(ADVERTENTIE) mw lÊm* 1977 het begin van het einde? De loonstijging van 1977 wordt de laagste sinds jaren, stakingen of géén stakingen. En méér harde jaren zullen volgen. Glijdt Nederland af naar Engels voorbeeld? Of heeft onze zieke economie nog een overlevingskans? Den Uyl nr.l Voor de vierde achtereenvolgende maal werd Joop den Uyl 'politicus van het jaar. De opzienbarende uitslag van een traditionele Tijd-verkiezing door de parlementaire pers • Aan het front in Beiroet: Dick van de Pol rende voor zijn leven. Het tweede deel van een reportagereeks over de Libanese burgeroorlog • 'Als boven en onder het middenrif de hartstocht luwt, dan wordt een mens vrij': pater Jan van Kilsdonk over ouder worden en de naderende dood • De kunst gedemocratiseerd : voortaan wekelijks op de achterpagina een lezer over de kunst van zijn keuze. Op 'Kunst achterop' als eerste : de schilder Har Sanders I Bon voor proefabonnement I I 5 weken de Tijd voor 5 gulden. m naam: _ ' adres: ■ | plaats: | ■ tel.: ______■ . Zonder postzegel zenden aan de Tijd, I Antwoordnummer 6. Amsterdam. I _ Betaling na ontvangst van acceptgiro. , ■ WsekbladJ deïïjd I Overal te koop: f 2.-. mw T* | ■ Abonnementen: tel. 020 -2339 84 I --- KUNST ulien Schoenaarts in de Brakke Grond Socrates voor zijn rechters door André Rutten FtSTERDAM — De Vlaamse acteur Julien Schoenaarts speelt op het ogenblik (in de Brakke Fond t.m. 30 december en straks weer van 17 t.m. 22 januari) de Griekse wijsgeer Socrates f 9-399 v. Chr), die zich voor de Atheense rechters verdedigt tegen beschuldigingen tegen hem 'Sebracht. f Pleitrede zelf, door Plato opgeteld, is boeiend om de karakterte!,ling, die zij oplevert, maar ook om !. opvallende actualiteit, die zij 'Jkt te bezitten, en beide facetten "tien in het spel van Julien Schoe- fascinerend te voorschijn. staat en praat een oude man zeventig jaar, die zich welover- Jlen, strikt eerlijk, verdedigt, met * venijnige humor dikwijls, die Meiijk maakt hoe hij zijn leven r>g door Athene gewandeld heeft * een ongemakkelijk heer, die zon- ;r aanziens des persoons de schijn alle grote reputaties laconiek *ar scherp doorgeprikt heeft. Van 'politici, van de dichters, van de Jbachtslieden. Hij was een zeer "tische geest, ooit door het orakel Delphi de wijste man van Athe' genoemd. 'In pleitrede bouwt hij op zijn aan- Srkelijke veronderstelling, dat het 'aicel zich vergist moet hebben en ' zijn daaruit voortvloeiend vasthoudend pogen Atheners te ontdekken, die wijzer waren dan hij. Hij heeft ze dus aan de tand gevoeld en telkens weer moeten vaststellen, dat zij pretendeerden dingen te weten, die zij in het geheel niet wisten. Socrates onderscheidde zich van hen door zijn overtuiging, dat hij niets wist, en alleen door eerlijke redeneringen poogde de waarheid te vinden. Dat was zijn wijsheid en door dit zijn leven lang vol te houden heeft hij reputaties aan het wankelen gebracht, vooral bij de jeugd, die nog niet in gevestigde meningen vast zat en nog geen bereikte posities hoefde te verdedigen. Dat leidde tot het voornaamste deel van de tegen hem ingebrachte aanklacht: dat hij de jeugd bedierf. Een bekend geluid, nu nog. Socrates werd na zijn rede ter dood veroordeeld. Dat brengt hem tot een beschouwing over de dood, die misschien een eeuwige slaap is, of een overgang naar een ander leven, en in ieder geval niet een ramp, zoals de meeste mensen hem beschouwen. Zijn pleidooi was er niet op gericht de dood ten koste van alles te vermijden, want het belangrijkste voor een mens is het om oprecht te leven. Het is een boeiende ervaring, die Julien Schoenaarts teweeg brengt, een oude, eenvoudig geklede man, met een zeer sprekende