(Advertentie) STEDELIJK Het dagelijks leven 100 prenten. 100 jaar Alben Heijn 3 april t/m 5 mei g -o Collectie Van Gogh, Cézanne g £ Picasso, Chagall 3 J Duits expressionisme 2 = Mondriaan. Malewitch De Kooning. De Appelbar Amerikaanse pop art w 2 Amerikaanse grafiek to w o.a. Serra, Ketry. Kienholz Nederlandse fotografie = <§ Aanwinsten O* JE" Parmiggiani. Fabre Delprat. Galan. Salvo \% Sanders. Schuil b •§ Scholte. Veneman o co AMSTERDAM --- (Advertentie) JBonne ianten museum feestelijke heropening 1 mei 1987 20-23 uur U bent welkom Dominikanerplein 5 Maastricht L --- (Advertentie) rßonne santen museum \ heropent op 1 mei met Fabro, LeWitt Villevoye Beuys, Knoebel en Italiaanse schilderijen 1300-1550 en collectie archeologie, oude kunst, moderne kunst Dominikanerplein 5 Maastricht ! Bil --- Duizenden reacties op actie voor behoud Burgerweeshuis Van onze kunstredactie AMSTERDAM - De actie voor behoud van het Burgerweeshuis in Amsterdam van de architect Aldo van Eyck heeft een paar duizend reacties opgeleverd uit binnen- en buitenland. De handtekeningen (op lijsten, brieven en briefkaarten) zullen een dezer dagen aan B en W van Amsterdam aangeboden worden. De oproep tot behoud van het met sloop bedreigde Burgerweeshuis is voornamelijk een initiatief van de architect Herman Hertzberger en de stichting Wonen en drong door tot op landelijk, politiek niveau. De rijkscommissie voor de monumentenzorg en Tweede-Kamerlid Verspaget (PvdA) hebben inmiddels minister Brinkman van WVC verzocht actief op te treden ten gunste van behoud van het in slechte staat verkerende gebouw. De bewindsman zou B en W van Amsterdam moeten voorstellen om het weeshuis onder de bescherming van de gemeentelijke monumentenverordening te plaatsen. Omdat de naoorlogse schepping van Van Eyck nog niet ouder is dan vijftig jaar, valt het gebouw niet onder de Monumentenwet. Minister Brinkman zal de Tweede Kamer eind april mededelen wat zijn standpunt is in deze affaire, aldus een woordvoerster van het ministerie van WVC. De Amsterdamse kunstraad en de gemeentelijke commissie ter inventarisering van het Amsterdamse monumentenbestand (de commissie-Dooijes) adviseerden B en W van Amsterdam al eerder om geen toestemming voor sloop te geven. --- Wooneenheden De eigenaar van het gebouw, het Sociaal-agogisch centrum het Burgerweeshuis, wil gedeeltelijke sloop en nieuwbouw en diende eind vorig jaar een bouwplan in bij de Amsterdamse gemeente. Het bestuur van het Sociaal-agogisch centrum wil vier wooneenheden in de schepping van Van Eijck vervangen door vier grotere. De vergunning daartoe is weliswaar aangevraagd, maar de gemeenteraad van Amsterdam heeft een besluit een jaar uitgesteld. De Bond van Nederlandse architecten BNA heeft geweigerd haar leden te adviseren af te zien van medewerking aan de uitvoering van nieuwbouwplannen. Architect Hertzerger had de bond hierom gevraagd. De BNA noemt de nationale en internationale zorg voor het behoud van het weeshuis begrijpelijk en terecht. Maar de bond vindt ook, dat alleen een roep tot behoud onvoldoende is om het gebouw te behouden. Directeur Van der Veer: „We moeten dit probleem voorzichtig aanpakken. Achter de schermen zijn we heel hard aan het zoeken naar een oplossing. We zijn tegen het oproepen van extreme stellingen via acties. Veranderingen aan het gebouw - liever niet - moeten eventueel mogelijk zijn. Er moet een financieel, functioneel en constructief haalbaar plan op tafel komen". Woordvoerster Lubbers van de stichting Wonen: „De BNA doet geen