Mondale in Tokio TOKIO (Reuter, AP) — De Amerikaanse vice-president Walter Mondale is gisteren vanuit Parijs in Tokio aangekomen. Vandaag zal hij onder meer praten met de Japanse premier Foekoeda over de economische ontwikkeling, die aarzelt in Japan. De betrekkingen tussen Japan en de Verenigde Staten zijn op het ogenblik goed. Japan is zeer verheugd over het bezoek van Mondale, dat het als een bewijs ziet van de goede verstandhouding. Behalve over economie zal worden gepraat over een nieuwe topconferentie van industriële landen (waarschijnlijk in Londen) en de te verwachten Amerikaanse politiek tegenover Oost- Azië. Bij de besprekingen die Mondale in Parijs voerde stond ook al de economische ontwikkeling centraal, en verder vooral de verspreiding van kernwapens. Frankrijk voelt ook niet veel voor Amerikaanse voorstellen voor een verbod van een aantal kernproeven. Verschil van mening zou er bestaan over de geplande westelijke topconferentie in Londen. In tegenstelling tot Washington is Parijs tegen uitbreiding van het aantal deelnemers. Een aantal kleine landen — waaronder Nederland — had zich nogal boos gemaakt over de „onderonsjes" van de economische grootmachten. Vanuit Tokio — op weg waarnaar toe Mondale drie kwartier met de IJslandse premier Geir Hallgrimsson praatte — vliegt de Amerikaanse vice-president weer naar huis. Hij gaat niet naar Zuid- Korea, hoewel dit land, volgens de krant Washington Star, wel hier om had gevraagd. De Amerikaanse president Jimmy Carter heeft dit verzoek naast zich neergelegd vanwege zijn houding tegenover de mensenrechten (die in Zuid-Korea nogal eens worden geschonden). Ook speelden Zuidkoreaanse omkooppogingen in Washington — waarvoor Amerikaanse congreslieden niet ongevoelig waren — een rol. --- Versterkingen naar Londen gestuurd Britten vrezen voor nieuwe bomaanslagen LONDEN (Reuter, UPI) — Groot-Brittannië vreest voor nieuwe bomaanslagen. Scotland Yard heeft versterkingen gestuurd naar de politie in Londen, waar zaterdagmorgen een reeks bommen ontplofte in winkels en kantoren rond Oxford Street. De bommen waren deels explosief, andere waren brandbommen. Niemand liep bij de explosies letsel op, maar het hele gebied was in de opperste verwarring toen de politie van de ene ontploffing naar de andere ijlde. Pas tegen de middag werd Oxford Strekt voor het publiek vrijgegeven. Dat betekende een flinke strop voor de talrijke winkels waar het op die dag altijd zeer druk is. Hoewel er nog geen aanwijzingen zijn wie de bommen hebben geplaatst wordt algemeen aangenomen dat lerse terroristen aan het werk zijn geweest. Een krant kreeg een telefoontje van een man die zei dat hij het lerse Republikeinse leger vertegenwoordigde en dat de IRA voor de aanslagen verantwoordelijk --- Niet veilig Ook Rumor kan zich nog niet volkomen veilig weten, aangezien hij niet met de voorgeschreven tweederde meerderheid door de commissie is vrijgesproken. Zijn zaak kan eventueel nog voor de plenaire zitting van het parlement worden gebracht. De zaak voert terug tot het begin van de jaren zeventig. Italië kocht toen veertien transportvliegtuigen van het type „Hercules C-130" van Lockheef, die voor deze transactie enkele miljoenen smeergelden had neergeteld. De prijs van het vliegtuig ging als gevolg daarvan nog tijdens de onderhandelingen omhoog, van 2,7 naar 3,8 miljoen dollar, zodat de Italiaanse belastingbetaler de smeergelden betaalde die hun bewindslieden en talrijke meelopers in eigen zak staken. Luigi Gui is van de christendemocratische partij, Mario Tanassi is een sociaal-democraat. De commissie stemde met 11-9 voor beschuldiging van Gui en 18-2 voor die van Tanassi. De christen-democratische leden stemden tegen