Acht mensen komen om in drukte rond sporthal Van onze sportredactie NEW VORK - Een liefdadigheidsbasketbalwedstrijd voor kinderen met Aids in het Newyorkse stadsdeel Harlem is op een drama uitgelopen. Acht mensen kwamen om het leven en 28 raakten zwaar gewond in het gedrang toen voornamelijk jeugdige toeschouwers zonder toegangskaarten de sporthal wilden binnendringen. Volgens de politie waren meer dan 1100 mensen bij het duw- en trekwerk betrokken. Een getuige had kritiek op het tekort aan 'veiligheid en ruimte' rond de wedstrijd. De City College in Harlem biedt plaats aan 2500 personen, maar volgens getuigen probeerden meer dan zesduizend mensen binnen te komen. De liefdadigheids-wedstrijd trok zoveel belangstelling, mede door de aanwezigheid van de twee bekende rap-artiesten Heavy D en Puff Daddy. Beide Amerikaanse beroemdheden zouden een basketbalteam leiden. Door de enorme drukte kwamen tientallen mensen klem te zitten. Toen via een intercom werd gemeld dat de wedstrijd niet doorging omdat drie mensen waren doodgedrukt, raakte de menigte in paniek en renden velen naar de uitgang. Nog eens drie mensen overleden ter plaatse nadat zij in de rennende massa ten val waren gekomen. Twee slachtoffers overleden later in het ziekenhuis. --- Razendsnel Hoe zijn team in Barcelona zal heten, weet Karpol nog niet. „Gemenebest of Rusland, we wachten maar af waar het Olympisch comité van de nieuwe federatie voor kiest. Ik ben allang blij dat al mijn speelsters uit dezelfde republiek komen. Dat scheelt een hoop geharrewar. En wat de financiële ondersteuning betreft: als we onder de naam Gemenebest gaan spelen moet dat Gemenebest ons betalen. Als het Rusland wordt, dan draait Rusland daar voor op. Op dit moment hebben we een Russische sponsor. Maar ik ben trainer en waar het geld vandaan komt beschouw ik dus niet als mijn probleem." De volleyballers uit de voormalige Sowjet-Unie passen zich razendsnel aan de nieuwe situatie aan. Daarbij helpt het beslist, dat ze zich geen van allen principieel opstellen. Zo hoefden de Baltische staten maar even te pruttelen over het nationale kampioenschap dat de vrouwenclubs sinds jaar en dag afwerken, of het woordje 'open' stond er al voor Zodat Estland, Letland en Litouwen zonder morele bezwaren kunnen deelnemen aan de landelijke competitie. Ach, en met die dreigende geluiden van de twaalf verschillende republieken, die zo nodig door het lOC erkend willen worden, zal het ook wel loslopen. „De Baltische staten konden lid worden van het lOC omdat ze voor de tweede wereldoorlog ook al bij die club hoorden," legt Platonow uit. „Maar dat geldt niet voor de republieken van het Gemenebest. Het feit dat die staten door het lOC erkend worden, betekent nog niet dat ze meteen als lid worden aanvaard. Bovendien heeft mijn team zich als Sowjet-Unie gekwalificeerd voor de Olympische Spelen. Volgens de reglementen zullen ze dus onder die naam in Barcelona moeten verschijnen." Platonow staat op. Hij moet terug naar het hotel, zijn spelers zitten in de bus op hem te wachten. De Russische coach heeft de deurknop al in zijn hand, als hij zich plotseling omdraait: ~lk heb één ding niet begrepen. Het Nederlands team heeft na de Olympische Spelen toch geen nieuwe trainer nodig? Ik dacht dat Arie Selinger terug zou komen. Oh, gaat hij na de Spelen weer naar Japan? Hé, dat wist ik niet...." --- Zeer agressief Zie hier Australië anno 1991, een ploeg die volgens Olympiakoscoach John loannidis in niets verschilt van Australië anno 1988 en in Barcelona opnieuw bij de eerste vijf eindigt. „Australisch basketbal is net als de NBA zeer agressief. Het