1098

ECONOMISCH-STATISTISCHE BERICHTEN 23 December 1931

DE SCHEEPVAARTWEG GRONINGEN— ZUIDERZEE.

I.

In de kringen van handel en scheepvaart heeft men sedert een lange reeks van jaren de ervaring opgedaan en heeft zich de overtuiging gevestigd, dat de tegenwoordige scheepvaartweg van Groningen dooide provincie Friesland via de Lemmer naar Amsterdam en zuidelijk daarvan gelegen bestemmingen, volkomen onvoldoende is en zeer ongunstig afsteekt bij de scheepvaartwegen in andere gedeelten van ons land, met name in het Zuiden en in het naburige buitenland. Daarover bestaat in die kringen geen verschil van meening. Li een artikel in dit weekblad van 13 Maart 1918 No. 115, heb ik reeds uiteengezet hoe gebrekkig de scheepvaartweg Groningen—Lemmer is en hoe noodzakelijk het is, dat daarin niet alleen in het belang van de provinciën Groningen cu Friesland, maar ook in dat van den handel van Amsterdam en Rotterdam en van de geheele Nederlandsche scheepvaart, zoo spoedig mogelijk verandering en verbetering wordt gebracht.

En hoezeer men daarvan in scheepvaartkringen algemeen overtuigd is, is gebleken op het zesde Binnenscheep vaart-congres, gehouden te Groningen op 5 en (i Mei 1926, op welk congres ik een prae-advies heb mogen leveren over de Kanaalverbinding Groningen —de Lemmer. Op dat congres werd eenstemmig de urgentie uitgesproken van eene afdoende en zoo snel mogelijke verbetering dier kanaalverbinding.

Reeds veel vroeger vond de drang naar zulk eene verbetering hare uiting in de oprichting te Groningen van de „Vereeniging ter bevordering van de verbetering, zoowel van de haven van Delfzijl als van „de waterwegen naar Groningen, in het bijzonder van „het Eemskanaal en van het kanaal Groningen—de „Lemmer.'" Deze vereeniging werd goedgekeurd bij Koninklijk besluit van 5 Juli 1900, No. 34. Dat is nu dus ruim dertig jaren geleden! Reeds in 1901 bood deze vereeniging een plan aan tot verbetering van den -cbeepvaartweg Groningen—de Lemmer, een bescheiden plan, waarvoor zij de medewerking verzocht van de regeering en van het college van Gedeputeerde Staten van Groningen.

Gedeputeerde Staten toonden van het begin af aan groote belangstelling, zoowol voor de verbetering van de haven van Delfzijl als van de kanaalverbinding met de Lemmer, en zij wisten ook de regeering voor beide te interesseeren en tenslotte hare medewerking te verkrijgen. Al heeft het lang geduurd vóór dit gunstige resultaat werd bereikt, toen de regeering tot medewerking besloot, deed zij dat op krachtige en afdoende wijze. De noordelijke provinciën zijn daarvoor grooten dank verschuldigd aan de Ministers van Waterstaat Lely en König, en zij hopen en vertrouwen dat Minister Reijmer de kroon zal zetten op het werk dezer beide bekwame voorgangers. De gelukkige samenwerking van de regeering en het bestuur der provincie Groningen heeft ertoe geleid, dat eene voorloopig afdoende verbetering van de haven van Delfzijl werd verkregen, die de zeehaven Delfzijl heeft gemaakt tot eene der best ingerichte der kleine havens van West-Europa. De inkomende ladingen worden er door de goede outillage verwerkt met minder kosten dan in eenige andere zeehaven, terwijl de snelheid waarmede de schepen er worden, gelost en geladen aan alle redelijke eischen voldoet. Ook de provincie Groningen heeft daarvoor aanzienlijke geldelijke offers gebracht en haar dagelijksch bestuur heeft de exploitatie der haven op verzoek van de regeering ter hand genomen. Een. deel van. het doel waarvoor de vereeniging in 1900 werd opgericht werd dus allengs bereikt, en reeds den 1 Januari 1911 had.de overdracht plaats van het Rijk aan de provincie Groningen van het beheer en de exploitatie van de haven en de havenwerken te Delfzijl. Dat is sedert zoo-gebleven

INHOUD. Blz. De scheepvaartweg Groningen—Zuiderzee I door U. G.

