Podium De bus moet het zelf maken door G.A. Kaper ir. M. 't Hart gelijk, 4l ,eer *7 schrijft dat er in ons vervoer moet *|- Aiders loopt het verkeer A 7*9 vst (Trouw 18 november). 4/° kat daarbij echter een veel pijler rol spelen dan 't Hart 8 fogtijk houdt. In feite is de iZ e syi(hese tussen ieders wens I,'ndivjueel vervoer en de noodzaak van colp veroer. er isnet gevolg van een enorjkJJfVe'lheid, onafhankelijk get n- inlividuele beslissingen. 4. Is ergns en men wil naar eljL,en beluit in grote vrijheid op L men op pad wil gaan, i?s welb route, met welk verjO'ddi en tegen welke prijs. kJ* Zi is het in wezen. ISiri "e vervoertj*len net elkaar worden verge- L n "üjk-n de individuele middet» an vevoer (fiets, bromfiets en £) net este aan te sluiten bij de LJ:en vn degene die zich wil De auto spant daarbij i aard e kroon. Afgezien van de en bidt deze voor de gebruiila '9enjk alleen maar voordelen, gezien is de auto helemaal niet zo ideaal: hij vergt een dure infrastructuur, is schadelijk voor het milieu, vergt veel ruimte, vreet energie en is relatief onveilig. Dit leidt tot een oerspanning tussen individuele wensen en maatschappelijke voorkeuren. Onze sociale opgave is deze oerspanning zo te bespelen, dat de samenleving erop vooruitgaat en het individu zich niet de verliezer voelt. De synthese is: collectief vervoer, met zoveel mogelijk kenmerken van de auto. Een dergelijk systeem moet de volgende karakteristieken hebben: - betaalbaar voor gebruiker en samenleving - eenvoudig te gebruiken - beschikbaar als daaraan behoefte is - veilig - weinig milieubelasting - weinig ruimtebeslag - weinig energieverbruik - veel comfort (geen staanplaatsen) - maximale vrijheid voor de gebruiker - hoge maatschappelijke status. De oplossing is: de bus. Maar bij dit begrip past een ander beeld dan men in het algemeen voor ogen heeft. Het nieuwe beeld van de bus omvat het gehele scala van microbus (taxi) tot dubbel gelede trolleybus, op maat ingezet, afhankelijk van de vervoersvraag (zowel in kwantitatieve als kwalitatieve zin). Deze nieuwe bus biedt zich nadrukkelijk aan in ieders omgeving, ook als taxi, belbus, snelbus of vip-bus. De standaardisatie die de afgelopen decennia de boventoon voerde moet worden vervangen door maatwerk. 't Hart bepleit een systeem van alzijdig en altijdig openbaar vervoer. De trein of de bus (oude stijl) rijdt volgens een strak ritme van knooppunt naar knooppunt, in feite los van de vraag of daaraan behoefte bestaat. Het complete systeem zal in zijn visie vanzelf leiden tot gebruik. Dit systeem draagt wezenlijke sporen van verspilling. Niet op elke plaats in Nederland hoeft elk half of heel uur vervoer te worden geboden. Eenmaal verspilde middelen kunnen niet worden ingezet op plaatsen waar deze effectief zouden kunnen zijn. In het betoog van 't Hart gaat het systeem boven de gebruiker. Dat ervaart de gebruiker als een hinderlijke, kwellende omstandigheid. De praktijk in Noord-Groningen wijst dit ook uit. Massale dwang om gebruik te maken van een systeem van openbaar vervoer dat aan de gebruikers wordt opgelegd, roept bij die gebruikers weerstanden op, los van de omstandigheid of het systeem nu feilloos of gebrekkig functioneert. De gebruiker kiest liever zelf. Er moet een andere benadering worden gekozen. De vervoerders en de beleidsmakers moeten uitgaan van de individuele wensen van de mobiele Nederlanders. Door die wensen slim