ZINGENDE KERK WAS VIJF DAGEN IN OSLO (Van een bijzondere correspondent) KERKMUZIKALE lutheranen uit veertien landen van Europa en Amerika zijn deze maand in Oslo bijeengekomen voor het tweede Internationale Lutherse Congres voor kerkmuziek, dat niet alleen bijzonder belangrijk is om wat er gezegd wordt, maar evenzeer om wat er gezongen en gespeeld wordt. De lutherse kerk heet een zingende kerk. Of ze die naam in onze tijd wel altijd en overal in er-e houdt? Het vraagteken is niet van ons, maar van de Noorse bisschop Joh. Smemo, die in het programmaboek van het' congres een artikel schreef over de betekenis van dit congres, en die juist vanwege het vraagteken, deze samenkomst typeerde als „een ernstige en verheugende poging om het evangelisch-lutherse zingen opnieuw te beleven en verder te ontwikkelen in heel de lutherse wereldkerk". Op dit doel was ook alles gericht wat op dit congres besproken en uitgevoerd is. Gedurende vijf volbezette dagen heeft een lange rij van sprekers onderwerpen ingeleid en behandeld, die thans in haast alle lutherse kerken actueel geworden zijn. Wie er waren ZO sprak dr. Oskar Söhngen uit Berlijn over de theologische waardering der muziek door Luther en zijn tijd om tot een herwaardering der muziek door de kerk van heden op te wekken. Dr. Vilmos Vajta uit Genève belichtte het werk, dat de Lutherse Wereld Federatie voor liturgische vernieuwing in de aangesloten kerken doet'; dr. Heige Nyman te Turku en muziekdirector Harald Göransson uit Stockholm uitten goed gefundeerde wensen inzake de liturgische en kerkmuzikale opleiding van theologen en kerkmusici en magister Taneli Kuusisto te Helsinki sprak over de kerkelijke en sociale positie van de kerkmusicus. Ook speciale vakonderwerpen en geheel nieuwe thema's werden aangesneden. Zo spraken b.v. dr. Ensio Forsblom van Helsingfors over de taak van het orgel in de eredienst en de consequenties daarvan voor de orgelbouw, prof. dr. Wilhelm Ehmann te Herford over de cantorijpraktijk en ds. Hans Buvarp uit Oslo, die jarenlang op Madagascar gewerkt heeft, over de muziek in de jonge kerken. Daarnaast werden internationale ervaringen uitgewisseld. In dit kader was vooral de Amerikaanse middag interessant, waarop, in de vorm van een rondetafelgesprek Amerikaanse afgevaardigden hun Europese collega's omtrent de kerkmuzikale situatie in Amerika, het nieuwe Lutherse gezangboek etc. inlichtten. lang en spel NAAR buiten was het congres in Oslo vooral merkbaar door een reeks kerkmuziekuitvoeringen in de Dom, de Uranienborgkirke, de Margaretakyrkan, de Slotkapel en andere kerken. Ook deze hadden kennelijk ten doel op het oude erf der kerkmuziek en haar vernieuwing te wijzen en om tegelijk te informeren omtrent haar ontwikkeling in verschillende landen. De Westfalische Kantorei 0.1.v. Wilhelm Ehmann stelde zich bij verschillende gelegenheden op indrukwekkende wijze in dienst van het eerste, met werken --- Solliciteren... DE geref. kerk van Treebeék gaat het beroepingswerk wat modern opzetten. „Het plan beslaat om aan daarvoor in aanmerking komende predikanten een brief te zenden, met de vraag of zij in aanmerking willen komen voor een beroep. Deze brief voorkomt dat de hoorcommissie zo maar in het wilde weg ergens op af stevent en dan te horen krijgt dat de bewuste predikant uit' zijn gemeente niét weg kan of niet naaf Limburg wil", zo meldt dê Kêrkßóde. • Hét St. Sèrgius-instituut voor orthodoxe theologie in Parijs