Schilthuis 1098

Actieve geldpolitiek II (Slot) door Dr. W. L. Valk.. 1100

Chadbourne in Europa door Dr. A. de Graaff 11Ö2

Verhooging van belastingen in België door Mr. W. R.

Emmen Riedel 1103

De Rijksmiddelen 1105

BlJITENLANDSOHE MEDEWERKING :

Raming van de wereldsuikerproductie in 1931/'32. Wereldsuikerverbruik in 1930/'31 door Dr. Gustac

Mikusch ~ 1106

aantbekeningen :

Indexcijfers van groot- en kleinhandelsprijzen in

Nederlandsch-Indië 1108

Overzicht van den uitvoer van suiker onder het

Chadbourne-plan 1109

Maandcijfers:

Postcheque- en Girodienst „ 1109

Rijkspostspaarbank 1109

Overzicht der opbrengsten van het Staatsbedrijf

der P.T.T „ 1109

Giro-kantoor der Gemeente Amsterdam 1109

Productie der Steenkolen-, Bruinkolen- en Zoutmijnen 1109

Overzicht der Rijksmiddelen 1110

Statistieken en Overzichten 1110—1116

Geldkoersen. — Wisselkoersen. — Bankstaten. — Goederenhandel.

en sindsdien beeft bet Rijk gezorgd voor uitbreiding van kade- en havenruimte, de provincie voor den bouw van loodsen, electrische laadbrug en andere electrische hefwerktuigen en verdere outillage. Toen de verbetering van de haven van Delfzijl en van hare inrichting voltooid was, bestond er geen aanleiding meer verruiming van het Eemskanaal te overwegen. Dit kanaal vormt de verbinding tusschen de havens

van de stad Groningen en de Eems, m.a.w. de zee, via Delfzijl. Het is 26%: KM. lang, heeft eene bodembreedte van 12 tot 22 M., eene breedte op den waterspiegel van 32—42 M. en eene diepte van 4.50 M. -fW.P. Deze afmetingen zijn alleszins voldoende voor de zeeschepen, die te Groningen moeten worden gelost of geladen. Grootere zeeschepen kunnen thans te Delfzijl hunne lading zonder bezwaar lossen of laden. Het Eemskainaal kon daardoor verder dus buiten beschouwing blijven.

Kwam de haven van Delfzijl gereed, met het kanaal naar de Lemmer is het nog lang niet zoover. ïn 1906 lieten Ged. Staten van Groningen door den hoofdingenieur van den Provincialen Waterstaat een ontwerp uitwerken tot verbetering van het Groninger gedeelte van het kanaal, het gedeelte Groningen— Stroobos.

Anders dan voor de verbetering van de haven van Delfzijl had het provinciaal bestuur van Groningen voor die van het kanaal naar de Lemmer niet slechts do medewerking noodig van het Rijk, maar ook van de provincie Friesland. Het kanaal Groningen—de Lemmer toch heeft eene totale lengte van 100 KM., waarvan 73 KM. in Friesland en 27 KM. in de provincie Groningen. De afmetingen van het kanaal en van zijne kunstwerken zijn over deze geheele lengte volstrekt onvoldoende, vooral in het kanaalpand dat in de provincie Groningen gelegen is, hetwelk bovendien meer kunstwerken bevat dan het Friesche gedeelte van het kanaal.

Op het Friesche pand is het kanaal over het geheel genomen breeder, maar in de provincie Friesland wordt het in meerdere mate dienstbaar gemaakt aan den waterafvoer in het belang van den landbouw dan in Groningen. Dientengevolge kunnen zelfs de kleine schepen, die thans het kanaal bevaren, in den zomer veelal slechts gebroken ladingen vervoeren.

in den tegenwoordigen toestand kan het kanaal slechts worden bevaren , door schepen lang 31.5 M„ breed 5.9 M. en met niet meer diepgang dan 1.8 M.

Niet alleen de provincie Groningen heeft voor de