te combineren met de mogelijkheden voor collectief vervoer kan een afdoende antwoord worden gevonden op de groeiende vervoersvraag in ons land, zonder de terecht gevreesde verstikking. Het daaruit voortvloeiende systeem is kleinschalig waar dat gewenst wordt (vanaf de taxi) tot massaal waar dat kan (tot de intercitytrein of mogelijk nog verder). De bus kan daarbij een veel grotere rol spelen dan menigeen inziet, ook bij kwaliteitsvervoer. Het algemene succes van overal in ons land ingezette snelbussen geeft dat duidelijk aan. De bus is zo stom nog niet. Ir. G. A. Kaper is directeur van de busmaatschappij GADO in Groningen. v Us: smthese tussen individueel en collectief vervoer. foto werry crone .trouw --- Kinderopvang: een zorg voor de samenleving door Toos Boersema-Bremmer 'Kabinet geeft extra geld voor gastouders. Politieke partijen bereiken overeenstemming over de bestemming van 125 miljoen extra voor de kinderopvang' (Trouw 19 november). Van extra gelden is echter helaas geen sprake. Het gaat hierbij om in 1990 vrijkomende gelden, die nu al gedurende enige jaren via een arbeidstoeslagregeling in de belastingsfeer zonder onderscheid worden toegekend aan tweeverdieners met kinderen en aan één-oudergezinnen. Het is redelijk dat over deze vrijkomende gelden een politieke discussie wordt gehouden. Het is ook duidelijk dat fiscale maatregelen, zoals door de WD bepleit, vooral ten gunste van hogere inkomens werken. Toch wil ik graag de tegenstanders van een fiscale regeling de volgende vraag stellen: Waarom zijn er in ons land wel fiscale aftrekmogelijkheden voor geld dat wordt geleend ten behoeve van consumptieartikelen als auto's, caravans en zeilboten ? Het is toch algemeen bekend dat van deze fiscale regelingen juist gebruik gemaakt wordt door de hogere inkomens. Waarom wel fiscale aftrekmogelijkheden voor consumptieartikelen en niet voor kinderen die de toekomst van de maatschappij zijn? Het kabinet blijkt nu voorkeur te hebben voor opvang bij gastouders. Met gastouders worden natuurlijk wel gastmoeders bedoeld, vrouwen die meestal weinig kansen hebben op de officiële arbeidsmarkt. In plaats van professionele opvang te stimuleren, zoekt de overheid de oplossing in de sfeer van vrijwilligerswerk, profiterend van economisch kansarme vrouwen. Omdat gastouderprojecten nog in het experimentele stadium verkeren, wil ik over de kwaliteit niet oordelen. Wel wil ik de volgende kanttekening maken: Kinderopvang is geen tijdelijke zaak. Waarom op dit terrein geen zinvolle, aantrekkelijke werkgelegenheid geschapen? Investeren in kinderen is in de toekomst van de samenleving. In Trouw van 19 november staat een verslag van het jubileumcongres van de Vereniging van demografie onder de titel: 'Overheid kan invloed uitoefenen op ouders bij keuze van kind. Het lage geboortencijfer in Nederland baart zorg. De huidige arbeidsmarkt en het gebrek aan goede kinderopvang Moeder-zijn niet alleen privézaak dwingt jonge, goed opgeleide vrouwen bijna te kiezen tussen kinderen en carrière. Volgens Hilda Verwey-Jonker, in één van haar onlangs gepubliceerde interviews, is dat voor de bevolkingsopbouw een ramp en voor die vrouwen zelfs ronduit tragisch. Al zouden sommigen willen, we kunnen de klok wat betreft de arbeid van de gehuwde vrouw niet meer terugdraaien. De voor de deur staande arbeidsplicht voor meisje, ook voor dochters en kleindochters van huidige politici, bestuurders