Binnenland GP-bestuur sluit vrouw it als volwaardig lid ?*e parlementsredactie l*'L9'n 9 kapitein Van Waardens>arenVerl 9 met zijn baas vrij- Vanuit Bom- De reis ver" ,|p'an 3' a' Werd er bij het passe? Vo|^lokkade van schippers ƒ katerneraksluizen bij Willem'i'rd rr, ,9midda9' wel wat 9e" r% D? Scheepshoorns en voe,r \sr sPeedbootjes met acs om de duwbakcombinatic. Niet prettig, vond Van Waardenberg, maar ze deden verder niks. Ook bij Terneuzen, waar de harde kern van de actievoerders zit, leek gistermorgen aanvankelijk geen vuiltje aan de lucht. Van Waardenberg meerde de combinatie af voor de blokkade om volgens de procedure van de actievoerders om doorgang te vragen. Na de rustige doortocht bij Willemstad ging de kapitein er van uit, dat de actievoerders besloten hadden de uitspraak van de rechter te respecteren. Maar al snel werd hem duidelijk dat doorvaren gelijk stond aan 'mijn hoofd in een strop steken. --- Niet verder Van Waardenberg belde meteen zn baas om te vertellen dat hij geen zin had zn leven te wagen en dat hij het vertikte verder te varen. Mouthaan: „Nou, denk je dan in je onschuld, geen probleem, want we mogen van de rechter de sterke arm inschakelen. Zo gezegd zo gedaan, maar wat krijg ik dan te horen? Tja, het is nu zondag en we hebben onvoldoende politie achter de hand. U moet maar wachten tot maandagmorgen, dan wordt uw verzoek in behandeling genomen. Dat is toch belachelijk." Het feit dat burgemeester Barbé van Terneuzen ook nog suggereerde dat het verzoek om politiebescherming wel érg plotseling uit de lucht kwam vallen, maakte hem helemaal razend. „Vrijdag heb ik al aangekondigd dat we in het weekeinde wellicht politiebegeleiding nodig zouden hebben. Diezelfde dag hebben de commissarissen van de koningin en de burgemeesters van alle gemeenten die te maken hebben met de schippersacties, gepraat over de handhaving van de openbare orde. En toch komt ons verzoek om politiebegeleiding ongelegen, omdat iedereen ineens een vrij weekeinde heeft. Dat wil er bij mij niet in." Woordvoerder O. Vosveld van het beleidsteam van Terneuzen verheelt niet dat ook andere motieven een rol hebben gespeeld bij de terughoudende opstelling inzake de Jumbo. „We hebben vrijdag niet voor niets aangekondigd dat er dit weekeinde geen politiebescherming zou zijn voor schepen die door de blokkade willen varen. Dat heeft in de eerste plaats te maken met het tekort aan manschappen. Verder hadden we er ook geen behoefte aan de zaak te laten escaleren een dag voordat Biesheuvel verder gaat met zijn bemiddelingspoging. En dat doe je als je een macht politie op de been brengt om de Jumbo te escorteren." De hoop dat de actievoerders die terughoudendheid zouden belonen' door de Jumbo te laten passeren, is ijdel gebleken. Maar was het niet wat naief van de gemeente om daarop te speculeren, gelet op wat er inmiddels allemaal al is gebeurd in Terneuzen en de grimmige stemming onder de schippers? Vosveld: „Hard ingrijpen is het allerlaatste dat je doet. We zaten weliswaar aan de grens van wat nog getolereerd kan worden, maar hoopten dat het gezonde verstand het zou winnen. Maar helaas heeft men toch gemeend de grens te moeten overschrijden." --- Dwangsom Ook een laatste beroep van de gemeente op de actieleiders Nico Seine en Ger Veuger om de schippers bij Terneuzen tot medewerking te manen, mocht niet meer baten. Nico Seine: „Veuger en ik moesten van de rechter op straffe van een dwangsom van 25 000 gulden alles doen wat in ons vermogen lag, om de Jumbo een ongestoorde doorvaart te verlenen. Welnu, we hebben elke dag faxen gestuurd naar de diverse actielocaties. Maar elke locatie bepaalt zn eigen beleid. De rechter kan wel denken dat wij de schippers aan een touwtje hebben, maar nu is gebleken dat dat niet zo is. Wij hebben ons best gedaan. En dat was het. Ik ben niet bang voor die dwangsom van 