(Advertentie) MZOSeWBÊ Massief. juwelier in^S[n__^^^r^7^^^^^r^^___§ ze t' kycren^mti^f^^J^^^^j^jJ^P Trouw- en verlovingsringen --- „BRAND VAN MOSKOU: WERK DER FRANSEN” Kremlin „vertekent” het verleden (Van een onzer redacteuren) NIET lang geleden lanceerde een onbekende schrijver in het wetenschappelijke blad „Bol'sevik", het officiële orgaan van het Centrale Comité van de communistische partij in de Sowjet-Unie een heftige aanval op de ook in ons land bekende Sowjet-historicus Eugène Tarle. Deze bejaarde geleerde, die de laatste jaren zeer in aanzien staat bij de leiders in Moskou, en naar buiten optreedt als degene die aan de buitenlandse politiek van de Sowjet-Unie een wetenschappelijk tintje geeft, heeft een speciale studie gemaakt van Napoleons tocht naar Rusland. De resultaten van deze studie zijn neergelegd in een aantal opmerkelijke publicaties. Opmerkelijk, want Tarle was de eerste historicus die had kunnen putten uit de enorme voorraad documenten uit het Russische staatsarchief die betrekking hebben op de gebeurtenissen van 1812. Het eerste punt waarover „Bol'sevik" viel betrof de verantwoordelijkheid voor de befaamde brand van Moskou. Over de toedracht in 1812 zijn heel wat lezingen in omloop. Het bekendst en ook het waarschijnlijkst is de die Tolstoi in zijn boek „Oorlog en Vrede" {reeft. De grote Russische schrijver wyst op de houten huizen die door hun bewoners werden verlaten. Deze omstandigheid, en het weinige omzichtig optreden van de manschappen van Napoleons „Grande Armee" zorgden er voor dat een brand niet kon uitblijven. Tolstoi komt tot de enigszins paradoxale conclusie dat de bewoners van Moskou voor de brand in hun stad verantwoordeiyk zyn; niet echter omdat zy de stad in brand zouden hebben ge- stoken, doch omdat zij er uit wegvlucht- | ten zonder de haardvuren te doven. Tarle is in zijn boek „Napoleon in Rusland" (in Nederland in 1946 bij de Bezige Bij verschenen) zeer positief op dit punt. Moskou is volgens hem door de bewoners in brand gestoken omdat zg hun stad niet aan de gehate indringers gunden. Overigens is Tarle niet de enige Rus die deze opvatting huldigt. Een gro*p professoren van de Universiteit van Moskou gaf in een in 1949 verschenen handboek dezelfde lezing. „Bol'sevik" veroordeelt deze opvatting kort maar krachtig: „In het handboek wordt in tegenstelling tot de historische feiten, beweerd dat de Russen Moskou in brand staken en er wordt niet gerept over het feit dat de brand van Moskou in de eerste plaats het werk van de Napoleontische troepen was." Tarle wordt streng onderhouden vanwege het feit dat hij de werken van de „burgerlijke historici, vooral de buiten" niet critisch genoeg zou hebben februikt en dat hy heeft nagelaten „hun . edenksels te ontmaskeren". Volgens het blad is het boek „Napoleon in Rusland" doordrenkt met een geest van slaafsheid tegenover de buitenlandse geschiedschrijvers, wier werken hij op alle mogelijke wijzen ophemelt". Tarles beschryving van de strategie die de Russische opperbevelhebber Koetoezow volgde bij het bestrijden van Napoleons leger is een andere bron van meningsverschil. Tarle schryft namelijk dat het Koetoezows. tactiek was, heti Franse leger af te matten zonder het: tot grote veldslagei te laten komen en: beweert, dat het juist deze strategie was die uiteindelgk zegevierde. „Neen", zegt' „Bol'sevik" „een objectieve bestudering van de aocumenten van 1812 