wil van dèzè herfst af zijn lezingen niet alléén in het Russisch houden, maar ook in de Franse taal en eventueel in het Engels en Duits. --- Internationaal congres voor lutherse kerkmuziek van meesters van de reformatietijd, van Bach, Hugo Distier en andere modernen. De Oslo Domkantori van Arild Sandvold, het Norske Solistkor 0.1.v Knut Nystedt en vooral het Norsk Rikskring Kastings Kor 0.1.v. Rolf Karlsen lieten op eveneens voortreffelijke wijze Scandinavische kerkmuziek horen. Bijzonder interessant was een avond in de Uranienborgkirke, waaraan ook het Karlstads Motettsalskap van Olie Ljungdahl (Zweden) meewerkte en waarop de congresdeelnemers een inzicht werd gegeven in de oude en hedendaagse Deense, Noorse, Zweedse, Finse en IJslandse kerkmuziek. Menige niet-Scandinavische deelnemer zal met' verrassing hebben vastge; steld, dat' de vernieuwing der kerkmuziek ook in het Lutherse Noorden reeds overtuigende bewijzen levert. Een werk als „Benedie Domino" van de Deen Vagn Holmboe (geb. 1909), motetten van de Zweden Gunnemar Carlstedt (geb. 1922) en Sven-Erik Back (geb. 1919) evenals trouwens van de IJslandse Hallgrimur Helgason (geb. 1914) verrasten niet alleen, doch , getuigden ook van oorspronkelijkheid en scheppingskracht. Niet minder dan twaalf organisten o.w. Finn Viderö, Kopenhagen, Gotthard Arnir, Stockholm, Arno Schönstedt, Herford en ook onze landgenoot Willem Mudde verzorgden het instrumentale deel dezer kerkmuziekuitvoeringen, die alle druk bezocht en door de Noorse radio uitgezonden werden. Liturgisch koor f~) VEREENKOMSTIG het Luther- se karakter van dit congres werden de zittingen steeds geopend en gesloten met Metten en Vespers, waaraan Musica Sacra's liturgiske Kor 0.1.v. Rolf Karlsen meewerkte. Tijdens de laatste congresdagen is uitvoerig gediscussieerd over de vorm der verdere internationale samenwerking, aan welk debat ook prof. dr. P. Boendermaker uit Hilversum namens Nederland deelnam. Besloten werd het bestaande werkcoinité der Ev. Luth. Wereld Conferentie voor Kerkmuziek, waarin namens de kleine Lutherse kerken de voorzitter der Luth. Werkgroep voor kerkmuziek in Nederland, Willem Mudde zitting heeft, uit te breiden en irl nog bredere kring steun te zoeken, zowel bij de kerkmuzikale organisaties als bij de officiële Lutherse kerken in de verschillende landen. De Lutherse Dom in Oslo was een der trefpunten voor de beoefening van zang en spel in het Internationale Congres voor Lutherse Kerkmuziek, dat deze maand werd gehouden. --- „Aan een godvruchtig opgevoeden jongeling” JN het laatste nummer van „De ■* Jongeman", het blad van het Chr. Jóngeren Verbond (dat op Hemelvaartsdag besloot tot een fusie met dé Chr. Jonge Vrouwen Federatie) is een kopij opgenomen van het eerste nummer van de voorganger van „De Jongeman": „Dé Jongelingsbode" van augustuê 1857 toen het C.J.V. nog het Ned. Jongelings- Verbond heette. In de rubriek „Mengelingen" van deze „Jongelingsbode" staat een 'uitvoerig jiMicht onder de titel: ..Aan ee~* godvruchtig opgevoeden 'jongeling, bij zijne intrede in de wereld". Daaruit de volgende regels: Ik zie uw' koon een frisschen blos vertoonen. En is uw oog de spiegel uwer ziel. Dan moet nog 't arglooz' in uw' boezem wonen, Waar menigeen' die adel reeds ontviel. Nog zijt ge 't pronkstuk van de zorg vws vaders, Uw' moeder blikt haar zoon met wellust aan, Nog ziet m'u als een' plant met frissche bladers Door zorg geweekt in 's levens voorhof