GEKNIPT commentaar Rijke fantasie IN De Friese Koerier is F(edde) S(churer) aan het nakaarten over de kabinetsformatie, waarbij hij er lustig op los fantaseert: „Maar er zijn ook negatieve factoren en het blijft een lelijke angel in deze formatie, dat de VVD toch ten slotte nog is uitgestoten. Dat ■— want daar komt het op neer —■ de onwil van KVP en AR ten slotte de heer Korthals heeft weggemanoeuvreerd. Dr. Bruins Slot, de ARfractievoorzitter, heeft deze manoeuvre open en bloot gespeeld toen hij in „Trouw" zijn constructie maakte van „christelijke" en „vrijzinnige" partijen. Hij kon dat doen omdat hij wist de KVP achter zich te hebben, die nog altijd, ook al valt er op de christelijk-historischen niet te rekenen en al zijn de staatkundig gereformeerden helemaal geen factor, bouwt aan haar CDU-front. De AR heeft voor haar trouwe diensten in dit opzicht toch de tweede zetel gekregen en de „vrijzinnige" is uit het koekoeksnest gewerkt". HOE de heer Korthals werd „weggewerkt" heeft het Frietch Dagblad duidelijk gesteld: „Er zal ook een oppositie zijn. Enerzijds van de communisten, anderzijds van de liberalen. Als er één blad is teleurgesteld, dan is het zeker wel de liberale NRC. Dat blad heeft op de bekende bevoogdende wijze willen bevorderen, dat er een liberaal in het kabinet zou komen om het vrijzinnige tegenwicht tegen de „confessionelen" te versterken en het heeft daartoe mr. Burger bij zijn pogingen geaccompagneerd met stimulerende commentaren. En zie, op het laatste ogenblik rangeerde mr. Burger de liberaal op dood spoor op een wijze, die drs. Korthals niet licht zal vergeten." Koningskwestie DE buitenlandse pers schrijft weer volop over ons Koningshuis. In' verband daarmee stelt De Haagse Post de vraag of men hier te doen heeft met zuiver journalistieke nieuwsgierigheid, dan wel of er méér achter deze actie zit: De reden waarom de laatste veronderstelling wel eens wordt aangehangen is dat ook de laatste publikaties weer uit een bepaalde bron komen. Ze zijn bijna alle terug te voeren op één van de ministers uit het demissionaire kabinet. En men veronderstelt dan gaarne dat Nederlanders en Nederlandse groepen die sterk geporteerd zijn voor nauwe Atlantische samenwerking geen middel onbeproefd laten om de veronderstelde pacifistisch-neutralistische gezindheid van H. M. de Koningin in diskrediet te brengen. De toestand is nu zó dat het vermoeden gewettigd is dat de — echte of vermeende, maar in ieder geval politiek passieve — pacifistisch-neutralistische opvattingen van H. M. de Koningen oorzaak kunnen zijn van een agitatie die als aangrijpingspunt neemt de gezondbidsVr en de sekte. Terwijl het in ieder ;{eval vaststaat dat daarvoor geen riden meer is. VRIJ Nederland mcci t, dat onze regering zal moeten spreken: „De meest verantwoordelijke buitenlandse bladen, de New Vork Times, The Economist, wars van sensatie, spreken over nieuwe moeilijkheden. Noch zijn de betrekkingen tussen juffrouw Hófmans en de Koningin volledig afgebroken, noch hebben haar aanhangers het paleis verlaten. En zoals na het artikel van Der Spiegel schreeuwt men „laster" in officiële kringen. Struisvogelpolitiek! Het is nu zo ver gekomen, dat Nederlandse bladen uitroepen dat Oranje zelf het heft in handen moet nemen. Wat dit ook moge betekenen, veel begrip voor de constitutionele monarchie spreekt er niet uit. Onze regering zal moeten spreken. Sinds maanden is ons volk als een stel onmondige kinderen behandeld. Overal in het buitenland weet men meer over deze zaken dan in kringen in ons land, waar de buitenlandse pers niet wordt gelezen. De nieuwe regering zal in duidelijke verklaringen moeten zeggen wat er aan de hand is. Waarom is de Invloed van juffrouw Hof mans en