(Advertentie) Altijd graag gewild: samen met die tabakker een sigaar roken. I SUMATRA CUM LAUDE jj§gS[ agarillos tot grote coronas, in cederhouten kistjes en in dozen. OUD KAMPEN --- Economie Na moeizaam overleg akkoord bereikt over Philips-ontslagen ' onze redactie economie 1 "&HOVEN - Philips en de vakken hebben tegen midderi «it overeenstemming be- Jjt over een sociaal plan duizenden Nederland'■ van Philips die 'r het einde van het vol- Jd jaar bij het concern weggen. ■ , vertrekregeling voor werkne- 55 jaar en ouder houdt in hun uitkering aanvult tot 'r. Procent van het nettoloon. I at als peildatum voor de leef- december 1991 wordt aan°üden, kunnen 5 000 werkne.s van deze regeling gebruikmaakt zijn er 1 300 meer dan wanr°P dit moment zou zijn geteld. } betekent dat de interne mobi- s* aanzienlijk is vergroot", aldus c,eur Brouwer van Philips. --- UW-uitkering ' Werknemers die worden ontj n. wordt de WW-uitkering aanr d gedurende een periode die o?Srt van 6 tot 48 maanden. De |Jte van de aanvulling is afhanvan onder andere de leeftijd. akbonden hebben tevreden ge( erd op het bereikte principe, ord. „Al zal er nog wel het no- Y,aan de leden zijn uit te leg] • aldus bestuurder W. ter Welle . Federatie van Hoger Philips°nee| (FHPP). ens bestuurder N. Broers van de Industriebond FNV biedt de vertrekregeling voor oudere werknemers voldoende ruimte om te voorkomen dat werknemers van 50 tot 55 jaar moeten worden ontslagen. „Het sociaal plan dat we nu hebben afgesproken, is gebaseerd op realiteit. Het is geen regeling met een gouden handje, maar we hebben er uitgehaald wat er inzat", aldus bestuurder D. Terpstra van de Industrie en Voedingsbond CNV. Ook bestuurder A. Verhoeven van de Unie BLHP is tevreden. „Binnen de Nederlandse arbeidsverhoudingen is dit een zeer aanvaardbaar akkoord." Hij stelt dat de kosten van het sociaal plan voor Philips kunnen oplopen tot maximaal 450 miljoen gulden. Directeur Brouwer weigerde zich over dit aspect van het sociaal plan uit te laten. „Ik ga nu geen sommetjes maken over de kosten. Wij beschouwen het sociaal plan niet als een contract met een open eind. Het feit dat we afspraken hebben gemaakt over een aanvulling van de WWuitkering is voor ons een prikkel om zo veel mogelijk mensen aan ander werk te helpen", aldus Brouwer. Philips en de bonden hebben geen afspraken gemaakt over een vertrekpremie voor werknemers die vrijwillig opstappen. De Industriebond FNV had daarom gevraagd. Wel is Philips bereid werknemers die moeten worden ontslagen een extraatje te geven als ze opstappen voor de feitelijke ontslagdatum. --- Banken lenen Philips toch geld Twee miljard dollar om moeilijke tijd te overbruggen Van onze redactie economie EINDHOVEN - Philips heeft het vertrouwen van een consortium van banken gekregen, en daar een lening van 2 miljard dollar gesloten. Dat deelde het concern gisteren mee. Veertien dagen geleden alarmeerde president-directeur J. Timmer de ondernemingsraad met de woorden dat het geduld van de banken bijna op is. Hij zei toen dat binnen een jaar 'licht aan het einde van de tunnel' moet zijn bij het in problemen verkerende concern, anders zou de financiële wereld het vertrouwen verliezen. De banklening, de grootste die Philips ooit sloot, is intussen rond gekomen via de investeringsbank Crédit Suisse First Boston (CSFB). Het bedrag (tegen de huidige koers ongeveer 3,4 miljard gulden) kan op afroep worden opgenomen. Het geld dient om kortlopende leningen om te zetten in langlopende en om vervallende langlopende leningen opnieuw te sluiten. De lening zal worden afgelost in gedeelten, aflopend op 30 april 1996. De rente ligt de eerste anderhalf jaar een half procent boven de