en werkgevers, zal zonder beleid voor kinderopvang het geboortencijfer zeker niet doen toenemen. Veel mensen, onder wie veel werkgevers, zien de problemen van kinderopvang als een particulier probleem van werkende ouders, of erger nog, van werkende moeders. Zie de titel van het boek 'Werken, moeder worden ... en carrière maken', resultaten van een overigens heel nuttig onderzoeksproject van de Technische Universiteit Eindhoven. Wie verricht er eens onderzoek naar 'Werken, vader zijn en carrière maken'? Kinderopvang is geen privé-probleem van werkende ouders, maar dient een zorg te zijn voor de hele samenleving, inclusief ouders. De joods-christelijke traditie leert mij dat kinderen geen particulier eigendom zijn, maar onmisbare schakels in Gods verbond met mensen. Deze gedachte zou christelijke politici, bestuurders en werkgevers moeten inspireren tot inspanning om creatieve oplossingen te zoeken, die combinatie van ouderschap en betaalde arbeid voor moeders èn vaders mogelijk maken. Een bijbelse visie op de verhouding man-vrouw zou hen eerder daartoe moeten inspireren dan de economische of demografische ontwikkelingen op de arbeidsmarkt. De tijd dringt. Drs. A. M. Boersema-Bremmer is beleidsmedewerkster aan de Christelijke Hogeschool Noord Nederland te Leeuwarden. --- Tweeërlei Er is ook sprake van aanpassing van de ontwikkelingslanden in een andere dan economische zin: niet alleen 'aanpassing' aan de wurgende beleidsvoorstellen van IMF en Wereldbank, maar ook 'aanpassing' aan een westers economisch- en cultuurpatroon. Ontwikkelingslanden zijn in IMF en Wereldbank ondervertegenwoordigd. Het denken binnen deze organisaties wordt beheerst door op westerse leest geschoeide ontwikkelingsconcepten, een denken dat door de gezamenlijke westerse donoren wordt onderschreven. Visies vanuit de derde wereld zelf zoals die van de Groep van 77 in de Unctad worden onvoldoende als uitgangspunt voor beleid genomen. De memorie van toelichting sluit aan bij deze tendens. De werkgroep Kerk en ontwikkelingssamenwerking kan een heel eind meegaan met de gedachten van minister Bukman dat er sprake moet zijn van een coördinatie van westerse donoren. Vanuit het Westen moeten de ontwikkelingslanden niet worden opgezadeld met een veelheid van elkaar voor de voeten lopende hulpgevers. Anderzijds moeten we ook beducht zijn voor de vorming van een westers front, dat de landen van de derde wereld de mogelijkheid ontneemt haar eigen wegen te kiezen en wei nig ruimte laat voor alternatieven. --- Kalenders Het is de fractievoorzitter van de SGP een doorn in het oog, dat de weekindeling in zakagenda's en kalenders met 'maandag' begint en niet met 'zondag. Maar zou hem dit niet eerder tot vreugde moeten stemmen? Beginnen we namelijk met 'maandag', dan is de laatste dag van de serie 'zondag', die daardoor dus automatisch tot de zevende dag van de cyclus wordt verheven. En dat is toch juist de dag die God gezegend en geheiligd heeft, volgens Ex. 20 : 8/11? Dan hebben we zowel de Sabbat als de zondag onder één noemer gebracht. Rotterdam F. L. Stolk --- Kerk en Smallenbroek Gesuggereerd werd dat burgemeester Smallenbroek praktisch nooit in de kerk komt en ook niet aan het avondmaal deelneemt (19 november). Nog afgezien van de vraag of het juist is om over de inhoud van een door een gemeentelid aan de kerkeraad algemene zaken gerichte brief zulke publieke mededelingen