Japan wel weer een deel van de bedongen voordelen laten varen. Maar op een deel er van kan het nog steeds bij verdrag vastgestelde rechten laten gelden; daaronder zijn belangrijke handelsvoordelen voor Japanse onderdanen en een verlenging van de tijd waarvoor oorspron* kelik Port Arthur en de Zuid*Mantsjoerijse spoorweg „gepacht" zijn. Het schijnt nu gemeend te hebben opnieuw een unieke kans te hebben China door militaire maatregelen tot onderhandelen en dan natuurlik tot nieuwe koncessies te dwingen.

Dat China, door ondervinding wijs, onder geen omstandigheden be* reid is met Japan direkt te onderhandelen zolang nog één Japans soldaat op Chinees grondgebied staat, is alleszins te billiken. Het is ten slotte slechts een bewijs te meer voor het Japanse cynisme, als uit Tokio de Volkenbond voortdurend wordt bezworen zijn interventie* pogingen te staken; in direkte onderhandelingen zou het konflikt veel gauwer kunnen worden opgelost. Ook als de Volkenbond de militairen tot de aftocht zal hebben gedwongen, zou het voor China te wensen zijn niet met Japan alleen te moeten onderhandelen over een regeling voor de toekomst. Hier biedt zich de Volkenbond een onverwachte gelegenheid zelf de Chineese kwestie ter hand te nemen en te trachten de betrekkingen tussen China en de mogenheden een betere grondslag te geven.

Een direkt voordeel heeft de aktie der Japanse militairen de Vol* kenbond reeds gebracht: de samenwerking met Amerika. Nog in Sep* tember liet zich een dergelike gebeurtenis niet dromen. Nu eenmaal Amerika de weg naar de Raadstafel heeft gevonden, laat de beruchte kwestie der veiligheid zich weer iets gunstiger aanzien. Reeds lang schijnt Frankrijk genoegen te zullen nemen met een zogenaamd kon* sultatief pakt, een verplichting tot beraadslaging in geval van oorlog of oorlogsgevaar. De konsekwentie hiervan, het op generlei wijze ondersteunen van een eventuele aanvaller, zou ook Engeland meer vrijheid van handelen geven. Nog tijdens de Londense konferentie was Amerika op geen voorwaarde tot zulk een pakt te krijgen en de Frans*Italiaanse onderhandelingen liepen spaak. Tans hebben we een eerste toepassing van zulk een beraadslaging, een perfekte vorm van samenwerking zelfs tussen Amerika en de Raad en van de overzijde van de Oceaan komt geen enkel teken van protest. Het is waar, zulk een eerste stap in een bepaald geval is nog niet hetzelfde als een ver* plichting tot herhaling in alle denkbare gevallen. En bovendien, er staan tans zulke grote Amerikaanse belangen op het spel, waarvoor men enkele jaren geleden een oorlog geenszins uitgesloten achtte. Dit neemt niet weg, dat de eerste stap goed gelukt is en dat de Amerika* nen, die zelf zoveel belangstelling voor de ontwapening hebben ge* toond, zich deze unieke gelegenheid toch wel niet zullen laten ontsnappen.

834