TWEEDE FABRIEK Voordat de ENCI goed en wel van de grond was, werd reeds besloten tot het stichten van een tweede fabriek. In die tweede fabriek zou evenwel cement worden vervaardigd volgens een geheel ander procédé: er zou hnogovencement worden gemaakt. Wat was namelijk het geval? In een hoogoven wordt ijzererts met cokes verhit, waaruit ijzer en slak ontstaan. Om te voorkomen dat deze slak zich weer met het ijzer mengt, voegt men altijd een hoeveelheid kalksteen toe Dan onstaat er vloeibaar ijzer, en daarboven drijft gesmolten steen, welke steen bestaat uit een restant erts en kalksteen. Wanneer deze steen stolt, blijkt zij treffende gelijkenis te vertonen met cement. De aldus ontstane brokken werden dan ook wel toegepast in bijvoorbeeld de wegenbouw. Men ontdekte evenwel dat deze vloeibare steen bij zeer snelle afkoeling met water verpulverde — granuleren zoals dat word' genoemd — en dat de dan ontstane stof gemengd met portlandcement in een verhouding van ongeveer 2/3 hoogovencement en 1/3 portlandcement een voortreffelijke cementsoort gaf. Welnu, in 1931 werd derhalve door de Ned. Hoogovens en Staalfabrieken en de ENCI in een 50/50 verhouding een nieuwe cerhentfabriek opgericht en wel in Urnuiden. Deze fabriek werd CEMIJ genoemd. Op het ogenblik produceert de CEMIJ al meer dan een miljoen ton hoogovencement per jaar, hetgeen een wereldrecord betekent. Een van de eerste mobiele betonmolens ter wereld, ergens in Amerika rond de eeuwwisseling. --- Vermogen Bemco steeg AMSTERDAM — Bemco heeft haar vermogen in de eerste negen maanden van het boekjaar 1969/70 met ruim ƒ 19 min verdubbeld tot ca. ƒ 40 min. In deze .periode steeg het aantal geplaatste participaties van 7273 tot '6.352. --- Porceleyne Fles: stijging DELFT — De omzet van Kon. Delftsch Aardewerkfabriek De Porceleyne Fles v/h Joost Thooft en Labouchere is in de eerste helft van dit jaar met ruim 10 pet. toegenomen. De compensatie van de sterke kostenstijgingen geeft echter grote problemen. --- Drukkerij De Boer koopt uitgeversmaatschappij HILVERSUM — Kon. Drukkerij en Uitgeverij v/h C. de Boer Jr. heeft door middel van aandelenruil de eigendom verkregen van het gehele geplaatste aandelenkapitaal in Drukkerij en Uitgeversmaatschappij v/h Kemink en Zoon, gevestigd te Utrecht. Met deze transactie zijn 60 gewone aandelen ad nominaal ƒ 1000 van Drukkerij De Boer gemoeid. In verband met diens leeftijd legt de tegenwoordige directeur van Kemink, de heer S. A. de Jager, zijn functie neer. --- Krediet voor Suriname DEN HAAG — De Nederlandse regering heeft goedkeuring verleend aan de medefinanciering van drie projecten in Suriname en de Nederlandse Antillen tot cci bedrag van ruim ƒ 1 miljoen. De projecten omvatten de bouw en inrichting van een internaat bij scholen voor lager- en voortgezet onderwijs in Paramaribo ten behoeve var de Surinaamse moslim associatie, de bouw van een lagere school en vier onderwijzers woningen, voor de evangelische broedergemeente in Botop \si aan de Boven Suriname Rivier in het district Brokopondo en de bouw van een jeugdhuis in The Bottom op het eiland Saba in de Nederlandse Antillen. --- DOWJONES INDEX Indiist. Sporen Utll. (Uil. Mondy ] 9 juli 692.77 121.92 102.5165.54 411.4 10 juli 700.10 123.80 103.53 65.48 413.0 [ 13 juli 702.22 124.05 103.18 65.54 412.0 Aand. Obl. lot H. L. \ 9 juli 12.820 21.830 1.573 1.051 293 [10 juli 10.160 18.450 1.573 791 460 13 juli 7.450 16.990 1.561 684 578 --- Koersen in Montreal 9/7 10/7 13/7 Asbestos Corp ... 25% 26 25% b Canada Kund 53 68L 53 68L 53 60L Consol Bathuist ... 11% 11% 11% Dom Tar & C'hem 12% 12% 1234 Husky 8% 8% 7% Inland Nat (las ... B%b B%b 8% Mass teiKuson ... 8% 8% 8% Nat Resources ... 