te doen, wil ik iets rechtzetten. Ik weet niet of de burgemeester aan de viering van het Avondmaal heeft deelgenomen. Wie heeft dat trouwens gecontroleerd en waar haalt men het vandaan om vast te stellen dat hij in zes jaar maar twee keer in de kerk geweest is? Toen ik nog als wijkpredikant in Drachten werkzaam was, heb ik enige malen - meer dan twee keer - de burgemeester onder mij gehad. Er zijn in Drachten minstens zeven gebouwen, waar zondagsdiensten, uitgaande van de gereformeerde kerk worden gehouden. Het is onmogelijk om vast te stellen dat iemand niet naar de kerk gaat. Overigens: kerkgang is een onderdeel, zij het een belangrijk onderdeel van de wijze, waarop mensen hun geloof beleven. Daartoe behoort o.a. ook de manier, waarop wij als gemeenteleden met elkaar omgaan. Met het oog op de omstandigheden, waarin de burgemeester en zijn gezin thans verkeren, acht ik het dan ook laakbaar om vast te stellen dat ~de brief van de burgemeester een laatste poging is om medelijden op te wekken en te proberen de zwarte Piet naar anderen door te spelen". Ik stel er prijs op te verklaren dat ik mij van deze uitlatingen distantieer. Drachten Ds T. Talsma --- Slaan op school Als een hooggeplaatst iemand meent dat men kinderen niet mag slaan (Trouw 22 november) dan is dat in flagrante strijd met wat de bijbel ons leert in Spreuken 13 vers 24. Zeker, straffen mag geen mishandelen worden, doch in een gezonde opvoedkunde kan men er niet voor weg om een lummel aan zn verstand te brengen: „Wie niet horen wil moet voelen." Heel wat misdadigers van nu zouden dat niet zijn als ze in hun jeugd wat strenger waren opgevoed. 1 e Exloërmond J. Tijper Kzn --- Seksueel geweld (2) Ten tweeden male dist uw medewerker Wim de Jong het onsmakelijke verhaal op, dat zijn betoog over seksuele misbruiken bij machtsposities moet onderstrepen. Terecht mag over dit laatste geschreven worden, maar ik vraag mij af, of dit op deze wijze moet. Herhaaldelijk worden wij in uw krant getracteerd op de banale taal (o.a. ook in film- en boekbesprekingen), die kennelijk in alle kringen heden ten dage 'in' is. Ik acht dit een krant als Trouw, die toch in vele christelijke gezinnen gelezen wordt, onwaardig, 'k Heb goede hoop, dat vele lezers het met mijn opvatting eens zijn. Krimpen a/d IJssel F. Streefkerk --- Aanpassing De werkgroep weet dat de schuldenproblematiek niet als enige boosdoener is aan te wijzen voor de problemen die de mensen in de ontwikkelingslanden ontmoeten. Er zijn vele factoren in de ontwikkelingslanden en in de landen van het Westen die een rol spelen. Niettemin vormt de schuldenlast een ernstige belemmering. De werkgroep Kerk en ontwikkelingssamenwerking vindt het moeilijk te begrijpen dat binnen het Nederlands ontwikkelingsbeleid in toenemende mate een centrale rol wordt toegedacht aan IMF en Wereldbank. Als voorwaarde voor het verkrijgen van leningen schrijven het IMF (en ten dele ook de Wereldbank) voor hoe het economisch en sociaal beleid van het ontvangende land moet worden gevoerd, het z.g. aanpassingsbeleid. In de praktijk betekent dat veelal besnoeiingen op de sociale voorzieningen, op onderwijs, op gezondheidszorg. Waarop stoelt het vertrouwen van minister Bukman in deze beide instellingen? Tijdens de vergadering van IMF en Wereldbank afgelopen september in Berlijn bleek bij vele NCO's, kerkelijke zowel als niet-kerkelijke, toch wel twijfel te bestaan aan