haar vrienden een groot gevaar? Onze pers, die grotendeels heeft gezwegen of in orakeltaal gesproken, zou in haar voorlichtende taak schromelijk te kort schieten, als zij nog langer weigert klare wijn te schenken. Juist de bladen, die juffrouw Hofmans en haar vrienden steunen, De Derde Wegbeweging en anderen, spreken. De verwarring is te groot geworden, zoals blijkt uit vele dwaze geruchten, die de ronde doen, en die het Koninklijk Huis en het land meer schaden dan een eenvoudig relaas van de feiten. Moge er geregeerd worden!" Aaien met een kippeceer . N „Patrimonium" schrijft de heer N. Baas over het gevaar van geestelijke vervlakking: „Christelij k-sociaal wil niet zeggen, dat je „tegen de rooien" bent, maar dat je volgens de Bijbel denkt en naar de Bijbel tracht te leven. Dat je de waarheid van dat Boek van God aan je kinderen inscherpt. inscherpen is Gods beloften en geboden als met een scherpe priem ingriffen in het jeugdig gemoed. Als dat gebeurd is en de Heer heeft het gezegend, nu dan kunnen ze komen met Rock a roll, maar dan gaan er geen benen van de vloer. Ik ben heel erg bang, dat wij bij allerlei christelijke activiteiten, hoe goed op zichzelf ook, het inscherpen vervangen door het aaien met een kippeveer. Daar komt niks goeds van! Amos en Jacobus hebben christelijksociale waarheden er bij hun gehoor ingescherpt. Ze waren heilig-fel, zoals in hun formaat onze grote chrlstelijk-sociale voormannen, Talma en Sikkel, heilig-fel waren. Aan de voet van hun kansels werden geen massa-mensen en geen staats-sl«T«i gekweekt. Zeker, als alle grot* mensen hadden zij na-lopers en zelfs naapers en dat is natuurlijk niks. Maar als wij Ons voor dit gevaar hoeden, is een levende verkondiging van Gods heilig Woord, in de kerken, in de christelijke gezinnen, op de scholen met de Bijbel, het beste en enlgafdoend middel tegen de massificatie -. Men ziet hier enkele van de in het museum geëxposeerde schoenen. Voorste rij, van links naar rechts: zijden damésschoentje, met plat hakje, uit China: mdnnenschoen voor de hogere kaste uit Pakistan, geheel geborduurd met gouddraad: Javaanse trip (damésschoentje), ingelegd met ivoor; Engels damesschoentje uit. het einde der 18e eeuw; Chinees zijden damesschoentje, met hoge hak. Middelste rij, vdn links naar rechts: rood leren haremschoentje uit Turkije; met parelmoer ingelegde houten Sdndaal Uit Syrië, poulaine snepschoen uit de 15e eeuw; houten hoornschoen uit de 16e. eeuw. Achterste rij. vdn links naar rechts: Bulgaarse vrouwen„Oponk"; Chinese zijden steltschoen met Vilten verhoging; twee Perzische zwart leren mannenmuütjes met groene doorlopende hak; zwart leren vrouwenlaars, die vorige eeuw op de Balkan gedragen werd. --- WAALWIJKSE WIJSHEID: Wie de schoen ziet kent de man (of de vrouw) (Van een onzer verslaggevers) Lodewijk XIV was een echte ijdeltuit: 's morgens liep hij in schorven, die met diamanten ivaren bezet, 's middags staken zijn voeten in zijden schoenen en 's avonds droeg hij puntig schoeisel, waarop weer diamanten flonkerden.-.. Wat staken de Egyptenaren van 1600 voor Christus daar schamel tegenaf: zij moesten zich op hun voetreizen met biezen sandalen behelpen.... ! Deze schoenenwijsheid diepten we op in een bijzonder museum te Waalwijk. Het heeft zijn ontstaan te danken aan de liefhebberij van de heer A. Hendriks, leraar aan de industrieschool te Waalwijk. Een stichting heeft de zorg voor de exploitatie op zich genomen en namens deze treedt de heer Hendriks als directeur op. waarbij hij zowel van de plaatselijke schoenenindustlre als van de gemeentelijke overheid veel steun ontvangt. Het museum, dat gevestigd is in een vijftiende eeuws huis, omvat vijfhonderd schoenen, waaronder ook vele exotische, uit