8.67 L 6.67 L 6.74 L Shell Canada 26 27% 27 Idem Warrant» ... 10% b 11% 11% Ind of US Fund 7.14 b 7 14b 7 11b --- erikaanse goederenmarkten . f V g - Gedaan: b - Bieden; L = Laten; n - Nom. ,ii .... _ ...... NEW VOKK . I : ! Katoen - i okt 26.578-65 L 2«.80 , dcc. 26 97D-27.11L 27.19b-25L mrt. 27.13D-30L 27.35b-45L ! Katoenolle Juli 13.50 b 13.50 b | sept. 13.50 b 13.50 b; i okt. 13.50 b 13.50 b! i A-loco 31% 30%! ' B-loco. 28% 28% I: ' juli 24.92 24.74 ; sept. 25.45 25.32.; I - Woltops loco 139.50 n 139.00 n! Juli . 138 20-141.00 137 70-140.50'] okt. 144.10-50 143.40-144.00 j Vette wol loco 93.00 n 92.50 n! Juli 92 00-93.50 91.50-93.00: Okt 96.50-97.00 96.20-50 i ' Suiker, contr. 4 i loco 3.85 3.90! 1 i Kubber 1 Juli 19 75b 19.75 b i ;Sept. 19.75 b 19.75 b ; Inov. 19.75 b 19.75 b i ${! 13/7 * ma 143% I(I /s 144% / {» 135% hv !8?s? 297% <2971/° :ff tó 96% b '8 100 b ih& 75% 1 L 76% L i Ui? no% ' *- 113 L ■til 2si%b! Koper juli 82.00 62.40 sept. 61.75 62.40 Tln Str loco 160-164% L 160-164y2L Lood loco 15.50 15.50 Zink O. St L. 15.80-16.30 15.80-16.30 ANTWERPEN > Austr. wol Juni 102% 102% juli 102% 10-2V3 aug. 103 103 ROUBAIS Woltops juni 12.85 12.85 juli 12.90-95 12.90-95 aug 13.05 13.05 LONDEN Metalen ln £ per ton Tin loco 1441-1443 1446-1449 id 3 mnd 1447-1448 1450-1451 Koper loco 564-564% 568-569 ld 3 mnd 569-569% 573-574 Lood loco 124%-125 123-123y2 id 3 mnd. 124-124% 122%-123 Zink loco 12H4-121% 122V6-123 id 3 mnd 120%-121 12iy2-121% --- New York goed prijshoudend >L 10/7 «/7 f ES' 37% 37% %'K-a, 14% 14% ef 28% ' 29 V, * 36% '36% *?He, 6% 6% l(l 231;, 23% «I 44% 44 L. 15% 15% W 22% 23% Sn 21% 22% 52 51% é , . 21% 21% Ml ■ ' '22% 22% K . 14 13% V 89.4 87% )|> 49% 49% V*l,n 53% 53% /\\Z 43' i 43% V *» 45% 45 K« 18' i 18% 4 SNlv. 43'S 44 'tN,( 3614 37% SlSn ï45/» 14^ Ily n 32% 31% 243/4 24% K. .63 64 f«ltA 20 20% 25 24% R*l 27% 28% %X 64% 64% t\k 119/2 119% Cltv 65% 64% 6>3/« 61% t%>s 6.50 6.25 V% 19% 18% , y 25% 25% f,;-,,. si% 31% I V" 27i, 28% ! *■ Ht., 21% 21% \ 18% 19% 1;%'»% fPr 53 53 fr N ,9% 9% "« «-77 L 6.73 L S 38% 38% )\l' 18% 18 'X ''"n *'« «% k,V 3-50 5.53 , \ >;,> - 19% JA, N 43bL 4.36 L 'C? oiL 152 L !< ' ,8 31 932 .f, kV'h 3 211, 3.22 L ' H'V'e, 4 87L 4.90 L \ • 3.87 L 3.88 L 'lX 3(> 30 'V > 18% 193/" kV, 20 20 i '«' 28% 28% f 6h' « «8L 6 69L !»% .11% 1 Ford Motor 44% 43% Kruehauf 25% 25% l!en Electrtc 71% 72% Bon Foods 74% 75% Gen Motors ' 66% 65% «en Puhl Utll 18% 19% «en Tel &El 22% 22% «etty Oil 43% 46 «ilette 38% 38% «imbel Bros 26% 26% «oodvaer 't & R 25% 26 «ulf Üll 23% 23% Illlnois Centr 17% 18% Int Busin Mach 250' i 247% Intern Harvester 22% 23% Int Nick of Can 36% 37 Int Paper 32% 32% Int Tel & Tel 34% 34% .'ohns Manvllle 31% 31% Kennecott (.'opper 41% 41% Kraft Co 34% 34% Lltton Ind 16% 16% Lockheed Aireraft 8% 9% Narroh Ine. 40% 40% Martin Marlelta 13 13% May Dep Stores 17% 18% Mc Uonnell 14% 14% Merck 88% 89 Mlnnesota Min 74% 73% Mohll Uil Corp 44% 45% Monsanto 32% 32% Nat Biscuit 43% 44% Nat Cash Keg 38% 37% Nat Distillers 15 14'/s NatUypsum 14% 15% Nat Steel 34% 34% North Am Rnc-kw 16 15% Ureytus Fund 10 37L10.37L El Paso Nat «as 15 15% Enterpnse Fund 502 5.03 Federal Pac El 8% 8% Fid Cap Fund 11.14H0.15L Fidelity Fund 13 77L13.77L Fidelity Trust ld 20 15L20.14L Fluor Corp 21% 21% «iii Cigar 33% 34% «race (WK) 22% 22% Int Bnk fOl Ree 78% b 77% b Int Klav & t rag 54% 54% Int Teen Fund 10 50 10.59 Int Paper (» 4) 53% 52b Insilco Corp 12% 13 Inteispar 44.50 44.60 Invest M Fund 8.90 L 8.94 L lnv Select Fund 3.72 3.72 Kansas South Ry 27 27% Kansas Power & L 19% 20 KI.M 29% 29% Kroger 27% 28% l.anv Chart of R 26 25% Leasco 8% ,8% Lone Star Cern 18% 18% Lehtnan 15% 16 Madison Fund 15% 15% Nat Can 52% 22% D.in Maihii'son 14% 14y2 Pac «as &El 25% 25% l'i'tins NV Tr 6% 6% Pepsico 45% 46% Phelps Uoüge 42% 42% Philip Morris 38%' 38 Phillips Petr 25% 25% Procter & Gamble 49 49% Radio Co of Am 19 18% . Republic Steel .. . 