vervolging van beide voormalige bewindslieden. Het waren vooral de communisten die zich sterk maakten voor juridische acties tegen Tanassi, Gui en Rumor. Gui verklaarde na de uitslag dat hij gedacht had dat de bewijzen van zijn ' onschuld zo overduidelijk waren dat de waarheid wel aan het licht zou : komen. „In plaats daarvan hebben ; het stalinisme, dat nooit is uitge- ! roeid, en het opportunisme van bepaalde personen, het gewonnen", zei hij. i Tanassi zei er zeker van te zijn dat' het parlement zijn onschuld zal er-' kennen. De commissie verklaarde zich voorts eenstemmig voor vervolging van de toenmalige bevelhebbener van de luchtmacht, generaal Duilio Fanaü --- Oost-Europa Het januari-nurnmer van Internationale Spectator is voor een groot deel gewijd aan de censuur zoals die wordt toegepast in de Sowjet-Unie. In een inleidend artikel legt professor J. W. Bezemer uit hoe die Sowjet-censuur werkt. Hij zet uiteen dat de mogelijkheid tot censuur eigenlijk in de grondwet is vastgelegd. Het grondwetsartikel over de vrijheid van drukpers begint met de woorden 'in overeenstemming met de belangen van de werkers...'. In de praktijk is dat uitgelegd als 'vrijheid van drukpers voorzover in het belang van de werkers...' Professor Bezemer concludeert dat het systeem van censuur dat het sowjetregiem na de revolutie van 1917 opzette zeer doeltreffend heeft gewerkt. 'Zo doeltreffend, dat men de stelling zou kunnen verdedigen dat de Sowjet-Unie geen cultuurgeschiedenis bezit,' zo meent hij. Wat Bezemer bedoelt wordt verder in IS uitgewerkt door de Russische socioloog Aleksander Janow, die in 1974 naar het westen is geëmigreerd. Van Janov zijn twee artikelen opgenomen: één dat hij in de Sowjet-Unie schreef en één dat hij nadien in de Verenigde Staten schreef en dat een bespreking is van het eerste. Tot wat censuur kan leiden wordt gedemonstreerd met fragmenten uit de roman Babi Jar van Anatoli Koeznetsow. Er blijken dan drie soorten teksten te bestaan: wat de auteur schreef, wat uiteindelijk werd gedrukt en wat de auteur eigenlijk had willen schrijven maar meteen al achterwege liet omdat het de censuur toch niet zou passeren. --- In verband met Lockheed-zaak Parlementscommissie Italië klaagt oud-ministers aan ROME (Reuter, AFP, DPA, UPI) — Een commissie van onderzoek van het Italiaanse parlement heeft zaterdag de voormalige ministers van defensie Mario Tanassi en Luigi Gui beschuldigd van corruptie en bedrog in het kader van het Lockheedomkoopschandaal. De Arrrerikaanse vliegtuigfabriek heeft twee miljoen aan steekpenningen voor Italië uitgegeven, aldus de commissie, die precies een jaar aan het werk is geweest en haar onderzoek tot de Verenigde Staten heeft uitgebreid. Een derde prominente politicus, de vroegre premier Mariano Rumor werd slechts met een krappe meerderheid door de commissie vrijgesproken van de verdenking van corruptie. Hoe krap de uitslag was blijkt uit het feit dat tien commissieleden van mening waren dat de oudpremier in deze zaak met vrijuit, ging. Tien andere leden waren van mening dat Ruimor wel degelijk bij de omkoopafaaire betrokken was geweest. Slechts de stem van de christen-democratische voorzitter, Nino Martinazzoli, deed de weegschaal in het voordeel van Rumor doorslaan. In het geval van de twee beschuldigde voormalige bewindslieden heeft nu het parlement het laatste woord. De beide huizen zullen hiervoor een verenigde vergadering houden. Bevestigde de volksvertegenwoordigers de conclusie van hun commissie, dan gaat het hof voor grondwetszaken zich met het tweetal bezighouden. Dit is de in de grondwet vastgelegde procedure bij misdrijven die leden van een regering in de uitoefening van hun ambt plegen. --- Vliegtuig in