de Groeten Beste collega's Praag. Ik wilde er al jaren heen, maar werd van dat plan onder meer weerhouden door vrienden en collega's die van Praag-enthousiasme ongeveer uit hun voegen barstten, zodat ik bang was dat het wel tegen moest vallen. Dat deed het dus niet. Wat een schoonheid van een stad, wat een rijkdom aan architectuur. Alleen het eten, maar ach, als dat het enige is.. . Zelfs van het feit dat het toilet op de kamer steeds maar niet doortrok, maakten we een 'running gag' waarvan het vriendelijke baliepersoneel zo moe werd, dat de wc na vijf dagen naar behoren functioneerde. Onze vakantie kon gewoon niet stuk, tot we de tocht naar de joodse wijk ondernamen. Ik moest en zou de joodse begraafplaats bezoeken en een papiertje met een wens op het graf van bijna naamgenoot: 'wonder-rebbe' Löw deponeren. Want, zon wens komt altijd uit. Verbijsterd keken we naar de voetje voor voetje schuifelende meute die in een lange file (stilstaand en langzaam lopend verkeer) langs de eeuwenoude graven ging. Met ' de reisgidsen in de hand, teneinde elkaar luidkeels de wetenswaardigheden van deze plek toe te roepen. Ik frommelde snel mijn wenspapiertje tussen een steen op het graf van rabbi Löw en hoopte stilletjes dat hij zich niet al te vaak in zijn graf zou omdraaien, woedend over zoveel gebrek aan eerbied voor deze heilige plaats. Ik had meteen spijt van mijn wens, die nogal egoïstisch, want privé, was. Hij had moeten luiden: 'Lieve Rabbi Löw, neem het deze mensen niet kwalijk, want hun beweegredenen om hier te komen zijn goed en ze weten niet beter. Anita Löwenhardt --- Mensen HET WEER Buien door Jan Visser Vandaag en morgen houden we het niet droog, maar met augustus op de kalender werkt de zomer van 1993 aan een beter imago. De zeer krachtige westelijke straalstroom die de afgelopen tijd boven onze hoofden denderde, wordt namelijk naar het noorden gedrukt en neemt bovendien gas terug. Geheel storingvrij is echter te veel gevraagd. De stroming boven onze hoofden blijft uit het westen waaien en dat betekent dat storinguitlopers zo nu en dan onze omgeving weten te vinden. Kijken naar de singulariteitenkalender leert ons dat augustus, net als juli, vaak met mooi weer begint en eindigt, maar dat het midden van de maand overwegend onvriendelijk is: met name de periode 12-24 augustus. Vandaag trekt een koufront over ons land. Onder invloed van het systeem komen er regen en onweersbuien tot ontwikkeling, die tot een gesloten regenfront kunnen uitgroeien. Aan het koufront lijkt namelijk een golfstoring te gaan ontstaan. Na een opnieuw warme, zwoele nacht lopen de middagtemperaturen uiteen van 20° in de Kop van Noord-Holland tot meer dan 25° in het oosten en zuidoosten van het land. In het zuidwesten van Duitsland (Freiburg en omgeving) worden zelfs temperaturen tot 35° verwacht! De wind wordt zwak en enige tijd veranderlijk van richting en ruimt vanavond naar west. Morgen kan een opvullende trog van een depressie bij de Faer Oereilanden nog voor enkele buien zorgen, maar er is ook zon en op de meeste plaatsen sluit juli af met temperaturen rond 20°. Vanaf zondag meer zon (in het noorden eerst nog wolkenvelden), overwegend droog en temperaturen rond 22°. Het is de laatste dagen niet om uit te houden in het Spaanse binnenland. In Cordoba werd woensdag 42,6° gemeten. Zo warm is het daar dit jaar nog niet geweest. De zeer warme lucht breidde zich noordwaarts uit met gistermiddag tot voorbij Parijs 30°, maar wel een onweersstoring boven Biskaje. In ons land veroorzaakte een noordwaarts trekkend warmtefront veel bewolking en af en toe regen en motregen. In het noorden ving Gorredijk 7 en Schoorl 5 mm op. 