Kerk Eigen opleiding van gereformeerden op agenda van synode Van een onzer verslaggevers AMSTERDAM - De gereformeerde theologische universiteit van Kampen wil van de gereformeerde synode een uitspraak over het voorstel van de Verkenningscommissiegodgeleerdheid dat Kampen en de theologische universiteit Groningen intensiever moeten gaan samenwerken. De commissie stelde - zoals bekend - in haar rapport voor dat de gereformeerde predikantsopleiding geconcentreerd wordt in Kampen. Momenteel leidt de Vrije Universiteit ook gereformeerde predikanten op. De VU zou zich helemaal moeten richten op algemene theologie, aldus de commissie. Kampen zou veel intensiever moeten gaan samenwerken met Groningen, eventueel zelfs uitmondend in een verhuizing naar het noorden. Groningen krijgt dan een ware Samen op weg-predikantenopleiding; het betekent het einde van een eigen gereformeerde predikantenopleiding. „De synode moet de vraag beantwoorden of men de voorkeur geeft aan een Samen-op-weg-opleiding boven een eigen opleiding", zegt W.C. Veenendaal, hoofd van het bureau van de Kamper universiteit. De gereformeerde synode besloot vorig jaar dat de theologische faculteit van de VU en Kampen samen zouden moeten gaan. Die beslissing is nu 'ingehaald' door het rapport van de commissie. Veenendaal zelf noemt samenwerking met Groningen niet alleen wetenschappelijk gezien, maar ook vanwege het Samen-op-Weg-karakter 'een hele prachtige mogelijkheid. Wel vindt hij de excentrische ligging van Groningen een nadeel, gezien de landelijke functie die de predikantenopleiding vervult. Samenwerking met Utrecht of de VU behoren wat hem betreft daarom evenzeer tot de mogelijkheden. De voorzitter van de gereformeerde synode, ds. E. Overeem, zegt in een eerste reactie dat de gereformeerde kerken er in het rapport van de verkenningscommissie er 'wel bijzonder bekaaid afkomen. Als de voorstellen van de commissie worden aangenomen „zijn we de predikantenopleiding aan de VU kwijt en wordt Kampen half vergroningst". Overeem vreest dat de samenwerking tussen Kampen en Groningen er op den duur toe zal leiden dat één locatie wordt gekozen en dat deze plaats eerder Groningen dan Kampen zal zijn. Hij noemt dat 'geen goede zaak voor onze kerken. De verkenning van de commissie heeft in ieder geval al geleid tot oecumene in de gereformeerde gezindte. De christelijke gereformeerde theologische hogeschool in Apeldoorn en de vrijgemaakte universiteit in Kampen zijn inmiddels met elkaar in gesprek om te kijken hoe beide kunnen samenwerken. Volgens drs. H.M. Ohman, rector van de vrijgemaakte predikantenop. leiding, wordt vooral gekeken hoe het wetenschappelijk niveau van beide instellingen kan worden opgekrikt. Hij verwacht niet dat de samenwerking zich ook zal uitstrekken tot de kerkelijke vakken, gezien het eigen 'kerkelijk opleidingskarakter' van Kampen en Apeldoorn. Het rapport van de commissie was vooral kritisch over het theologische niveau van de Kamper Broederweg. Ohman vindt die kritiek niet terecht. De eerste prioriteit van zijn opleiding is niet de wetenschap, maar de opleiding van predikanten voor het ambt. „Die moet op de Schrift gebaseerd zijn en wetenschappelijk verantwoord." Apeldoorn' wil eerst intern overleggen voor het met een reactie op het rapport komt. --- Familie-reünie Hóe stellen de Amerikanen zich de hemel voor? Vooral als een familiereünie, weet Andrew Greeley, priester en socioloog, die zich al