Britse geldmarktrente (de rente die banken onderling berekenen) met een stijgende marge daarna. De banken in het consortium zijn onder andere ABN Amro en Rabobank Nederland. Andere betrokken banken zijn Citibank, Crédit Lyonnais,-Crédit Suisse/CSFB, Union Bank of Switzerland, Banque Nationale de Paris en BHF Duitsland. Een delegatielid van Philips sluit de deur aan het begin van de langdurige onderhandelingen met de bonden. FOTO WERRY CRONE, TROUW --- Sancties Kruse zegt in het interview: „Zonder tripartisering van de sociale zekerheid kunnen werkgevers en werknemers onder de verantwoordelijkheid uit van bij voorbeeld de aanpak van de langdurige werkloosheid. Het toepassen van sancties - zoals het korten op de uitkering - ligt in handen van de gemeenten. Als dat niet functioneert dan kunnen de sociale partners zeggen: jullie gemeenten willen toch zo graag, ga je gang. Dat vind ik het riskante van de huidige constructie." Kruse vindt dat de sociale zekerheid niet op stel en sprong onder het bestuur van overheid, werkgevers en werknemers kan worden gebracht: „Ik denk dat de weg van de geleidelijkheid wordt gevolgd. De RBA's moeten wat verder gaan reiken dan de wet nu eigenlijk toestaat. Zij moeten er op toezien dat er geen discrepantie ontstaat tussen het beleid van sociale diensten en de situatie op de arbeidsmarkt. In het samenspel dat dan kan ontstaan, zullen de tegenstellingen die nu in het systeemn zitten, worden weggenomen. Uiteindelijk is het dan nog een kleine stap om daarop de wet aan te passen." In een commentaar zegt CNV-bestuurder Anton Westerlaken dat het CNV groot voorstander is van zeggenschap van werkgevers en werknemers over die uitkeringen waarvoor zij zelf de premie opbrengen. „Maar als het gaat om de AWBZ of de bijstand doe ik nog geen concrete uitspraak. Daar gaat het immers om belastinggeld." Westerlaken wijst erop dat de gemeenten in de RBA's zitten: „Daardoor kunnen werkgevers en werknemers indirect het sanctiebeleid beïnvloeden." --- Beleggingsclub voor rijkelui in zwaar weer ,1 °ize redactie economie u ERDAM - Noro, één van 's .s grootste beleggingsconcerns t i'Jke particulieren, was tot dus(Jtijd uiterst terughoudend te- de pers. Het 15 jaar oude | 'I' belooft vanaf nu echter jaar- DPening van zaken te geven. Dit L aanleiding van „recente be- is cri en daaruit voortvloeiende [^tanden." 'misverstand' lag Noro- H. ar> en -oprichter J. A. Fentener L ,'ssingen gisteren tijdens een in Amsterdam (t, iri de mond bestorven. Met ijl sprak hij geruchten tegen als hij of zijn zeer vermogende uit Noro willen terug- trekken. „Het is pertinent onjuist. Wij - de familie - hebben ons belang in Noro dit jaar zelfs uitgebreid. Bovendien bestaat er een meerjarige overeenkomst, die ons voor langere tijd aan de groep bindt." Dezer dagen werd bekend dat mede-bestuurder drs F. W. H. van Beuningen, die al zes jaar verantwoordelijk is voor participaties in bedrijven, binnenkort bij Noro weggaat. Hij wil met een deel van het familiekapitaal en geld van beleggers een eigen fonds oprichten. De families Van Beuningen en Fentener van Vlissingen kennen elkaar al sinds het eind van de vorige eeuw. Samen zaten ze tot in de jaren vijftig in de leiding van de Steenkolen Handels Vereeniging (SHV), maar na een conflict trok de familie Van Beuningen zich uit het SHV-concern terug. Van Vlissingen, een broer van de huidige SHV-topman P. Fentener van Vlissingen, spreekt tegen dat er opnieuw sprake is van- een conflict tussen de twee families. „Dat is een misverstand. Van Beuningen vertrekt uit persoonlijke overwegingen." In weerwil van de nieuwe openheid blijft Noro een exclusieve beleggingsclub. De in Zeist, Atlanta (VS) en Curagao