mimiek, die achter een hekje begint, wat heen en weer loopt, beheerst, omzichtig zijn woorden kiezend en kracht bijzettend door zijn kijken, door wat handen armgebaren, met een wat bevende, maar helder en beslist formulerende stem. Echnaton (1375-1358 v. Chr), een bijzonder beeld, omdat in tegenstelling met de Egyptische instelling hier de vormen sterk geaccentueerd zijn. --- Geen Shakespeare maar Schiller DEN HAAG — Omdgt Ellis van den Brink ziek is, kan op Oudejaarsavond de voorstelling van „Naar 't U lijkt" van Shakespeare door de Haagse Gomedie in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag niet door gaan. Daarvoor in de plaats wordt „Maria Stuart" van Friedrich Schiller gespeeld met in de hoofdrollen Arme- Wil Blankers en Anne-Marie Heyligers. De voorstelling begint vroeger dan normaal, om half acht. --- Beekmans (D'66): Krantenbezorging via de post vaak een dag te laat an onze parlementsredactie _EN HAAG — Het D'66-Kamerlid houdt vol dat de abon- J?es van ochtendkranten, die deze •ja de PTT bezorgd krijgen, regelmatig hun krant een dag te laat Jltvangen. Hij heeft over dit onderwerp opnieuw schriftelijke vragen festeld aan de voor de PTT verantwoordelijke bewindsman, 'taatssecretaris Van Hulten. % enkele weken geleden gestelde fagen heeft Beekmans naar zijn 'ordeel een onvoldoende antwoord rkregen. Beekmans zegt dat het op M bezorgen van dagbladea via de ,öst in sommige delen van het land uitzondering is. Daarmee draait Jij de stelling om van Van Hulten, enkele weken geleden juist het 'eten dat het te lat bezorgen juist ?« uitzondering is..Beekmans wil F» van Van Hulten weten waar deze Matste uitspraak op gebaseerd is. h ochtendbladen, zoals bij Trouw, frtoen- overigens zeer regelmatig jachten binnen van postabonnees 1 ver een te late bezorging, in geval?l waarin de kranten toch op tijd (<* post bezorgd zijn. Door een dag i laat bezorgen kan het voorkomen i*t een abonnee via de post de och- van maandag pas ■ftsdagmiddag ontvangt. --- Rijksmuseum van Oudheden heropent Egyptische zalen LEIDEN — De afdeling Egyptische beeldhouwwerken in het Rijksmuseum van Oudheden te Leiden is na ruim twee jaar weer voor het publiek opengesteld. Enige honderden beelden en reliëfs, waaronder het beste op dit gebied uit het oude Egypte, worden nu op een moderne en aan de jongste ontwikkelingen van de wetenschap aangepaste manier gepresenteerd. Deze verzameling van internationale allure, die vroeger opgesteld was in vijf zaaltjes, is nu ondergebracht in twee grote ruimten, die werden ontworpen en ingericht door de bekende vormgever Aart Verhoeven. Door de nieuwe architectuur van de zalen is het nu mogelijk om de topstukken van de verzameling optimaal te tonen. Niet alleen de ontwikkeling van de Egyptische beeldhouwkunst, van 3000 voor Chr. tot in de eerste eeuwen van onze jaartelling wordt uit de doeken gedaan; er wordt ook een totaalindruk gegeven van het leven in de Egyptische oudheid en van de opvattingen die de Egyptenaren koesterden over het leven na de dood, de drijfveer van de Egyptische kunst. Vooral beelden en reliëfs dus — de beroemde van Horemheb b.v. — maar de bezoeker kan ook een compleet bewaarde grafkapel uit het Oude Rijk binnengaan. Dat is een ruimte met wandreliëfs waarop het leven van alledag uit ca. 2300 voor Chr. is afgebeeld. Tekstpanelen en een kaart geven — duidelijke — informatie over de aard en de betekenis van de faraonische beschaving en over de geschiedenis en geografie van Egypte. De technische staf van het museum voerde de verbouwing uit. --- Weer zending hulp naar Turkije Van een verslaggever DEN HAAG — Van Schiphol vertrok gisteren een vliegtuig naar Ankara met 550 pooltenten