staan. Geen' vuile lust heeft nog uw sap geroofd, Elk onkruid werd zorgvuldig weggenomen. Geen heilloos vuur. dat niet werd uitgedoofd. Geen kwade stap, die niet werd voorgekomen. In dengen kring van 't huiseiijk gezin Mogt gij uw pad met zedigheid bcwand'len, Maar thans treedt gij de wijde wnreld in." „Hier staat de wMeldVrfeugd, verblindend uitgedost, Begeerig om uw ziel haar buit te noemen, (Haar gunst heeft menigeen dien dierb'ren schat gekost); Wenscht ge ook u op haar vriendschap te beroemen? Begeert ge ook, van haar zwijmeldranken dronken, Den breeden weg te gaan, die ten verderve leidt? Ontwijk dat zoet gevlei, mistrouw dat vriend'lijk lonkeh. Die vreugd is kort van duur en 't eind — rampzaligheid." --- Ds. Z. Czeglédy naar ons land DS. ZOLTAN CZEGLÉDY, Hongaars gereformeerd predikant, woont tegenwoordig met zijn vrouw in München wreed gescheiden van ouders en kinderen. Maar met bijna bovenmenselijk uithoudingsvermogen proberen hij en zijn echtgenote dê over geheel West-Duil'sland verspreide Hongaarse gereformeerden in kerkelijk verband samen te brengen om zo de geestelijke bearbeiding te kunnen hervatten. Ds. Czeglédy en zijn vrouw komen, zo deelt de stichting „Activeringswerk geestelijke weerbaarheid" (bureau: Idenburglaan 14 te Rijswijk, Z.H.) ons mee, van 7 tot 21 september in ons land: om uit te rusten en om met verschillende kerkelijke instanties in Nederland te spreken over de bijzonder zware omstandigheden, waaronder het werk onder de Hongaarse gereformeerden in West-Duitsland gebeurt. Van onze kant wordt verwacht bereidheid om hulp te bieden aan deze vluchtelingen in hun nood. Bovengenoemde stichting vraagt een gift te storten op gironummer: 40.78.00, A.G.W., Rijswijk (Z.H.). Leden van het comité van aanbeveling zijn o.a. de hoogleraren dr. G. Brillenburg Wurth, mr. I. A. Diepenhorst en dr. K. Dijk. --- Kleredrag IN „Woord en Daad", een Zuidafrikaans chr. nat. maandblad, stonden in de rubriek voor de jongere» onder het kopje „kleredrag" de volgende opmerkingen: „Dan moet ek glo ook nog iets oor die kleredrag sê. Die koue winterweer sorg beter vir 'n behoorlike en fatsoenlike liggaambedekking as wat kille kritiek kan doen, sodat dit nou nie juis die beste tijd is om hierdie onderwerp aan te roer niet. Maar ek het begin, en moet nou maar deurstoot. Aan ons studerende jongdames kan ek met genoeë die kompliment maak dat hulle 'n lus vir die oog is. Hulle kom in die rêël netjies en goed versorg voor die dag. Hier en daar toon 'n hoepelrokkie 'n leken van oordywing en te min aan lengte en te veel aan omvang wat aan die loop — en veral aan die buk — al te sware eise stel. Dit is hopelik 'n verbygaande fase!" --- Preek te paard DE Engelse bisschop George Sinker heeft zondag in een patk te Bakewell gepreekt voor veertig jonge ruiters van de Bakewell Riding Club. Hij deed dat te paard. Later zei de bisschop: „Ik meen dat dit de eerste dienst is, die te paard is gehouden". --- Dr. Harrenstein over de zending Westen heeft nog met hoogmoed te kampen ALS een eenvoudige broeder of zuster der gemeente met iets bewogens in de stem spreekt over: ~De zwartjes", dan kan ik dat wel nemen, al hindert het mij een beetje, dat de huidskleur niet klopt en dat het verkleinwoord wel dierbaar klinkt maar toch onuitsprekelijk hoogmoedig aandoet. In ieder geval zit er een stukje liefde in, die ook in het gebed tot uitdrukking komen zal".'Dit zegt dr. W. G. Harrenstein in een artikel