29% 29% Reynolds Ind 44 43% Royal Dutch Petr 34% Sö Sears Roebuck 57 56% Shell 011 40% 40% Sntiihem Co 22% 22% Southern Ry 43% 43% Sperry Rand 26(4 26% Stand Oil Calif 39% 40 Siand Uil Indmna 41% 41% Stand üll NJ 56% 56% Studehaker 36% 37 Sunray 1)X Oil 40% 41% Texaeo 28% 26 Texas Instr 69 «9 Transamerica 12% 13 Union Carbide 35% 35% Union Pac RR 30% 30% Uniroyal 14% 14 United Aireraft 26% 26 United Brands 13% 13% US Steel 30% 30% West Union Tel 35 35 Westiriflhuuse El 63% 63VS Woolworth 29% 29% Braz I'raetlnn .11% 11% MV Centr A 15 15 Norf Si West R 61% 61% NAm Philips Co ■ 20% 20% Uccldental Pelt 13% 13% Pacific Light 22% 23% plnladelphia Kd 12.20L12.19L Public Serv 23% 22% Santa Fé Ind 19% 19% Sec Eg Kund 2.62 L 2.63 L Southern Pac 25% 26% Standard Bi ands 43% 42% Steadman Sin-nce 2.62 L 2.83 L Sterling Drug 33% 33% l'andy 35 34% ïechnology Kund 6 26L 6.27 L UCIF 6.44 6.44 Unilever 20b 23% b Union Electr 18% igi/2 United Ace Kund 5.95 L 5.96 L UmledCoip 8% 8% United lias 21 2i'/s United Income 11.67LU.65L United SclKuce 6.16 L 6.17 L US Invest Kd. 7.46 7;47 Value Una 4.19 4.19 L Western Bancor» 36 53% --- VREEMDE ERVARING Ver de Hoogovens was het overigens in 1931 een vreemde ervaring, dat zij nu behalve het geproduceerde ijzer, ook het tot dan nog als afval beschouwde slak rendabel konden maken. Hoewel de fabriek van CEMIJ dikwijls is uitgebreid om de produktie te vergrootten, is er nauwelijks sprake van veranderingen in het fabricageproces. Het grote voordeel van hoogovencement is dat het bijzondere bestendigheids- eigenschappen bezit, zcals bijvoorbeeld tegen water en zeewater. In 1966 werd een op dezelfde basis als CEMIJ door Hoogovens en ENCI een nieuwe fabriek geopend, ROBUR, eveneens voor de vervaardiging van hoogovencement. Deze fabriek nu, zal binnenkort een uitbreiding ondergaan, waarbij de produktiecapaciteit bijna wordt verdrievoudigd, namelijk tot 920.000 ton per jaar. Het is wellicht niet toevallig da* ROBUR juist in het Rijnmondgebied werd gebouwd in verband met de te verwachten vestiging van de Hoogovens op de Maasvlakte. Ten opzichte van de 3,3 miljoen ton die in totaal door ENCI, CEMIJ en ROBUR tot nu toe werden geproduceerd, betekent deze uitbreiding een capaciteitsveigroting van zon 15 pet. --- ONNOEMLIJK Behalve woningen zullen er nog onnoemelijk veel andere constructies gebouwd moeten worden: winkels, kantoren, bruggen, waterbouwkundige werken, wegen, ziekenhuizen, scholen, garages enz. Voor dit alles zijn gigantische hoeveelheden cement nodig. Hoo strikt het verband tussen cement "n bnuw wel is, blijkt uit het feit dat het uurloon van de bouwvakker al jerenlang parallel loopt met de prijs van het cement. Toch voelt de cementindustrie wel enige concurrentie. Vooral kunststoffen maken op het ogenblik een stevige opmars in de bouw, en het is lang niet uitgesloten dat zij op den duur cci zeer belangrijke plaats gaan innemen. Vooral in de woningbouw doet zich nu reeds een verschuiving voelen. In déze sector is wel degelijk sirake van een relatieve achteruitgang van cement. Dr.arentegen zijn er tal van andere secoifn waarbij van stijging sprake is zoals de wegenbouw en bijvoorbeeld de Deltawerken. De afsluiting van het Haringvliet heeft niet minder dan 6 miljoen ton cement gekost. Ook de uitbreidingen op Schiphol bestaan voor een groot deel uit cement. De nieuwe accoir.odatie voor de Jumbojets eist niet minder dan een miljoen ton cement, terwijl de startbanen (tot 1 meter diep) velen honderdduizenden tonnen opslokken. --- IMPORT Het cementverbruik in