En voor het eenvoudigste geval, het geval dat er maar één onlust* vergelijking is, schrijf ik, nadat ik dit alles in 5 bladzijden uitvoerig heb behandeld, op blz. 321 van Het Economisch Getij:
„Recapituleerend kunnen wij thans constateeren, dat bij de „economische" productie, de productie, die een maximum aan lustsaldo wil opleveren, de productietijd zoo over de diverse productietakken verdeeld is, dat de lustintensiteiten voor elk artikel onderling gelijk zijn en tevens gelijk aan de onlustintensiteit bij den totalen arbeidstijd."
Om elk misverstand te voorkomen, liet ik reeds in mijn boek het laatste gedeelte van deze passage cursiveeren!
Het gaf mij alles niets, Van Gelderen las niet. Hij fantaseerde er maar op los! Volgens hem heb ik gezegd — waar staat dat in 's*hemelsnaam? — dat bij gelijke onlustvergelijking voor verschillende arbeidssoorten, deze onlustvergelijking niet bepalend inwerkt op de; grootte der productie.
En hoe bepalen in mijn boek de onlustvergelijkingen volgens hem dan wel de grootte der productie, als zij voor verschillende arbeids* soorten ongelijk zijn? Het blijkt uit de correctie van mijn berekening in „noot 9" door hem gegeven.
Als Robinson eerst 7 uur in de broodproductie werkt en daarna 3g uur aan de visscherij doet, dan telt — volgens Van Gelderen is dat mijn opvatting! — deze eerste arbeidstijd in de broodproductie niet mee bij de berekening der onlust, die door den volgenden arbeid in de visscherij wordt veroorzaakt. En zoo constateert Van Gelderen door zelf onjuist, in strijd met mijne en iedere redelijke veronderstelling, mijn voorbeeld uit te rekenen, dat „in de uitwerking van het voorbeeld op blz. 330 een fout moet schuilen." Zulke blunders begaat hij, die met veel poeha in zijn eerste artikel mij er op wilde wijzen, dat het wezen der economie in den samenhang van alle soorten behoefte* bevrediging te vinden is.
Op zijn onvergeeflijke fout bouwt hij nu verder twee bladzijden lang dwaze critiek tegen mijn beschouwingen op!5)
Vanzelfsprekend is het, dat dan van het volgende betoog niets meer klopt en Van Gelderen zijn wijze hoofd gaat schudden!
6) Mathematisch uitgewerkt is Van Gelderen's fout deze. Noemt men den tijd aan de broodbakkerij gegeven x en die aan de visscherij gegeven ij, dan wordt de lustfunctie voor brood f(x) en voor visch F(ij). Volgens mijn opvattingen is de onlustfunctie: 0(x,ij), dus een functie van de 2 onafhankelijke veranderlijken x en ij.
En daarom is de lustintensiteit voor brood f'x = , X' ^ .
o x
Evenzoo de lustintensiteit voor visch F'ij = AjP_iïlÜ)
<5 ij
Van Gelderen knoeide, alsof er twee aparte, onafhankelijke onlust!uncties: Oi(x) en Ü2(ij) waren en nam dan f'(x) = dOi(x) en F'(ij) = d02(ij)
dx dij
837