vele landen. Voorts bezit het museum talloze tekeningen in waterverf, die de directeur vervaardigde van schoeisel uit de tijd der Egyptenaren, tot de 18e eeuw. Deze tekeningen dienen dus ter completering van de aanwezige schoenen, waardoor een duidelijk beeld verkregen wordt van de schoenenmode in de loop der eeuwen. --- Indianen . . EN vindt er schoentjes van onge-IVI looide huid uit Groenland, van zeehondenleer, andere van simpel ruw touw uit Finland, voorts linnen muiltjes uit Mexico, zware Eskimokinderlaarsjes uit Canada en de originele moccasins van de Noordamerikaanse Indianen. Diverse paren herinneren sterk aan de oorlogstijd, toen men zich soms behielp met schoenen van biezen. Een merkwaardig paar schoenen — waarde 500 a 600 gulden — is gesierd met een blauwe pauw, waarvan de vederbos kunstig is geïmiteerd door stukjes leer. Ben paar goudleren schoentjes, bezet met „juwelen" imiteren het door kon. Elizabeth bij haar kroning gedragen schoeisel. Tot de honderden, die jaarlijks dit museum bezoeken, behoren vele leden van buitenlandse ambassades, die als tegenprestatie wel eens zorgen voor wat schoenen uit hun land. Het museum wordt gecompleteerd door een ouderwetse schoenmakerswerkplaats met els, rasp, bollikker, roefeïkei, plattebuiskachel en.... kanariepietje! --- V.V.D. NIET OVERROMPELD? Dr. Drees over laatste deel van fase-Burger (Van onze parlementaire redacteur) DE minister-president, dr. Drees heeft op verzoek van de pers uiteengezet hoe het tijdens de informatiefase van mr. Burger gegaan is met de vierde a.-r. kandidaat, prof. L. W. O. Scholten. Deze Leidse hoogleraar had, aldus dr. Drees, het manifest van de Leidse hoogleraren tegen de lange duur van de kabinetsformatie ondertekend. De heer Drees noemde het een vondst van mr. Burger om juist hem te vragen of Mi als minister bereid was de verantwoordelijkheid voor Overzeese Rijksdelen op zich te nemen. Prof. Scholten wilde zijn handtekening waarmaken en verklaarde in beginsel tegenover de portefeuille van Overzeese Rijksdelen niet afwijzend te staan. Mr. Burger heeft bij het gesprek met prof. Scholten de a.-r. kandidaatminister voor Econ. Zaken uitgenodigd om van hem te weten of hij eveneens bereid was zitting te nemen, wanneer prof. Scholten de portefeuille van Overzeese Rijksdelen accepteerde. Afgesproken werd dat de volgende ochtend om tien uur aan de gevolmachtigde ministers van Suriname en de Ned. Antillen door prof. Scholten in het bijzijn van prof. Zijlstra zou worden gevraagd of zij werkelijk bezwaar hadden tegen continuering van het departement en van behandeling van de koninkrijksaangelegenheden door dit departement. Naar het oordeel van mr. Burger bestond er een goede kans, dat prof. Scholten het aanbod van Overzeese Rijksdelen zou aanvaarden. --- Skinderhoeks De bruid en ie bruidegom PIM en Pit vinden het toch zo jammer, dat ze niet mee mogen naar de bruiloft van tante Toos en oom Henk. „Als we nu heel, heel, héél Hef lijn...", bedelen ze. „Nee boor", zegt mams, „het wordt véél te laat voor zulke kleine pukken ..." „Maar we kunnen toch niet alléén blijven?" „Jullie mogen voor één nachtje bij Teunia slapen." Hiep, hiep, hoera! Is dat eventjes leuk? Teunia, de werkster, Woont in een heel klein huisje vol grappige dingen. Een koekoeksklok, waar telkens een houten vogeltje uit komt wippen. Een koperen stoof, waar een écht vuurtje In kan branden. Een blauwe vaas met Chinese poppetjes erop. En nog véél meer Zo gaan Pim en Pit naar Teunia. Ze nemen hun pyjama en hun tandenborstel mee. En ze voelen zich wat gewichtig. Wat worden ze bij Teunia verwend, 's Middags eten ze Stoofpéertjes en chocoladepudding. En 's avonds krentenbollen. Als het laat wordt doet Teunia de lamp