25 mille." Voor de rest vindt Seine dat kapitein Waardenberg voor een deel de ellende ook over zichzelf heeft afgeroepen. „Hij heeft beloofd solidair te zijn en dan gaat-ie toch varen met de Jumbo. Dan moet hij niet gek opkijken als dit gebeurt." Toen gisteravond het beleidsteam van de gemeente Terneuzen alsnog in spoedoverleg bijeenkwam, had kapitein Van Waardenberg zn beslissing al genomen. Hij startte de motor van de Inca, koppelde de duwboot los van de Jumbo en voer met hoge snelheid weg van de blokkade, op zoek naar veiliger wateren. Even tevoren had hij zijn baas gebeld met de mededeling dat hij er vandoor ging. Mouthaan: „De actievoerders hadden hem gesommeerd weg te gaan. Zoals ik het nu zeg, klinkt dat vrij rustig en vriendelijk. Maar ik kan u verzekeren dat het de enige juiste beslissing was die hij kon nemen." --- Treinbotsing op overweg Dordrecht: 8 gewonden DORDRECHT (ANP) - Bij een treinongeluk op een bewaakte overgang in Dordrecht zijn vrijdagavond acht gewonden gevallen. De stoptrein Dordrecht-Breda kwam er in botsing met een erwtendorsmachine. Eén van de gewonden, de bestuurder van het landbouwvoertuig, is er ernstig aan toe en ligt nog in het ziekenhuis. Door de ravage is het treinverkeer tussen Dordrecht en Lage Zwaluwe enkele uren gestremd geweest. Even na elf uur passeerde de bestuurder van een landbouwmachine de overweg in de Wieldrechtse Zeedijk. Wat daarbij precies is misgegaan, kon de politie nog niet zeggen. Waarschijnlijk heeft het passeren van de smalle overweg de bestuurder bestuurder voor problemen gesteld. „Zon machine is een behoorlijk gevaarte. Hij heeft waarschijnlijk een paar keer moeten draaien en steken en dat kost tijd", aldus een politiewoordvoerder. De enige die uitsluitsel kan geven is de bestuurder, en die ligt nog zwaargewond in het ziekenhuis. De treinmachinist zag de dorsmachine op de overweg staan, maar kon niet meer stoppen. Wel kon hij zich in veiligheid brengen. De trein boorde zich in de flank van het voertuig en ontspoorde. Zaterdagochtend vroeg had NS de trein weer op de rails getakeld. Vanaf zes uur 's ochtends uur was het treinverkeer weer normaal. Volgens de NS heeft de stremming betrekkelijk kort geduurd omdat de bovenleiding niet was beschadigd. --- De Drentse Gulden Sporenslag door Andrea Bosman GRAMSBERGEN - „Daar gaat het vleeshakken aan. Loop al wat lopen kan! Vijfhonderd ziet men in weinig tijds van des Bisschops volks dood ter aarde geveld." H. Minderhout, lid van de Vereniging Herdenking Slag bij Anc, citeert vlammend uit de geschiedschrijving van Coevorden en Drenthe, in de 17e eeuw opgetekend door predikant dr. Johan Picardt. „Jakkes!", roept de Drentse dichter Roel Reijntjes door café' Bolte te Gramsbergen. In het café, pleisterplaats langs de Pieterpad-wandelroute, op de grens tussen Drenthe en Overijssel, vindt op deze zaterdagmiddag de jaarlijkse herdenking plaats van wat wel de 'Drentse Gulden Sporenslag' genoemd kan worden: de slag bij Anc, die op 27 juli 1227 werd geleverd. Bij Anc ging die dag het goed uitgeruste leger van Bisschop Otto II van Utrecht ten onder door een slimme list van Rudolf van Coevorden. Samen met de Drentse boeren en hun vrouwen lokte hij de bisschop en zijn ridders het moeras in, alwaar zij een gruwelijke dood stierven. De vereniging telt zon zeventig leden en mag zich de laatste jaren verheugen in een groeiende belangstelling. Voorzitter Jan Drenten is daar blij over, maar betreurt dat het aandeel van de jeugd hierin niet zo groot is. „Vandaar dat we dit jaar de bloemen bij het monument door schoolkinderen laten leggen. We willen ook een lesbrief samenstellen en die op scholen laten verspreiden. Zelf ken ik de slag vanaf de lagere school, door de verhalen van een hoofdonderwijzer, die velen in zijn enthousiasme heeft aangestoken." Het monument, eigenlijk een klein soort hunnebed, is