toont het anti-wetenschappelijke karakter van Tarle's beschouwingswijze aan en brengt aan het licht, dat Koetoezow juist Napoleons leger heeft vernietigd door middel 1 van een goed voorbereid tegenoffensief". Verdachte aanvallen op een bekend Russisch historicus TiV RRA\n Op H December 1812 trok de voorhoede van het UIL DItALMJ Napoleontische leger Moskou, de „Beloofde Stad" IN MOSKOU binnen, -'s Avonds werden de eerste branden gesignaleerd. Wie waren er verantwoordelijk voor f „De Fransen". zegt thans het Kremlin, hoe onwaarschijnlijk dit ook is. Zes dagen was Moskou een inferno van vlammen en werd de tegenstelling tussen dag en nacht weggenomen. Tarle geeft in zijn boek het volgende beeld: „Onverdraaglijk, hel licht, reusachtige vlammenzeeën, straten, die waren veranderd in rivieren van vlammen, paleizen en grote huizen, die brandden als geweldige brandstapels..." Napoleon, die men op deze Franse gravure op de voorgrond ziet, moet tot zijn gevolg hebben uitgeroepen: „Dit gaat alle grenzen te buiten. Eigen steden in brand te steken... Deze mensen zijn door demonen bezeten. Wat een niets ontziend fanatisme.' Wat een volk!" --- Tarle’s reactie NA kennisneming van deze onomwonden tegenspraak, mocht men terecht nieuwsgierig zijn naar de reactie van Tarle zelf. Deze liet enkele maanden op zich wachten, doch in het Octobernummer van „Bol'sevik'' komti een verweer van de geschiedschrijver voor, dat een zestal pagina's in beslag neemt. Wat de strategie van Koetoezow betreft geeft Tarle zich nogal vlot gewonnen. Schermend met een uitspraak > van Stalin uit 1947 („Ik geloof dat een. goed georganiseerd tegenoffensief een zeer interessante vorm van een offensief is.") schrn'ft hij op gezag van Stalin zelf dat ook Koetoezow hiervan is uitfegaan en er by het bestrijden van het. ranse leger naar heeft gehandeld. lets ' stroever is Tarle by de brand van Moskou. Tegen de opvattingen van de redactie van „Bol'sevik" in haalt hy het voor de hand liggende argument aan, dat Napoleons leger er bepaald weinig belang bij moet hebben gehad, Moskou by het binnentrekken in brand te steken omdat het zichzelf zodoende van cci. wintericwartier beroofde... Beslist hardnekkig toont de historicus zich echter wanneer hij ingaat op het verwijt , dat hy de werken van buitenlandse vak- , genoten heeft geraadpleegd en nog wel '■ oncritisch heeft gebruikt. Tarle schrijft nameiyk: !rAlle buiten-Ij landse bronnen uitsluiten omdat zij bui-\, tenlands zijn, lijkt mij een onjuiste han- \', delwijze". Maar onmiddeliyk laat hij er verzachtend op volgen: „Soms is de onwillekeurig aan de vijand ontsnapte ■ erkenning van Russische successen btj'- , zonder waardevol". Wat Tarle vervolgens schrijft, is ~ heel belangwekkend. Hij onthult eerst dat hg bezig is met een nieuw boek, \ dat zal handelen over „drie agres- j soren", hetgeen hem in de gelegen- j heid stelt zich opnieuw met de gebeur- | tenissen van 1812 bezig te houden, j Voorts komt hy voor de dag met de , verontschuldiging dat hy zijn boek j, van 1938 („Napoleon in Rusland") in ] haast heeft samengesteld, omdat de , uitgeverij hem daartoe zou hebben ge- , dwongen. Dan spreekt hij de hoop uit ( dat hy in zyn aangekondigde werk zijn , vroegere onjuistheden zal kunnen ver- j myden en dat hy gebruik zal kunnen , maken van „de methodologische aan- j wijzingen van de strateeg di( tijdens onze generatie de legers van de 5 Sow ■ 't