gevestigde groep telt 600 particuliere aandeelhouders. Per persoon dienen ze voor een langere periode meer dan 260 000 gulden in één van de tientallen Norofondsen te investeren. Verder hebben nog 24 pensioenfondsen en verzekeraars een belang in de fondsen. In totaal zegt Noro drie miljard gulden aan beleggingen onder beheer te hebben, waarvan twee miljard in onroerend goed. Verder zit er 700 miljoen in venture-fondsen ('durfkapitaal' voor in totaal ruim 120 nietbeursgenoteerde bedrijven) en 300 miljoen is belegd in aandelen en obligaties. Van Vlissingen geeft toe dat Noro met tegenslagen kampt. Zijn onroerend-goedfondsen concentreren zich voornamelijk op de Verenigde Staten en Groot-Brittannië. Juist in deze twee landen is er momenteel veel leegstand en de prijzen en huuropbrengsten van vastgoed staan er zwaar onder druk. Al is de bezettingsgraad van de eigen Noropanden - het gaat in de VS om 44 kantoren en winkelcentra - naar verhouding redelijk, toch stemt de marktontwikkeling er niet tot tevredenheid. Uiterst teleurstellend was de gang van zaken bij het fonds Noro-Properties, waarvan de koers vorig jaar met 17 procent daalde. Op aandrang van verontruste aandeelhouders is inmiddels een commissie van goede diensten' ingesteld om de oorzaak van het debacle te onderzoeken. De directie verwacht dat de Amerikaanse onroerend-goedfondsen dit jaar een resultaat zullen geven dat varieert tussen de min tien en plus tien procent. Op de Britse onroerend-goedmarkt is Noro actief via Noro-UK Properties, dat een meerderheidsbelang bezit in de aan de beurs genoteerde New Cavendish Estates. Deze deelneming werd op een uiterst ongelukkig moment verworven, precies een dag voor de beurskrach van oktober 1987. Het fonds is sindsdien alleen maar in waarde gedaald. Ook lage dollar, hoge rente en ongunstig beursklimaat zitten Noro tegen. Van Vlissingen: „Laten we proberen zo goed mogelijk door dit zware weer heen te komen." --- Voldoening over de RSV-afwikkeling Bewindvoerder snoeide en onderhandelde zeven jaar lang door Henny de Lange ï JE|*DAM - Mr. F. Meeter > t[) net een surséance achter 3 Van een drukkerij met % werknemers. Na zes *tb kon hij indrijf vanuit faillissement Hr?en en daarmee de *r,s9ele9enheid voor 120 er> behouden. Nas ■■ 'V p s zijn eerste surséance na ! 9VI peulescm' vergeleken bij h van de boedel van 5 in !eft Q aa zeven jaar in beslag *t ofie,nornen. En nog is die klus r. $Ek|aard. Hehfter bekent dat hij het aan\ >K moeilijk vond om na RSV V e^nv°udige surséance" te 's, v 0 |ar toen eenmaal bezig ' sPan •'k toch weer een enor" H> t [n 9 °m het tot een goed ,f*Sv en9en. In tegenstelling ik op een totaal ander niveau en veel abstractere wijze bezig was, opereerde ik in die drukkerij heel dichtbij de mensen. Ik heb me persoonlijk bemoeid met de ontslagprocedures. En ik moet zeggen: dit soort zaken heb je nodig. Als je alleen bezig zou zijn met surséances van het kaliber van RSV kom je wel ver van de werkvloer af te staan." Op 9 februari 1983 werd Meeter samen met zijn kantoorgenoot mr. J. J. van Wessem benoemd tot bewindvoerder bij Rijn-Schelde-Verolme Machinefabrieken en scheepswerven NV. Enkele dagen later werd op hun verzoek C. B. van de Panne benoemd tot derde bewindvoerder. Meeter: „Van de Panne had een ruime ervaring in het bedrijfsleven (bij de NKF-kabelfabriek - red.) en het leek ons verstandig om er iemand bij te halen met inzicht in het managen van bedrijven." Meeter was uiteindelijk de enige bewindvoerder die de RSV-beker tot de laatste druppel moest leegdrinken. Ongeveer halverwege de rit haakten Van Wessem en Van de Panne in verband met hun leeftijd af. Ook het enig overgebleven bestuurslid van RSV, J. van