aan. Zon ouderwetse lamp met kraaltjes aan de kap. Pim en Pit krijgen nog een kom anijsmelk met twee grote scheppen suiker. En dan stopt Teunia ze in bed. Wat hébben ze een pret, als Teunia, slof, slof, slof, de trap is afgegaan. Zon leuk kamertje hebben ze nog nooit gezien. Het dak is schuin. En er hangen een heleboel portretten aan de muur. „Dag meneertjes en mevrouwtjes", zegt Pim. En Pit maakt proestend van het lachen een buiging voor de portretten. „O kijk eens, Pim, er is een meneertje bij met een baard." „En een mevrouwtje met een gekke hoed." Het leukst van alles is het bed, waarin'Pim en Pit móeten slapen. Het is helemaal van hout en zo groot, dat er wel drie kinderen in zouden kunnen slapen. Het bed is vast heel oud. De dekens ruiken een beetje naar mottenballetjes. En als je op en neer wipt, hoor je de planken kraken. Krrr, krrr, gaat het. „Het bed is net een trouwrijtuig", zegt Pim. „Jij bent de bruid, Pit, dan ben ik de bruidegom." „Goed, maar dan moeten we eerst instappen. Wacht even, dan maak ik een sleep van het laken." Pim helpt haar de twee punten van het laken van achteren vastknopen. Dan laat hij netjes de bruid instappen. „Daar gaan we", roept de bruidegom. En hij klakt met zijn tong. Dat is om de paarden aan te vuren. „Kijk eens wat een mensen staan er te kijken." De bruid wuift vriendelijk naar links en rechts. „Hort", roept Pim. Dat roept de groenteboer ook, als zijn paardje moet draven. De paarden voor de tróuwkoets gehoorzamen dadelijk. Hup, hup, hup, wat gaat het nu hard. De bruid en de bruidegom wippen wild op en neer op het kussen. Krrr, krrr, kraken de oude planken. Nóg harder, nóg wilder gaat het. Voorzichtig, de bruid rolt bijna uit de trouwkoets. Hou je vast, want nu gaat het in galop. Krrr, krrr, kraken de planken. En opeens. . . bóéms. .. . daar zakken de bruid en de bruidegom er door. Wat schrikken ze! Wat zal Teunia wel zeggen! Daar komt Teunia al aansloffen. „Wat gebeurt hier?" Pim en Pit kruipen te voorschijn uit de verwarde dekens. Pit heeft het laken nog om. „We — we speelden bruid en bruidegommetje.... en toen opeens ging het: krak." Gelukkig is Teunia niet boos. Ze moet lachen om die twee wildebrasseri. Er is alleen maar een plank gebrok'. Maar Pim en Pit zullen met de m»tr' op de vloer moeten slapen. Dat vinden Pim en Pit juist leU£> „Net of we aan het kamperen zUr' zegt Pim, als ze door Teunia weer o dergestopt zijn. Maar Pit geeft tP antwoord. Die slaapt als een roos. --- Daar komt Joop van Bommel aan... Daar komt Joop van Bommel aafi met zijn voddenwagen. Jongens, fla eens, een twee driti aan je moeder vragen of ze soms nog vodden heeft, kleren, oude kranten. Joop betaalt de hoogste prijs altijd aan zijn klanten. Mensen ruim je zolder op. Hier is Joop van Bommel. Voor een stuivertje of meer koopt hij al je rommel --- Grappig antwoord MOEDER: Hoe heet het jongetJpr waar je naast zit op school? * WIMMIE: Eh — even denken. O j*> j,, wéét het alweer. Van voren hij Jan en van achteren heet ™ geloof ik, Pietersen. * --- Mode OOK bij deze 'mode gaf Frankrijk lange tijd de toon aan. In het museum zijn laarzen te zien, waarmee de graaf van Anjou, Foulques Ie Harneux, al in de elfde eeuw voor de dag kwam. „Om de eksterogen te sparen", merkt de directeur ondeugend op. Bij het bekijken van die wonderlijke modellen met wonderlijk gedraaide voorschoen vragen we ons toch af hoe de dragers hun voeten in zulke bochten hebben kunnen wringen. Na een periode, waarin de lage open schoen, de koeiemuil of berenklauw, domineerde, glorieëerden in de 15e en 17e eeuw de laarzen weer. Ook aan het Nederlandse hof, maar de dames dribbelden in deze tijd op zo hoge muiltjes, dat zij een stok gebruikten om zich op de been te