de grootste overwin- , in de wereldgeschiedenis heeft f ,1" (Stalin — red. H.P.I Na dit verweer neemt de redactie in een naschrift nog even de pen, in de t eerste plaats om haar voldoening er over 1 uit te spreken dat Tarle de kritiek op i s zijn boek als juist erkent, in de tweede 1 plaats echter om te beweren dat het: t niet de haast, maar het oncritische se-1 1 lecteren van de documenten is geweest,; s dat Tarle tot zyn opvatting heeft ge-' c bracht. Ten slotte spreekt de redactie < de veronderstelling uit, dat Tarle zyn belofte nakomen en de Sowjet-lezer nieuwe wecken zal geven, waarin rekening zal zijn gehouden met de critische opmerkingen. --- Waartoe dit alles? WELKE betekenis moet nu aan deze pennestrijd worden toegekend ? Zijn de beweringen van de „Bol'sevik" ; voortgekomen uit een nauwgezet onderj zoek van de desbetreffende documenten ? I Dan zou zij een waardevolle bijdrage | tot de geschiedschrijving van 1812 heb; ben geleverd en zouden de Westelijke historici haar slechts dankbaar kunnen i zijn. Maar het artikel ademt een andere geest, een geest die wantrouwend maakt en tot voorzichtigheid maant. \ Zeker, ook „Bol'sevik" maakt gebruik i van documenten -— grotendeels bekende, : maar ook enkele nieuwe — en daarmee i worden haar beweringen zogenaamd gej staafd. Maar wat zegt dat? leder die ! wil „bewijzen" dat de Fransen bij hun j intocht in 1812 Moskou in brand hebben gestoken, vindt heus wel een document, waarop hij zgn beweringen kan herleiden. Aan documenten immers geen gebrek! Prof. Presser haalt in zijn boek „Napoleon" de historicus Waleszewiiki aan, die van mening is dat een mensenleven nog niet toereikend is voor het viytig doorlezen van alle documenten die betrekking hebben op 1812. Het wetenschappelgke karakter van een artikel als dat in „Bol'sevik" wordt dan ook niet bepaald door het al of niet gebrui| ken van historische documenten, als wel door de wgze waarop er gebruik van wordt gemaakt. Welnu, wanneer dan het Russische blad uitsluitend met documenten op tafel komt, die haar beweringen schragen en alle andere, hoe be- J trouwbaar ze ook lijken, maar gemakshalve „laster" en „afkomstig van leugenaars" noemt, dan heeft de critische lezer reden te over wantrouwend te zyn. „Bol'sevik" dat Tarle zijn oncritisch gebruik van het historische materiaal verwijt, doet zelf niet anders dan het uitschakelen van elk critisch vermogen, of moet men zeggen dat dit vermogen enkel wordt gebruikt om vast te stellen of bepaalde documenten overeen komen met hetgeen zy wil beweren? --- Ander geval DIT geval staat overigens niet op zichzelf; het Kremlin heeft al vaker de binnenlandse geschiedschrijvers „ge-; corrigeerd". Niemand minder dan Tarle1 zelf heeft dit ervaren toen hy in 1937 j zijn boek „Bonaparte" publiceerde. Hierin wees hij er op, dat de strijd van de Russen in 1812 geen spoor van een massale volksopstand tegen de vreemde bezetters droeg. En zie. een volgend boek van dezelfde schrijver, het hierboven aangehaalde ..Napoleon in Rusland", in 1938 in Moskou verschenen, is bijna een verheerlijking van het aandeel van het Russische volk in de oorlog tegen Napoleons „Grande Armee". ,J)e actie der partisanen", zo schreef Tarle in 1938, „kon haar reusachtige successen alleen boeken dank zij de vrijwillige en geestdriftig verleende hulp 'van de Russische boeren". Terwijl Tarle in 1937 nog beweerde dat in 1812 van een gucrillastrijd