Oeganda zoek LONDEN (Reuter) — Radio Oeganda heeft gemeld dat een vliegtuig met vier bemanningsleden en achttien Britten in een storm in het noorden van het land wordt vermist. President Idi Amin is zelf mee gaan zoeken, aldus de radio. De Britten waren uitgenodigd om in Oeganda de viering bij te wonen van de zesde verjaardag van de militaire staatsgreep van president Amin. De piloot heeft zich het laatst gemeld toen hij bij de noordoostelijke grens met Kenia en Soedan vloog. --- PRAAG, (Reuter) — De Tsjechoslowaakse regering heeft iets ingebonden tegenover de ondertekenaars! van het Handvest '77 (over de mensenrechten). De staatstelevisie liet weten dat het nooit de bedoeling is geweest de dissidenten te dwingen naar het buitenland te verhuizen. --- Verklering GRAPO F°nriCh '"' s voordoende onder«ich e groepering GRAPO heeft r aaVerantwoordeli-'k Besteld voor Pin j slasen op de drie agenten. Er f>iUp Spanje echter stemmen dat »rEa Pin feite een rechtse mantefoocr '?atie is die Probeert het de■ rstot'SeringSDroces in net land te Wk 0 "Ap° heeft de verantwoordefinrj p z'ch genomen voor de ontvoe- Nr>n Van Antonio Mari de Oriol (de i *'tter van de Spaanse staatsraad) op il december en van generaal Emilio Villaescusa (president van het hoge militaire gerechtshof), op 24 januari. De verklaring van de GRAPO werd volgens het Madrileense blad El Pais uitgezonden door de „Stem van de Vrije Canarische Eilanden", een station in Algiers. GRAPO zou ook een verklaring hebben gestuurd aan de onafhankelijkheidsbeweging voor de Canarische Eilandeh die opk in Algiers zit. Hierin wordt gezegd dat de aanslagen op politiemannen onderdeel zijn van de campagne „de verantwoordelijken voor het fascistische regime (van de overleden dictator Franco; red.) en zijn instellingen te straffen". Ook wordt de eis herhaald dat vijftien met name genoemde politieke gevangenen moeten worden vrijgelaten Willen de twee ontvoerde mannen hun vrijheid herkrijgen. --- Patriottisch front Rhodesië wil niet met Richard praten (Reuter, UPI) — Leiders van het radicale Patriottisch ]a°nt in Rhodesië willen niet meer praten met de Britse bemiddear Ivor Richard. Lop d had gehoopt gisteren in hehK3ka (ZamDia) een ontmoeting te bert met Joshua Nkomo en Ro(jr l Moegabe, maar zij vinden dat eerst meer moet tonen om de bemStie Rhodesië op te lossen. De gj m'ödeling van Richard sprong beirii y°ri?e week af toen de blanke W derheidsregering in Rhodesië ga'Serde op zijn voorstellen in te worden overgedragen en de leider van de blanke minderheidsregering is daarbij niet nodig, vindt Moezorewa. Per s lot is Groot-Brittannië staatsrechtelijk nog steeds „verantwoordelijk" voor Rhodesië, waar de blanke minderheid zich dertien jaar geleden eenzijdig onafhankelijk verklaarde. k-lI van Rodesië's meest invloedrij-2w buurlanden — Tanzania — en de fewfte leider bisschop Abel Moezob 9 vinden dat dan maar zonder de ö a<ïke premier lan Smith moet woru n verder gepraat. In Genève wordt sproken hoede politieke macht zal --- Nutteloos Moegabe en Nkomo zeggen in hun verklaring echter dat verder praten tussen hen en Richard „nutteloos" is. Robert Moegabe voegde daar in Loesaka aan toe dat grondwetgevende besprekingen nu tijdverspilling zijn geworden en de guerillaoorlog onmiddellijk moet worden uitgebreid. --- Syrische troepenbeweging misverstand BEIROET (Reuter, AP) _ israëi zoekt een diplomav e en geen militaire oplossing hou het Probleem van de aanwezig- Isr Van Syrische troepen dicht bij raèlische grens in Zuid-Libanon. o', heeft de Israëlische minister van n.'ehsie. Sjimon Peres, gisteren JeeWeeld. Hij noemde de Smy- Wp ,e troepenbewegingen van een tfZ geleden dichter naar de grens det Israël een misverstand