de ontwikkelingsrelevantie van deze instellingen. Zelfs binnen de beide organisaties zelf groeit langzaam het besef dat de voorgeschreven 'aanpassingsprogramma's' niet altijd werken. Vorig jaar nog schreef minister Bukman in zijn memorie van toelichting: 'In een zo vroeg mogelijk stadium zullen donoren kritisch dienen te kijken naar de doelstellingen en strategieën van de Wereldbank en het IMF en daarbij in het bijzonder aandacht te besteden aan de sociale gevolgen van deze aanpassingsprogramma's voor de armste groepen. Betekent het thans uitblijven van kritiek van de zijde van de minister een beleidswijziging? Er lijkt een groeiende afstand te ontstaan tussen door minister Bukman gebruikte begrippen als eenheid van de wereld, solidariteit en rechtvaardigheid' en de uitwerking van deze woorden in het ontwikkelingsbeleid. Deze memorie van toelichting is, meer nog dan die van de voorgaande jaren, een technisch werkstuk dat volstrekt niet weerspiegelt dat op het ministerie voor ontwikkelingssamenwerking zou worden geworsteld met de concretisering van wat de memorie van toelichting noemt een 'complexe en veelomvattende werkelijkheid. Veeleer lijkt die die werkelijkheid te worden geaccepteerd als status quo en de 'aanpassing' daaraan door de ontwikkelingslanden norm voor het huidige beleid. Wedt Nederland op het paard van de ontwikkeling, of op dat van de aanpassing'? --- ZOGEZEGD 1 «Uto. Br'ersma. Milieuvriendelijke brU|,s net zo min als gerTliersr«endelijke computers. Uni\\ \\ y**sterr|eijden. In verband Van .de structurele overbelasting tiet :* Kamer is het beter fi„ "etaantal leden of de bestaf" 11 5 breiden, maar het aantal | IGtaken drastisch te beperiV 'ndh aan deze stelling uitvoes wae gegeven, behoefde bovendien het historische karakter van het Binnenhof niet te worden ontsierd door nieuwbouw. Universiteit Twente. Kees J. M. Eijkel. Op grond van de negatieve invloed van het gebruik van de auto op het leefpatroon en de gezondheid van de gebruiker, de druk van de gebruikers-infrastructuur op de maatschappij, en het aantal slachtoffers dat jaarlijks onder de gebruikers (en helaas ook de nietgebruikers) valt te betreuren, is het te overwegen om de auto in de lijst van hard-drugs op te nemen. Universiteit Twente. E. W. M. Spanjaards. Naar de laatste mode in de politiek zitten ministers niet langer op fluweel maar hechten zich eerder aan pluche. Katholieke Universiteit Nijmegen. --- 'Aanpassen' of recht doen aan hen die niets hebben door Betty Broug-van der Haven " Volgende week wordt in de Tweede Kamer het beleid van minister Bukman besproken. Bij eerste lezing van de memorie van toelichting op de begroting voor Ontwikkelingssamenwerking blijkt dat er voor de landen in de derde wereld een aantal lichtpuntjes zijn te constateren. Wij citeren: 'De ontwikkelingen op handelsterrein geven meer reden tot optimisme. Het volume van de wereldgoederenhandel groeide in 1987 met 4 procent, na een groei van 3,5 procent in beide voorgaande jaren. Voor 1988 wordt een even hoge groei verwacht, onvoorziene omstandigheden daargelaten. De ontwikkelingslanden presteerden beter dan gemiddeld met een exportvolumegroei van 9 procent en 6 procent in 1987.' Minister Bukman schetst hier een beeld dat wij niet herkennen. Met cijfers is aan te tonen dat het niet goed gaat met de derde wereld. Dat er vooral sinds het uitbreken van de schuldencrisis in het begin van de