zoals de Spanjaarden tegen Napoleon hadden gevoerd, geen sprake was, heet het bij dezelfde schrijver een jaar later: „Wat de onverzoenlijke haat de vreemde overweldigers, het vurige verlangen zich op te offeren in het verzet tegen de wrede, plunderende vijand betreft, deed het Russische volk in het geheel niet voor het Spaanse onder". Tussen de beide beweringen van Tarle ligt slechts de reprimande die hij van hogerhand kreeg toegediend, omdat hij de rol van het Russische volk had gekleineerd ■ . . Het is dus duidelijk: het Kremlin vertekent welbewust de historische feiten. Met welk doel? Waarom wordt de beschrijving van een patriottische daad als het in brand steken van Moskou door drbewoners, door het Kremlin gecorrigeerd met als enig argument, dat het „vanzelf spreekt dat de Napoleontische troepen dit hebben gedaan", hoe onwaarschijnlijk dit dan ook mag klinken? Is het omdat Tarle in zijn ijver om het zijn meesters naar de zin te maken, te ver is gegaan? Of is het Kremlin plots van koers veranderd en vindt men het te Moskou nodig afstand te nemen van de politiek van de verschroeide aarde ? Naar buiten toe is er weinig ophef gemaakt van de wijzigingen die Moskou in het verleden wil zien aangebracht. Mag men daaruit de conclusie trekken, dat deze correcties uitsluitend voor binnenlandse kennisneming bestemd zijn? Geeft het Kremlin instructie aan het Russische volk, hoe het moet handelen bij een nieuwe inval in Rusland en doet het dat door de bevolking de lessen uit het (herschreven) verleden voor te zetten? Is men te Moskou tot de slotsom gekomen dat de strategie van de verschroeide aarde meer nadelen dan voordelen biedt? Het is in dit verband opmerkelijk, dat in recente Russische publicaties over het verloop van de Duitse opmars in de Sowjet-Unie in 1942 de „verschroeide aarde" vrijwel niet wordt genoemd, zulks in tegenstelling tot de Russische reportages die tijdens en na de tweede wereldoorlog in het Westen bekend werden. Mogelijk geeft het aangekondigde boek van Tarle geheel of ten dele de antwoorden op de boven gestelde vragen. --- SLOT MAAR de Kerstman riep de bewakers terug. „Het is heus waar", zei hy, „ik ben de Kerstman. Ga maar met me mee naar het dak, dan zal ik jullie bewijzen, dat ik de echte Kerstman ben." De bewakers lachten. „De rendieren staan zeker op het dak op hem te wachten." Toen zei een van de bewakers: „Weet je wat, we gaan naar het dak en als de rendieren er zyn, dan laten we je vrij. Maar als ze er niet zyn, dan houd je op met al die onzin en ga je slapen." „Dat is best", zei de Kerstman. De bewakers maakten de cel open en met zn allen klommen ze naar het dak. En daar stonden de rendieren en de slee vol speelgoed. Voor de bewakers van hun verbazing waren bekomen, was de Kerstman in de slee gesprongen, hij knalde met de zweep en weg vloog hij. „Nee maar", riepen de bewakers, „dat is toch verschrikkeiyk. Stel je voor, al die tijd hebben we de Kerstman zelf achter de tralies gehad." OP datzelfde ogenblik stonden Belinda en Tommie voor het huis van meneer Lump. „Ik kan maar beter alleen gaan", zei Tommie. Hy stond op het punt om naar binnen te gaan, toen Pappie de straat in kwam lopen. „Tjonge", dacht Belinda, „dat heeft de Kerstman ook gauw voor elkaar gebracht." „Ik dacht wel, dat ik je hier zou vinden, zei Pappie. „Ga maar gauw mee naar huis om je kous op te hangen." „O Pappie", riep Belinda. „Wacht nou even