in het geref. weekblad „Belijden en beleven", als hij met betrekking tot de huidige zendingssituatie in Indonesië handelt over het „westers meerderwaardigheidsbesef". OPROEP TOT OOTMOED Dr. Harrenstein vervolgt: „Moeilijker heb ik hel als onze predikanten op de kansel in hun gebed voor de zending laten uitkomen hoe weinig zij van de zending afweten en hoe westers-hoogmoedig zij de situatie bekijken. Maar het meest érger ik mè aan mijzelf, als ik mij erop betrap dat ik nog te weinig ootmoedig mijn Indonesische broeders als gehéèl zelfstandige medechristenen hun volle réchten toeken". Uit het artikel, waarin dr. Harrenstein eerlijk wil zeggen Wat hij terzake op zijn hart had, het volgende: „Als in zendingskringen over déze dingen gesproken wordt, is men geneigd dit verzet' (nl. tegen de als hoogmoedig ervaren houding van het Westen, Red.) van het Oosten in verband te brengen met het zogenaamde koloniale tijdperk en ze te typeren als felle afkeer tegen dat tijdperk der onvrijheid. Ik wil de juistheid daarvan niet ontkennen, maar betwijfel toch wel of hiermee alles gezegd is. Het is ons Westerlingen eigen in héél ons optreden, zij het dan bok vaak onbewust, de allure aan tè nemen van de man die het weet, dié meer weet en die het beter weet". Oprecht? „Wij komen wat brengen, wij putten uit de schatten die in het Westen liggen opgetast aan kennis, aan wetenschappelijk inzicht, aan cultuur en laten dat zo makkelijk ook doorschemeren in ons optreden. Wij erkennen niet eerlijk, dat wij in ons eigen land de handen vol hebben bij de groeiende onkerkelijkheid die almeer het karakter gaat aannemen van modern heidendom en dat het' alleen gehoorzaamheid aan de opdracht van Christus is die ons tot in verre landen doet gaan met Zijn boodschap. Men voelt aan ons vaak te wéinig dat zoals zij ons nodig hebbén, wij hen nodig hebben, nu al én in de toekomst zeer zeker. Zoals zij daar in het Oosten met hun klein getal op moeten tornen tegen de miljoenen massa's, zo staan wij in het Westen op menig terrein er ook voor. Zijn wij bereid dat eigener beweging en volmondig duidelijk uit te spreken? Zijn wij geneigd hun te vragen of zij ons in onze moeilijkheden met raad en daad willen bijstaan? En als wij het hun werkelijk zó zeggen, menen wij het dan ook oprecht? Wij hebben in de crisis der laatste maanden grote nadruk gelegd op het woord samenwerking en onze Generale Synode, dat wil dus zeggen al onze kerken, heeft hetzelfde gedaan". „In dat woord samenwerking komt uit dat er wederkerigheid is en het sluit dus eerder in dan uit dat dé zogenaamde jonge kerken ons in onze moeilijkheden niet alleen zullen laten. Daarvan kunnen wij ons niet afmaken door te zeggen dat zij daarvoor èn de daadkracht èn de mankracht missen, want in die opmerking onzerzijds komt' alweer uit, dat wij voor hen uitmaken, wat zij zelf moeten uitspreken. Wij zijn voorlopig nog niet van plan het hun te vragen, maar«dan moeten wij als eerlijke mensen dat zeggen en ons niet verschuilen achter de door ons en niet door hen geconstateerde onmacht". Te Weinig soepel „Dit alles wordt nog veel erger als wij in onze vergaderzalen met cijfers .en getallen gaan uitrekenen, dat dé jonge kerken de taak der Evangelie-verkondiging onder de miljoenen volksgenoten nog niet alleen kunnen volbrengen. Wij doen dat zo makkelijk en, naar ik vrees, ook zo graag. Niet wij moeten uitmaken dat zij onze hulp nog niet missen kunnen, zij moeten dat zelf doen. Als zij van dezelfde meaing zijn moeten zij ons in Christus' naam om hulp vragen en dat zullen ze ook doen als wij door onze opgedrongen dienstvaardigheid ben niet kopschuw maken. In onze samenwerking met de inheemse kerken zit van onze kant een stukje halsstarrigheid en veel te weinig soepelheid en bereidheid om te luisteren naar wat de jonge kerken op hun voorzichtige en uiterst voorkomende manier ons willen laten vóélen'.'