Nederland is aanzienlijk groter dan de produktie van de Neder.andse cementindustrie. Vanaf 1928 tot en met 1969 nam het binnenlands gebruik toe van 896.000 to tot 5,3 miljoen ton. Het neemt jaarlijks ongeveer met 3 procent toe, zodat voor 1970 een verbruik van 5.4 mi\ioen wordt verwacht en voor 1971 5,55 miljoen ton. Een eenvoudig rekensommetje leert ons dat jaarlijks dus zon 2 miljoen ton cement moet wo-den geïmporteerd. Daarvan wordt 1 miljoen ton 'uit Duitsland, en een gelijk deel uit België betrokken. Het grootsts deel van de totale hoeveelheid verbruikt cement gaat naar de betonproduktenindustrie (rioolbuizen, heipalen, stoepranden enz.)., een iets kleiner deel gaat naar de betonmortelbedrij/en en de rest wordt gebruikt voor tal van metselwerkzaamhederL. Als reden voor het toenemen van de hoeveelheid cement, wordt door de Ve-koopassociptie Nederlands Cement ENCI-CEMTJ-ROBUR thet gezamelijke verkoopkantoor van de Nederlandse cementindustrie) de stijging in het aantal bouwwerken genoemd. In het tijdvak 1958-2000, zo is wel eens berekend, moeten niet minder dan 1 miljard woningen gebouwd worden, hetgeen neerkomt op 25 miljoen per jaar. De bouwproduktie bedroeg in 1958 ongeveer 8 miljoen woningen per jaar. --- VOORBEELD Als voorbeeld van de wegenbouw moge gelden he'. Kleinpolderplein, in Rotterdam. Di immense spinneweb van wegen en viaducten wordt vrijwel geheel in beton uitgevoerd. Ook de viaduct-wegen in de, Amsterdamse Bijlmermeer zullen voor grote delen uit beton bestaan. Een moeilijk punt bij de bouw is het veiligheidsaspect. Daarover worden vele discussies gevoerd, vooral nadat drie jaar geleden door een gasexplosie in een Londense flat het gehele flatgebouw instortte. In Nederland bijyoo-beeld zijn dergelijke catastrofes ingecalculeerd in de berekeningen bij de bouw. Maar zekere risico's blijven altijd bestaan. De Verkoopassociatie Nederlands Cement is al met al tevreden over haar produktie ~en omzetontwikkeling. Ondanks de opmars van de kunststoffen zal volgens haar cement altijd een 'fundamenteel' belangrijke rol blijven spelen. --- AMSTERDAM — In het telefonisch effectenverkeer kwamen gisteravond de volgende koersen tot stand. Tussen haakjes staat de officiële slotkoers van gistermiddag: AKZO 78.10); Hoogovens 88.50); Kon. Olie 124-124.80 (123.50); Philips 58.80 (59.00); Unilever-84.40b-84.50 84.60); KLM (110.30). --- Ned. fondsen in New York Kon. Olie noteerde op 13 juli $ 35-54 3454-3/8); Unilever $ 2354-2454 (23-24); Philips $ 16-54 (15%-1654); KLM $ 2934 (29%). (Opgave Hirsch & Co.). --- Lichte omzetstijging bij A. L van Beek ROTTERDAM — De verkoopomzet van A. L. van Beek (tabakshandel) — die in 1969 daalde van ƒ52 naar ƒ47 mlr- is in het eerste halfjaar van 1970 niet minder, waarschijnlijk 'een nuance beter' geweest, dan in de overeenkomstige periode van 1969. Dit hoorde.i aandeelhouders op de gehouden jaarvergadering. 'Er valt niet veel schokkends te zeggen, de rest moeten we nog in het tweede halfjaar zien waar te maken', zo zei voorzitter A. ~ van Beek. De tabakshandel van Beek, die in het jaarverslag 1969 reeds aankondigde oorzichtig nieuwe mogelijkheden tot dive.sificatie t~ verkennen, is in bespreking met een bedrijf dat echter niei van erg grote omvang is. Verdere inlichtingen wilde het bestuur in dit stadium niet geven, evenmin over het staken van nietwinstgevende activiteiten. Het tabaksverbruik vertoont, zo werd meegedeeld, nog steeds een stijging vooral in die minder ontwikkelde landen waar de welvaart toeneemt. In de Verenigde Staten brekkelt het tabaksverbruik enigszins af, in de overige hoogontwikkelde, landen is er nog steeds een tendens tot stijging. --- Roosendaal wil distributie terminal ROOSENDAAL — Prof. ir. G. C. Meeuse, hoogleraar aan de Technische Hogeschool in Delft in Transptrt en Vervoertechniek, heeft zijn volledige medewerking toegezegd aan de plannen van Roosendaal om aldaar de mogelijkheid en wenselijkheid te onderzoeken voor de vestiging van een distributieterminal. De snel groeiende ontwikkelingen in West-Brabant maar vooral de toenemende congestie in de havengebieden van Rotterdam en Antwerpen maken het noodzakelijk zich thans reeds te bezinnen op een oplossing op langere termijn van de vervoer- en distributieproblemen in het Deltagebied in relatie tot he gehele Europese achterland. Prof. Meeuse noemde de geografische ligging van Roosendaal ideaal voor een dergelijk centrum. Het gehele project zal enkele tientallei miljoenen vergen. --- Fokker verkoopt vijf Friendships SCHIPHOL — Door de verkoop van vijf Fokker F 27 Friendships mark 600 is de orderportefeuille van de Fokkerfabrieken uitgebreid tot 548 toestellen, die geleverd zijn aan 122 afnemers uit 46 landen. Eén toestel is overgedragen aan de luchtvaartmaatschappij Deta uit Mosambique en één aan Oasis Oil Co. of Libya. Drie toestellen zullen in de loop van 1971 worden overgedragen aan een operationele luchtvaartmaatschappij, waarvan de naam nog niet Itekend gemaakt mocht worden. De F 27 mark 600 is een Friendship in combi-uitvoering, hetgeen wil zeggen dat het toestel een grote vrachtdeur heeft voor het verladen van vracht en verder een normale passag'.e-rsaccomnodatie in de cabine heeft. De drie maatschappijen hebben alle reeds Friendships in gebruik. --- CHV brengt bedrijven onder in een NV VEGHEL — De Coöp. Handelsvereniging (CHV) van de N.C.B, te Veghel heeft haar bedrijven ondergebracht in een N.V., Cehave. CHV heeft alle aandelen van deze NV in haar beheer en zal haar werkzaamheden op de oude voet voortzetten. De meer zakelijke transacties zullen echter door de N.V. worden verricht. In het afgelopen boekjaar, dat loopt van 1 juli 1969 tot en met 30 juni 1970, heeft de CHV een totaalomzet aan goederen van meer dan 1,5 min ton bereikt, die een waarde van ƒ 520 min vertegenwoordigt, zo blijkt uit het jaarverslag. De omzetvermeerdering van de in eigen bedrijven geproduceerde mengvoeders bedroeg ten opzichte van het voorgaande boekjaar 130.000 ton, waarmee deze totaalomzet 962.000 ton beliep. De gedurende het afgelopen boekjaar gedane investeringen bedroegen ƒl6 min. --- Parijs dicht PARIJS — De Parijse beurs is vandaag, wegens de nationale feestdag '14 jui'let' gesloten. Ook gisteren bleef de beurs dicht. --- Produktiedaling Fiat TURIJN - Het Italiaanse concern Fiat heeft in het eerste kwartaal van 1970 minder geproduceerd dan in dezelfde periode van 1969. Er liepen 777.000 automobielen van de band, 63.000 minder dan in 1969. Daarvan werden er 299.010 (325.000) geëxporteerd. De omzet nam in deze periode, vergeleken met het eerste halfjaar 1969, toe, en wel van Lit. 785 miljard tot LU. 830 miljard, waarvan voor Lit. 293 (264) miljard werd bepaald uit export. Ook de produktie van tractoren vertoonde achteruitgang, namelijk van 31.000 naar 29.000 waarvan, evenals een jaar tevoren, 14.000 werden geëxporteerd. De staalproduktie liep terug van 1.15 miljoen naar 1,10 miljoen ton. Aan hei eind van 1969 werkter. bij Fiat 170.883 mensen, In het eerste haifiaar van 1970 groeide dit aantal tnt 180.000. --- Mammoettanker Marticia wordt vrijdag gedoopt AMSTERDAM — De 210.000 ton melende mammoettanker 'Marticia' zal vrijdag op de v/erf van de Nederlandsc'ne Dok- en Scheepsbouw Mij. in \msterdam gedoopt worden. Het is de derde mammoettanker van een serie van drie, die voor rekening van Shell (U.K.) werd gebouwd. De Marticia werd in twee helften tewater gelaten. Het achterschip liep op 28 februari