tot je gehoord hebt wat wij allemaal beleefd hebben. Of heeft de Kerstman het je al verteld?" „Nee", zei Pappie verbaasd. „Maar de Kerstman zal wel gauw hier zijn." Daar moesten Belinda en Tommie om lachen, want zij wisten immers best, dat de Kerstman in de buurt was. Belinda gaf Tommie de toverspiegel. „Dag. Veel succes", zei ze. nToen gingen Pappie en Belinda naar huis en Tor- mie ging langzaam naar binnen. Hij liep op zrjn tenen naar de deur van zijns vaders studeerkamer en daar zag hij zpn vader aan zijn bureau zitten met zijn hoofd op zijn armen. Tommie stak zijn hand met de toverspiegel uit. „Vader", zei hij, „ik heb iets voor u meegebracht." Meneer Lump sprong van, zijn stoel op en staarde de jongen aan alsof hij zijn ogen niet kon geloven. Toen tilde hij Tommie hoog op. „Ben je daar weer? O Tommie, ik dat je voorgoed weg was." Opeens huilde meneer Lump. „Ik geef immers alleen maar om jou", zei hij. „O Tommie, je moest eens weten, wat ik allemaal gedacht heb, terwijl jij weg was, en alles zal nu anders worden. an Tommie was verbaasd, maar zijn hartje vloeide over van liefde. Hij sloeg zijn armen om zijns vaders hals en daarbij vergat hij de toverspiegel en die viel in scherven uit zijn handen op de vloer. „Wat is dat?", vroeg meneer Lump. Tommie keek beteuterd naar de stukken. Toen haalde hij zijn schouders op en grinnikte. „Het was maar een oud stuk ys", zei hij. „Ik dacht, dat ik het nodig zou hebben, maar nu niet meer:" Meneer Lump zei: „Ik heb een verrassing voor je." Hij droeg Tommie naar zijn kamertje. Daar stond een grote Kerstboom vol gekleurde ballen en glinsterend engelenhaar. „Het is voor de eerste keer, dat ik een boom versierd heb", zei meneer Lump verlegen. „Volgend jaar zal het wel beter gaan." „Wat prachtig!", fluisterde Tommie. HET was middernacht en meneer Lump sliep en Pappie sliep, maar plotseling hoorden Tommie in zijn bed, en Belinda, een heleboel straten verder in haar bed, zacht belgerinkel. De kinderen sprongen uit hun bedden en renden naar hun ramen, en riepen zo hard ze konden „Vrolijk Kerstfeest!" En de Kerstman antwoordde lachend, ver boven hen, „Vrolijk Kerstfeest alle twee. Vroiyk Kerstfeest allemaal." „O Tommie", zei meneer Lump, „alles zal nu anders worden" --- Aanvaardbare subjectiviteit OF verwerpelijke falsificatie ? latere prof. Jan Romein indertijd als motto mee aan zijn „Geschiedenis van de Noord- Nederlandse Geschiedschrijving in de Middeleeuwen". Hij wilde ermee uitdrukken, dat elke tijd, elke generatie haar eigen kijk op en oordeel over het verleden heeft. QELOOF NIET WAT DE GE" SCHIEDSCHRIJVERS ZEGGEN, MAAR EVENMIN DAT ZIJ HET ZONDER GROND ZEGGEN". Deze, ogenschijnlijk • ietwat gedurfde uitspraak gaf de | Deze subjectiviteit behoeft ons n niet te verontrusten. Wij kunnen er vrede mee hebben dat een historicus ons zijn subjectieve kijk op j de historie voorzet, mits hij te \ goeder trouw is. Deze bepejking is noodzakelijk. Ontbreekt namelijk deze goede trouw, dan verandert de subjectiviteit in een scheef trekken en een pasklaar maken van de historische feiten voor een bepaald doel en de geschiedschrijving ontaardt bijgevolg in het geven van een bewust vertekende voorstelling van het verleden, welke de openbare mening in bepaalde banen moet leiden. Deze vraag: aanvaardbare subjectiviteit of verwerpelijke falsificatie is het die bijna automatisch rijst, wanneer men kennis neemt van 'een