in 1967 in Gramsbergen onthuld. De Drentse zwerfkeien werden destijds door één van de verenigingsleden eigenhandig naar de plek gebracht. Waarom wordt een strijd, die meer dan 750 jaar geleden werd gestreden, herdacht? Volgens voorzitter Drenten was de slag vooral van belang voor de Drentse identiteit. „Anders was Drenthe niet meer zelfstandig geweest. Het kende in die tijd een vrij democratisch bestuur, met een eigen systeem van rechtspraak. De bisschop wilde de bestuurlijke macht overnemen van Rudolf, drost van Drente en kasteelheer van Coevorden." Rudolf weigerde al een tijd lang zijn belasting aan de bisschop te betalen, die daarop besloot een strafexpeditie tegen de Drentse drost te ondernemen. Otto verzamelde heel wat vermaarde kruistochtridders om zich heen, zoals de Duitse ridder Bernard Horstmar, die nog in dienst was geweest van Richard Leeuwenhart. Deze 'grote jongens' werden tragisch genoeg de dupe van hun eigen goede, dure wapenrusting, die te zwaar bleek voor het drassige land. Zonder dat ze zich konden verzetten, zakten ze weg in het stinkende, dode moeras. Het was voor het eerst dat 'gewone mensen' met succes in opstand kwamen tegen hun landsheer, om te vechten voor hun vrijheid en toekomst, vertelt de nieuwe folder die de vereniging vandaag ook presenteert. Secretaris 'Dieks' Makkinga, die met een paar vrienden in 1961 de vereniging oprichtte, wil wel wat van het pathos wegnemen. „Het is niet zo dat we helden willen verheerlijken, want het was natuurlijk een verschrikkelijkemoordpartij: 400 ridders in het moeras gehakt, de vrouwen van Drenthe die de bisschop levend scalpeerden. Maar het is belangrijke geschiedenis voor Oost-Nederland, waar je op school niet veel oyer hoort, in tegenstelling tot de geschiedenis van West- Nederland." Een jaar na de slag werden de Drenten alsnog door de opvolger van Otto II verslagen. Rudolf werd kort daarop naar Hardenberg ontboden, om met de nieuwe bisschop Willebrand over de toekomst van Drenthe te praten, maar werd in een hinderlaag gelokt en geradbraakt. In de jaren daarna werd de discussie ##over het bestuur van Drenthe echter wel verder gevoerd, totdat in 1402 werd vastgelegd dat Drenthe het eigen rechtssysteem en daarmee de eigen identiteit kon behouden. De vereniging herdenkt niet alleen, maar pleegt ook onderzoek. „We hebben al een hoekje in het streekmuseum, waar een aantal voorwerpen liggen, zoals een gouden spoor en een speerpunt. Leuk is ook dat heel wat kunstenaars en schrijvers zich in de loop der eeuwen door de slag hebben laten inspireren. Jacob van Lennep schreef er een gedicht van 32 pagina's over, hier in het café hangt een schilderij waarop de strijd is uitgebeeld. Van recenter datum is het boek dat Willem Wilmink schreef, 'Moord in het Moeras', en in de folder hebben we een stuk opgenomen van de ballade die Roel Reijntjes in Drents' dialect over de slag maakte." Belangrijker nog is het vinden van de precieze plek waar de slag heeft plaatsgevonden. Want het heet dan wel de 'slag bij Ane', maar of het gevecht daar ook werkelijk heeft " plaatsgevonden is helemaal niet zeker. Over de mogelijke locaties zijn de meningen verdeeld. „We zijn vooral op zoek naar de resten van het klooster, dat in opdracht van de bisschop als boetedoening op de plek van de slag gebouwd moest worden", zegt Drenten. „Als we het klooster ergens aantreffen, dan hebben we ook de plek gevonden." Enige tijd geleden werd in samenwerking met de Stichting Archeologie en Monument (SAM) in de buurt van Coevorden al eens gegraven, maar dat leverde niets op. Bé Hoeksema van de SAM heeft een nieuwe locatie op het oog, waar in het na- " jaar gezocht zal worden. „Als het lukt hebben we echt een Europese primeur. Er is niet zoveel bekend uit dat donkere gat van de vroege middeleeuwen, en het zou heel mooi zijn om wat van de wapenrustingen van