Rijn, stapte toen op. Hij verkoos een baan bij de hoofddirectie van de Rabo-bank. Mr. Meeter: „Hun vertrek kwam op een moment dat de druk al enigszins van de ketel was, al moesten toen nog wel de onderhandelingen beginnen met de overheid, de grootste schuldeiser." Formeel is Meeter geen bewindvoerder meer bij RSV sinds 13 maart van dit jaar. Toen gingen de crediteuren ermee akkoord dat ze 90 procent van hun vorderingen uitbetaald kregen. Eerder was al een schikking getroffen met de Staat over de terugvordering van overheidssteun. De overheid, die aanvankelijk een claim van 1,3 miljard bij RSV deponeerde, krijgt 175 miljoen gulden uitgekeerd. Afgelopen dinsdag stemden de aandeelhouders in met de ontbinding van het concern per 1 januari 1991. Hoewel hij geen bewindvoerder meer is, is Meeter voorlopig nog niet klaar met RSV. „Bij de afwikkeling van de liquidatie zal ik af en toe nog nodig zijn. Verder ben ik nog curator van een aantal failliete dochterondernemingen van RSV. De belangrijkste daarvan is RDM-Heijplaat. Ik verwacht dat die zaak ook nog dit jaar afgerond kan worden. Eerder dit jaar heb ik al vijftien kleine vennootschappen kunnen afhandelen. Na RDM resten er dan nog een stuk of zeven." --- Harde boodschappen Toen hij eraan begon, heeft Meeter zich geen moment gerealiseerd dat het zon ingewikkelde en langdurige klus zou worden. „Vooral de eerste twee, drie jaar waren erg enerverend. Zoveel bedrijven moesten toen aandacht krijgen. Persoonlijk vond ik dat veruit de leukste periode, ondanks de vele slechte en harde boodschappen die we hebben moeten brengen. Denk alleen maar eens aan de RDM, waar in één klap 1700 mensen, de helft van het personeel, op straat stonden. Ik herinner me nog als de dag van gisteren hoe gelaten die boodschap werd aangehoord. Sommige mensen kwamen me zelfs vertellen dat ze opgelucht waren, omdat er eindelijk iets gebeurde. Op de werkvloer zag iedereen het allang aankomen. Ze zaten te wachten tot er iemand kwam om knopen door te hakken. Dat hoort bij de taak van een bewindvoerder en die kant van het werk vind ik niet onaantrekkelijk." Het geeft ook veel voldoening, zegt hij, om te zien dat een bedrijf waar orde op zaken is gesteld, naderhand weer gaat floreren. „Ik geniet nog altijd als ik op de autoweg een truck met oplegger van Pacton zie rijden. Dat is een fabriek in Ommen waar ik ook ooit bewindvoerder ben geweest." Maar het omgekeerde komt ook voor, erkent hij. Zo dacht hij de Machinefabriek Breda, eveneens onderdeel van het RSV-concern, weer goed op de been te hebben geholpen. „Naderhand ging het toch weer fout. Of ik me dat zelf kwalijk neem? Tja, ik denk dan wel bij mezelf: ik had toch nog dieper moeten snijden in de organisatie." Meeter denkt niet dat de afwikkeling van de RSV-boedel sneller had gekund of anders had gemoeten. „En dan praat ik vooral over de eerste paar jaar. Ik denk dat we toen toch ongelooflijk veel hebben kunnen doen met als resultaat dat uiteindelijk 12 000 van de 17 000 arbeidsplaatsen zijn gered. De overheid heeft toen ook grandioos meegewerkt. Ambtenaren werkten tot diep in de nacht om bedrijven zo snel mogelijk verder te helpen. De laatste jaren hadden misschien wel sneller gekund, maar de druk was er toen wat af. We hebben tweeëneenhalfjaar met de overheid onderhandeld over de terugvordering van de steun. Ik wil niet zeggen dat de overheid de afwikkeling heeft getraineerd. Maar je kon wel merken dat er als gevolg van de parlementaire enquête een tijd niet goed viel te praten. Het lag allemaal erg gevoelig. Er hing een sfeer van: we kunnen geen cent toegeven, want iedereen zit nu op onze vingers te kijken. Als we echt het onderste uit de kan hadden gewild, hadden