serieuze pogingen om het Burgerweeshuis in zijn oorspronkelijke staat te bewaren. Er worden daartoe geen serieuze, daadwerkelijke initiatieven genomen". --- Magneet Een gisteren verschenen actiekrant van Hertzberger en stichting Wonen, waarin veel reacties staan op de plannen om het Burgerweeshuis gedeeltelijk te slopen, is aan alle betrokkenen toegestuurd. De krant is tevens in verscheidene boekwinkels voor een rijksdaalder verkrijgbaar. De reacties op de sloopplannen voor het Burgerweeshuis liegen er niet om. „We zien het als een van de belangrijkste gebouwen uit de periode na de tweede wereldoorlog", aldus professor Fehn van de School voor architectuur in het Noorweegse Oslo. „Een plan om het gebouw te slopen tast niet alleen zijn fysieke realiteit aan, maar ook de geest van het modernisme", aldus een architectenbureau uit Japan. Het architectuurmuseum in het Zwitserse Bazel heeft het over „een van de belangrijkste architectuurmonumenten van onze eeuw", dat „onder geen omstandigheden gesloopt mag worden". Ook kunstenaars als Karel Appel en Lucebert houden een pleidooi voor eerbied voor „de nieuwe cultuur waartoe Aldo van Eyck behoort" en voor een gebouw dat „nog steeds een Magneet is voor architecten uit de hele wereld". Van Eyck ontving in 1964 de architectuurprijs voor zijn niet lang daarvoor gerealiseerde Burgerweeshuisontwerp. Tweede Kamerleden brachten in februari een bezoek aan het met sloop bedreigde Burgerweeshuis in Amsterdam. foto peter elenbaas --- Drie musici halen prijs op bij het Jazz Festival Van onze kunstredactie DEN HAAG - De jazzmusici Piet Noordijk, Niels Pedersen en Benny Carter krijgen dit jaar de internationale 'Bird' jazzprijs van het North Sea Jazz Festival. Altsaxofonist en klarinettist Piet Noordijk kreeg de onderscheiding in de categorie Nederland, de Deense bassist Pedersen in de categorie Europa en altsaxofonist en trompettist Benny Carter in de categorie Amerika. De 'Bird'-trofeeën, genoemd naar de bijnaam van Charlie Parker en ontworpen door Thea Udens, worden op het komende festival uitgereikt. De winnaars treden bovendien op 10 juli, de eerste dag van het festival in Den Haag, op in een concert met eerdere winnaars van een Bird. Voor de toekenning van de onderscheidingen waren er twee jury's, een Nederlandse van vijf radiomedewerkers en een zeer uitgebreide internationale van befaamde jazzkenners. Detective-theater. In Moskou is het eerste geheel aan het detectiveverhaal gewijde theater in gebruik genomen. Het toneelgezelschap 'Detective' zal daar behalve stukken van Arthur Conan Doyle ook werk van Edgar Allen Poe, Agatha Christie en Georges Simenon spelen maar ook werken van Sowjet- en buitenlandse auteurs van het tweede plan, aldus Prawda. --- Kaarten te koop voor optreden Bowie in België Van onze kunstredactie DELFT - Na de wereldpremière van zijn 'Glass Spider Tour' op 30 en 31 mei in het Feijenoord-stadion zal David Bowie op dinsdag 2 juni in Werchter (België) optreden. De kaarten hiervoor (42,50 gulden) zullen vanaf morgen ook in Nederland verkrijgbaar zijn. Prince zal op zijn komende Europese tournee eveneens Nederland aandoen. Hij treedt op 19 en 20 juni op in het Galgenwaard stadion in Utrecht. Omdat het podium ver op het veld wordt uitgebouwd, wordt de capaciteit van het stadion beperkt tot 15 000 plaatsen. De kaartverkoop begint op 9 mei. Benny Carter Piet Noord ijk Niels Pedersen --- Overzichtelijke tentoonstelling van borduurwerk Makers hadden in de zeventiende eeuw een hoog gewaardeerd beroep door