al die beroemde ridders terug te vinden." De schoolkinderen leggen bloemen bij het monument foto patrick post --- Hongerstaking voor Hindoeschool gestopt Van onze onderwijsredactie UTRECHT - De acties voor erkenning van een liberale hindoe-school bij het ministerie van onderwijs zijn gisterochtend beëindigd. Vandaag beginnen onderhandelingen met minister Ritzen, die daarvoor zijn vakantie heeft afgebroken. Ritzen heeft telefonisch vanuit Zwitserland een gesprek met de demonstranten toegezegd, op voorwaarde dat de honger- en dorststakers die tien dagen geleden hun actie begonnen, deze onmiddellijk stoppen. Drie uur nadat woordvoerder Kartaram dat had beloofd, was er rond het ministerie geen spoor van demonstratie meer. Zaterdag is het overleg met secretaris-generaal M. Meijerink opnieuw vastgelopen. Het aanbod om de school per 1 augustus 1994 te bekostigen, in afwachting van officiële erkenning, hebben de actievoerders naast zich neergelegd. Ze willen een oplossing per 1 augustus dit jaar. Actievoer-' ders en topambtenaar kwamen al eerder overeen dat de 150 leerlingen van de nu nog gedoogde school tijdelijk in een gebouw van het openbaar onderwijs terecht kunnen. Ook zijn er faciliteiten toegezegd voor buitenschoolse activiteiten. De demonstranten willen echter dat de leerlingen van hun eigen leerkrachten les krijgen. Kartaram zei gisteren in de komst van Ritzen een stap in die richting te zien. --- Een wilde bosnimf heftig in verzet door Andrea Bosman RUIGOORD - Ze zijn al vaak beschreven, de wuivende rietpalmen, de zeldzame bloemen, de vrijheid en opmerkelijke rust van het dorpje Ruigoord, die 'doorn in het oog van politici en projectontwikkelaars', ingeklemd tussen Amsterdam en Halfweg. Twintig jaar geleden gekraakt door kunstenaars uit de hoofdstad, al die jaren voortdurend met afbraak bedreigd, maar tot nu toe met succes verdedigd, Ruigoord bestaat nog steeds, en dat is reden genoeg voor een jubileumfeest. In het kerkgebouw gonst het die vrijdagmiddag van oude bekenden en nieuwe ontmoetingen. ~Hé hallo, jij ook hier?" Een strijkje zorgt voor nog meer stemming, dichter Simon Vinkenoog maakt een vrolijk rondedansje. Levend kunstwerk Fabiola schrijdt, als altijd voornaam glimlachend, gehuld in stukken groene, rode en zilveren folie, door het publiek. Het publiek: van nieuwkomer tot coryfee, van oud- tot neo-hippie, van nul tot honderd. Ruigoorder van het eerste uur, schrijver en toneelrecensent Gerben Hellinga, neemt het woord. Tegen de achtergrond van een roze reuzentaart met twintig kaarsen omschrijft hij Ruigoord als de geest van een nu twintigjarig meisje. Een wilde, ongebonden bosnimf, die ter dood veroordeeld is en zich daar heftig tegen verzet. Journalist en publicist Henk Hofland krijgt de eer de eerste Ruigoordrede uit te spreken. Die zal later gedrukt en vespreid worden. Hij hekelt de besluitvorming in onze gewatteerde dictatuur', de eenpartijstaat Nederland, waar onze kritische vermogens ten aanzien van grootschalige projecten door reclamebureaus met kleurrijk vormgegeven brochures verpletterd worden. In Ruigoord bleven die kritische vermogens volgens Hofland op peil, zonder in negativisme te vervallen. Maar de plannen van de vooruitgang blijven de kunstenaarskolonie Ruigoord, van oorsprong een eiland Ruigoord, doorn in oog van politici in het westelijk IJ, achtervolgen. De gemeente Amsterdam wil vanaf het Noordzeekanaal een insteekhaven aanleggen, waarvoor het dorp en het omringende natuurgebied moeten wijken. De bestemmingsplannen zijn door de provincie Noord-Holland goedgekeurd. Daarom gaan bewoners en vrienden van Ruigoord, gebundeld in de werkgroep Ruigoord Ongehavend, hiertegen in beroep bij de Kroon. Toch lijkt niemand vandaag echt bang te zijn dat de plannen doorgaan. Volstrekt overbodig, economisch niét haalbaar, ecologisch onverantwoord, de Ruigoorders