was 't smartend antwoord der barbarenhanden.
Ik hoorde een vloek en spottend hoongelach ....
Ik wist te ontvluchten, bedelend en dorpen, —
Door steden doolde ik vele jaren rond,
En leefde van den spijs, mij toegeworpen,
Als de afgekloven beenen aan een hond ....
Tot gij mij vondt, mijn redder, mijn geliefde,
Beschermend opnaamt in uw vreugdewoon,
Vergeten deedt het lijden, dat mij griefde,
Door liefdekus en streelend minbetoon ....
Nu ben ik weer de dochter der Pharonen,