's Middags werd het in het zuiden, westen en midden droog. In Hoensbroek ging na 12 uur het 'licht aan' en onder een wolkenloze hemel, maar wel in een drukkende atmosfeer werd het daar 27,5° en in Nuth 26,6. De heer Van der Meulen uit Hilversum wijst op een storende fout in de krant van gisteren. De Noorse gletsjer Jostedalsbre is geen 100, maar met aangrenzende velden 1000 km2 groot. Zonder deze velden heeft de gletsjer een omvang van 475 km2 en verder is het vooral de Nigaardgletsjer, die weer groeit. Europa's grootste gletsjer is overigens de IJslandse Vatnajokull met 8100 km2 en een gemiddelde ijsdikte van 1000 meter. --- DE KIER BIJDRAGEN: AFRA BOTMAN EN ANDREA BOSMAN Even miljonair door fout Postbank Eén dag kon W. Veldhoen uit Barendrecht zich miljonair noemen. „Dinsdagochtend maakte ik mijn giro-afschrift open en er stond ineens 2 000 138 gulden en 91 cent op mijn rekening bijgeschreven." Veldhoen kon niet exact zien van wie het geld afkomstig was. „Het was een transactie van de bankgirocentrale naar een nummer van de Postbank, een gedeelte van een nog veel groter bedrag van rond de zeven miljoen." Veldhoen nam snel contact op met de Postbank, waar hij te horen kreeg dat het bedrag onmiddelijk weer afgeschreven zou worden. „Maar 's avonds zag ik via girotel dat het er nog op stond." Woensdag is het Wel afgeboekt, meldt de Postbank. Bij de bank is de mysterieuze oorzaak van de foute overschrijving nog niet gevonden, die zit volgens een woordvoerder 'heel diep in het computersysteem. Tussen de bankgirocentrale (de centrale waar alle banktransacties samenkomen) en de Postbank vinden dagelijks meer dan 3,5 miljoen transacties plaats. „Er gaat een gigantische stroom geld heen en weer, en het gebeurt maar een doodenkele keer dat er iets misgaat. Het foutpercentage bij transacties zit op een duizendste procent." Veldhoens zwager trok dinsdag onmiddelijk bij het Rotterdams Dagblad en radio Barendrecht aan de bel, om kond te doen van de plotselinge rijkdom van zijn schoonbroer, maar zelf werd die er niet echt warm of koud van. „Ik was voornamelijk veel tijd kwijt met telefoneren naar de Postbank, en die wachttijden zijn zo lang. Ik was er warmer van geworden als het bedrag van de Postcodeloterij was geweest. Ik wist toch dat ik het geld niet kon houden." Hij trekt geen rente van het bedrag, en het was volgens de Postbank onmogelijk geweest dat hij het op de een of andere manier had kunnen behouden. „Het systeem corrigeert zichzelf", aldus de woordvoerder. „Als die meneer niet zelf 'had gebeld, hadden wij het die dag toch zelf ontdekt. En wie probeert zich zon bedrag toe te eigenen, is strafbaar." --- De dansbeer is los in het Berenbos door Loes Smit Het is even wennen voor Geert en Trudy. Zó zitje vijftien jaar dag in, dag uit op de berenrots van Ouwehand en zó heb je een kanjer van een tuin voor je deur met alles erop en eraan. Veel meer dan om de hoek kijken durven ze nog niet. Het wordt nog enger: ze worden meteen het bos in gestuurd met twee Bosnische bruine beren, behoorlijk verknipte figuren, die niet beter weten dan dat het leven bestaat uit kunstjes