recente „botsing der meningen" in de boezem van de Sowjet-Russische communistische partij. --- Stil verval van kunst vereist catalogus NAUWELIJKS was, in de tweede Wereldoorlog, de „laars" van Italië, d.i. Italië ten Zuiden van Bologna, van de Duitse legers gezuiverd, of een Engelse commissie, door Churchill in Mei 1944 reeds ingesteld, ging aan het werk, om wat Italië in de oorlog aan kunstwerken had ingeboet vast te stellen en dit openbaar te maken. Niet in de vorm van lijvige rapporten, doorweven met lyrische noodkreten, maar slechts een eenvoudige, nuchtere catalogus van wat verloren ging of behouden bleef. Met een enkel woord werden de grote verliezen afzonderlijk gememoreerd: de Kathedraal van Benevento, de Santa Chiara-kerk te Napels, het klooster van Monte Cassino, het Campo Santo te Pisa, de oevers van de Arno te Florence, de Templo Malatestiano te Rimini. Deze catalogus werd niet voor vakgeleerden bestemd: „Works of Art in Italy, Losses and Survivals", heette het eenvoudig weg, en voor enkele pennies kon het Engelse publiek het bij „His Majesty's Stationery Office" te Londen kopen. Welk een nuchterheid, maar daardoor juist, welk een welsprekend protest tegen de oorlog als kunstverderver! Het gold hier één eclatant feit, waarvoor altijd nog wel belangstelling te vragen en te verwachten is. Echter is er een nog gevaariyker woekering van kunstverval, die in alle stilte doorgaat — nu niet door de openlijke oorlog zelf, maar door de permanente dreiging van een nieuwe oorlog, die zo hoge uitgaven ten behoeve van de defensie met zich brengt, dat voor het behoud van wat een volk aan cultuurschatten bezit, slechts het aller-, allemodigste overblijft. Zo gaat een langzaam verval op velerlei cultuurterrein door, zonder dat ons volk het weet. Daarom is een catalogus van dit stille, langzame maar daardoor zo gevaariyke verval nodig. Ons volk, voor zover dit in kunst belangstelt — en de kringen daarvan worden steeds groter — .^eu, althans te weten, wat verloren dreigt te gaan. Niet door de schuld van personen of instellingen — doet bijv. niet onze Monumentenzorg al wat mogelijk is maar doordat de openbare financiën e 1" ders worden besteed. Het gaat er op W ogenblik niet om, hoe men hier tegenover moet staan. Daarover kan men zeer verschillend denken. Maar ons volK moet weten, wè.t dreigt, in de stille woekering van de tijd. Een Catalogus van het Verval worde opgemaakt, bijgehouden, zonder veel woorden of exclamatie» en voor enkele stuivers verkrijgbaar ge" steld. DEZER dagen werden we opgeschrikt door een in deze nieuw bericht: £ riep hij de dreiging op van de -I'o*-; f loeiende hark der gevechtslinie, °', talie van zee tot zee bedreigde", zulk een gevaar is althans zichtbaar js spreekt tot de verbeelding. Groter ..' echter de donkere dreiging van wat alle stilte langzaam moet verloren ë&0i Die spreekt niet tot de verbeelding. schoon het verlies groter is. Men ♦»■* er nauwelijks van; totdat het te laat Maar daarom is zo nodig, dat altn*en — niet anders dan in de vorm van edesnoods droge catalogus — wordt % gesomd wat op het ogenblik aan £ fl verval in ons land ten prooi is. Dit !J r tot bezinning leiden. Geen geld? weet dan in elk geval wat er gaande , Zie de Catalogus voor het Verv* --- KINDERKERSTFEUILLETON De Kerstman en de Toverspiegel door LUCRECE HUDGINS HOOFDSTUK ZESTIEN (Korte inhoud: Belinda en Tommie, op zoek naar een manier