van dit jaar van stapel, terwijl het voorschip op 16 mei van de helling gleed. De koppeling van de twee scheepshnlften vond begin juni plaats. Voor het 325 meter lange schip werd een kleine 27.000 ton staal gebruikt. De 'Marticia' zal zondagmorgen voor een proeftoeht vertrekken en wordt daarna in Lissabon gedokt en overgedragen. --- ECONOMIE en FINANCIEN rmachtige ontwikkeling van industrie Cement de barometer voor landseconomie «DAM — Een van de meest wonderlijke uitvindingen van de 'Wee eeuwen is zonder twijfel die van het cement. Op 21 okto- 4 was aan de metselaar Joseph Aspdin uit Leeds het Engelse Dj rï tij* "r- 5022 verleend, waarin de bereiding van zogenaamd porty was vastgelegd. Toen Joseph in 1855 overleed, werd in °8 maar nauwelijks 100.000 ton cement per jaar geproduceerd. ' °§enblik bedraagt de produktie alleen in Nederland al 3,3 l°n. per jaar, en in de gehele wereld zon 400 miljoen ton. "''fei, ln de samenleving zo een iK.e rol gaan spelen, dat somnJ eens hebben beweerd dat e barometer is voor de landski ' Een dergelijke bewering il rjijk wel wat ver, maar een k .elk geval dat cement —en kit beton — eenvoudig \J weg te denken zijn. Hoe ( ereld eruit zien zonder stoep'SL torenflats, vlietuigplatf ite 'ss°ns. bouwputten? U SoJementproducent ter wereld lé i, -J6t Unie met zon 86 miljoen > Bla,8la, ar> gevolgd door de Vere- en met een kleine 67 mil■ Ma-tarli^s- JaPan komt °P de uJjjJtts met een jaarproduktie ton. ij te Europese cementprodu- pt est-Duitsland met een jaara kr, ktie van 31 miljoen ton, },"tot rtalië met 26.5 miljoen met 25 miljoen ton, sK>!' i«ii?et 18 miljoen ton, Spanje r« 'W 0 ton en België met 55 ,l met zijn 3,3 mil- Dsf fer jaar dus beslist niet tot itjeurers. Toch heeft de cementte k J 1 in ons land een storms °ei doorgemaakt. 't \ j: Nederlandse cementfabriek J teh°? on net anders — ook !t Teten: Eerste Nederlandsche > \ (ENCI), opgericht A \w Maastricht. Deze stad was \f \ /ln§splaats gekozen, omdat j \Z °mgeving ervan een voor V (r ij 2eldzaam verschijnsel voor* \i& kf'k aan de oppervlakte. 'Sint Werd ook gebouwd . nt Pietersberg. In 1929 vervaardigde en ENCI ruim 200.000 ton cement, thans bedraagt de produktie ongeveer 2 miljoen ton per jaa", een Europees record. Het cème'.t dat hier vervaardigd wordt, heet no„ steeds portlandcement, en bestaat uit kalksteen, waaraan o.m. klei en pyrietas zijn toegevoegd. Het mengsel wordt in ovens sterk verhit, waarna het aldus ontstane produkt, cementklinker, gemalen wordt tot cement. --- Spanningen op cokesmarkt Stijging staalverbruik met 5 pet verwacht BRUSSEL — De Europese commissie is van mening dat het staalverbruik in de Europese gemeenschappen in het derde en vierde kwartaal van dit jaar in alle takken vt. de verwerkende industrie nog zal blijven toenemen. Cokes blijft schaars en de prijs ervan zal' verder stijgen. De buitenlandse vraag naar staal zal in het derde kwartaal wat verminderen. Relatief hoge ordervoorraden en de krachtige binnenlandse vraag verzekeren echte voor alle bedrijfstakken tot in de zomer en ook nog daarna een stijgende staalverbruik. De commissie dat die stijging wel Kan oplopen tot vijf procent vergeleken met het derde kwartaal van vorig jaar. De staalvoorraden bij de verwerkende industrie zullen als gevolg van vroeger voorraadvorming en van de hoge rentestand slechts in geringe mate toenemen. Handelaren en producenten zullen daarentegen hun voorraden vergroten. In totaal houdt de Europese commissie rekening met een voorraadvermeerdering van 900.000 ton -i'wstaa!