en zei at zijn land met de Verenigde Staten samenwerkte om het probleem op diplomatieke wijze te regelen. Volgens Peres had de Syrische troepenbeweging naar Nabatiev, op elf kilometer van de Israëlische grens, iedereen verrast „en ik hoop niet dat het de toenemende trek van Syrië inhoudt, het land uit te breiden tot een groter Syrië. Het Libanese blad An Nahar schreef gisteren dat de Verenigde Staten Libanon hebben verzekerd dat Israël geen militaire actie tegen Zuid- Libanon zal ondernemen. De Amerikaanse zaakgelastigde in Beiroet had dat zaterdag aan minister van buitenlandse zaken Foead meegedeeld. Eerder het afgelopen weekeinde hadden diplomaten van de Arabische Liga in Beiroet die toezicht houden op de veiligheid in Libanon een bijeenkomst gehouden om te spreken over de harde waarschuwingen, die Israël in eerste instantie had laten horen na de Syrische troepenbewegingen. --- Juiste informatie foute conclusie DRUKWEEK -Racisme waar de honden Eeen brood van lusten", luidt de kop boven een artikel in de laatste Nieuwsbrief van het PalestinaKomité. Aanleiding voor deze fcrachtigeuitvalisde publikatie van het zogenaamde Koenig-rapport. Dat is een rapport van de Israëlische gouverneur van Gaülea waarin deze zijn visie geeft op de behandeling van de Arabieren in Israël. Het is door het linkszionistische blad Al Hamischmar openbaar gemaakt. „Met de ongewilde publikatie van het Koenig-rapport is de feitelijk altijd al gevoerde apartheidspolitiek van de staat Israël nu ten overstaan van iedereen in het licht gesteld." schrijft het Palestina Komitée. De Nieuwsbrief geeft enkele voorbeelden van de ronduit gevaarlijke voorstellen van Koenig. Zo wordt aangehaald dat Koenig voorstelt de werkgelegenheid voor Arabieren in het joodse bedrijfsleven te beperken tot 20 procent; jonge Arabieren aan te moedigen in het buitenland te gaan studeren (waarna het hun moeilijk moet worden gemaakt weer terug te keren) en sociale uitkeringen aan kinderrijke Arabische gezinnen stop te zetten. De inderdaad racistische zienswijze van Koenig wordt correet weergegeven in de Nieuwsbrief. De redactie van het blad slaat de plank echter mis als zij Koenig vereenzelvigt met het hele Israëlische regeringsapparaat of stelt dat Koenig „iemand is die het beleid in Israël bepaalt". (Nieuwsbrief November/December 1976 te bestellen bij Postbus 10520, Amsterdam). --- Beleid De Spectator heeft verder vier artikelen over het Nederlandse buitenlandse beleid, of liever gezegd over de wijze waarop dat beleid tot stand komt. De rol van het parlement in dat proces wordt gewogen door het PydA-Kamerlid Arie van der Hek; gewogen en te licht bevonden. Van der Hek vindt dat de bewindslieden te geheimzinnig doen over het algemeen landsbelang' |en daardoor de volksvertegenwoordiging te weinig kans geven. (Internationale Spectator is de maandelijkse uitgave van Neder lands Genootschap voor Internationale Zaken; het adres is: Alexanderstraat 2 Den Haag). --- Afrika Via het Transnational Institute in Amsterdam (Paulus Potterstraat 20), is een chronologisch overzicht van de zwarte opstand van 1976 in Zuid- Afrika uitgegeven. Het overzicht heeft als titel meegrekegen 'Black South Africa Explodes' en is in de vorm van een tijdschrift gegoten. Het Transnational Institute is van Amerikaanse oorsprong. Het probeert een alternatief te zijn voor de gevestigde wetenschappelijke instellingen in de Verenigde Saten. De meeste publicaties uit de Paulus Potterstraat hebben daarom een degelijk, analytisch karakter. Het geschrift over de Zuidafrikaanse beroeringen is echter niet meer dan een opsomming en voegt geen nieuwe inzichten toe aan wat er in Nederland zo al verschijnt over Zuid- Afrika. Wardourstreet (bij Oxford Street) ligt bezaaid met glasscherven nadat daar twee bommen waren ontploft. --- BUITENLAND RAPO eist verantwoordelijkheid aanslagen Links Spanje kwaad over aanhoudingen aj»nbï ?