gaat niet snel, maar het is dodelijk effectief." lonannidis is de ex-coach van de Griekse nationale ploeg, dus kan hij het weten. Dat zijn Piraeuspupillen gisteren wonnen, weet hij aan een zuiver schot en 'schone verrassingen die sport soms rijk is. ~Je weet dat het hard toe gaat. Het is top. Daar stel je je op in. Je incasseert en je deelt uit." „Aan de top is het nooit zachtzinnig", valt Hurley loannidis bij en Nederlands toparbiter Rolvink beaamt het eveneens. „Het spel heeft zich snel ontwikkeld. De regels zeggen nu dat niet elke aanraking meer een fout is. Dat vergt veel van een scheidsrechter. Elk duel weer moet je aanvoelen tot hoever de acceptatie gaat. Vroeger floot ik voor een fout als ze elkaar gemeen aankeken. Vijftig persoonlijke fouten per wedstrijd waren normaal. Heerlijke tijden, maar ze zijn wel voorgoed voorbij." --- Trouw SPORT Gerard Veldscholten zet gedwongen punt achter wielerloopbaan (ANP) - Gerard Veld' °'ten stopt noodgedwongen :l Wielrennen. Hij heeft voor het seizoen geen nieuwe prof- J*9 kunnen vinden. De 32-jarige 'izaler reed het laatste jaar voor re e Pl°e9 Telecom. De nieuj\ Pioegleider Walter Godefroot voor hem geen plaats meer, JJat hij nog enkele Belgen meem "aar Duitsland. .amateur boekte Veldscholten | oeste resultaten in tijdritten. Bij Professionals onderscheidde hij . in bergetappes en super- Je Wedstrijden als wereldkampi- I gappen. Zijn beste tijd kende Jn de ploeg van Peter Post met 0 e9es in de Dauphiné Libéré en de ij de van Zwitserland. In 1985 was /jet de zestiende plaats de beste Pander in de Tour de France. --- ugklachten j. wist hem vooral op te zwepen ~ °Pvallende verrichtingen als Veldscholten sukkelde l? Jaar met hardnekkige ruggen, in 1988 won hij, inmiddels , dienst, bij verrassing de k, °e van Romandië. Dit jaar hoekig 'I 'n de Ronde van Nederland, in t taPpe naar Tilburg, zijn laatste k als beroepsrenner. ~lk zou 19 nog twee jaar doorrijden", een teleurgestelde Veldscholw' '.maar ik schat de kans dat ik plaatsje in een ploeg vind niet hoger dan vijf procent. De ploegen krimpen allemaal in en zijn vrijwel allemaal vol." Zijn streekgenoot Hennie Kuiper nam hem ook niet mee naar diens nieuwe Amerikaanse werkgever. „Daar is nooit sprake van geweest", zegt Veldscholten. „Door een verschil van inzichten. Ik heb het hem niet gevraagd, hij heeft mij niet gepolst of ik er voor voelde." De laatste maanden van het seizoen verliep de samenwerking tussen de twee Tukkers uitermate stroef. „Hij heeft me publiekelijk een verkeerde instelling verweten. Dat heb ik als een trap na gevoeld. Dat kwam alleen omdat ik hem weleens rechtstreeks in het gezicht op allerlei misstanden in de ploeg heb gewezen." „We gingen op het laatst niet zo goed meer met elkaar om. Toen ik een etappe won in de Ronde van Nederland vroeg hij assistent-ploegleider Snoeyink mij zijn felicitaties over te brengen. Maar met een Duitser die hem een mes in de rug had gestoken ging hij wel een half uur aan tafel zitten." Veldscholten koestert een vleugje hoop in een andere ploeg zijn carrière te kunnen afsluiten. Intussen solliciteert hij naar een baan, want na 1 januari zit hij zonder inkomsten. De renner-zonder-ploeg komt niet in aanmerking voor een uitkering. „Het liefst ga ik in de vertegenwoordiging werken met een voorkeur voor de wielerbranche." --- VAK R Milan haalt Boban met eigen vliegtuig terug uit Zagreb door Ruud Verdonck 6 FIFA v ?aat het vertegenwoordi*anPak! nenvoetbal ducnti9 'SrdiJl • Daar valt 9rof 9eld in te te9en w?' Al-tnans- dat hebben ze jie dat t Van de Kerkn°f verteld, iportj' Wee weken terug in het Srof R naal van de NOS doorgaf. 