. • De stichting Centrum voor Zielszorg op geref. grondslag zal op 29 en 30 september in het doopsgezinde conferentie-oord „Heerewegen" te Zeist een conferentie houden over het onderwerp: man en vrouw. Sprekers zijn o.a. prof. dr. R. Schippers, hoogleraar in de ethiek aan de Vrije Universiteit te Amsterdam, en dr. A. Hijmans, sexuoloog te Rotterdam. • Een communistische jeugdwijding is onlangs in Oost-Duitsland voor de eerste maal per televisie uitgezonden. De ceremonie had plaats in de Oostberlijnse opera en er namen ongeveer honderd I - tot 1!>-iarige jongens en meisjes aan deel. De leider van deze plechtigheid zei te hopen dat deze televisie-uitzending véél jong? mensen zou dpiiismen aan volgende jeugdwW™gen deel --- Idealen van de Nieuwlichters Gemeenschap van goedere en gelijkheid van kleding EERSTE VERSCHIJNSELEN VAN ONTBINDING \JA verscheidene dagen varen, naderde men Waddingsveen waar * ' Valk ên vele geestverwanten uit de omtrek hen reeds opwachtten. Stoffel Muller én Maria hadden tijdens de reis veel met elkaar gesproken. Zè waren zelfs tot een huwelijk gekomen. Muller voelde zich voor God van zijn echtgenote gescheiden, omdat zij niet meer met hem samenstemde in godsdienst en levensopvatting; dit was nl. volgens Muller het een en het al dat man en vrouw tezamen bindt. Nu dit ontbrak, achtte hij de banden des huwelijks ook verbroken: hij was dus geheel gerechtigd een nieuw huwelijk aan te gaan. En daar God meer was dan de overheid, en geneigdheid des harten boven wettelijke dwang ging, waren ontbinding en verbinding der huwelijken voor de burgerlijke wet absoluut niet nodig. Maria was het in.dezen volkomen met hem eens. Die nacht sliep het volk in de aken en Maria met Stoffel logeerde bij Valk. Aan het ontbijt de volgende morgen zaten ook twee Rotterdammers, mensen die voor het eerst hier waren om eens met Valk te spreken: Arie Goud en zijn vrouw. Zij waren welgestelde mensen die geldelijke deelneming kwamen voorstellen in de onderneming te Puttershoek. Terwijl Stoffel, Maria, Dirk Valk en zijn vrouw en Arie Goud en echtgenote met elkaar spraken over hun plannen, raakten ze itt geestvervoering, sprongen op, „legden de handen in elkaar en zwoeren een eed van trouw aan hun verbintenis tot stichting en verbreiding van een nieuw godsrijk op aarde". De dag waarop dit verbond tussen deze zes geestverwanten werd gesloten, kunnen we beschouwen als de geboortedag van de later zo genoemde Zwijndrechtse Broederschap. Intussen was een groot aantal mensen het erf opgekomen om te spreken over de a.s. tocht naar Puttershoek; de geestvervoering bleek aanstekelijk en de opgewondenheid steeg ten top. Men riep Stoffel en Maria uit als het eerste paar van een nieuwe hemel en een nieuwe aarde.... Pas nadat de rumoerige troep weer was afgetrokken, kon men schikkingen gaan treffen voor de broederschap. Voorlopig besloot men tot invoering van gemeenschap van goederen en gelijkheid van kleding: de mannen zouden een duffels buis en een duffelse broek dragen