houden. Met dit hulpmiddel handen zij In ieder geval een voorsprong op haar sexegenoten uit de 20e eeuw, die op haar hoge hakjes een eenzame strijd voeren om het evenwicht te bewaren! Vooral over de laatste anderhalve eeuw geeft het museum een volledig overzicht van de veranderingen in het schoeisel. De spitse schoen uit het laatste der achttiende eeuw maakte plaats voor een breed model, maar in 1900 was de scherpe voorschoen weer mode. Dezelfde metamorfose voltrok zich daarna nog eens. --- Expert I N de laatste tijd geeft Italië op 1 schoengebied de toon aan, zegt de heer Hendriks. De heer Ferragamo te Florence is een expert op schoenengebi«d, een kunstenaar. Hij weet prachtige modellen te creëren, waardoor hij vele filmsterren tot zijn klanten heeft. Maar ook Frankrijk telt groten op het gebied van modern schoeisel. Tot hen behoort o.a. de heer S. der Balian te Parijs. De heer Hendriks slaat geen gelegenheid over om hem te bezoeken, want hij wil steeds „bij" zijn. Voor completering van zijn merkwaardige schoenenverzameling heeft de directeur alle moeite over. Hij slaagde er o.a. in, van het Stedelijk Museum te Arrrstërdam een kleine collectie schoenen in bruikleen te ontvangen. In de vitrines staan schoenen in grote verscheidenheid: hoge en lage, van leer, touw, van biezen en goudleer, met imitatiejuwelen, met hoge omgebogen voorpunten, met uitermate hoge hakjes en ook hakJknen --- Geen zin meer Daarom wendde mr. Burger zich nog dezelfde avond, waarop het gesprek met de heren Scholten en Zijlstra plaats vond, tot de liberale kandidaat voor Verkeer en Waterstaat. Wanneer mr. Burger met de heren Scholten en Zijlstra de volgende dag tot overeenstemming kwam en daarna zou blijken, dat de heer Korthals het toch niet zou doen, dan zou het gesprek met prof. Scholten geen zin meer hebben. Bovendien vermeldden sommige liberale bladen, dat de heer Korthals geen zitting zou nemen, wanneer de AR twee zetels zouden krijgen, Daarom vroeg mr. Burger aan de heer Korthals of hij die avond ja of neen wilde zeggen. De heer Korthals wilde echter eerst het hele kabinet weten. Geen enkele kandidaat-minister kan zich echter op het standpunt stellen, dat hij eerst alle andere kandidaatministers moet weten, voordat hij kan beslissen. ledere kandidaat zou wel eens de laatste willenjzijn. Drs. Korthals weigerde dus. Daarop heeft mr. Burger prof. Oud, de liberale fractievoorzitter opgebeld en diens oordeel gevraagd. De heer Oud deelde mede dat de heer Korthals geheel vrij was en dus zelf diende te beslissen. Prof. Oud wilde echter niet zeggen dat hij het niet met de heer Korthals eens was. --- Zatopek ingeschreven voor marathon De Tsjechische atleet Emil Zatopek zal thans definitief op de olympische spelen te Melbourne aan de marathon deelnemen.è Een week geleden had de 36-jarige Tsjech, die kortgeleden een operatie had ondergaan, in een interview voor radio Praag verklaard: „Ik zal het fijn vinden om Australi en de olympische spelen te zien, maar ik denk, dat een wrak als ik niet in saat zal zijn een goede prestatie te leveren. Ik heb de staatscommisie voor de sport voorgesteld een jongere hardloper te sturen, maar de commissie houdt er aan vast dat ik ga." Ondertussen heeft het „wrak" Zatopek onlangs tijdens wedstrijden in Praag de 10.000 m gewonnen met meer dan honderd meter voorsprong.... --- Smyslov—Botwinnik: remise Donderdag zijn te Moskou de afgebroken partijen uit de eerste en tweede ronde van het Aljechin-herdenkingsschaaktoernoo) uitgespeeld. De uitslagen waren: Ie ronde: Najdorf—Szabo V»—W Uhlman—Kerei V»—>/«. 2e ronde: Szabo—Keres 1—0; Smyslov— Botwinnik Va—>,4: Pachmann—Stahlberg i(,—!