hebben genoeg argumenten verzameld om hun plek te kunnen behouden. In de kerk ligt een intekenboek voor het 'forest parent plan. Voor een tientje kan iedereen een boom adopteren, die op de oude lijnen van het eiland geplant zullen worden. Twee rijen bomen moeten een wandelgang vormen, een 'gordel van levende kunst' rondom het dorp, onderbroken door monumentale kunstwerken. Buiten dwarrelen flarden van Jimmy Hendrix's 'Long hot summer' over de velden, Fabiola duikt hier en daar weer knisperend op. Deze vrijdag is tevens de aanloop van het jaarlijkse Landjuweel-festival, waarvoor de afgelopen dagen al vele bezoekers in tenten bij het dorp zijn neergestreken. In de loop van de avond wordt het steeds drukker. De komende weken worden enkele duizenden mensen verwacht, die zich allemaal rondom de twee doodlopende straatjes zullen ophouden. In de theebus is het nog prettig toeven, onder het genot van cake of taart, en zenmeditatie-muziek. Voor de bus bespeelt Rasta Robert, mediakunstenaar uit Almelo, zijn didjeridu, het medicinale instrument van de Australische aboriginals. Silvio, afgereisd uit Heerlen en beheerder van bureau 'Timewind', luistert gefascineerd. Of Robert interesse heeft in het 'Beginning of the end of the World'-festival, begin september bij de mergelvlakte te Margraten. Dat is ook een met afbraak bedreigd gebied. --- Drie mariniers in Cambodja gewond door landmijn DEN HAAG, PHNOM PENH (ANP) - Drie Nederlandse mariniers zijn zondagochtend in noord-Cambodja gewond toen hun terreinwagen op een mijn reed. Dit maakte een Defensie-woordvoerder bekend. De mariniers hebben diverse kneuzingen en fracturen opgelopen. De explosie gebeurde bij de plaats Phum Tal Pên. De Nederlandse mariniers maken sinds mei 1992 deel uit van de Untac, de vredesmacht van de Verenigde Naties in Cambodja. In die tijd zijn er inmiddels aan Nederlandse, kant een dode gevallen en tien gewonden. --- Zeeland wil vrede met Spanje Van een onzer verslaggevers MIDDELBURG - De vrede van Munster mag dan in 1648 officieel een einde hebben gemaakt aan de Tachtigjarige Oorlog, anno nu, bijna 350 jaar later, blijkt een der belligerente partijen, de provincie Zeeland, nog steeds op voet van oorlog te leven met Spanje. In Middelburg denkt men er nu echter over om vrede te sluiten met dat land. Dat zei de commissaris van de koningin aldaar, drs. W. van Gelder, gisteren voor de VPRO-radio. Toen in 1648 door afgevaardigden van Spanje en de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden over vrede werd onderhandeld, verklaarden de Staten van Zeeland zich fel tegen. Officieel was het argument dat vrede met het rooms-katholieke Spanje hetzelfde was als een verbond met de anti-christ, maar in feite wilden de Zeeuwen zo lang mogelijk doorgaan met de lucratieve kaapvaart op Spaanse koopvaarders en Spaanse koloniën in Amerika. En wellicht is de eigenzinnige houding der Zeeuwen ook versterkt door hun kordate optreden in 1588 tegen de Spaanse Armada, voor wier ondergang overigens de Britten nog steeds exclusief tekenen. Toen de andere zes provincies besloten om vrede te sluiten, weigerden de Zeeuwen om het akkoord te ratificeren. „Officieel zijn we dus nog steeds in oorlog met Spanje", aldus Van Gelder. Hij ontdekte dit alles toen hij verleden jaar commissaris in Zeeland werd. Hij is van plan om op korte termijn de Spaanse 'ambassadeur uit te nodigen voor een eerste vredesonderhandeling', waarschijnlijk in de Zeeuwse hoofdstad Middelburg. „Zeker in een eenwordend Europa kan deze situatie niet langer gecontinueerd worden", aldus de Zeeuwse commissaris. --- Ingestort. Door nog onbekende oorzaak is zaterdagnacht het dak van een grote fabriekshal in Zwolle ingestort. Vanwege instortingsgevaar heeft de politie nog in de hal kunnen kijken. Als mogelijke oorzaken worden wervelwind, blikseminslag of wateroverlast genoemd. ---