Reina Bodingius AMSTERDAM - Welgedane, lichtelijk zelfingenomen mannen en vrouwen, gekleed in gematigd zwart of grijs, zo is ons beeld van de zeventiende eeuwse Nederlander, sterk bepaald door de portretten van Frans Hals of Verspronck. Een nadere blik op die schijnbaar eenvoudige kleding levert een iets ander beeld op: de stof is damast of brokaat, de kragen en manchetten zijn van kostbaar kant, de lijfjes bij de vrouwen zijn bedekt met weelderig borduurwerk. Bij alle soberheid wilde men toch wel even later zien hoe goed men geboerd had. Nu hebben we het over kant, een statussymbool bij uitstek, borduurwerk is er echter wat bekaaider afgekomen. Gelukkig heeft het Amsterdams Historisch museum over dit onderwerp nu een tentoonstelling georganiseerd met de enigszins cryptische titel 'Op de Raempte off mette Brodse, Borduurwerk uit de Gouden Eeuw. Borduren was in de zeventiende eeuw veel meer dan een tijdverdrijf of een hobby, het was een officieel beroep dat in hoog aanzien stond en de professionele beoefenaars ervan - meest mannen - waren dan ook verenigd in een gilde; soms in hun eigen gilde, soms in het algemene kunstenaarsgilde, het St. Lucasgilde, waarin onder anderen ook schilders en beeldhouwers waren opgenomen. Men vond dus kennelijk dat ze met die laatsten op één lijn zaten. In een van de gilde-ordonnanties wordt de borduurder gedefinieerd als iemand die werkt met een 'raempte'.'een borduurraam, of met een 'brodse', een soort spoel waarop gouddraad gewikkeld was en die niet alleen diende om de draad op de stof te leggen, maar ook om dat kostbare draad tegen het voortdurende contact met de vingers te beschermen. --- Kwetsbaar De borduurder, aldus het opschrift van een gravure uit 1694, „doorstikt uw Hert met Kunst der Deugd, Dat ghij voor Eedel gelden meugd". Dat de uiteindelijke bezitter van het borduurwerk voor edel gold, lag voor een groot deel ook aan de kostbaarheid van de gebruikte materialen - goud- en zilverdraad, zijde, parels en lovertjes - en aan het arbeidsintensieve werk. De kwetsbaarheid van het materiaal heeft helaas gemaakt dat er niet veel meer over is van al dat schitterende werk. Niettemin is het museum er in geslaagd een representatieve collectie bijeen te brengen, die ons op overzichtelijke manier gepresenteerd wordt. Terwijl de zachte klanken van Locatelli's muziek het oor strelen, wordt de blik getroffen door zulke uiteenlopende voorwerpen als begrafenisschilden, vervaardigd in opdracht van het Rotterdamse zakkendragersgilde en bedoeld om te worden meegedragen tijdens de begrafenis van een gildebroeder; een helderblauwe schabrak, een paardedek, met het wapen van de Friese familie Kingma, volgens de overlevering gebruikt door een van de heren uit het gevolg van Johan Maurits van Nassau toen deze te Franeker door de brug zakte; en een schitterend. met zijde- en gouddraad geborduurd kazuifel, die, en dat is iets heel bijzonders, ook te zien is op een schilderij uit 1641. Hoewel veel van het borduurwerk uit de 17de eeuw werd vervaardigd in opdracht van kerken, gilden of schutterijen, bestelden ook particulieren graag geborduurde voorwerpen en kledingstukken, ja zelfs schoenen, getuige een speciale vitrine met daarin een paar ontroerende, met gouddraad geborduurde rode schoentjes, bestemd voor een klein voetje. Opvallend is de aanwezigheid op de tentoonstelling van acht paren handschoenen met zeer kunstig geborduurde kappen. Op schilderijen kom je ze nog wel tegen, losjes vastgehouden door de eigenares, maar wel zo dat het kostbare