voor*de slachtoffers van de aardbeving in Oost-Turkije. Deze vijfde hulpzending van het Nederlandse Rode Kruis sinds de aardbevingsramp van 24 november vertegenwoordigt een waarde van ruim 300.000 gulden. De tenten, geschikt voor vijf tot zeven personen, zijn speciaal vervaardigd voor barre winterse omstandigheden. Ze worden ook gebruikt bij expedities in koude bergstreken, zijn dubbeldaks, windvast en sneeuwdicht. op gironummer 777, dat nog steeds voor giften openstaat, is inmiddels ruim twee en een half miljoen gulden binnengekomen, aldus het Nederlandse Rode Kruis. --- Een unieke verzameling folklore Een olijk buitenbeentje in de platenwereld is het label Nonesuch, een onderdeel van het Amerikaanse Warnerconcern, dat in 1964 werd opgerichtpm te voldoen aan de vraag naar bijzondere opnamen. Op zich is dat doorgaans een tamelijk onrendabele bezigheid, maar een gigant alsWarner Communications moet en kan het zich veroorloven van alle markten thuis te zijn. Zo kon het gebeuren dat veel platenwinkels in de afgelopen tien jaren een apart hoekje inruimden voor het bijzondere Nonesuch-repertoire, dat tegen een zeer redelijke prijs (meestal/. 11,90 per plaat) aan de man kon worden gebracht. Zo had men de consument eens wat anders te bieden dan de Brandenburgse concerten of de Negende, om maar eens een paar dwarsstraten te noemen. Want wat te denken van de „Early American Vocal Music" van William Billings, de „Symphonies for Kings" van Joseph Martin Kraus, de „Student Music in 17th-Century Leipzig" van Adam Krieger? Deze en nog zeer vele andere werken zouden zeker in vergetelheid zijn geraakt als ze niet door Nonesuch waren uitgebracht. --- Stunt Onlangs heeft het label wéér voor een stunt gezorgd. Vanuit een niet te stuiten drang naar exclusiviteit is er een pakket van zeventig grammofoonplaten uitgebracht, die een massa ongekunstelde volksmuziek uit alle windstreken herbergt: de Explorer Serie, het meest ambitieuze project dat ooit op het gebied van de folklore is / ondernomen. De man die dit huzarenstukje voor een groot deel op zijn conto mag schrijven, is de Britse veertiger David Lewiston. Met twee Stellavox stereo-bandrecorders, vier microfoons en drie koffers vol geluidsbanden heeft hij gedurende de afgelopen tien jaar de wereld rondgereisd om op de meest afgelegen plaatsen zijn muzikale curiosa te vereeuwigen.. Van Midden- en Zuid-Amerika trok Lewiston naar India, Japan en Indonesië, terwijl andere Nonesuch-producers uitweken naar Europa, Afrika en het Midden-Oosten. Zijn grote liefde werd alras Centraal-Azië, naarmate hij er materiaal opdiepte dat voor de slimste westerse folkloristen en musicologen nog onbekend terrein was. Zo maakte hij in de noordelijke Indiase , provincie Himchal Pradesh opnamen van veertig Tibetaanse monniken, die zich na de Chinese invasie in 1959 aldaar hebben gevestigd. Tijdens zijn Himalaya-expeditie pakte hij in Kashmir nog een serie zeldzame instrumentale stukken mee, om ten slotte 1 te belanden in het Karakoram-gebergte ten zuiden van de Chinees-Afghanistaanse grens, dat vanwege zijn hoogte en droogte ook wel „de verticale woestijn" wordt genoemd. Fiësta in het Andesgebergte --- Kind aan huis Lewiston is zo langzamerhand kind aan huis geworden in een aantal Tibetaanse kloosters. Tijdens zijn al eerder genoemde opnamen in noordelijk India logeerde hij twee maanden bij de monniken, die zichzelf voor het eerst van hun leven hoorden zingen door een koptelefoon. Als tegenprestatie nam hij op verzoek van de abt een bijna acht uur durend gezang op, dat in het klooster-archief is opgeborgen en waarvan een deel is uitgebracht op een langspeelplaat uit de Explorer Serie. Maar