/,; Najdorf—Unzicker I—o.1—0. Een troep hongerige wolven heeft gisteren in het dorp Alfedena in central-Italië achttien koeien verslonden. Een zeker teken dat de winter in de bergen is begonnen. --- Verwijt? De heer Burger kreeg de indruk dat de heer Korthals de eindbeslissing over zijn al of nlet-deelneming had willen laten afhangen van een beslissing van de VVD-Karnerfractie. Mr. Burger telefoneerde na zijn gesprek met prof. Oud opnieuw drs. Korthals, doch deze bleef weigeren. Dr. Drees betwijfelde dan ook of men hier het verwijt van overrompeling kan maken. De heer Korthals heeft voortdurend geweten, dat hij voor de vraag van mr. Burger zou komen te staan. De minister-president verklaarde ten slotte dat naar zijn oordeel de lange duur van de kabinetsformatie geen enkel verband hield, zoals in de buitenlandse pers wel gesuggereerd is, met eventueele moeilijkheden in het Koningshuis. --- Onjuiste publikaties in buitenlandse pers Met betrekking tot de kabinetsformatie zijn in de buitenlandse pers de spanningen ten paleize Soestdijk ter sprake gebracht. Van gezaghebbende zijd* wordt in verband daarmede opgemerkt, dat er zeer veel is gepubliceerd, dat onjuist is. Mededelingen b.v. dat de Koningin zou weigeren een mobilisatiebevel te ondertekenen en dat haar verhinderd zou zijn een radiorede uit te zenden, zijn uit de lucht gegrepen. Zo circuleren allerlei onjuiste mededelingen. Bedoelde instantie gaf te kennen, dat het niet mogelijk 18 aan het tegenspreken te blijven. --- INAUGURELE REDE DR. D. S. ATTEMA Mohammedaanse gedachten over het christendom Dr. D. S. Attema, sinds 1949 lector aan de Vrije Universiteit voor het onderwiis in het Aramees en Arabisch, heeft gistermiddag tijdens een openbare zitting van de senaat duinkerk zijn »«bt aanvaard van ge woon hoogleraar aan deze universiteit In de faculteit der letteren en wijebageerte om onderwijs te ?▼« ,n £ Islam, het Syrisch, Aramees en Afzijn-inaugurele oratie gaf dr. Attema enkele hoofdmomenten weflruit de mohammedaanse trent het christendom waarbij hn er dat reeds bij Mohammed bepfir.lde opvattingen omtrent net rnristendom voorkomen. Aanvankelijk was zijn oordeel óver het christendom zelfs zeer .gunstig en meende hij, dat het ongeveer dezelfde gedachten voorstond als hij zelf. Later, beter ingelicht, bleek hem bet diepgaand verschil tussen beider op- vattingen. Zijn oordeel werd steeds ongunstiger. Verscheidene gedachten van de Quran werden in de loop der historie nader uitgewerkt. Stilgestaan werd bij de traditie, waar met name de uit het christendom binnendringende ascese afgewezen werd. Ook ging men thans spreken van vele wonderen, die Mohammed gedaan zou hebben ter bevestiging van zijn prediking. Wij vinden in de traditie ook de eerste pogingen Mohammed in O. en N.T. voor.peld te vinden. De eerste echter, die een breed schriftbewijs gaf, was Ali Tabari. wiens werk spr. uitvoerig besprak, daar zijn gedachten later telkens herhaald worden. Als voornaamste plaatsen, waar van Mohammed sprake is, noemt hij Gen. 17 vers 20, Ps. 45 : 2—5, Jes. 53 : 14—16, Joh. 14 : 26. 16 : 7, B—l 3. Lateren spraken breedvoerig over de vervalsing van de. openbaringsgeschriften, men wees op verschillen tussen de Septuaginta en de masoretische tekst, de tekst zou veel geleden hebben tijdens Israëls verval, ook zou het evangelie allerlei beschadigingen hebben opgelopen. Daartegenover werd hoog opgegeven van de Quran. De Islam werd herhaaldelijk voorgesteld als de weg van het juiste midden, welke extreme opvattingen van jodendom en christendom vermeed De nieuwe tijd, die nog kort besproken werd, geeft een doorwerking te zien van de oude opvattingen. Daarnaast werden ook pogingen gedann op nieuwe wijze de verhouding tot het christendom te bepalen. Met name de grote hervormer Mohammed