borduursel goed zichtbaar is. Ze werden wel als een soort relatiegeschenk cadeau gegeven of maakten deel uit van een bruidskorf met een vage verwijzing naar een ver verleden, toen de handschoen bij een huwelijk de overdracht symboliseerde van het gezag van de vader naar de echtgenoot. Het allermooiste paar, geborduurd met anjers (symbool van liefde en huwelijk) en salamanders (zuiverheid en brandende liefde), gaat vergezeld van een klein, vergeeld briefje, waarop een beverige hand heeft geschreven: 'Dit seijn de Bruijdts handschoenne van Groot Moeder ten Hoove'; bij het lezen ervan komt heel even die 17de-eeuwse Hollander met zn hang naar luxe en pracht wat dichterbij. Dat al dit fraais niet alleen afkomstig is van professionele gildewerkers, bewijst het werk van Anna Maria van Schurman. Deze uitzonderlijke vrouw, die achttien (!?) talen sprak, college volgde in Utrecht (wel vanachter een gordijn) en die Deseartes kende, had op haar elfde „in den tijd van drie uuren" borduren geleerd. Vanaf haar portret kijkt zij ons wat beschroomd aan, maar vanuit haar borduurwerk spreekt ze duidelijker. Met name de boekbanden zijn heel mooi: hier hebben we geen luxe pronkstukken, maar echte gebruiksvoorwerpen die met liefde versierd zijn en vaak in de hand genomen, waardoor het borduurwerk een beetje versleten en verbleekt is. Het mooiste van haar is wel een klein lapje met een anjer en een bij, een ontroerende combinatie van techniek en gevoel. Tegelijk met de tentoonstelling is het boek '... op de Raempte off mette Brodse ...' van Saskia de Bodt verschenen. Zij vertelt op heldere en overzichtelijke wijze het verhaal van de gilden, de borduurders en hun werk. Achterin is een catalogus opgenomen, waarin een aantal voorwerpen van de tentoonstelling uitgebreid wordt beschreven. Niet geschikt om tijdens het bezoek door te bladeren -er is maar weinig licht en de nummering van de catalogus is niet hetzelfde als die van de tentoonstelling -, maar van harte aanbevolen om na het bezoek nog eens rustig door te lezen. Op de Raempte off mette Brodse, borduurwerk uit de Gouden Eeuw. Tot en met 10 mei 1987 in het Amsterdams Historisch museum, Kalverstraat 92, Amsterdam. Geopend: dinsdag t/m zaterdag 10-17 uur, zondag, Koninginnedag, 1 en 5 mei 13-17 uur. Van 23 mei tot en met 6 juli in het Fries Museum in Leeuwarden (in een iets gewijzigde samenstelling). Saskia de Bodt, ... op de Raempte off mette Brodse..., Nederlands borduurwerk uit de zeventiende eeuw, 112 blz.uitg. H. J. W. Becht, Bloemendaal, ƒ 27,50. Leren handschoenen met geborduurde kappen, volgens overlevering op 15 februari 1637 door Cornelia Fagel gedragen bij haar huwelijk in Amsterdam met mr. Nicolaas ten Hoove. --- Boeken Marcellus Emants: 'Reisplezier'. Uitg. Vriendenlust, Nijmegen, 1987. 48 blz. - ƒ 9,50. Zonder omhaal van woorden; de criticus W. G. van Nouhuys'. Uitg. Vriendenlust, Nijmegen. 80 blz. - ƒ 9,50. De Vaderland-reeks, waar deze cahiers deel 13 en 14 van zijn, bevat teksten die hebben gestaan in het Haagse dagblad Het Vaderland. Nop Maas, de bezorger van alle deeltjes, doet er goed werk mee en haalt heel wat boven water. Zijn speciale belangstelling gaat uit naar Emants, van wie in de reeks al eerder reisverslagen zijn uitgekomen, namelijk 'In de schouwburgen van Parijs en Berlijn' (deel 3) en 'In Bosnië en Herzegovina' (deel 8). Dit keer doet Emants verslag van een reis naar Tunis en Algerije, gemaakt in 1906. De eerste reisschets, 'Bij de Aïssaoea's in Kairoean', beschrijft de rituele dans van de