laten we niet de indruk wekken dat de meeste volksmuziek uit Centraal-Azië komt. Er is nog van alles. Afrikaanse ensembles uit Ghana, Rhodesië, Niger, Mali en Upper Volta; Muziek en meditatie uit zuidelijk India; ongebreidelde Spaanse flamenco; Balinese gamelan-muziek; harpen en panfluiten uit Mexico, Guatemala en Peru; zogenaamde Boezoeki-muziek uit Griekenland; Volksliederen uit Bulgarije, Tsjechoslowakijke, Hongarije, de Verenigde Staten, Rusland en Joegoslavië; liederen en dansen uit het Schotse Caledonië; Geishamuziek uit Japan; steelbands uit Trinidad; fiddelaars uit Zweden; Zuidamerikaanse negermuziek uit Colombia, Ecuador en Brazilië; Caribiaanse geluiden uit Haïti en Jamaica; oude muziek uit Iran en dorpsfolklore uitTurkijke. Een Peruaans orkestje. Typerend is de vederlichte houten harp, die in optochten op de rug wordt gedragen. --- Compleet Op het eerste gezicht mis je in dit rijtje nog de lerse folksongs en de Keltische folklore uit Bretagne, maar voor de rest lijkt het compleet. Gelukkig is de Explorer Serie niet in één band verkrijgbaar (dat zou voor de liefhebbers sparen worden), maar elk deel is " afzonderlijk verkrijgbaar voor de prijs van ƒ 15,90. Geïnteresseerden kunnen hun platenhandelaar om een folder vragen, waarin het hele scala wordt opgesomd, beginnend bij nummer H 72002 en eindigend bij H 72073. Vermeld kan nog worden, dat elk exemplaar in Amerika geperst is, en dat kunnen ze daar wel. --- 'Palestina Komitee streeft naar democratisch Palestina' door Paul Mulder % 11 december publiceerden wij een artikel van onze redacteur Wnland James Dorsey over de bij de Nationale Commissie ontwikkelingssamenwerking en Bewustwording ingediende subsidieaanvraag van het Palestina Komitee Nederland. In dit artikel Concludeerde James Dorsey dat de subsidie niet aan het Palestina ft de krant van 11 <*cc Seit uw redakteur James Sey voor het niet toekennen fa een NCO-subsidie aan het perlands Palestina g 3 doet dit op grond van een m_\ overwegingen, die * ponder zal trachten te weer Sgen. Kerst voert hij aan dat het J turner is dat het Palestina Komi & de enige organisatie cüe in Ne l2?and voortdurend voor de beton ifivan de Palestijnen opkomt, dit van zaken in Israël . yoor Cl »ikt me dat bovengenoemde 4 Politieke overwegingen, afgezien Cde vraag naar de juistheid ervan, rol zouden mogen spelen Wei £ of niet toekennen van wbsiaw. W « omdat de schrijver het mei fc'Palestina Komitee eens,Uij" H> Politieke criteria bij beoorde van subsidie-aanvraag mogen C»«n gehanteerd. Hij geeft het Pa *t>a Komitee ook _*$*«»?£ & dat een positieve beslisang met V>»t dat de Nederlandse «£*£* 1 Nistellingen van de aanvragen geheel onderschrijft- Komitee zou moeten worden toegekend. Onze redacteur wees in dit verband op de weifelachtige houding van het comité ten aanzien van artikel 6 van het Palestijnse nationale handvest. Volgens dit artikel hebben slechts die joden die voor 1917 naar Palestina immigreerden het recht om in een toekomstige Palestijnse staat, die op het gehele grondgebied van Palestina zou moeten worden gevestigd te blijven wonen. In bijgaand artikel reageert Paul Mulder, lid van het Palestina Komitee op het artikel van onze redacteur. --- Verdraalingen $2 anders wordt de zaak echt» als V>t niet langer over politieke en a heeft, maar aankomt dragen met verdraaiingen van feiten en uit hun verband gerukte citaten, die in verdachtmakingen uitmonden. Deze vormen de kern van zijn bewering dat het Palestina Komitee politiek niet integere standpunten inneemt en een vaak oneerlijke propaganda voert. Deze stoot onder de gordel dient slechts één doel, namelijk het Palestina Komitee in een politiek