zestien jaar in deze kwestie heeft verdiept. Het vooruitzicht God te ontmoeten leeft minder. Greeley heeft hier een eenvoudige verklaring voor: „De mensen hebben God nooit ontmoet en ze kunnen zich dus ook niet indenken hoe het zou zijn, God als buurman in hun straat te hebben." Met hulp van een hypnotiseur heeft Greeley ook ontdekt, welke voorstelling van de hemel er in zijn eigen onderbewustzijn leeft: een stad van smaragd aan een meer, die een treffende overeenkomst bleek te vertonen met zijn geboorteplaats, Chicago. --- Stomheid Met zulke voorstellingen geconfronteerd, zijn de meeste Amerikaanse theologen volgens Newsweek' met stomheid geslagen. Douglas Stuart, evangelisch godgeleerde aan een seminarie in Massachusetts: „Het probleem is dat de pastors van de grote protestantse kerken zelf niet in een leven na de dood geloven." En als theologen er wèl over praten, kan menige gelovige er vaak geen touw aan vastknopen. „Hemel en hel zijn woorden die niet op twee verschillende plaatsen slaan waar mensen terecht kunnen komen, maar op het soort mens datje in dit leven bent, en straks, voor altijd, in het hiernamaals". Een uitspraak van de r.-k. moraaltheoloog James Burtcheall, verbonden aan de universiteit van Notre Dame. Vertaling van Newsweek'; hemel en hel worden niet langer gedacht als verschillende locaties, elk met een eigen postco de, maar als volstrekt tegengestelde toestanden - intieme omgang met God of vervreemding van God." --- Evangelischen Ook de evangelieals weten met de hel geen raad. Velen kunnen zich niet voorstellen, dat deugdzame ongelovigen daar zullen belanden, zegt de socioloog James Hunter, auteur van twee boeken over de Amerikaanse evangelischen. Ze houden het erop dat er wel zoiets als een hel bestaat, maar hopen dat het een soort zieleslaap is. Bieden veel varianten van het christendom God aan zonder dat er een hiernamaals bij wordt gele verd, reïncarnatiebewegingen hebben voor Amerikanen het omgekeerde in voorraad: een hiernamaals zonder God. Daar is veel vraag naar: „Godsdiensten die vroeger beperkt waren tot Azië, wedijveren nu met het christendom" in de Verenigde Staten, „deels vanwege de manier waarop ze het probleem van het leven na-de-dood oplossen". --- Voor r.-k. theologen geeft rapport geen reden tot vlaggen Van onze kerkredactie AMSTERDAM - De r.-k. theologische instellingen zijn nog lichtelijk aan het bekomen van het in het algemeen strenge oordeel dat over hen is uitgesproken door de Verkenningscommissie-god geleerdheid . Het rapport noemt geen namen, maar met een beetje analyse zien de theologiestudenten nu voor het eerst wat voor cijfer hun professoren eigenlijk verdienen. Geknakte reputaties, scheve ogen, wrange grappen. Maar op geen van de vijf instellingen gaat de vlag uit. Nijmegen mag dan blij zijn met een zeer goed cijfer voor het vak spiritualiteit' (boven internationale norm, dankzij een inmiddels emeritus) en goed in de pastorale theologie, de gemiddelde leeftijd van het forse percentage niet gepromoveerde stafleden (56 jaar) en vele andere vijfjes en zesjes geven geen reden voor vlag of wimpel. Tilburg, dat toch te boek staat als een aardige faculteit, heeft nergens de commissie kunnen imponeren. Dat de commissievoorzitter, mag.dr. A.H. Smits daar hoogleraar is geweest baatte niet. Amsterdam en Utrecht krijgen - gechargeerd gezegd - te horen dat het uit moet zijn met hun gesjoemel met verkapte beroepsopleidingen. Utrecht