'OorhaZ' Wil|y zat zich op de 'Hu reeds oDsceen'te ver- Vwf u' ons René was op dat ISeve ugrof 9eld al aan het ''2't inn heeft er2icht op' want Vthfli commissie veteranener^ho Van de KNVB- René van de Dverrfl Tln een commissie; als ik 3raldp![9en 00k n°9 water zie 151992 in één klap gelukt. StrUd ten duS de Nieuwjaarswed-9en KHFC niet doorgaan. De spelers van Oranje sr. waren het aanvankelijk niet eens met die promotie van hun hobby, waardoor hun feestmuts Joop Stoffelen terzijde werd geschoven ten behoeve van een professionele aanpak. Dat is inmiddels bijgelegd, de traditionele Nieuwjaarswedstrijd staat nu voor 30 april op het programma. En het skispringen van Nieuwjaarsdag is verplaatst naar tweede pinksterdag. Tenminste, dat vermoed ik, want René van de Kerkhof en Hugo Hovenkamp hebben op 1 januari 'verplichtingen' in Oostenrijk; gezien de stand van het voetbal in dat land lijkt me de komst van het illustere duo een goede reden om de Vierschansentournee te verzetten. ZAGREB (SID) - AC Milan heeft voor de Joegoslavische speler Zvonimir Boban in Triest een privé-vliegtuig klaargezet om mee uit Zagreb te vluchten. Boban zit dezer dagen vast in Zagreb. Hij ging er heen voor een kerstbezoek aan familie. Als hij in handen valt van het leger moet hij voor Kroatië naar het front. Zijn vader, officier in het leger, bezit nochtans een vrijstellingverklaring. De voetballer heeft daardoor tot de jaarwisseling de tijd Joegoslavië te verlaten. Boban staat onder contract bij AC Milan. De Italiaanse ranglijstaanvoerder heeft hem voor dit seizoen uitgeleend aan AS Bari. --- Speknekken onbetaalbaar in topbasketbal anno nu door ANDRÉ BISSCHOP spelletje. Maar iedereen blijft wel hetzelfde wegen. Dan is zon Thompson gewoon in het voordeel. Hij is vet en staat als een huis. Die ram je niet omver." Italianen, Spanjaarden en Grieken scouten zich daarom een ongeluk naar die ene reus die alle missers en terugketsers afvangt. Lengte is de vraag en geen club die zich aan de conditionele veldslag van Boot waagt. „Het is vreemd dat niemand speelt zoals wij. Maximale druk is de toekomst. Dat kan iedereen toch bedenken?" Adrian Hurley, bondscoach van Australië, knikt van 'nee. Want? „Niks want, ik kan het gewoon niet bedenken." Hurley is werkelijk alles van plan behalve zijn 'twee meters' als zotten over de planken te jagen. „Dat is geschikt voor spelers van 1.96 meter", verwijst hij naar het WBL-team dat zulks al jaren in Haarlem doet. Het is de ploeg die uit frêle Amerikanen bestaat die de NBA niet halen, juist omdat ze te klein zijn. En hoewel WBL-manager Bob Morse - zelf 2.08 meter - volhardt als een Jehova-getuige en de wereld WBL-style tracht aan te smeren, houdt Hurley staande dat NBA worldstandard blijft. De Australiër relateert dit aan de komende Olympische Spelen, waarvoor zijn team zich als winnaar van de Oceanië-groep heeft gekwalificeerd. „De ploegen met NBA-spelers bepalen in Barcelona het niveau dat met sprongen omhoog zal gaan. Het kost landen als Australië en Nederland minstens vijftien jaar om aansluiting te krijgen, als ze het al krijgen. In landen waar andere sporten veel populairder zijn en waar niet veel geld omgaat in basketbal moeten we het doen met weinig atletische jongens. Ze zijn lang maar hebben vaak een gestoorde motoriek. Die kun je niet vergelijken met de basketballende atleten die Amerika in alle maten rijk is." HAARLEM - Den Bosch en Hapoel Tel Aviv spelen lichtvoetig, ze vermaken de mensen zo nu en dan, maar zijn geen top. Top is zwaarlijvig, zuiver mikkend en niet al te snel. Speknekken zijn het, en dikbillers. Australië