vertonen met een stalen ring door je neus. De tuin is het grote Berenbos, een natuurreservaat van twee hectare, dat naadloos aansluit bij Ouwehands Dierenpark in Rhenen. Ouwehand kocht het een paar jaar geleden van de stichting Het Utrechts landschap en heeft het tot beren-beschermingsproject gepromoveerd. De buitenlandse beren zijn net gearriveerd, het publiek mag komen kijken. De dieren die hier zo goed als echt in het wild kunnen rondbanjeren, zijn -op de kwartiermakers Geert en Trudy na - letterlijk vrijgekocht uit slavernij. Het gaat om beren die van hun prille jeugd af uit werken moeten, op commando dansen op straat om toeristen geld uit de zak te kloppen. Een Berenbosbeer is altijd een noodgeval uit Griekenland of Turkije, maar als er zon ernstig mishandeld dier uit een ander land wordt aangedragen (ook de meeste Oosteuropese landen houden er zulke dansberen op na), dan mag dat ook komen. Van dat laatste is Mackenzie een goed voorbeeld. In de Bosnische plaats Vitez troffen Britse VN-soldaten hem aan, eenzaam en uitgehongerd in een hokje dat precies in de vuurlinie tussen de strijdende partijen stond. Het restaurant waar Mackenzie voor de gasten optrad, was verlaten, de eigenaar gedood of gevlucht. De militairen riepen dierenbeschermers te hulp van de Britse organisatie Libearty, speciaal op poten gezet om dansberen in Griekenland en Turkije een beter leven te bezorgen. Met vereende krachten werd Mackenzie per VN-konvooi naar de dierentuin van Split overgebracht om alvast lichamelijk en geestelijk een beetje normaal te worden, tot er een permanente opvang gevonden zou zijn. Zo is Mackenzie deze week de eerste Bosnische vluchteling in het Berenbos geworden. Zo gauw hij een beetje geacclimatiseerd is en gewend aan zijn medeberen, vindt hij daar alles van zijn gading: een flink terrein om rond te struinen met dunne en dikke bomen, bessestruiken, kunstmatige bergen van boomstammen, zand en aarde om een hol te maken, water om te drinken, zich te wassen en misschien een visje te vangen, zon beetje alles wat een bruine beer in de vrije natuur leuk vindt. Mensen mogen ook in het bos, maar dan wel afgeschermd. Vanaf een loopbrug metershoog bo: ven het deel dat nu klaar is, kunnen ze met het blote oog of via monitdrs zien hoe een beer zijn dag doorbrengt. Hoe meer terrein er af is, hoe verder de bezoekers het bos in kunnen. Een trap brengt hen naar de begane grond, waar ze via een tunnel door het hele bos kunnen, beschermd door net zulke stalen gaashekken als rondom het Berenbos. Uiteindelijk worden er . zon vijftien beren en later ook wolven en misschien lynxen gehuisvest, die ook in het wild goed met beren overweg kunnen. De opzet was met een dansbeer te beginnen, maar directeur Baars bracht er gisteravond twee mee: Mackenzie en zijn vriendinnetje uit Split, Cecilia. „Die is daar ook afgegeven", zegt woordvoerster Petra Pouwels van Ouwehand. „We weten dat het een vrouwtje is, maar nog niet hoe oud of waarvandaan." Ze staat met het berenproject op en gaat ermee naar bed. Nu de eerste gestoorde beren er zijn, wordt het pas echt spannend. Hoe reageren de dieren op het bos en op elkaar? „Een beer is ontzettend nieuwsgierig. Ze moeten natuurlijk aan elkaar wennen en het is afwachten hoe lang het duurt voor ze elkaar besnuffelen. In elk geval doen we niet de deur open en zoek het maar uit, jongens. Ze worden op een gecontroleerde manier