• ,Reuter- UPI- AFP) - Lmks? PartlJen in Spanje maken zich kwaad over de tientallen lp 'oudingen van de afgelopen paar dagen. Met de arrestaties probeert de regering de golf van "fiiri m sPanJe tot staan te brengen. De afgelopen week zijn tien mensen in Spanje — waaronder \ JuaS drie politiemensen — een gewelddadige dood gestorven. i!am groepen zeggen in een g onj?I'^6 verklaring dat de regebe« hel •voorwendsel" terreur 1 m'• u den van haar bevoegdhe:he if ik maakt door „democrakrachten" gevangen te zetten. atij er -officiële" oppositie in 2vJe heeft de maatregelen ir,i.:].Bend goedgekeurd. De com- UP tche Part'J- die door adverjar»sia ft' laten weten dat Z'J de Nlt n op de agenten veroor- Ns *Wordt ongemoeid gelaten, evett"*rst rechts. --- Strengere controle op VS-export kerntechnologie WASHINGTON (Reuter, UPI, AP) — President Jimmy Carter van de Verenigde Staten heeft opdracht gegeven tot strengere controle op de export van technologie en materiaal op het gebied van kernenergie. Deze maatregel is, naar uit officiële bron in Washington werd vernomen, genomen in afwachting van het opnieuw in beschouwing nemen van het Amerikaanse beleid om de verspreiding van kernwapens tegen te gaan. Goed-ingelichte kringen meenden dat Carter ook bevolen had dat een lading uraniumerts met bestemming India werd tegengehouden. Woordvoerder van het Witte Huis, Jody Powell heeft dat echter ontkend. Wel zal door de strengere controle op de uitvoer van kerntechnologie en materiaal de levering van het erts aan India vertraagd kunnen worden. Volgens welingelichte kringen heeft president Carter in afwachting van een komende studie de volgende initiatieven genomen. Via vice-president Walter Mondale heeft hij met nadruk Bondskanselier Helmut Schmidt gevraagd af te zien van levering van kerncentrales en een /opwerkingsfabriek aan Brazilië. Verder heeft Mondale er in Frankrijk op aangedrongen het plan voor de verkoop yan een opwerkingsfabriek aan Pakistan te herzien. Frankrijk zou hebben laten weten bereid te zijn van zijn besluit terug te komen als Pakistan zijn bestelling zou intrekken. Pakistan zou geweigerd hebben, ondanks de dreiging van de Verenigde Staten dat zij geen conventiónale wapens meer zouden leveren. --- Schade De schade varieerde van licht tot zeer zwaar. Sinds vorig jaar juni waren in Londen geen bommen meer ontploft, maar twee datums doen de politie vrezen dat er meer zullen volgen. In Londen is een proces gaande tegen vier leren die zijn beschuldigd van lidmaatschap van het verboden lerse republikeinse léger. De politie was bijzonder snel ter plaatse, kennelijk goed voorbereid op dergelijke aanslagen. Binnen enkele minuten nadat de eerste bom was geëxplodeerd werd het gebied door honderden politiemannen afgezet. Scotland Yard heeft nu extra bewaking ingesteld voor openbare gebouwen en personen die gevaar lopen het doelwit van aanslagen te worden. In Noord-lerland zelf zijn zaterdag, over het hele gebied verspreid, zeker 30 bommen ontploft, naar vermoed ter gelegenheid van de vijfde verjaardag van „bloedige zondag" toen Britse soldaten het vuur openden en daarbij 13 personen doodden. Het waren meest brandbommen die ontploften in Dungannon, Lvurgan, Carrickmore en Belfast. In Carrickmore werd de zwaarste schade aangericht. Bij de aanslagen werden in Belfast een driejarig jongetje, zijn elfjarige zusje en een man gewond. --- Amerikabibliotheek Tenslotte nog een mededeling die nauwelijks past in het kader van drukwerk: sinds vorige week is de Amerikaanse