-equivalent. De uitvoer naar derde landen zal in het voorlaatste kwartaal nog wat teruglopen. De invoer van buiten de EEG blijft echter op het hoge peil van vroeger. Slechts in bepaalde gevallen kan de import van halffabrikaten afnemen. De staalproduktie van de EEG zal in 1970 in haar geheel ongeveer 113.5 miljoen ton omvatten. Dit komt neer op een bezettingsgraad var. 90 pet, tegen 91 pet vorig jaar. Spanningen op de cokesmarkt, die zich in 1969 al voordeden, zullen dit jaar niet verminderen ondanks de volledige benutting van de vercokesingscapaciteit. Dat geldt niet alleen voor de ijzer- en staalindustrie maar w»"' voor andere sectoren waarvan sommigen specifieke cokesbehoeften hebben. De spanning die ook op wereldniveau bestaat, zal het gehele jaar nOj aanhouden. --- PRIJSSTIJGING De algemene situatie van de voorzieningsmoeilijkheden, samen met een stijging van de zeevrachttarieven en de doorlopende verhoging van pror'uktiekosten in de mijnen, leiden tot een buitengewone stijging van de cokesprijs. De kolenmarkt van de gemeenschap heeft vrijwel alle speelruimte verloten die er in de afgelopen jaren bestond. De voorraden zijn ofwel volledig verbruikt zoals bij cokes, of sterk verminderd. De sterke stijging van het steenkolenverbruik in de cokesfabrieken compenseert grotendeels de daling van de behoeften in de endere sectoren. --- Siemens rekent op stijging van omzet met 18 pet BERLIJN — In het lopende boekjaar (tot 30 sept.) zullen de ontvangen opdrachten van het Siemens concern waarschijnlijk met 9 pet. stijgen tot DM 15 miljard en de omzet met 18 a 19 pet. tot DM 12,4 miljard. Aldus dr. Tacke, voorzitter van de Siemens directie, tijdens een persconferentie in Berlijn. 'Voor het komende boekjaar 1970-71 wordt eeri totaal aan opdrachten van DM 15,4 miljard verwacht, hetgeen overeenkomt met een stijging van slechts 3 pet, evenals dit het geva! was in het recessiejaar 1966-67. De omzetverwachting voor het volgend jaar ligt tussen de DM 14.3 en 14.4 miljard. De investeringen zullen ongeveer DM'75O min. bedragen en zullen daarmee lager zijn dan in het vorige sn in het lopende boekjaar. Over de dividenduitkeringen zei dr. Tacke: Wij zien dit jaar met vertrouwen tegemoet. Dit kan nog niet worden gezegd van het volgend jaar. Ook dit jaar zal 16 pet. dividend worden uitgekeerd en kunnen DM 100 miljoen aan de reserves worden toegevoegd. In de eerste acht maanden van het lopende boekjaar werd voor DM 10,1 miljard aa.t opdrachten ontvangen. Voor het eerst steeg daabij het Duitse aandeel ( +26 pet.) weer sterker dan het buitenlandse (+ 7 pet.). De omzet nam toe met 15 pet. tot DM 7.2 miljard (tot 31 mei 1970). In de l?.atste 4 maanden (Febr./mei 1970) zijn de ontvangen opdrachten, vergeleken met de twee daaraan voorafgapnde periodes, gelijk gebleven. Dit duidt er op dat de conjunctuur over haar hoogetepunt heen is. --- Teleurstellend jaar voor Rohte iiskoot AMSTERDAM — Oscar Rohte en Jiskoot heeft in het afgelopen jaar een teleurstellend resultaat bereikt. Dit is volgens het jaarverslag voornamelijk toe te schrijven aan de hoge rentestand, die niet alleen de eigen post interest nadelig beïnvloedde, doch ook de afnemers een sterke neiging gaf hun voorraden, die normaal beduidend zijn, tot het hoogst noodzakelijke te beperken. De winst op tabak bedraag ƒO,B (1,3) min en de netto winst komt uit op ƒ 0,2 (0,6) min. Voorgesteld wordt zoals gemeld het dividend te verlagen tot 8 (12) pet. Aangezien de verschillende markten nog moeten beginnen kan de directie gesn voorspellingen doen voor 1970. Op de Java-markt was het aanbod groter dan de vraag. Wel kon de afzet behoorlijk op peil worden gehouden, doch met aanzienlijk lagere winstmarges. In Sumatra bleef de N.V. voorzichtig opereren met een bevredigend resultaat. De afdeling Cameroun-tabak was niet bevredigend. Deze ondervond ook nadeel van gebrek aan vraag. Een lichtpunt is dat volgens de laatste