we misschien nog wel tien jaar kunnen procederen. Maar op een gegeven moment moet je ergens een punt achter kunnen zetten." --- Philips I— En als zich opnieuw een calamiteit zou voordoen in de orde van grootte van RSV? Stel, dat Philips in surséance komt. Zou Meeter de zaken in grote lijnen net zo aanpakken als bij RSV? Meeter: „Ik denk dat Timmer bij Philips in grote lijnen hetzelfde doet, maar dan zonder de druk van een surséance. Het is natuurlijk beter een surséance te vermijden. Toch vind ik RSV een voorbeeld voor hoe het instrument surséance ook goed kan functioneren." „Het instituut surséance is de laatste tijd volop in discussie. Onder mijn collega's overheerst de mening, en ik deel die, dat eraan gesleuteld moet worden. Het moet niet meer kunnen voorkomen dat tijdens de surséance iedereen nog even pakt wat-ie pakken kan en dat leveranciers en banken een bedrijf leegplukken, omdat ze bang zijn dat de fiscus bodembeslag legt. De surséance moet een echte adempauze worden, zodat de bewindvoerder de tijd krijgt om een reddingsplan te maken. Door de slechte klank die surséance nu heeft, wacht het management van bedrijven misschien wel eens te lang met het te hulp roepen van een buitenstaander." RSV-bewindvoerder mr. F. Meeter: Vooral de eerste twee, drie jaar waren erg enerverend. FOTO WERRY CRONE, TROUW' --- 'Sociale diensten niet alleen overheidstaak' Van oze redactie economie AMSTERDAM - Niet alleen de arbeidsbureaus, maar ook de sociale zekerheid moet onder de gezamenlijke verantwoordelijkheid komen van de overheid en de sociale partners. Dit zegt de voormalig directeur-generaal van de arbeidsvoorziening mr. F. Kruse deze week in De Werkgever, het blad van de christelijke werkgeversorganisatie NCW. Kruse is sinds enkele maanden voorzitter van het Regionaal bestuur arbeidsvoorziening (RBA) Midden-Brabant. Dat is één van de 28 RBA's die vanaf 1 januari officieel gaan draaien. In de RBA's zijn overheid, werkgevers en werknemers gelijkelijk vertegenwoordigd. Zij bepalen het beleid van de arbeidsbureaus. Tot 1 januari vallen de arbeidsbureaus nog onder het ministerie van sociale zaken. --- Banenverlies bij Heineken minder groot dan voorzien Van onze redactie economie ZOETERWOUDE - Heineken Nederland wil het concern met nog 250 arbeidsplaatsen inkrimpen om het bedrijf weer 'flexibel, efficiënt en slagvaardig te maken. Het afgelopen jaar zijn al 150 arbeidsplaatsen komen te vervallen door natuurlijk verloop; bij Heineken Nederland werken nu nog 4 000 werknemers. Dat heeft de directie gisteren meegedeeld. Uit het nieuwe reorganisatieplan, dat een ruim 300 pagina's tellend boekwerk is geworden, blijkt dat in de produktievestiging in Zoeterwoude 108 arbeidsplaatsen komen te vervallen, in Den Bosch 124 en op het hoofdkantoor 33. Vergeleken met het eerste reorganisatieplan blijven er nu 100 arbeidsplaatsen behouden. Over de 200 personeelsleden in de opslag- en transportsector wil de directie zich nog niet uitlaten. Deze groep is in het plan buiten beschouwing gelaten, omdat er momenteel nog een onderzoek loopt over de toekomst van Heinekens eigen transport. --- Riant Het nieuwe reorganisatieplan van Heineken Nederland is, zo benadrukt de directie, de afgelopen maanden tot stand gekomen met volledige inspraak van het personeel. Deze voorwaarde stelden de vakbonden begin dit jaar na stakingsacties bij het bedrijf. Bovendien hebben de bonden toen een riante regeling afgedwongen waarbij ontslagen op voorhand zijn uitgesloten en er een afvloeiingsregeling voor werknemers van 55 jaar en ouder is opgesteld. Ook mag het bedrijf overtollige medewerkers niet verplichten een nieuwe functie buiten het concern aan te nemen: Naast de