jaren tachtig sprake is van een ernstige teruggang. In de landen van Latijns-Amerika daalde het gemiddelde inkomen met ongeveer tien procent, terwijl in Afrika de inkomens al vanaf de jaren zeventig dalen. De gemiddelde Afrikaan verdiende in 1986 een kwart minder dan in 1970. Ontwikkeling kan niet langer worden gedefinieerd in termen van vooruitgang en verdeling, maar eerder als een struggle for life, een overlevingsstrijd. Volgens het 'Permanent Peoples' Tribunal' gehouden afgelopen september in West-Berlijn kunnen de jaren tachtig voor veel ontwikkelingslanden vooral in Afrika als verloren jaren worden beschouwd. --- Gerechtigheid Binnen de wereldwijde oecumene waarvan de werkgroep Kerk en ontwikkelingssamenwerking deel uitmaakt, en waar christenen uit de derde wereld ruim in vertegenwoordigd zijn, wordt het begrip 'ontwikkeling' anders gedefinieerd. Meer en meer bestaat er binnen de kerken aandacht voor de complexe samenhang tussen mondiale vraagstukken van ontwikkeling, ecologie en vrede. Naar de mening van de werkgroep doet de memorie van toelichting onvoldoende recht aan • de onderlinge verwevenheid van de grote vragen van onze tijd, terwijl daarvoor binnen de kerken - maar vanzelfsprekend ook daarbuiten - toch een draagvlak groeiende is. In de door de kerken in het conciliaire proces gehanteerde drieslag gerechtigheid, vrede en heelheid van de schepping' wordt 'ontwikkeling' verstaan als 'gerechtigheid', niet vanuit de klassiek Romeinse visie 'ieder het zijne', maar vanuit de joods-christelijke traditie 'recht te doen aan hen die niets hebben. Het zal in de komende week de taak zijn van de politici in de Tweede Kamer dit begrip 'gerechtigheid' te plaatsen naast, of beter nog, tegenover 'aanpassing' en in politieke munt te vertalen! Oe auteur is secretaris van werkgroep Kerk en ontwikkelingssamenwerking van de Raad van kerken in Nederland. Minister Bukman --- PODIUM Podium is een vrijplaats voor meningen van buitenstaanders die wij, om welke reden ook, belangwekkend vinden. De brievenrubriek is uitsluitend bedoeld voor korte reacties op berichten, artikelen en commentaren in Trouw. De redactie behoudt zich het recht van bekorting voor. Hierover en over het niet plaatsen (meestal wegens ruimtegebrek) kunnen wij niet corresponderen Brieven adresseren aan: Redactie-secretariaat Trouw, postbus 859, 1000 AW Amsterdam --- (Advertentie) t[\|U Recente uitgaven van \~> U Teil HaVe in de boekhandel Kael Deurloo Gerrit Manenschijn Menens als raadsel Geplunderde aarde, eh [eheim getergde hemel ï,erhlende antropologie in ontwerp voor een christelijke 2-4 milieu-ethiek lf>o,ladz.,/25- 206 bladz., ƒ25- Arme van der Meidi n Een ander uit een fundament orthodox en vrijzinnig: Seiangenis n!Fn?£\n in„ ,7 175 bladz., ƒ 22,50 i?geeid door . PBeyers Naudé Gerard Rothuizen SP**., ƒ i%BO Uiterste innigheid ijsman Fiolet ter gedachtenis *ei vlinder kan niet 79 bladz- fl4 50 **iq in zijn cocon G.H. ter Schegget 'jb'lse verkenningen in Volmacht in mndig geloven nnmarht 28>iadz.,/32,50 onmacm r>. over de roeping van de yid Flusser christelijke gemeente in de Ontdekkingen in het Kou?I*. ,„- Nimwe Testament 348 bladz, ƒ45,--w°oden van Jezus en hun Benita Spronk iSaVdzrmfg 25 Huwelijken az J samenwonen rPtann Christoph verschil in norm of verschil in vorm? 