Aïssaoea's, een opwindende aangelegenheid waar veel zelfverwonding aan te pas komt. De tweede schets, 'Boghari', gaat voornamelijk over buikdansen. Emants heeft het op deze reis weinig naar zijn zin gehad, dat blijkt al wel enigszins uit de reisschetsen, maar vooral uit het verhaal Reisplezier', dat hij een jaar later in de krant zet en waarin hij kennelijk zijn eigen Noordafrikaanse ervaringen heeft verwerkt. Het is een zeer amusant verhaal, met een prachtige lange passage over het ai of niet aanwezig zijn in hotelkamers van haken, waaraan je iets op kunt hangen. Het verhaal geeft een scala van reisbedonderdheden' verteld door een 'achterneef van Robertus Nurks', die zijn afkomst waarmaakt. Het cahier over de criticus Van Nouhuys bestaat uit een bloemlezing van passages uit diens recensies op Nederlandse en buitenlandse literatuur. Van Nouhuys was van 1900 tot en met 1909 als literair criticus aan Het Vaderland verbonden. Het zijn uitspraken van algemene aard, die Nop Maas gekozen heeft, en waarmee Van Nouhuys gekarakteriseerd wordt als een helder, nuchter en betrouwbaar criticus, die opvattingen had over literatuur.T. van Deel --- Nieuwe boeken Patiëntenvoorlichting en tandarts. Bijdragen dr M. A. J.Eijkman en dr A. Ph. Visser. Uitg. Bohn, Scheltema en Holkema, Utrecht. 250 blz - ƒ47,50. De doler en het kind van God. Brieven en documenten van de samenwerking tussen Hendrik Andriessen en P.Kemp in de jaren 1917-1921. Uitg. De Prom, Baarn. 77 blz - ƒ22,50. Extra's in de tuin, van E.Lestrieux. Uitg. Terra, Zutphen. 142 blz - ƒ 39,90. Jongeren, nieuwe wegen in de sociale pedagogiek, door J.Hazekamp en l.van der Zande. Uitg. Boom Meppel. 233 blz - ƒ 35.-. Herlevend bewaard, door dr H.Boas. ondertitel: aren lezen in joods Amsterdam. Uitg. Keesing, Amsterdam. 248 blz. Geen prijsopgave. Leven en sterven, door J.Rachels. Ondertitel: over euthanasie en ethiek. Uitg. Spectrum, Utrecht. 218 blz-ƒ29,90. Schrijf dat op, Hans. Ondertitel: knipsels uit een leven. Uitg. Meulenhoff, Amsterdam. 366 blz - ƒ 47,50. Zuiderzeevisserij in beeld, door P.Dorleijn. Uitg. Walburg Pers, Zutphen. 145 blz. Geen prijsopgave. La Hollande s'amuse, door P.Mechanicus. Ondertitel: de mooist amuse-gueules en amuse-bouches van 30 Nederlandse chefkoks. uitg. Tabula, Amsterdam. 82 blz - ƒ22,50. Geneesmiddelengids voor ouderen, door J.van Ingen Schenau. Uitg. Tabula, Amsterdam. 247 blz - ƒ32,50. De steen en het oorkussen, roman van C.Dotremont. Vertaling: F.Denissen en F.Joris. Uitg. Manteau, Antwerpen. 202 blz. Geen prijsopgave. Ontmoeting met de dood, honderd kwatrijnen van W. A. P.Smit. Uitg. Kok, Kampen. 63 blz - ƒ 19,90. Uitzicht voor een oude wereld, door A.Lascaris. Ondertitel: West- Europa op een keerpunt. Uitg. Kok, Kampen. 183 blz -ƒ29,50. De dertiende apostel, roman van E.Valé. Uitg. Kok, Kampen. 256 blz - ƒ24,50. Slachtofferhulp door H.Sleeuwenhoek, naar het programma Rondom Tien. Uitg. Kok, Kampen. 68 blz - ƒlO.- Philipp A.Kohnstamm over democratie, door A. L. R.Vermeer. Ui'o Kok, Kampen. 255 blz - ƒ 49,50- Helmholtz' paradijs. Essyas v& G.Krol. Uitg. Querido., Amsterda"1 151 blz-ƒ28,50. Een meester in wording, nove"e van A.Platonov. Vertaling: K.V«r' heul. Uitg. Querido, Amsterdam- blz - ƒ 27,50. Als je in het ziekenhuis ligt, A°° M.Biezeman-Roest. Uitg. De Toort5' Haarlem. 79 blz - ƒ 22,50. MS in mijn ogen, van A.Emm«s Ondertitel: leven met multiple sc'e rosé. Uitg. De Toorts, Haarlem. 