en de vrouwen een zwart baaien rok en jak, terwijl het schoeisel uitsluitend uit klompen zou bestaan. * * * OP de derde juli 1817 zette men op de scheepstimmerwerf van Willem Visser te Puttershoek voet aan wal, maar er liep zoveel volk tè hoop dat men op bevel van de veldwachter terug móést in dé aken. Ze gingen nu maar midden op de Oude Maas liggen! Allerlei moeilijkheden deden zich voor, totdat de hoofdfiguren van de beweging elkaar weer troffen in Waddingsveen, waar het huis van Valk nog steeds de verzamelplaats was. „'t Was in het dorp, en bepaaldelijk bij Valk aan huis, in woeligheid erg toegenomen. De dweepzieke toepassingen der nieuwe leer vermeerderde de ergernis der dorpsgenoten bij de dag. Arie Goud had zich op de zonderlingste wijze tot handhaver van tucht en oud-christelijke eenvoud opgeworpen. Al wat naar weelde of schoonheid zweemde, moest verwijderd worden; hij schopte de matten van de vloer, rolde de gordijnen voor de ramen op, keerde spiegel en schilderijen achterstevoren, opdat vervuld zou worden „ln plaats van specerijen stank"," aldus Anagrapheus in zijn boek over de Zwijndrechtse Nieuwlichters. De veldwachter kwam zeggen dat allen, die niet tot het huis van Valk behoorden, het huis moesten verlaten. Stoffel, Maria en Arie Goud en zijn vrouw bleven toch en werden 's avonds gearresteerd en naar Gouda gebracht. Na korte tijd werden allen vrijgelaten. Het was een grote uitkomst, toen een geestverwant uit Polsbroekerdam zijn woning beschikbaar stelde, ÏN hun verwachting om in deze vruchtbare strèék werk tè vinden, werden ze teleurgesteld. Overal werden de Nieuwlichters geweerd, niemand wilde ze in dienst hebben. Dé toestand werd nu onhoudbaar, al hét geld, dat men bezat, téérdè weg. Er moest iets gedaan worden. Op voorstel van Muller ging men toen zwavelstokken maken: deze werden in die tijd nog veel gebruikt voor het ontsteken van kaarsen en pijpen en voor het aanmaken van blokkenvuur. Een geestverwant' uit Leiden sloot zich bij hen aan en dank zij de schuit die hij bezat, kon men de zwavelstokken overal heen vervoeren en aan de man brengen. Reeds spoedig kwamen ze opnieuw in conflict met de wet: Maria Leer had een dochter gekregen en ofschoon dit meisje natuurlijk nooit in militaire dienst zou hoeven, besloten Muller en zijn vrouw toch uit' principe het kind niet aan te geven. Eerst werd Muller veroordeeld tot twee jaar gevangenisstraf, maar daar het een buitenechtelijk kind was en dus de vroedvrouw voor de aangifte had moeten zorgen, werd hij weer vrijgesproken. Zelfs kreeg hij als getuigengeld tweeënveertig stuivers!! Helaas moest door allerlei verwikkelingen het huis, dat ze bewoonden, verkocht worden. Men was dus genoodzaakt naar iets anders om te zien. Men kocht nu een aak, richtte die in als woning en koos ligplaats in de Krab bij Dordrecht. Om deze aak te kunnen kopen had men zelfs de veren van de bedden moeten verkopen. De lege beddetijken werden aan elkaar vastgemaakt en bij wijze van tent over het dek gespannen. Het was natuurlijk een erg raar gezicht, vandaar ook de overmatige belangstelling uit Dordrecht. Op zichzelf was dit niet zo erg, maar er werd gekibbeld, gescholden en het eind van het liedje was dat allen opgebracht werden: de zes hoofdpersonen naar In dit tweede- artikel over de Zwijndrechtse Nieuwlichters wordt een overzicht gegeven van de groei 6n verspreiding van déze beweging. De kwestie van de tucht was een van de punten die