'St«*. i. ï 103 bladz., ƒ 19,50 °tQ-ven is heel a*Uers Lize Stilma *rveïngen met de eigen dood Weggaan zonder jYlede, met inleiding van groeten _7ar> Stolp aangevulde druk, . , , nieiw omslae) op z naar oorzaken van 162,1adz.,/22,50 aauZ^Ï J 99 bladz., ƒ 15,-- g6L- GerdTheissen' aan Ik moest van püatus achter Jezus aan e'ooi voor een , .. eerlijker en zakelijker verslag van een speurtocht !»*en over God o«nlt fU f 9, l7B>ladz., ƒ 25- 260 bladz., ƒ 25 - ga-oldS.Kushner Jurjen Wiersma pe-oepen om te Inclusief Handelen met Bonhoeffer en Gandhi op 1')-, , , weg naar sociale verdediging iladz.,/20,- 123 bladz., 18,50 --- (Advertentie) r Köravööß i KRITISCHE KATTEN Het eerste en enige kritische en onderhoudende kookboek voor kattenliefhebbers van Adriaan de Boer en Wouter Klootwijk. X Wat zit er in al die dozen en blikken? Wat is goed en wat is slecht voor ons huisdier? Waarom lust Moortje het wel en haalt Tijgertje er zn neus voor op? Een humoristisch boek vol vragen, tips en i ¥ recepten. Dus nu naar de boekhandel! I 1 EEN BOEK? EEN SPECTRUM BOEK! --- (Advertentie) disk ai dienst in de industriële mm\ samenleving J 1 vanwege de ||>' ' j kerken " 11 Zojuist verschenen, uitgave Luyten/DISK AAN DE KANT ... over werkloosheid en de kerken, een pastoraal vormingsproject nr. XIII in de reeks DISK cahiers, 150 pag.'s ƒ 12,50 Reeds eerder verschenen cahiers zijn nog verkrijgbaar. De Arme Kant van Nederland Verslagboek eerste kerkelijke conferentie ƒ 5,00 We doen er hier iets aan! Suggesties voor plaatselijk werk tegen verarming ƒ 2,50 Alle prijzen zijn exclusief verzendkosten DISK geeft ook het kwartaalblad ONDERSTEBOVEN uit. Elk nummer heeft een eigen thema. Een abonnement kost ƒ 15,- voor particulieren en ƒ25,- voor instellingen. Bestellingen in envelop zonder postzegel aan: Stichting bureau DISK, Antwoordnummer 10703, 1000 RA AMSTERDAM, (tel. 020-228505). --- Uit BRIEVEN vanlezers Succes politie Het kabinet laat het bij de politie op een uitslaande brand aankomen, en blust die vervolgens door de geldkraan open te draaien en anderszins overstag te gaan. Van beleid' gesproken! Kan bijvoorbeeld het onderwijzend personeel, (ook 'gepakt'), een vuist maken zoals het politiepersoneel dat deed en verder wilde doen? Welnee, de gehele maatschappij zou over hen heen rollen. Resultaat: zij kunnen fluiten naar enige verbetering in salariëring en positie-opbouw. Het no nonsense-kabinet kan die 'no' beter weglaten. Zwolle U. Burgers --- Actiekater Actievoeren tegen onderwijsbeleid heeft mij een kater bezorgd. Deetmans beleid komt neer op verkorting van studieduur, verlaging van studiebeurs in ruil voor vrij reizen, terugdringen van doorstroming naar wetenschappelijk onderwijs, en afbraak van onderwijskwaliteit. Mijn indruk is dat straatvertoon en bezettingsacties meer gericht waren op de persoon Deetman dan op de inhoud van zijn beleid. Om belangstelling te kweken voor achteruitgang in het Hoger Onderwijs zijn er schadelijke missers gemaakt. Deetman wordt geen bewegingsvrijheid gegund en is pijnlijk lastig gevallen. Dit remt goodwill en solidariteit bij betrokken partij- * en en bij het publiek. Wanneer de studentenvakbeweging breed verzet tegen het huidige onderwijsbeleid wil bereiken, zou zij moeten werken aan kadervorming bij leden en sympathisanten. Betere coördinatie, organisatie en controle bij actievoeren blijft moeilijk, maar is noodzakelijk om missers en irritaties bij mede-studenten, docenten, hogeschool-leiding en publiek te voorkomen. Dedemsvaart Jeff Siau ---