mag bij de gratie der commissie universiteit blijven, zeker niet dankzij eigen verdienste. En dan Heerlen. Jarenlang tegen de verdrukking van het regiem van bisschop Gijsen en onder de hete rook van Rolduc fier overeind gebleven en dan horen dat je nog niet half zo goed bent als het gemiddelde - en dat is al matig genoeg. --- Bisschoppen De bisschoppen hebben op hun beurt ook een onderzoek naar 'hun' theologische instellingen op stapel staan; hun criteria zijn zeker niet geheel dezelfde als die van de Verkenningscommissie. Zo zien zij liever een in Rome op een matig werkje gepromoveerde priester als theologieprofessor dan een internationaal vermaard geleerde, die expriester, gescheiden, homo of van dubieuze rechtzinnigheid is - of dat allemaal tegelijk. Zij wachten overigens voor een reactie in eerste instantie het advies af van hun vaste commissie, onder voorzitterschap van oud-minister G.H. Veringa. Deze zogeheten CBC vergadert pas op 17 april. Bisschop H. Bomers liet via de radio al weten het eventuele weghalen van de wetenschappelijke theologische opleiding uit Amsterdam sterk te betreuren. In het r.-k. bisdom Haarlem mag volgens hem deze wetenschappelijke theologiebeoefening niet ontbreken, al zou er anderzijds toch ook wel weer mee te leven zijn. Het 'Rapport van de Verkenningscommissie Godgeleerdheid' (2 delen) is te bestellen bij het distributiecentrum overheidspublicaties, postbus 20014, Den Haag, 070-789880. (ƒ 35). --- Blijven tobben Vrouwen die op 15 april naar Utrecht komen, krijgen daar een inleiding te horen van de beeldend kunstenares Gerunde Habekotté. Zij is christelijk gereformeerd en heeft wijsbegeerte gestudeerd. Haar verhaal is speciaal toegesneden op de bezoeksters die verwacht worden en gaat onder meer over de mogelijkheid of onmogelijkheid voor vrouwen met lesbische gevoelens om zichzelf te zijn in de genoemde kerken. Edith Brehm weet dat het een besef van eenzaamheid geeft. „Zulke vrouwen kunnen zich niet uitspreken en blijven 'tobben' met hun geloof en hun gevoelens." De dag is alleen voor vrouwen. Er is de mogelijkheid voor onderling gesprek en voor het uitwisselen ervaringen en gevoelens. ledereen met lesbische gevoelens of die denkt dat zij wel eens zulke gevoelens heeft is welkom. De plaats waar de dag wordt gehouden wordt niet algemeen bekend gemaakt om te voorkomen dat zich mensen melden die men er liever niet heeft. Wel wil Edith Brehm ter geruststelling nog kwijt dat het een kerkelijk gebouw is. Wie zich wil aanmelden, moet haar dan ook eerst even bellen (03481 - 1684). „Het is voor deze vrouwen moeilijk om over de drempel heen te komen," zegt mevrouw Brehm, „maar, citeert zij Spreuken, wie zichzelf overwint is sterker dan die een stad inneemt." --- Beroepingswerk NED. HERV. KERK Beroepen: te Bodegraven C. van der Scheur te Nederlangbroek; te Ellecom-De Steeg J.J.C. Dcc te Zuidwolde (Dr), die dit beroep heeft aangenomen. --- NED. GEREF. KERKEN Bedankt: voor Amsterdam-ZW. H. Schuurman te Dronten. --- GEREF. GEMEENTEN Beroepen: te Capelle aan den IJssel C.J. Meeuse te Rotterdam-Z. --- Credo Dat hemel en hel voor rechtzinnige Nederlanders geen lege begrippen zijn, bewees vorige maand de Vereniging Confessioneel Gereformeerd Beraad. Ze wijdde een themanummer van haar tijdschrift 'Credo' aan hetzelfde onderwerp dat 'Newsweek' deze week belicht. De Haagse gereformeerde predikant dr. B. Wentsel ontvouwt daarin geheel andere ideeën over de