heeft ze en Litouwen, de Verenigde Staten hebben ze en Joegoslavië en Canada, en alle andere landen die voor de Olympische Spelen van 1992 een beroep mogen doen op centers die in de NBA hun miljoenen bijeen sloffen. Het is de evolutie van het spel dat in 1891 begon met perzikmanden en kantoorklerken en het deed zonder fysiek geweld. Honderd jaar later is dat over. Er zijn plexiglazen-borden met springveren-ringen, er zijn fullprofs en iedereen weet van kleunen. Hoe breder, hoe langer, hoe beter. Een man van 2.08 meter met een gewicht van 115 kilogram en de onverzettelijkheid van een bulldozer is binnen de kortste een vermogend man. Europese topclubs bij voorbeeld betalen zomaar een miljoen en desnoods vier voor centers met de goede eigenschappen. Noordkop ontmoet er dit seizoen in het Europa Cup I-toernooi een paar: Darryl Dawkins van Milaan, Christian Welp van Bayer Leverkusen, Miroslav Pecarski van Aris Saloniki en Corney Thompson van Joventut Badalona die met zijn 130 kilo wedstrijden in zn eentje beslist. „De fysieke kracht wordt steeds belangrijker", weet Henk Pieterse, de 115 kilo wegende center van Den Helder. „Vroeger was ik een van de sterksten, tegenwoordig moet ik oppassen dat ze me niet opzij duwen. Ik werk hard in het krachthonk om sterker te worden. Je moet mee in die ontwikkeling." Dat denkt Pieterse tenminste, maar coach Ton Boot ziet het 180 graden op zijn kop. Die denkt dat lichamelijk geweld een gedane zaak is en dat snelheid alles gaat bepalen. Daarom laat hij zijn spelers fuil court press spelen, ofwel over het hele veld druk uitoefenen op de tegenstander. Dat sloopt lange kerels als Pieterse. „Dan zie je de mensen denken: pak die bal toch kluns. Maar ze vergeten dat je heel wat gewicht moet meetorsen als je zo lang bent en dat je snel stuk zit als je zo intensief moet verdedigen. En weet je wat het is? ledere speler die op het veld staat raakt vermoeid door dat dikke nek, 208 centimeter en 115 kilogram. Ofwel de Australische versie van de Grote Verdelger.^ FOTO KLAAS-JAN VAN DER WEU --- Herwinnen De vierde plaats die Australië in 1988 in Seoel bedong, is in Huriey's ogen onbereikbaar geworden, zoals de zevende plaats op het laatste wereldkampioenschap dat ook is. Hoe Australië het verloren gegane terrein moet herwinnen is hem nog niet duidelijk. Hij mijmert over zijn nationale instituut waar hij de meest getalenteerde jongens (en meisjes) van Australië basketballes geeft, de les die hij ent op vechten, schieten en lijflijk aanwezig zijn. „En dan maar hopen dat ze ooit in de NBA verzeild raken." Dit seizoen is dat één Australiër gelukt. Hij heet Luc Longley en speelt voor de Minnesota Timberwolves. „Longley is een van de zwakste NBA-spelers die ik ken", zegt Hurley die desondanks eén plaats voor hem heeft ingeruimd in zijn basisvijftal. Aan de tiende Haarlemse Basketbalweek doet Longley natuurlijk niet mee en hetzelfde geldt voor Andrew Gaze (Italië) en Andrew vïahov (Stanford College in de VS). De absentie van trio neemt niet weg dat de naam Australië deze dagen aardig te schande wordt gemaakt. Verliezen van Olympiakos Piraeus (67-61) plus een schotpercentage van 31 procent is min voor een selectie die bestaat uit 'de beste basketballers in Australië. Het enige dat ze normaal uitvoeren is de verdediging die tegenstanders ongeveer vernietigt. Dean Uthof is de verpersoonlijking van de Grote Verdelger, Ray Bomer is een basketballende rugbyer, Damian Keogh ziet geen gevaar, niet voor zichzelf laat staan voor zijn opponent, en Mark Bradtke geniet meer van ellebogen dan van lay-ups. En dan is er nog Timothy Morrisey, de