losgelaten. Daar zijn dierenartsen van de universiteit van Utrecht bij betrokken, gedragsonderzoekers van de landbouwuniversiteit in Wageningen en de staf van onze eigen dierentuin." Over Mackenzie heeft Petra Pouwels intussen gehoord dat hij ondanks zijn verleden „een vriendelijke, gezellig ogende beer is, maar wel een beetje raar. Hij vindt het prettig om door mensen gevoerd te worden. Toen hij naar Split op transport moest, hebben ze de grootste moeite gehad om hem in een kist te lokken. Met de lekkerste hapjes lukte het niet, maar uiteindelijk viel hij voor een legerblikje jam. In Split is hij een kilo of tachtig aangekomen. Nog twintig, dan is hij op gewicht, want een beer van vier -zo oud is hij ongeveer - hoort 250 kilo te wegen." Ouwehand was de enige Europese dierentuin die reageerde op een verzoek van de Europese Commissie om Griekenland te helpen bij de redding van dansberen. Het gaat daar om een stuk of twintig dieren, in Turkije (waar dansberen ook wettelijk verboden zijn) om ruim tweehonderd. De Grieken hebben in de buurt van Thessaloniki een terrein van een rijke wijnboer gekregen en drie dansberen tijdelijk ondergebracht, maar daar is het bij gebleven. Petra Pouwels: „Die actie is volledig mislukt. Een beer vrijkopen is niet moeilijk, daarna begint het pas. Je moet een soort EHBO en een permanente opvangplek regelen en zo ver hadden ze daar niet nagedacht. Ze klopten dus aan bij de EG, die het verzoek doorgaf aan de Europese dierentuinen. Wij hadden het terrein al, maar hebben meteen gezegd: dat moet dan een stichting worden, want alleen kunnen we dat niet behappen. In de wandeling spreken we over het Berenbos, maar officieel heet het The international bear foundation." De stichting heeft al wat sponsors, waaronder het ministerie van WVC en een paar grote bedrijven, maar zoekt naarstig verder naar inkomsten. Alleen al om de zaak draaiende te houden zal er jaarlijks minstens twee ton op tafel moeten komen en dan zijn er nog de activiteiten om meer berenbossen in furopa te krijgen plus de voorlichting aan mensen die zoiets willen opzetten. De EG, in feite de aanstichter, heeft nog niet gereageerd op een verzoek om financiële steun, evenmin als het ministerie van Vrom. Wonderlijk genoeg hullen ook alle Nederlandse dierentuinen zich in stilzwijgen. De bekendheid die het Berenbos heeft gekregen dankzij een tvspotje, een idem filmpje, folders in het Rhenense dierenpark, reclames op kokosbrood en bussen van Centraal Nederland heeft veel reacties en (meest kleine) giften voor het fonds opgeleverd. Daarin komt ook de opbrengst van twee feesten in Ouwehand met onder andere Gordon en Hans Kazan (1 en 15 augustus) en van de kwislijn (06--350 110 09), maar veel belangrijker vindt Petra de samenwerking met touroperators, hotels en de ANVR. „Via die instanties kunnen toeristen naar en in de berenlanden voorgelicht worden over de mishandeling van dansende beren. Als zij niet meer naar de beren omkijken, verdienen de bazen er geen droog brood meer mee." Kop en poot op het stoepje voor de deur, veel verder waagt bruine beer Trudy zich nog niet in het nieuwe Berenbos voor gestoorde soortgenoten, foto werry crone, trouw --- PERSONALIA M. Luimstra-Albeda is gekO' voorzitter van het Stichtingst van het Bijbels museum in f dam. Zij volgt prof. dr. M. V der op. Luimstra is onder rfl van de Eerste Kamer voor h' en was wethouder