berichten in de VS een sterke opleving wordt waargenomen bij de siga■pnindustrie. De directie heeft gemeend aan het assortiment ook Braziel-tabak te moeten toevoegen. Deze activiteiten hebben nog niet kunnen bijdragen tot de winst, maar de ontwikkeling wordt optimistisch tegemoetgezien. --- Fabricage van Mercedes-Benz vrachtwagens in Joegoslavië STUTTGART — Daimler-Benz heeft met de Joegoslavische fabriek FAP- Famos overeenstemming bereikt over sen samenwerking voor de fabricage van Mercedes-Benz, vrachtwagens in Joegoslavië. Beide partijen hadden reeds verleden jaar in een basisovereenkomst hun principiële bereidheid tot samenwerking tot uitdrukking gebracht. De samenwerking strekt zich uit tot de fabricage van verschillende Mercede Benz bedrijfswagentypes in de klassen boven 9 ton en van autobussen in de fabrieken van FAP-Famos. Met de fabricage zal begonnen worden zodra in de fabrieken de noodzakelijke voorzieningen zijn getroffen. Het is overeengekomen dat in ruil voor cci. deel van de toeleveringen van leveranties van bedrijfswagenonderdelen uit de produktie van FAP-Famos worden geleverd. FAP-Famos, een van de twee grote Joegoslavische fabrieken van bedrijfswagens, geeft op het ogenblik in de fabrieken Priboj, Sarajevo, Skopje en Zagreb aan rend 10.000 werknemers werk. In het raan van de geplande samenwerking wordt ernaar gestreefd de capaciteit van de fabrieken in fasen te brengen op een jaarproduktie van 10.000 vrachtwagens en autobussen. Daimler-Benz zal in de totale investeringen deelnemen met een bedrag van DM 24 miljoen. --- Bescheiden groei export naar Canada DEN HAAG — De Nederlandse uitvoer naar Canada steeg in 1969 met 13.9 pet. Dit percentage was iets geringer dan de groei van de totale Canadese impert, zodat Nederland in teganstellin" tot voorgaande jaren het aandeel in de Canadese markt vrijwel niet zag teruglopen. Toch groeide de Nederlandse export minder dan de export naar Canada van alle EEGlanden samen. Nederland behield zijn vierde plaats als leverancier van Canada, na West-Duitsland, Frankrijk en Italië, zo blijkt uit het jaarverslag over 1969 van de Nederlands-Canadese van Koophandel. Op basis van de Canadese exportstatistiek is Nederland al jaren na West- Duitsland de grootste afnemer van Canadese produkten. Dit was ook in 1969 het geval, al groeide de Nederlandse import uit Canada slechts met 3.0 pet. -:eeds vele jaren kenmerkt de Nederlandse uitvoer naar Canad-1 zich door een regelmatige, maar bescheiden groei, die in het alg smeen tot gevolg had dat het Nederlandse aandeel in de Canadese markt geleidelijk wat terugliep. Een teleurstellende gang van zaken dus, die voornamelijk het gevolg is van het feit dat het Nederlandse bedrijfsleven nog niet voldoende gebruik maakt van de afzetmogelijkheden die Canada biedt. De wat gunstiger ontwikkeling in 1969 roept de vraag op of de toenemende uitvoer van Nederlandse technische produkten naar Canada wellicht in 1969 tot rerultaat heeft gehad dat het Nederlandse aandeel in de Canadese markt althans niet verder terugliep. De Nederlandse uitvoer naar Canada s+eeg met $ 9.6 miljoen, waarvan $ 7 6 miljoen of 79.8 pet voor rekening kwam van niet-eetbare eindprodukten, $ 978.200 of 10.1 pet voor rekening va.i niet-eetbare grondstoffen en $ 972.300 of 10.0 pet. voor voedingsmiddelen, veevoeder, dranken en tabak, en de rest van niet-eetbare halffabrikaten en leveide dieren. Dr groei van de Nederlandse export naar Canada was het sterkst in de groep niet-eetbare grondstoffen, en de niet-eetbare eindprodukten, met percentages van 3_ resp. 21. De uitvoer van voedingsmiddelen, veevoeder, dranken en tabak steeg met 8 pet. De uitvoer van niet-eetbare halffabrikaten nam in 1969 niet toe. ---