forward van de Bad Boys, het pseudoniem van Sydney Kings. „Een soort Detroit Pistons. Veel geduw, nauwelijks vaardigheden", aldus Hurley. --- Platonow blijft Vadertje Staat door NICOLIEN VAN DOORN APELDOORN - Wiatsjeslaw Platonow zegt het niet hardop, maar zo langzamerhand is het wel duidelijk hoe hij tegen toernooien aankijkt. Die zijn uitgevonden om eens lekker te experimenteren. De Russische bondscoach zit kalmpjes op de bank, stuurt de ene wisselspeler na de andere het veld in en vertrekt geen spier wanneer zijn team verliest. Drie maanden geleden werden de Russen Europees volleybalkampioen. Met speels gemak blokten, sprongen en serveerden ze titelverdediger en wereldkampioen Italië in mootjes. Dank zij dat machtsvertoon arriveerden ze vorige week als toernooifavoriet in Apeldoorn. Wat de toeschouwers aldaar te zien kregen, waren zes Russen die elkaar constant voor de voeten liepen. Van Bulgarije wonnen ze zowaar, maar tegen Joegoslavië hadden ze geen schijn van kans. In de kruisfinale maakten ze geen gebruik van de cadeautjes die Nederland een halve wedstrijd lang uitdeelde. En na vijf sets gingen ze alsnog ten onder met 2-3 (15-13, 15-7, 13-15, 10-15, 12- 15). In de finale treft Nederland vandaag de Cubanen. „Dit is een team dat zijn hersens niet gebruikt," beantwoordt Platonow de vraag hoe zijn team in zon korte tijd zo dramatisch heeft kunnen veranderen. Een dooddoener natuurlijk, en dat weet hij zelf ook wel. Platonow staat niet voor niets bekend als een coach, die zes willekeurige jongens in minder dan geen tijd kan omtoveren tot een hecht topteam. Zolang hij aan de leiding is, en dat is al sinds 1977, zijn de Olympische, mondiale en Europese medailles onveranderlijk goudkleurig geweest. Eén keer heeft de Russische volleybalfederatie de fout gemaakt hem te ontslaan. Dat was in 1985 en de gevolgen waren desastreus. Vorig jaar werd Platonow teruggehaald en prompt werd het Russische team Europees kampioen. Nee, er moet een andere verklaring zijn voor het teleurstellende optreden van zijn ploeg. „Ik heb maar twee basisspelers bij me," doet Platonow een nieuwe poging. ~Shatoenow en Krasilnikow. De rest speelt in buitenlandse competities of voor hun clubs in de nieuwe republieken." Maar ook dat is een excuus van niks, want geen enkel mannenteam is op volle sterkte naar Apeldoorn gekomen. De waarheid is dat Platonow zich het prettigst voelt in de positie van underdog. Laat iedereen maar denken dat de ondergang van de Sowjet-Unie een enorme weerslag heeft op het nationale volleybalteam. Weten zij veel dat dat niet waar is. De voormalige Sowjet-Unie mag dan op zijn kop staan, zolang Platonow de touwtjes in handen heeft, hebben zijn volleyballers niets te vrezen van politieke, financiële of andersoortige veranderingen. En veranderingen zijn er zeer zeker, verklaart Platonow opgewekt. De USSR bestaat niet meer en feitelijk heeft hij dus ook geen nationaal team meer: „Ik weet niet welk land ik nu aan het trainen ben." Formeel heeft hij gelijk, maar in de praktijk is alles nog net zo als het altijd is geweest. Het enige verschil is, dat de beschermende rol van Vadertje Staat is overgenomen door Vadertje Platonow. Kort geleden heeft hij de volleybalbestuurders van de twaalf nieuwe republieken uitgenodigd voor een gesprek. „Ik heb ze voorgesteld de politieke denkbeelden van de regering niet over te nemen. ledereen was het gloeiend met me eens en we hebben afgesproken dat we ais één team meedoen aan de Olympische Spelen. Ook de spelers hebben gezegd dat ze op de oude voet willen doorgaan." Met een veelbetekenende grijns: „Ze willen niet uit de