isolement te plaatsen. Een voorbeeld: Dorsey verwijt het Komitee dat het zich pas een jaar geleden over het gewraakte artikel 6 van het Handvest van de PLO heeft uitgesproken. Hij suggereert hiermee dat het Palestina Komitee tot dien van oordeel was dat in een toekomstige staat Palestine plaats zou zijn voor alle Palestijnen en slechts voor dié joodse Israëli's die al sinds 1917 in Palestina woonden. Laat ik echter de officiële doelstelling van het Palestina Komitee citeren zoals die in oktober 1970 is geformuleerd: „Het Komitee ondersteunt de strijd van het Palestinse volk voor de verwezenlijking van één democratisch Palestina. Deze strijd beoogt (...) het zionistisch staatsbestel te vervangen door een sociale orde, waarbinnen de joodse bevolking van het huidige Israël en de Palestijnen als gelijkwaardige burgers samen kunnen leven .. •"• Let wel, het gaat hier om de officiële doelstelling van het Komitee. Ook in de Nieuwsbrief van het Komitee werd al lang geleden, in de eerste jaargang (mei 1973) gesproken over een democratische staat Palestina Ook hier zal men de officiële doelstelling van het Komitee kunnen terugvinden. Er staat expliciet: „De revolutie verwerpt daarom het denkbeeld dat alleen joden, die vóór 1948 of vóór 1914 in Palestina woonden, met hun nakomelingen (in het Nieuwe Palestina) toegelaten mogen worden". (Nr. 4, p.56). De schrijver van het betreffende artikel in de Nieuwsbrief was dr. N. Sha'ath, dezelfde die nog onlangs namens de PLO in Brussel in een openbaar gesprek met uw redacteur de toezegging deed, dat artikel 6 geamendeerd zal worden zodra er een Palestijnse Nationale Raad zal plaatsvinden die niet volledig in beslag genomen zal worden door de meest belangrijke taak van dit moment: als volk te overleven. Overigens, en Dorsey weet dat, is artikel 6 achterhaald door de verklaring van Yasser Arafat in zijn toespraak voor de Verenigde Naties, (nov. 1974): ,Jn mijn officiële kwali-' teit als voorzitter van de Palestijnse Bevrijdingsorganisatie en als leider van de Palestijnse revolutie verklaar ik hier plechtig tegenover u dat, wanneer wij spreken over onze gezamelijke hoop voor het Palestina van morgen, in dat perspectief van ons alle joden zijn inbegrepen, die nu in Palestina leven en die daar met ons in vrede en zonder discriminatie willen leven". --- Geen grond Het lijkt mij duidelijk dat wanneer Dorsey slechts de moeite had genomen deze zaak goed uit te zoeken, hij deze blunder niet had hoeven te maken. Feitelijk is er geen enkele grond voor zijn beschuldiging. Dat geldt ook voor een door hem uit zijn context gehaalde uitspraak van een lid van het Komitee volgens welke joden zelfs geen recht zouden hebben op een booreiland in de Noordzee. Die context was een discussie over de zionistische opvatting van het zelfbeschikkingsrecht. Het ging hier om de vraag of ieder volk een absoluut recht op uitoefening van zelfbeschikking in een bepaald gebied kan opeisen. In de zionistische opvatting en praktijk is dit onomstotelijk het geval. De gewraakte uitspraak wilde niets anders onderstrepen dan dat rechten, door wie dan ook, nimmer op een abstracte manier kunnen worden opgeëist. Volgens Dorsey mag het Nederlands Palestina Komitee geen subsidie ontvangen. Het volgt te kritiekloos en klakkeloos de PLO. Neen, wat zou moeten gebeuren is dat de PLO een informatie-kantoor in Nederland zou moeten krijgen. Per slot van rekening is de PLO de enige legitieme vertegenwoordiger van het Palestijnse volk. Op zichzelf al een kromme redenering. Zij betekent echter ook dat hij datgene wat politiek ongetwijfeld minder moeilijk ligt afwijst, terwijl hij de vestiging van een PLO-kantoor ln Nederland, een