om van meneer Lump een vriendelijk mens' te maken, vragen de Kerstman om hen te helpen. Maar och, alles schijnt verkeerd te gaan. De Verschrikkeiyke Reuzen worden weer verschrikkelijk en Tiedeldie wordt gevangen gehouden door Winnie de Heks. „Als we er nou eens voor konden zorgen, dat Winnie zich in haar eigen vijver spiegelt", zegt de Kerstman. Dan maken ze een prachtige jurk en pakken die in de doos, waarin de Verschrikkelijke Reuzen, toen ze nog vriendelijk waren, de Kerstman een geschenk hebben gestuurd. Op het moment, dat de kinderen op de slee naar de vijver van Winnie vertrekken, komen de reuzen en beginnen hen te achtervolgen. Zy willen hun geschenk terug. Maar de kinderen zijn het eerst bij Winnie en ze halen haar over om de prachtige jurk aan te trekken en zich in de vijver te spiegelen. Als ze weer opkgkt is ze aardig en vriendelijk geworden. En als de reuzen komen, nodigt ze hen uit ook in de vijver te kijken.) WINNIE de heks brak een groot stuk ijs uit de Bevroren Vijver. Ze hield het de reuzen voor. „Kyk dadelijk in mijn spiegel", commandeerde ze. De reuzen keken en direct werden hun harten verzacht. Ze kusten de heks. Ze omhelsden elkaar. Toen keerden de reuzen vrolijk terug naar hun sombere kasteel. Winnie de Heks bevrijdde Tiedeldie uit het blok ijs. „Wil je jezelf niet eens in mijn spiegel zien?", vroeg de heks hem. „Asjeblieft niet", riep Tiedeldie. „Ik moet een hart van steen hebben in mijn vak." Tommie lachte. „De Kerstman zegt, dat hij een hart heeft, dat zo week als slagroom is", zei hy tegen de heks. „Maar wy willen zo graag een stuk van het ys hebben", zei Belinda, „voor het stenen hart van meneer Lump." Toen gaf Winnie de kinderen een stuk van haar toverspiegel en toen gingen ze met de Kerstman en Tiedeldie terug naar Kerstland. „En nu moeten we zo gauw mogelijk naar huis", zei Belinda, „want nu hebben we gekregen wat we wilden." „Tk zal jullie zelf wel even thuisbrengen", zei de Kerstman. „Maar kunt u dan weg uit Kerstland?" vroeg Tommie. „Ja zeker, want vanavond is het Kerstavond en vannacht moet ik de hele wereld doorreizen", zei de Kerstman. Toen hielp iedereen met het opladen van de slee van de Kerstman met al het speelgoed. TEN slotte was alles klaar. De Kerst- , man zat in de slee met Tommie en Belinda knus naast zich. „Houdt je goed vast! Want het gaat sneller dan de wind." Toen gaf de Kerstman een rukje aan de teugels van zijn acht rendieren en daar vlogen ze over de sneeuw en toen de lucht in. In een minimum van tijd waren ze boven de stad, waar Tommie en Belinda woonden. De straten waren donker en leeg. ledereen was naar bed. „Kyk daar eens!", riep Belinda. „Daar heb je Tommie zijn huis en alle lichten branden." De Kerstman stopte de slee voor Tommie's huis. „Julile gaan samen naar binnen en geven meneer Lump de toverspiegel", zei hij. „En ik ga naar de gevangenis, naar Pappie." Nu was er die nacht iets heel vreemds in de gevangenis gebeurd. Pappie had de gedachte, dat Belinda op Kerstavond alleen was, niet kunnen verdragen. Toen kreeg hij opeens een onverwachte kans. De bewaker, die hem zijn avondeten bracht, liet de sleutel in de deur zitten. Misschien vergat hij hem, misschien deed hij het met opzet, omdat hij op Kerstmis liever geen Kerstman in de gevangenis had. In elk geval, toen de bewakers een Kerstfeestje in hun kamer hadden, maakte Pappie de deur van zijn cel open en wandelde regelrecht