respectieve bevolkingsdichtheid van hemel en hel dan in de Verenigde Staten leven: „ Is het waar dat volgens de bijbel het grootste deel van de mensheid voor eeuwig verdoemd wordt? Antwoord: ja, helaas door eigen schuld. Een minder groot deel zal echter eeuwig gelukkig zijn door het geloof in Christus. Dat zal een grote schare zijn, ontelbaren! Zijn er voor de verdoemden dan geen herkansingsmogelijkheden meer in een soortreïncarnatie? Neen. (...) Zal het geluk der uitverkorenen niet geschaad worden door de wetenschap dat een groot deel van de mensheid zich bevindt een toestand van eeuwigdurende ellende? De gelovigen zullen geheel aan Gods kant staan." --- 'Zwaar' en lesbisch-wat dan? Edith Brehm belegt dag voor weggemoffelde groep Van een onzer verslaggevers „In onze kerken is weinig plaats voor vrouwen met lesbische gevoelens," zegt Edith Brehm. Zij is van Nederlands gereformeerde afkomst en lid van de werkgroep homoseksualiteit in christelijke gereformeerde en Nederlands gereformeerde kring. Ze vindt dat ook lesbische vrouwen zichzelf moeten kunnen zijn in de kerk. Mevrouw Brehm hoort tot een groep die op 15 april een ontmoetingsdag voor lesbische vrouwen uit deze kerken houdt. Het is de eerste dag van dit soort. Edith Brehm ontdekte een jaar of tien geleden dat zij lesbisch was. Zij scheidde, zij het niet alleen daarom, van haar man en begon aan een nieuw leven. Niet alleen lesbiennes, maar vrouwen in het algemeen krijgen erg weinig ruimte in de kerk, veel minder dan in de Bijbel, vindt mevrouw Brehm. „Er heerst ter rechter zijde een bepaald gods- en mensbeeld, dat een rol speelt in de onderdrukking van vrouwen. Het beste is dat je onderdanig bent en niet opvalt. De macht ligt bij de mannen. De vrouwen komen er niet aan te pas. Hoogstens mag de vrouw de man helpen in pastoraal werk, maar de beslissingen worden ook daar door mannen genomen. In het gewone dagelijkse werk is het soms niet veel anders, maar de kerk heeft toch andere pretenties. Of je God nu als mannelijk of vrouwelijk ervaart, in elk geval breng ik God eerder in verband met gerechtigheid, barmhartigheid, vrede, zorgzaamheid en koestering dan met wraak, hardvochtigheid en vergelding. De Bijbel spreekt over het recht van de weduwe in plaats van over het recht van de sterkste. „Ikzelf ervaar God soms ook als een vrouw. Als ik denk aan God als een godin, gaat er bij mij iets tintelen, want dan kan ik mij identificeren. En die mogelijkheid is voor vrouwen in de kerk zo goed als niet aanwezig. Dan krijg ik het gevoel dat ik er ook bij hoor." Edith Brehm vindt dat de rol van vrouwen in de Bijbel systematisch is 'weggemoffeld. Met Pasen werd ze er nog eens bij bepaald dat Jezus na de opstanding nota bene het eerst aan vrouwen verscheen en dat zij de boodschap van de opgestane Heer aan de mannen moesten brengen. Mannen moesten van vrouwen horen dat Hij was opgewekt en zij zeiden 'jullie moeten naar Galilea gaan. Voor Edith Brehm is God liefde en moet er daarom „ook voor ons, vrouwen met lesbische gevoelens, ruimte zijn om als mens te leven." „Toch is er voor deze vrouwen maar weinig ruimte in onze kerken om met elkaar in contact te komen. De homoseksuele mannen timmeren wat meer aan de weg, maar ook de vrouwen hebben behoefte aan contact. „Als je het woord homoseksueel hoort, denk je in de eerste plaats aan mannen," zegt mevrouw Brehm. „De vrouwen lijken meer hun eigen weg te vinden, ze vallen minder op. En als