inkrimping, breidt Heineken de verkooporganisatie met vijftien arbeidsplaatsen uit. Heineken wil daarmee proberen de verloren marktpositie van de afgelopen jaren weer terug te winnen. Volgens directeur R. Strobos daalt het thuisverbruik van Heineken-bier in pijpjes' per jaar met 0,5 procent. --- Belgisch Heinekens marktaandeel in Nederland is inmiddels gedaald tot ruim vijftig procent. Deze teruggang wordt met name veroorzaakt door de stijgende verkoop van Belgische bieren. In de horeca is Heinekens positie nog steeds goed, zo zegt Heineken zelf, terwijl het andere merk van Heineken, Amstel bier, zelfs een verbeterde marktpositie te zien geeft. Maar volgens de bonden is een belangrijke reden voor de terugloop dat de bierbrouwer Heineken een 'bureaucratische' organisatie is geworden die te weinig inspeelt op marktveranderingen. Het beleid kenmerkt zich volgens CNV-bestuurder Bons tot nu toe als risicomijdend. En juist dit aspect, zo vinden de vakbonden, wordt te weinig aangepakt in het nieuwe reorganisatieplan. CNV'er Bons: „Je kunt wel tot een vermindering van het personeelsbestand komen. Maar dat garandeert niet dat de mentaliteit ook daad-; werkelijk verandert." FNV-bestuurder A. Lakerveld: „We zullen niet accepteren dat dit bedrijf door slecht management en onvoldoende maatregelen ten onder gaat." --- Grafici zetten hoog in op vierdaagse Van onze redactie economie AMERSFOORT - De grafische bond Druk en papier FNV wil bij de komende CAO-onderhandelingen vastleggen dat in 1994 de 32-urige werkweek wordt ingevoerd. Er zou dan een vierdaagse werkweek moeten komen van vier maal acht uur. Deze eisen heeft de bondsraad (het 'parlement') van Druk en papier gisteren in Amersfoort vastgesteld. De grafici hebben nu een werkweek van 36 uur. De bond wil in de komende CAO de vierdaagse werkweek al invoeren in de vorm van vier maal negen uur. Ook de Horecabond eist de vierdaagse werkweek, zo werd gisteren bekend. De grafische bond vindt dat de helft van de loonruimte bestemd moet worden voor verbetering van de arbeidsmarkt en werkgelegenheid. De andere helft wordt opgeëist voor loonsverhoging. Maar hoe groot de loonruimte is, kon voorzitter Toine Doezé gisteren niet zeggen: „We kunnen dat niet exact bepalen. Gemiddeld bedraagt de loonruimte in Nederland vijf procent. Ik ben benieuwd hoe dat in onze sector is. Maar cijfers krijgen we niet van de werkgevers. Dus zullen we op zoek moeten naar eigen bronnen." Omdat de loonruimte niet bekend is, weet Doezé ook niet hoe hoog de looneis zal uitvallen. „We zijn de enige bond die geen looneis stelt voorafgaand aan de onderhandelingen. Behalve van de loonruimte hangt dat ook af van de vraag hoeveel geld bestemd wordt voor een toeslag op WAO-uitkeringen en of de vierdaagse werkweek wordt ingevoerd. We eisen in elk geval minimaal handhaving van de koopkracht." Druk en papier ontkent dat de grafici een inhaalmanoevre willen aan het loonfront. Bij de vorig jaar afgesloten, tweejarige CAO ging de bond akkoord met loonsverhogingen van twee maal twee procent. Vlak na het afsluiten van dat contract kwamen andere bonden met veel hogere eisen. Om te voorkomen dat er door de arbeidstijdverkorting een tekort aan vakkrachten ontstaat - dat tekort is er nu ook al overigens - wil de bond met de werkgevers een arbeidsmarktplan overeenkomen met concrete cijfers over het aantal op te leiden jongeren en in dienst te nemen nieuwe werknemers. De eis dat de vierdaagse al bij de komende CAO wordt ingevoerd heeft overigens voor een aantal bedrijven geen enkele consequentie. Met name bij grotere bedrijven wordt al vier dagen gewerkt. De werkgevers hebben deze week al laten weten dat de vierdaagse onbespreekbaar is. ---