Bibliotheek in Amsterdam weer open. Het nieuwe adres is: Reguliersgracht 25. De bibliotheek heeft een uitgebreide verzameling naslagwerken over de Verenigde Staten, de belangrijkste Amerikaanse kranten en tijdschriften en de officiële regeringspublicaties. De bibliotheek is alle werkdagen geopend van elf uur 's morgens tot vijf uur 's middags en donderdags tot zeven uur. --- Thaise militairen: Rode Khmer uit Cambodja richt bloedbad aan ARANYAPRATHET (AFP, UPI, AP) — In de Thailandse grensprovincie Aranyaprathet op 330 kilometer van de hoofdstad Bangkok zijn het afgelopen weekeinde tenminste 29 Thaise dorpelingen omgekomen bij een aanval van ongeveer 500 soldaten van de Rode Khmer uit het naburige Cambodja. Dit hebben militaire functionarissen in Bangkok meegedeeld. Journalisten die enkele uren na het bloedbad ter plaatse aankwamen hebben de verminkte stoffelijke resten van de dorpelingen gefilmd. Volgens hen was het hele dorp systematisch met de grond gelijk gemaakt. Thailand heeft gisteren aangedrongen op bijzonder overleg met Cambodjo in verband met de aanval. Eenheden van de Thaise grenspolitie en het leger patrouilleerden gisteren nog steeds in het gebied, maar men verwachtte dat de Cambodjaanse indringers zich reeds over de grens hadden teruggetrokken. Volgens de Thaise politie werden tien Thaise dorpelingen zwaar gewond achtergelaten en werden vijf soldaten van de Rode Khmer gedood. Aangenomen wordt dat de Cambodjanen voedsel en andere voorraden wilden stelen. Het grensgebied rond de plaats Aranyaprathet is een vruchtbare rijststreek. Gedeelten van het gebied hebben vroeger tot Cambodja behoord en verder is de grens tussen beide landen niet overal even duidelijk aangegeven. Dit heeft in het verleden al eerder tot conflicten geleid. Gisteren verklaarde de politie dat de functionarissen van het Thais- Cambodjaanse onderhandelingsbureau in Aranyaprathet nog geen antwoord hadden gekregen op hun verzoek tot spdedbesprekingen met hun Cambodjaanse collega's. Dit bureau is het belangrijkste contact tussen de beide landen en volgens Thaise bronnen hebben de Cambodjanen de afgelopen maanden weinig zin getoond om met de Thais te praten over de voortdurende grensconflicten. --- Toespraak Suarez Ondanks de groeiende onrust in het land heeft premier Adolfo Suarez de Spanjaarden zaterdagavond verzekerd dat politiek terrorisme zijn regering niet zal afhouden van de weg naar volledige democratische vrijheid. --- Marokko Een geheel ander probleem gebied in de Arabische wereld ligt in Noord-Afrika. Met name het conflict tussen Marokko en Algerije en de vrijheidsstrijd van het Saharaanse volk speelt hier een grote rol. Onlangs werd in Nederland een Marokko Komitee op gericht die een eigen bulletin uitgeeft. Doel van het Komitee is meer bekendheid te geven aan de situatie in dat land, die ondanks een schijnbare liberalisering nog steeds wordt gekenmerkt door het aantasten van de fundamentele rechten van de mens en de onderdrukking van de elementaire menselijke vrijheden. Deze onderwerpen worden in het tweede nummer van het Marokko Bulletin, dat bij het comité in de Amaliastraat 7, Den Haag (kosten ƒ1,50 plus porto) besteld kan worden, uitvoerig behandeld. Het bulletin bevat een uitgebreid verslag van de onlangs gehouden gemeenteraadsverkiezingen en de daarbij plaatsgevonden ongeregeldheden. Verder worden een aantal internationale rapporten van onderzoekscommissies over de respectering van de rechten van de mens besproken. Tenslotte heeft de redactie een interview gemaakt met een in Nederland woonachtige Marokkaan die twee jaar lang achter slot en grendel in Marokko zat en die de trieste situatie in Marokko aan eigen lijf ondervonden heeft. ---