twee vrouwen een relatie hebben, wordt dat geplaatst onder het teken van een 'gewone' vriendschap. Men vindt het dan nog zo 'aardig' dat twee eenzame vrouwen elkaar dan toch nog wat gezelligheid bieden." Edith Brehm...om het recht van de weduwe, niet van de sterkste... FOTO: WERRY CRONE, TROUW --- Conferenties • Een eeuw zending in Korea. Lezing ds. J. Batteau op 7 april voor stuurgroep Bezinning op zending binnen de gereformeerde gezindte (BZGG). Aanvang 19.30 uur, Christelijk gereformeerde kerk, Wittevrouwensingel 28, Utrecht. Info: 03438--12444. • Ontmoetingsdag van het Landelijk Missionair Collectief plaats in het Cals-college te Nieuwegein, zaterdag 8 april. Inl.: 08330-15367. • Heelheid van de schepping. Bezinningsdag van baptisten, baptistenkerk Hoogeveen, 8 april. M.m.v. Evert v.d. Poll, Janna Stapert en ds. Y. Horjus. • 'Opstandige' wake. Elke zondag tot en met Pinksteren bij de hoofdpoort van de vliegbasis Eindhoven (Welschap), waar NF-5-straaljagers voor Turkije klaar staan; ter ondersteuning van vredesactivist Kees Koning en de Ploegscharenbeweging. Inl. 04116 - 78464. • Vrouw, kom in beweging. Eerste provinciale dag van de sectie Vrouw, kerk en samenleving van de Friese raad van kerken, 11 april, Kurioskerk, Leeuwarden. Met voorstelling over Esther, gewijde dans en werkcirkels. Inl. 058 - 665952 of 05130 - 32973. • 'Geef mij de ruimte. Thema van EO-vrouwenbijeenkomst, Frieslandhallen, Leeuwarden, 15 april. M.m.v. Ingrid Wilts uit Oeganda, ds. P. Boomsma e.a. Inl. 035 - 882411. --- Adresbandje Prof. Oberman van de commissie was eens incognito in Heerlen; hij vond best veel tijdschriften in de bibliotheek, maar vele waren nooit van hun adresbandje ontdaan. Heerlen is de grote Oberman duidelijk erg sympathiek, maar als enthousiaste pastorale beroepsopleiding en alsjeblieft niet met de pretentie van 'Wetenschap. In een persoonlijke reactie wil rector prof.dr. A. Blijlevens van Heerlen - wiens eigen vak, liturgie, het er redelijk afbrengt - wel kwijt dat hij „teleurgesteld en verbijsterd" is. Blijlevens is niet de enige die moppert dat de commissie met één visie op wetenschap, zeg maar: de Leidse, te werk is gegaan. De geschiedenis en de eigen(wijze) keuze van bijvoorbeeld Heerlen kreeg zo meet af aan geen kans op waardering. --- Halkes leidt 'schoonmaak' in Verband belicht tussen onderdrukking van vrouwen en van de natuur Van onze kerkredactie AMSTERDAM - Is er van feministen fundamentele hulp te verwachten bij de bestrijding van de milieucrisis? De Vereniging voor theologie en maatschappij, pleitbezorgster voor een maatschappelijke manier van theologiseren, meent van wel. Binnenkort begint de vereniging met een project 'God, het geld en het milieu' om een bijdrage te leveren aan de 'kerkelijke en maatschappelijke strijd tegen de milieuvernietiging. Het begint met een bijeenkomst op 22 april, gewijd aan ecologie en feminisme, niet zonder ironie 'De grote schoonmaak' gedoopt. Dr. Catharina J. M. Halkes, emeritushoogleraar feminisme en christendom, zal het thema belichten. Ze werkt aan een binnenkort bij Ten Have te verschijnen boek ('...en alles zal worden herschapen') waarin ze nagaat, welke verbanden er in de westerse cultuur bestaan tussen de onderdrukking van vrouwen en de onderwerping van de natuur. Voor dat laatste is in Amerikaanse feministische kring de term naturisme' bedacht. Dit heeft met sexisme' gemeen dat in beide gevallen de man de aanstichter