kunstzak Amsterdam. Jan Goeijenbier(39) directeur van het communie' reau BBDO public services ' stelveen. --- Overleden Eschel Rhoodie, de voort Zuidafrikaanse onder-ministj informatie, is op 60-jarige ' overleden in de Amerikaan* Atlanta. Rhoodie kwam aan het jaren zeventig volop in het | bij een schandaal dat leidde | aftreden van president Jolf ster. Samen met zijn ministf nie Mulder en het hoofd 4 BOSS, de staatsveiligheid! werd Rhoodie ervan besOl miljoenen guldens overhn misbruikt te hebben voor d| ciering van 'propaganda' vf apartheidsregime. Het geld werd gebruikt ortf buitenland politici om te k4| in eigen land de media naar* te zetten. Rhoodie vludl grens over. Toen bekend v»| president Vorster op de hooi van het geheime fonds, mofl aftreden. --- WEERRAPPORTEN Gisteravond 20 uur max. nrsl. Amsterdam zwaar bew. 22 34 Lissabon onbewolkt 26 0 Oe Bilt zwaar bew. 23 0.6 Londen zwaar bew. 20 0.2 Deelen zwaar bew. 23 2 Luxemburg onbewolkt 28 0 Eelde zwaar bew. 20 3 Madrid licht bew. 39 0 Eindhoven onbewolkt 25 0.8 Malaga onbewolkt 30 0 Den Helder zwaar bew. * 19 3 Mallorca onbewolkt 31 0 Rotterdam licht bew. 23 2 München onbewolkt 28 11 Twente zwaar bew. 22 1 Nice licht bew. 26 0 Vlissingen zwaar bew. 21 1 Oslo zwaar bew. 17 0.3 Zd Limburg licht bew. 26 0.2 Parijs zwaar bew. 30 0 Athene onbewolkt 33 0 Praag onbewolkt 24 0.1 Barcelona onbewolkt 28 0 Rome onbewolkt 28 0 Berlijn zwaar bew. 23 0 Stockholm half bew. 22 0 Boedapest onbewolkt 27 0 Wenen onbewolkt 27 0.6 Bordeaux zwaar bew. 33 0 Zürich onbewolkt 30 0.3 Brussel half bew. 26 0.4 Tel-Aviv licht bew. 30 0 Dublin zwaar bew. 18 0.6 Tunis onbewolkt 31 0 Frankfort onbewolkt 28 0.1 Genève onbewolkt 32 0 Helsinki regenbui 19 0.3 zaterdag Innsbruck onbewolkt 27 2 31 juli: Klagenfurt onbewolkt 29 0.2 ZON OP: 05.58 ONDER: 21.29 Kopenhagen licht bew. 20 0.6 MAAN OP: 20.03 ONDER: 03.48 --- Fairbanks was hoofdloze minnaar van gulzige hertogin Het was Douglas Fairbanks Jr. Hij is de 'hoofdloze minnaar' van Margaret, duchess of Argyll. Althans, volgens de Britse krant The Independent, die "het gisteren meldde met portretfoto van de filmster 'het deel van het lichaam dat op de beroemde foto onzichtbaar was gebleven, aldus het fotobijschrift. Met de dood van Margaret, hertogin van Argyll, afgelopen zondag leefde het oude mysterie in de Engelse pers weer op: wie was de man op de foto's van haar en een minnaar in bed, die een rol heeft gespeeld bij haar spectaculaire echtscheiding, nu dertig jaar geleden. De duchess, slechts gekleed in een driedubbel parelsnoer, was zeer herkenbaar op de foto's, maar van de man met wie ze in bed lag, was alleen een deel van zijn lichaam zichtbaar. Destijds is een groot aantal mannen genoemd als mogelijke bedpartner van de 'oversekste' hertogin, maar zijzelf heeft altijd gezwegen over wie het was. Het gaat om twee polaroids: op de een is het minnende stel zichtbaar, terwijl het orale seks bedrijft, op de ander staan ze bloot zij aan zij, maar ook daar is het hoofd van de man niet op de foto gekomen. Fairbanks ontkent overigens tegenover de Independent dat hij de 'hoofdloze' minnaar was. Schrijver Michael Thornton, van wiens hand binnenkort een biografie over de hertogin verschijnt waarin hij de naam van de 'hoofdloze minnaar' zal onthullen, zegt tegen de Independent dat de krant 'heel warm' is. De hertogin van Argyll, geboren in 1912 als Ethel Margaret