14 blz-ƒ24,90. --- Leden Latin Quarter lezen de krant en zijn nooit verliefd door Henk Tummers HAARLEM - Na een jaar geleden in het Haarlemse Patronaat zijn Nederlandse debuut te hebben gemaakt, begon Latin Quarter ook zijn tweede tournee in Haarlem. Alleen mocht het Britse zevental nu in het deftige Concertgebouw spelen en daar was het danig mee in haar sas. „In Engeland speelt een beginnende band uitsluitend in toiletten en dan is het een hele verademing om in zon sjieke zaal te staan. Daarom hebben we besloten om een concert te geven inplaats van een optreden", sprak zanger Steve Skaith. Of dit de reden was voor het ontbreken van elke vorm van vermaak is niet duidelijk, maar de eerste twee uur tot aan de toegiften was het een sfeerloze, bloedserieuze aangelegenheid zonder gedenkwaardige momenten. De oorzaak daarvan lag niet alleen in de gedateerde en gezichtsloze muziek van de groep, maar vooral in de onderwerpen van de songs en in de aankondigingen. Die zijn namelijk alle van links-politieke snit. Daar is niets op tegen, maar als je een uur lang uitlatingen hebt gehoord in de trant van 'deze song ging over Nicaragua en we zijn op de hand van de Sandinisten', 'een ander land waar het mis is is Zuid-Afrika en daarover gaat het volgende lied', begin je je af te vragen of de leden van Latin Quarter nooit verliefd zijn of e* zaam of blij. Het optreden van Latin Quarter vw een aaneenschakeling van kranf' koppen en toen alle brandhaard* van de Filippijnen tot de Falklan* behandeld waren, begon de grotf gewoon weer van voren af aan B Nicaragua, want zelfs in deze W* wereld is het aantal conflicten «* misstanden beperkt. --- Gift Getty Trust aan museum Het Princessehof LEEUWARDEN (ANP) - Het keramiekmuseum Het Princessehof in Leeuwarden heeft van de J. Paul Getty Trust een gift gekregen van 58 000 dollar (117 000 gulden). Met het geld zal een wetenschappelijke catalogus van de Aziatische collectie worden gerealiseerd. Het manuscript wordt geschreven door de huidige directeur van het museum, dr. Barbara Harrisson, die in juni afscheid neemt. De Aziatische collectie keramiek uit de 15e, 16e en 17e eeuw is van belang omdat ze inzicht geeft in de handel van Nederlanders en Portugezen in die periode. Mevrouw Harrisson zal twee jaar aan het project werken. --- Conservatief Het opvallende aan Latin Quarter* dat deze progressieve teksten v*1' de hand van hun huisdichter o*[ Jones en de omslachtige rnani* waarop ze voor arbeiders verkla*" worden, wordt gecombineerd m*1 zeer conservatieve muzikale opv*' tingen en een gebrek aan durf wa# door de songs van elk scherp kaW zijn ontdaan. Latin Quarter bestaat uit lutionairen met heimwee naar I* Quartier Latin van de jaren zestige" de geest van Che Guevara. Ma* helaas is ook bij hen de verbeeldirt niet aan de macht gekomen. Vanavond nog te horen in Paradiso * Amsterdam. --- Onderscheiding van Nicaragua voor schrijver Graham Greene MANAGUA (Reuter) - De Brits* schrijver Graham Greene, die e*" kort bezoek brengt aan Manage heeft van de Sandinistische regf ring de hoogste Nicaraguaanse li'e raire onderscheiding gekregen. P'e' sident Ortega speldde hem de R"' ben Dario medaille op, genoenl'' naar de beroemdste Nicaraguaafl5' dichter. Greene (82) werd voor de 'transcendentale' kwalite' van zijn werk en 'zijn strijd tecp imperialistische overheersing. De in Frankrijk wonende schrijve' van wie de verhalen zich vaak afspe' len in Latijns-Amerikaanse lande11' zei 'diep getroffen' te zijn. „Ik W mij er zeer goed van bewust d? Engeland en Frankrijk zeer weirw voor jullie hebben gedaan in juH|ê moeilijkheden, dus ik heb het