Abdu kwam tot een nieuwe beschouwing. Hij wil de Islam zien als cultuurvormende kracht, in welk opzicht het christendom met de Islam niet zou kunnen concurreren. Hij tekent daartoe een ideale Islam, welke hij meent, dat in vroegere tijden werkelijkheid geweest is en schildert daartegenover het christendom af met donkere kleuren. Vooral wordt door hem en anderen nadruk gelegd op de tolerantie van de Islam en zijn bevordering van de beschaving. In al de verschillende beschouwingen blijkt duidelijk hoezeer de Quran de harten beheerst en de eeuwen door de Moslims dringt, hoe de omstandigheden zich ook wijzigen, hun positie zo te bepalen dat zij met de in de Quran uitgesproken gedachten in overeenstemming is. --- Schaken tegen de meesters Stelling is zeer gecompliceerd Zwart: Nederlandse meesters UNANIEM was het Trouwleger van oordeel, dat de positie uiterst lastig was en dat vele kansrijke voortzettingen in aanmerking kwamen. Terecht concludeert de heer C. Vosselman uit Nunspeet, dat de stelling zeer gecompliceerd is en het is dan ook uitkijken geblazen omdat elke verkeerde zet funest kan zijn. Het is de eerste keer — zo vervolgt de heer Vosselman, — dat ik meedoe en ik vind het in een woord geweldig. Het is inderdaad een geweldige strijd, al 34 zetten lang handhaaft het Trouwleger zich en dit is wel in de eerste plaats te danken aan de grote vindingrijkheid én de trouwe inzending. Ook al staat men op de ladderwedstrijd niet bovenaan, toch blijft men meedoen en zoiets siert de ware sportsman. Ten slotte gaat het niet om de knikkers, maar om het spel! De meerderheidszet werd uiteindelijk 34. Tgl—fl „Ook maar 'n open lijn pikken en wat voor een lijn! Prachtige perspectieven openen zich", commentarleert de heer J. Nauta uit Ferwerd. Toch heeft het nog gespannen omdat 34. h 2— h 3 onder het motto „safety first" en 34. Dd4—f2 resp. 34. Dd4—f4 eveneens Veel stemmen verwierven. Ook 34. Dd4—a7 en 34. Dd4— b 6 vielen in de smaak met de bedoeling op roof Uit te gaan, zoals de heer H. J. Meinders uit Musselkanaal terecht vaststelt. Belangwekkend en zeer "sterk was eveneens 34. c4—cs. Ir. G. Knlbbe uit Hengelo merkt hierover op „Wie het laatst lacht, lacht het best. Welke pion d 3 of d 5 het laatst promoveert, promoveert het allerbest"! Mogelijk was ook 34. a2—a3. Mej. Kersbergen uit Giesendam zegt hierover zeer terecht „De bedoeling Is 35. b 4 en 36. c 5 te laten volgen"! Ten slotte was ook nog 34. Pc3—bs mogelijk met de dreiging op d 6 te slaan, zoals de heer J. *' v. d. Burg uit Utrecht aangeeft, Al deze mogelijkheden — ó*l' kwalitatief niet veel uiteen loPcII — worden gehonoreerd met 2 pu" ten. Minder aantrekkelijk was S* b2—b3, een voortzetting die passie' ver is en dan ook met 1 punt b«' loond wordt. De Friese kampioen Kramer *** enkele uren met zijn handen inhe* haar alvorens zijn beslissing Z\. .■■' Lg4—e2 kenbaar te maken. ZU" mening Is, dat het Trouwleger terieel en positioneel beter sta»' doch dat de meesters tactische k»»" sen hebben. De stelling ziet er thans na 1. d4> Pf6 2. c 4, g 6 3. Pc 3, Lg7 4. e 4, d 6 »• Pf3, o—o 6. Le2, Pbd7 7. o—o, e 5 * d 5, Pcs 9. Dc 2, a 5 10. Pel, PcB 1)- Le3, f 5 12. exfs, gxfs 13. f 4, e 4 l 4' Dd2, Df6 15. Pc 2, Ld 7 16. Ld 4, T>& 17. Pe3, Pf6 18. Tacl, Tf7 19. Pcdh KhB 20. Tc3, TgB 21. Pf2, Phs l\ Ph3, h 6 23. Khl, Kh7 24. Tgl, Pd„3 25. Lxg7, Phxf4 26. Lxd3, Pxd3*27' Ld 4, f 4 28. Pdl, c 5 29. Txd3, cxd* 30. Pxf4, Txf4 31. Dxf4, exd3 32. Dxd4, Lg4 33. Pc 3, TeB 34. Tfl, L*z als volgt uit: Wit aan zet. Onze volgende tegenspeler Is J*" Hein Donner. Zorgt dus voor e©0 pi,ttig antwoord. Uw inzendingen worden weet gaarne ingewacht aan mijn ndre» Laan van Poot 196 c, s-Grave"--hage. W. J. MUHRIN0-, Wit: Trouwleger ---