Whigham, dochter van een textielmiljonair, was in de jaren dertig een echte 'society-beauty', een van die mensen die de olie zijn in de moter van de Engelse pers. Het uitgangsmateriaal was goed: ze was mooi, rijk en uiterst ondegelijk. Ze was op haar achttiende 'Debutante van het jaar' en verloofde zich twee jaar later met de Earl of Warwick. De verloving werd gevierd met een groot feest. Daags na het feest ontmoette Margaret de Amerikaanse golfer en effectenhandelaar Charles Sweeney, werd verliefd en verbrak haar verloving. Ze trouwde met Sweeney, met wie ze twee kinderen kreeg. Ze figureerde in zowel de Britse als Amerikaanse society. Cole Porter vereeuwigde haar in het liedje You're the top (uit de musical Anything goes): You're the nimble tread of the feet of Fred Astaire You're Mussolini You're Mrs Sweeney You're Camembert Er was altijd wel wat met haar. In haar jonge jaren was ze geknipt voor fotoreportages in de societybladen, op rijpere leeftijd was met haar scandeleuze gedrag goed voor de roddelrubrieken. In 1947 scheidde ze van Sweeney en in 1951 trouwde ze met lan Campbel, hertog van Argyll. In 1959 kreeg de hertog haar dagboek in handen, dat volgens hem vol stond met passages over overspel. Boven dien trof hij de twee polaroids aan. Woedend besloot hij zich van haar te laten scheiden. De hertog schuwde niet de rechter te overladen met bewijzen van haar overspel. De rechter maakte er een lijvig dossier van en gaf bij zijn uitspraak een uitvoerige lezing. Volgens de rechter pleegde zij de eerste keer overspel met een Amerikaan, om tien uur 's morgens. Het was vooral het tijdstip dat de rechter in het verkeerde keelgat schoot. Op dat uur in bed 'geeft geen pas', vond hij. Op basis van het dagboek beschreef de rechter haar als een 'promiscue vrouw, van wie de lusten alleen konden worden bevredigd door een reeks van mannen. Haar houding ten opzichte van het huwelijk was gewoon immoreel, oordeelde de rechter. Over de foto's toonde de rechter zich het meest geschokt: volgens hem bleek daaruit dat 'normale relaties' voor haar niet meer bestonden, en dat ze alleen nog bevrediging putte uit 'walgelijke seksuele activiteiten.' De echtscheiding werd uiteraard breed in de bladen uitgemeten, inclusief de foto's. De namen die het meest hardnekkig werden genoemd waren die van Fairbanks jr (een jeugdliefde van de hertogin) en die van Duncan Sandys, een staatssecretaris van conservatieve huize, schoonzoon van Winston Churchill. In 1963 was de scheiding een feit en daarna ging het bergafwaarts met Margaret. Ze was een groot deel van haar kapitaal kwijtgeraakt en haar vroegere society-vrienden mijdden haar, uit angst voer te zijn voor praatjes. In de jaren tachtig woonde de hertogin in een hotelsuite, waar ze in 1990 wegens achterstallige huur uit werd gezet. Ze werd opgenc een verpleegtehuis, waar ze: aan de gevolgen van een onc ge val overleed. Tot op hoge bleef ze een kokette en s< actieve vrouw. Een (anoniem nalist beschrijft in de lndep« hoe hij een aantal jaren gelei trad als haar 'researcher. Ze delde hem als een bediende, kertijd butler, chauffeur, \t metgezel. Op een dag ontb hem in haar slaapkamer. „1 dichterbij kwam, hoorde ik e geluid en daar lag ze, op bed, japon helemaal scheef, verv een of ander elektrisch appar vroeg me of ik het ding wild< ten. Dat deed ik en ik vertrok goed." --- CASPER EN HOBBES BILL WATTERSON ---