onenigheid veroorzaakten in de broederschap: een scheuring én het schriftelijk opstellen van regels waren het gevolg. het stadhuis en de rest naar hun woonplaatsen. Het resultaat van de hieropvolgende rechtszaak was, dat drie van hen werden vrijgesproken. De overige drie (Valk, Muller en Maria) kregen elk een jaar gevangenisstraf. Tijdens deze gevangenisperiode lieten Maria en Stoffel Muller zich schrappen als lidmaat van de Hervormde Kerk. DE meeste broeders en zuster hadden zich intussen gevestigd op hei' erf van scheepsmaker Visser te Puttershoek. Daarheen gingen nu ook Muller, Maria en Valk. Ze konden er nog een huis bij krijgen, knapten de aak op en kochten wat later ook nog een hoogaars en een tjalk. Met. deze boten gingen de mannen weer de door de vrouwen gemaakte zwavelstokken naar Noord-Holland, Friesland en Groningen brengen. Déze reizen waren voor de broederschap zeer voordelig, ze brachten werkelijk behoorlijk wat op. Door deze opbrengsten kon men in de strenge winter van 1822rj fifl men van het dorp geregeia erwtensoep verstrekken, gezindheid jegens de Ne aanmerkelijk verbeterde. . Jg W A Een van de punten, die " reoJ ke vrede dreigden te ver het volgende. Wanneer Mill ria op de vaart waren, flioe tucht handhaven waarin hu Jjjiö kort schoot. Hij dacht alleen het snel komende godsrijK ofl Ofschoon men geen ruzie z itM er toch enige verwijdering, ten slotte op uitliep dat va1 aan het Wocrdense Verla8ti(£t»J] daar Jezus' komst en de S« Diens rijk op aarde af tJ tal honderd. De doende te klein en daar te een grote scheepsmaker'! (JjJ koop was, ging men i 0 est \ daarvan over. Reeds sPp ar 8«J een groot deel der groep we woonplaats. Nog niet J verhuizen, want hoewel o genoeg was, was er niet vi n f derdak. Kort daarna kon " Rijnschip op de kop tIKKkv, dit wat opgeknapt was, *pUttey de broeders,-die nog te "rf waren achtergebleven, °v o'ud'j dien kocht men nog een-re"fl zaal; van dit „vat ten we ioot men een „vat ter ere voortaan de oefeningen 'e --- CONFERENTIE INWENDIGE ZENDING Het getuige-zijn naar veel kanten belicht VAN 25 tot 29 augustus houdt de internationale bond voor inwendige zending en christelijk maatschappelijk werk lijn vijfde naoorlogse congres. De zittingen zijn i;n Straatsburg en het conferentiethema luidt: „Gij zuM mijn getuigen zijn". Dit onderwerp zal naar verschillende kanten belicht worden. Eerst komt aan de orde de betekenis van het getuige-zijn van ieder christen persoonlijk; anders gezegd, het gaat hier om hel priesterschap van alle gelovigen. De inleiding geeft ds. H. Ochsenbein uit Straatsburg. Maar ook de kerkelijke gemeente in haar geheel heeft de roeping om te getuigen: hierover spreekt ds. J. C. van Dongen uit Utrecht. In de derde plaats zal gesproken worden over de getuigende arbeid van vrije verenigingen en organisaties, waarbij ook het vraagstuk van de verhouding van deze organisaties met de kerk ter tafel komt. De referent is ds. B. Heyhe uit Bremen. Ten slotte staat men stil bij speciale groepen en gemeenschappen; oudere zoals dié van diakonessen, jongere zoals wij dié kennen in de Commuhaut'é de TaiZé of van Grandchamp. Over de vele vragen, die ook deze zijde van het Centrale onderwerp meebrengt, zal ds. G. Lagny uit Parijs handelen . Ontstaan Voor ons land heeft de centraal bond voor inwendige zending en chr. maatschappelijk wérk (waarin in interconfessioneel verband verschillende typen van chr. maatschappelijk werk gecoördineerd