van het kwaad is: hij speelt de baas over de vrouw en over de natuur en in theologische tradities wordt dat nog gelegitimeerd ook met een beroep op de Bijbel. En over theologie, vrouwen, Catharina Halkes en geld gesproken: er is een stichting opgericht, het Catharina Halkesfonds, die een onafhankelijke geldstroom wil creëren voor onderzoek en onderwijs op het gebied van feminisme en theologie. Voorzitster van het oecumenisch samengestelde bestuur van het fonds (Purcellstraat 53, Tilburg) is dr. Riet Bons-Storm uit Groningen. De nieuwe stichting meent dat dit soort onderzoek nu te afhankelijk is van tijdelijke of eenmalige subsidies. 'De grote schoonmaak', open studiebijeenkomst over feminisme en ecologie, 22 april. Nieuwegracht 32, Utrecht. Inf. 030 - 520531 (dinsdag, woensdag). --- Meeste Amerikanen denken op weg te zijn naar de hemel Van onze kerkredactie AMSTERDAM - Drie van iedere vier Amerikanen geloven in een hemel, maar als ze het oor te luisteren leggen bij theologen om er nader over te worden geïnformeerd, worden ze meestal met een kluitje in het riet gestuurd. Een conclusie van het weekblad 'Newsweek', dat deze week vier pagina's wijdt aan speculaties over het hiernamaals. Daar hoort in een Amerikaans magazine van een beetje niveau een opiniepeiling bij. 'Newsweek' heeft er Gallup voor ingehuurd. Van de 77 procent van de bevolking die in een hemel gelooft, meent driekwart een goede of zelfs uitstekende kans te maken, daar zelf terecht te komen. De hel - die 58 procent voor een realiteit houdt - moet aanzienlijk dunner bevolkt zijn: slechts 6 procent meent derwaarts op weg te wezen. Albrecht Dürer verbeeldde laatmiddeleeuwse ideeën over de hel in deze vroeg-zestiende-eeuwse houtsnede. Christus daalt na zijn kruisiging ter helle neder. Achter Hem staan onder anderen Adam, met het kruis, en Eva. Rechts enkele heibewoners. --- Raad van kerken en top van PvdA delen visie op nieuwe armoede AMERSFOORT (ANP) - Vertegenwoordigers van de Raad van Kerken en de PvdA zijn hel grotendeels eens over de nieuwe armoede in Nederiand. Zij vinden het niet acceptabel dat een groeiende groep Nederlanders in grote financiële pro* blemen verkeert. Zo vat secretaris ds. W.R. van de' Zee het gesprek samen dat het moderamen (bestuur) van de Raaö maandag had met onder anderen partijvoorzitter Sint en fractievoorzitter Kok. De PvdA had om dit gesprek gevraagd. De Raad en de partij vinden dat dl, armoede in Nederland niet mafl worden afgedaan als „een relatief probleem". Beide zijn bezorgd over de groeiende ongelijkheid tussen werkenden en niet-werkenden eP de tweedeling die daardoor in de samenleving ontstaat. „Heel grappig" vond Van der Ze* dat vertegenwoordigers van dfj Raad de nadruk legden op de druk, die de nieuwe armoede op de samenleving legt. De politici wilden de armoede juist niet als economisch, maar als ethisch probleer" benaderen. „Dat is wel eens andersom geweest". De Raad voert regelmatig ook gesprekken met vertegenwoordigers van het CDA. Het is duidelijk, aldu* Van der Zee, dat er met deze partij „grotere accentverschillen" zijn. --- Nieuwe boeken 1889-1989: 100 jaar kerk op de Batu-eilanden, een collage va" beelden en indrukken, door ds A- Steinhart. Uitg. Stichting Luthers* Uitgeverij en Boekhandel, Jan d* Bakkerstraat 13-15, Woerden, 68 blz., veel ill., ƒ 5,- plus verz. Antwoord - Gestalten van geloof Ü1 de wereld van nu. Bundel opsteller1 (o.m. van wijlen prof. dr