zaak met heel wat verdergaande consequenties, zou toejuichen. Een fraai voorbeeld van schijnprogressiviteit! Paul Mulder is lid van het Palestina Komitee Nederland --- Naschrift van James Dorsey Paul Mulder constateert dat ik het met het Palestina Komitee eens ben dat politieke criteria bij de beoordeling van een subsidieaanvraag niet in overweging genomen dienen te worden. Dat wil echter niet _eggen dat van een actiecomité een visie niet mag worden verwacht die in overeenstemming is met de feitelijke verhoudingen in het onderhavige gebied. Zoals ik in mijn artikel van 11 december heb uitgelegd ben ik van mening dat het Palestina Komitee geen reële visie op de verhoudingen in het Midden-Oosten heeft. Bovendien mag van een actiecomité een eerlijke en feitelijk juiste informatieverspreiding worden verwacht. Ook ten aanzien van dit punt geloof ik niet dat het Palestina Komitee aan de gestelde eisen voldoet. --- Stilzwijgen Mulder verwijst in zijn weerwoord na de doelstellingen van het comité. Wat hij schrijft is inderdaad juist. Hij vergeet echter dat het Palestina Komitee bij eigen monde nooit duidelijk afstand van artikel 6 heeft genomen. In dit verband ligt de conclusie voor de hand dat stilzwijgen goedkeuring betekent. Een staaltje van het hanteren van halve waarheden en verdraaiingen van het Palestina Komitee vormt de verwijzing van Mulder naar mijn contact met Nabiel Shaath op een seminaar van de PLO in Brussel. Op 18 mei maakte ik in deze krant een verslag van deze bijeenkomst 'Daarin vermeldde ik ook de uitspraken van Shaath zoals Mulder die in bijgaand artikel heeft samen' gevat. In datzelfde verslag beschreef ik echter hoe Saath en andere PLO-vertegenwoordigers hun uitspraken moesten afzwakken omdat zij te ver waren gegaan, zoals een PLO-functionaris mij tijdens de bijeenkomst onder vier ogen bevestigde. --- Nietes-welles In mijn artikel van 11 december wijs ik inderdaad ook op uitspraken van Palestijnse leiders, die een wijziging betekenen van de oorspronkelijke Palestijnse uitgangspunten. Ik constateer echter wel dat dergelijke politieke uitspraken nog door het Palestijnse Nationale Congres moeten worden bekrachtigd. Dit geldt ook door de woorden van Arafat in de Verenigde Naties. Hoe belangrijk de bevestiging van deze uitspraken voor het congres is, blijkt uit de tweeslachtige houding van onder meer Shaath op de conferentie in Brussel eerder dit jaar. Het heeft geen zin om met Mulder een welles-nietes discussie aan te gaan. Ik wil echter wel vermelden dat de uitspraak van een lid van het Palestina Komitee dat „Joden helemaal geen recht hebben, niet eens recht hebben op een booreiland in de Noordzee" gedaan werd op een bijeenkomst die ik heb voorgezeten en waar de vraagstelling was of Joden in het algemeen onder welke omstandigheden dan ook recht hebben op zelfbeschikking. Ten slotte meent Mulder dat mijn voorstel om een PLO kantoor in Nederland te openen een kromme redenering is. Ik ben mij inderdaad van de consequenties van een dergelijk oproep bewust. Voor mij is deze oproep het logische gevolg van het feit dat ik de PLO als vertegenwoordiger van het Palestijnse volk zie. Tegen de internationale erkenning van de PLO verzetten zich niet alleen de Israëli's maar ook de extremisten van het Palestijnse Afwijzingsfront. Deze extremisten vrezen dat internationale erkenning de vrijheid van de PLO om terroristische acties te ondernemen zal beperken. Het Afwijzingsfront heeft hiermee gelijk. En juist hierom en omdat de Palestijnen net als de Israëli's recht op nationale zelfbeschikking hebben dient de PLO internationaal te worden erkend en dient er in Nederland een PLO-kantoor te komen. ---