zijn) zitting in de internationale bond. De directeur van de centraal bond, de beer A. Otter, is secretaris van de internationale bond. De internationale bond werd in 1922 opgericht en Nederland heeft daarin steeds een belangrijke rol gespeeld; o.a. was prof. dr. J, R. Slotemaker dé Bruine voorzitter. Het éérste internationale congres werd in 1926 te Amsterdam gehouden. Referent was toen prof. dr. Karl Barth en dè bekende Amsterdamse gérèf. predikant wijlen dr. B. Wielenga was có-referent. De aanleiding tot de oprichting van de internationale bond hing samen met de noodtoestand in Duitsland ha de eerste wereldoorlog en het was op initiatief van Zweden en Nederland dat Söderblom de eerste stoot gaf. De doelstellingen, die men voor ogen had, waren: het onderhouden van betrekkingen met andere organisaties op het terrein der inwendige zending; uitwisseling en gezamenlijk tot stand brengen van mededelingen om wederkerig kennis van het werk van diaconie en inwendige zending in verschillende landen te bevorderen; vertegenwoordiging bij internationale bijeenkomsten voor zover deze het brede terrein van inwendige zending en christelijk-sociale arbeid raken; en het gezamenlijk optreden in geval van bijzondere noden of andërè aangelegenheden. In de loop der jaren vóór de tweede wereldoorlog vormden centrale órga- i ■ nisaties en kerkelijke dia yjK i banden, in het algemeen °jJ.elij*J ;ve organisaties, zowel a&0 . verenigingsverband f ; uit achttien verschillend13 leden. r J(9 "rt t fl Talrijke congressen w, v&MI véél vragen op het gebie0 fl zorg. evangelisatie en en • 6(i. a, pslijk werk in hét a'S^itf^ 1 in verschillende secties D _ publikaties daarover lU *L]i de hoofdzetel werd een ar legd voor oecumemsene . zending. Met de oecumf"'., ging — we noemden " v blom al — en het sociaal „ » I pelijk instituut der ke r zeer nauw contact. Veelhulpve < daan in verband met n aan de Ballische Na 1940 moesten de den 'rusten, maar de bond is nooit officieel <>P»j( de oorlog is men weer Pvv, P" „*. tact gekomen: en Nederland namen in ono j, leg het initiatief daartoe «je»'^ 1 stimuleerd door de niét d personen van de v ken gevoerde gesprekken, tober 1951 een eerste ne }f/ menzijn van de vróéf* Amsterdam plaats.' zevf.la. ren toen vertegenwoordig Verani; De oorspronkelijke d°e c, de bond is actueel &c" v\ï: de verhoudingen ëe, üp het uitvallen van de °°.sttjr l'en is het aantal organis . toetreden, sterk vermm jf waren er stemmen 0%%h011Y >V' veranderingen in de veendiI,£»ji> V sen kerk en inwendige z yaji jej ze zin dat in vele landen v(iiy nemende verkerkélijkinf g p j beid der inwendige zend"18 ~)!,;, kan worden. „oiflt tAd Straks in Straatsburg f rbjjV,f ter sprake. We noteren B- *LesFc« dé andere kant, zoals bU ,p|*j7 ifi het buitenland met Mujs f & nationaal zendingsgebiea ff steeds meer de gedactne isC)i fy komt om op het t*fJ der inwendige zending p„ %(1./ king te komen — niet e ~ de herleefde Internation3 ,oo[ a' f In de richting, «cficyc ; stelling, zal in andere internationale °\"c\icó,cr' keiijk en vereniging- 0V contact worden opgenc"1 » f verdeling en samenwei* $$ $J Vragen over het ™ef itf\rfV lisatie, der diaconie, de fl „IP j gemeentelid, de proble»> „f* gende met de bejaard*"*','rf bescherming, reclassef» mede de praktische u van, zullen, naast uitw18» [Lftl varingen en rêjprêeanW1 I» tionalè groeperingen al» i*,i> nal Council of Social Wo &* den van de belangstel"*" ---