M. A. en van prof. dr D.C. Mulder) ondef red. van prof. dr J. Sperna Weiland- Uitg. Meulenhoff Informatief, Amsterdam, 264 blz., ƒ34,50. Sterven... te vroeg of te laat, q«' dachten en vragen bij euthanasie door Ton Valkenburg, directeur verzorgingstehuis in Rhenen. Uitg. Kok. Kampen, 84 blz., ƒ 14,50. --- Doopsgezinden Prof. dr. S. Vooistra, hoogleraar christelijke geloofs- en zedenleer aan het doopsgezind seminarium, toont zich erg ongelukkig met het rapport. Het doopsgezind seminarium is ondergebracht bij de theologische faculteit van de universiteit van Amsterdam, die uit de boot van Oberman „gekelderd" is. De doopsgezinden zouden, net als de lutheranen en hervormden, moeten verhuizen naar de theologische faculteit van rijksuniversiteit Leiden. Wat dat betekent voor de uitgebreide bibliotheek en onderzoekscollectie die de doopsgezinden sinds eeuwen in Amsterdam hebben, is volgens Vooistra nog onduidelijk. Ook de eigen leerstoel anabaptisme komt op de tocht te staan. Vooistra betwijfelt of de huidige vakverdeling tussen lutheranen, hervormden en doopsgezinden aan de UvA overgeplant kunnen worden in een 'bestaande kerkelijke opleiding zoals Leiden. Hij vreest ook voor banenverlies van docenten in specifiek kerkelijke vakken. --- Hel afwezig Is de hemel al een witte vlek in het denken van velen die doorgeleerd hebben in de theologie, van de hel is meestal helemaal geen spoor te vinden, constateert 'Newsweek'. Toen de kerkhistoricus Martin Marty in Harvard een college over de hel voorbereidde, sloeg hij er de index van allerlei theologische tijdschriften op na, waaronder een die terugging tot 1889, zonder ook maar één keer het trefwoord 'hel' tegen te komen. --- GEREF. KERKEN Aangenomen: naar Giessenburg L. de Jong te Oudemirdum; naar Wieringen W. Hoogsteen te Kolhorn. --- GEREF. KERKEN (VRIJG) Bedankt: voor Gronihgen-N. J.J. Dronkers te Nijkerk. --- Alverzoening Wentsel weet, dat deze zienswijze niet algemeen wordt gedeeld in de gereformeerde kerken en de hervormde kerk. Velen - en zeker de koplopers in het Samen-opweg-proces - zijn wat hij noemt „ten prooi gevallen aan de alverzoeningsleer". Die komt erop neer dat alle mensen een zalige toekomst tegemoet gaan. Een zware, uiterst gevaarlijke ketterij, meent Wentsel, die alle alverzoeningsaanhangers' oproept zich te bekeren van 'de dwaling hunner dromerijen'. --- Vandaag Twee stapeltjes door Eduard Pijlman Eens in de week of eens in de veertien dagen leg ik al m'n kranten, weekbladen en tijdschriften op een grote tafel en ga ze dan uitmesten'. Dat is 'in dit huis' de klassieke term voor: uitzoeken wat ik bewaren wil en de rest in de krantencontainer afvoeren. Waar dat „mesten" op slaat zou ik zo gauw niet weten, maar 't is wel altijd een hele rommel met al dat geknip en zo. Als ik de geselecteerde stukken op een stapel heb rubriceer ik ze ruw naar grote probleemgebieden en dan ...? Ja, dan leg ik ze weg om ze ooit nog eens na te lezen of te gebruiken. Ik fantaseer dan dat ik 't een of ander artikel nog eens zal citeren, zo in de geest van: onlangs schreef Jan of Piet dat en dat over 't een of ander. Maar meestal loopt het anders. Ik herinner me een opmerking in een stuk gelezen te hebben maar als ik het dan nodig heb kan ik 't niet vinden omdat de stapel knipsels intussen ook weer is uitgegroeid tot een berg die nodig 'uitgemest' moet worden. U ziet, dus toch wel een beetje een chaoot. Toen van de week de tijd voor het