selectie worden gezet." In één handomdraai heeft Platonow de nationalistische tegenstellingen uit kunnen wissen. Op dezelfde rigoreuze manier wil hij de financiële problemen te lijf gaan. Natuurlijk is het lastig dat er van staatswege geen cent meer binnenkomt, maar problemen zijn er om opgelost te worden. Voor de Olympische ploeg heeft hij op eigen houtje voldoende sponsors bij elkaar kunnen krijgen, dus tot medio volgend jaar hoeft hij zich wat dat betreft geen zorgen te maken. En dat de functie 'nationaal coach' vanaf overmorgen niet meer bestaat, kost hem evenmin slapeloze nachten. „Per 1 januari weet ik niet wie mijn baas is en krijg ik ook geen salaris meer," stelt hij schouderophalend vast. „Dan zal ik dus iemand moeten zoeken die mij betaalt. Een sponsor of zoiets." Als hij het echt niet meer redt, kan hij altijd nog ingaan op de talloze aanbiedingen, die hij van buitenlandse clubs en teams gekregen heeft. „Als ik wil kan ik vanaf morgen ergens terecht. Ik heb mijn spelers beloofd dat ik mijn best zal doen om er in Barcelona bij te zijn. Ik weet niet zeker of dat lukt, maar ik denk dat ik het tot augustus wel red zonder salaris." Na de Olympische Spelen vertrekt hij naar het buitenland. Als bondscoach van het Nederlands team wellicht? Platonow doet alsof hij die vraag niet heeft gehoord. Nikolai Karpol, de coach van de vrouwenploeg, heeft heel wat minder zorgen aan zijn hoofd dan zijn collega van het mannenteam. Elf van zijn speelsters zijn afkomstig uit Swerdlowsk (pardon: Jekaterinenburg) en eentje uit Moskou. Logisch dus dat ze in Apeldoorn met de naam 'Russische federatie' aangekondigd wilden worden. En dat er nog steeds een rode vlag met hamer en sikkel aan de muur hing... nou vooruit, daar zou hij niet moeilijk over doen, beloofde Karpol de organisatoren. Volleybalcoach Platonow: blij met de veranderingen, al verandert er verder niets FOTO KLAAS-JAN VAN DER WEU --- Murphy stemt bondsvoorzitter mild Van onze sportredactie APELDOORN - Peter Murphy is altijd in voor een geintje. De volleybalcoach schonk NeVoßo-voorzitter Bert Funk gisteravond een replica van de Romeinse Trevi-fontein. Op 6 oktober dook de coach van het Nederlands vrouwenteam na het behalen van de EK-finale in het 'heilige water' van de belangrijke bezienswaardigheiden in Rome. De feestroes kwam Murphy op een kort verblijf in een Romeinse politiecel te staan. In de kleine uurtjes verloor Funk hem niet uit het oog. ~Dat ben ik niet vergeten", aldus Murphy, die de bondsvoorzitter in Apeldoorn een in Nederland vervaardigde namaak-fontein overhandigde. Murphy en Funk praten vandaag over serieuze zaken, geld en het programma tot aan de Olympische Spelen in Barcelona. Omdat het de bond (nog) niet is gelukt een sponsor te vinden voor de kosten van de voorbereiding, stuurt Funk aan op het inkrimpen van het programma. „Tot aan Barcelona worden we het wel eens", zei Funk gisteren. „Daarna zien we weer verder". Murphy wil naar een verregaande professionalisering. „Want anders is het vrouwenvolleybal ten dode opgeschreven". De prestatiecurve van het Nederlands vrouwenteam vertoont een grillige tendens. Zoveel werd na drie van de vier dagen van het internationale toernooi in Apeldoorn ai duidelijk. Zaterdag zette de ploeg van Murphy het sterke team uit de federatie Rusland onder druk, maar gisteren werd die eervolle 3-1 nederlaag gevolgd door een pover optreden tegen Italië. Dat duel werd weliswaar gewonnen (met 3-1), maar het betrof een wedstrijd zonder enige waarde. Vandaag staan beide ploegen weer tegenover elkaar. Dan bestrijden Nederland en Italië elkaar om de derde prijs. ---