selecteren weer was aangebroken en ik de oogst nog eens door m'n handen liet gaan en op stapeltjes legde viel me op dat twee onderwerpen meer aandacht hadden gekregen dan andere. Althans in mijn eigen aandacht voor zaken die in de krant aan de orde komen. Afgezien van de affaire-Rushdie waren het vooral de kwestie van wel of niet armoede in Nederland en de vraag in welke zin we over de opstanding van Jezus moeten denken, gebeurd of niet, waar of niet. Ik begon over het verband tussen die twee onderwerpen na te denken. Eerst dacht ik dat dat zat in de vraag „waar of niet?". Zijn er arme mensen in Nederland of niet? Is de Heer nou echt opgestaan of niet? Als nou dezelfde schrijvers over beide onderwerpen iets gepubliceerd hadden dan zou ik misschien verder gekomen zijn. Maar dat was niet het geval. In het eerste geval waren het ministers, maatschappelijke werkers en vakbonders en in het andere geval theologen en theologisch geïnteresseerden. Hoewel, ik moet me even corrigeren, ja, dat was merkwaardig, dat schrijf ik nou zo gemakkelijk weg, maar over die armoede kwamen ook nog al wat theologenpennen in beweging. Daar zou ik me even vergaf peerd hebben door hun inbreng te verzwijgen. De kerken zelf lieten zich bij monde van hun oecumeni- ' sche woordvoerders horen. Toch beleefde ik het als twee afzonderlijke gebieden. Dat lag natuurlijk aan de schrijvers zelf. Ik hoorde Ab Har- ' rewijn en de ministers c.s. niet ove' de opstanding en Nico ter Linden en de te hoop gelopen theologen 1 niet over de armoede. Het verband van „waar of niet waar" was blijkbaar niet beslissend. . Toch denk ik dat het wel degelijk om dat verband gaat. Voor Karl Barth was dat verband zo duidelijk , dat hij de ethiek aanvankelijk een plaats gaf in zn dogmatiek. De vraag hoe je op een verantwoorde wijze regeert, maatregelen neemt en op veranderingen aanstuurt ten aanzien van de gerechtigheid jegens alle mensen en de vraag hoe je de bijbel leest inzake de zg. heilsfeiten hangen nauwer samen dan wij denken. Als je ze uit elkaar haalt dan houd je twee clubjes over. Een clubje dat (op zichzelf waardevol) blijft discussiëren over het „soortelijk gewicht" van de bijbelse verha-1 ( len en een clubje dat zich inzet voor de gerechtigheid in maatschappelijke vragen. Beide gebie- ' den zijn uiterst relevant voor elkaar. De bijbelse basis van het getuigenis over iets dat werkelijk gebeurd is, namelijk: Gods inbreken in onze werkelijkheid om ons te laten delen in de hoop van de opstanding uit de doden èn de grote verantwoordelijkheid die daarmee ons is opgelegd ten aanzien van mensen die lijden onder gebrek, achteruitzetting en veronachtzaming. Hun problemen, die als je een beetje verder kijkt vaak problemen van leven en dood zijn, zijn direct verbonden met de grote daden van God tot bevrijding van mensen uit zonde en dood. En dan dat laatste niet alleen als een inspiratiebron voor sociaal beslissen en handelen maar vooral als een geloof in een nieuwe werkelijkheid die met het inbreken van Gods bemoeienis en het breken uit de dood (van Pasen) begonnen is. Waar en echt gebeurd en niet „maar een verhaal". Hoe waar en hoe echt gebeurd is vers twee. Dat is naar mijn mening niet te achterhalen. Daarin gaat het om een geheimenis. Het ondoorgrondelijke van God. Waarmee niet gezegd wil zijn dat de inbraak van zijn genade zelf wel te doorgronden is. Dat ligt allemaal ver boven onze cijfertjes, grafieken en theorieën. ---