de gevangenis uit. Hy ging naar huis, maar er was niemand. „Misschien is Belinda naar Tommie Lump gegaan om hem op Kerstavond een beetje op te vroliken", dacht hij. „Ik zal er maar eens heengaan." En hij ging op weg naar Tommie's huis. Op dat zelfde ogenblik arriveerde de Kerstman in de gevangenis. En, omdat hij de deuren open vond, wandelde de Kerstman naar binnen, regelrecht naar Pappie's lege cel. Terwijl hij rondkeek, was het feestje van de bewakers net afgelopen, en de bewakers kwamen de gang in. Toen ze de deur van Pappie's cel open zagen staan sloegen ze die dicht. Nu had Pappie al die tijd zijn costuum van Kerstman gedragen en de bewakers konden dus niet weten, dat de man, die in de cel zat niet Pappie maar de Kerstman zelf was. „lemand heeft de deuren van de gevangenis wijd open laten staan", riep een van de bewakers. „De kerel had gemakkelijk kunnen ontsnappen." „Laat me er uit, laat me er uit", riep de Kerstman angstig. „Ik ben de Kerstman." Maar de bewakers glimlachten alleen treurig tegen hem en gingen weg. (Zie slot hieronder) „Laat me eruit", riep de Kerstman angstig. „Ik ben de Kerstman" --- De Kerstman bestaat! ER was eens een klein meisje in New Vork in het jaar 1897. Dat meisje geloofde niet meer erg aan de Kerstman. Niet helemaal wel en ook niet helemaal niet. Daarom schreef ze toen het volgende briefje naar een mijnheer, die een hele grote krant had. Ze schreef: „Beste Mijnheer. Ik ben 8 jaar. Mijn vriendjes zeggen, dat de Kerstman niet bestaat. Pappie zegt als in de krant staat dat hij bestaat, dan is het zo. Vertelt u het mij alstublieft. Bestaat de Kerstman? VIRGINIA" En toen antwoordde die mijnheer van de krant, die Clement C. Moore heette: Virginia, jouw vriendjes hebben het mis. Zij geloven alleen aan dingen, die zij zien. Dat gebeurt vaak als je acht jaar bent. Zij denken, dat de dingen, die zij niet begrijpen, niet bestaan. Ja, Virginia, de Kerstman bestaat. Hij bestaat net zo zeker als er liefde, edelmoedigheid en toewijding bestaan, en weet je dat die dingen je leven mooi maken? Stel je voor wat een treurige wereld het zou zijn zonder de Kerstman.' Net zo treurig als een wereld zonder Virginia's. Er zou geen kinderlijk vertrouwen meer zijn, geen romantiek om het bestaan prettiger te maken. We zouden geen plezier meer hebben. Niet aan de Kerstman geloven! Je zou net zo goed niet aan sprookjes kunnen geloven! Misschien wil je vader wel mensen huren die de wacht gaan houden bij iedere schoorsteenmantel. Net zo lang tot zij de Kerstman kunnen vangen, maar als zij d" Kerstman niet naar beneden zouden zien komen, zou dat iets bewijzen? Bijna niemand ziet de Kerstman, maar dat betekent niet, dat hij niet bestaat. De meeste echte dingen in de wereld kunnen wij, mensen en kinderen, niet zien. Heb je ooit elfjes op het gras zien dansen? Natuurlijk niet, -maar dat. is geen bewijs dat ze er niet zijn. Niemand kan zich onzichtbare wonderen voorstellen. Geen Kerstman? Hij leeft, en hij zal altijd leven. Over duizend jaar, Virginia, nee, over tienmaal tienduizend jaar, zal hij nog leven en doorgaan met vreugde in kinderharten te brengen. --- Friese Beweging laakt werpen van stenen „De raad van de Friese Beweg'1* gehoord de verslagen van de politie ° het werpen van stenen door de ra"* van enkele van Leeuwn1"" door onbekenden, die suggereren d*» mee de Friese Beweging te willen ** nen in haar stryd om de erkenning ' . de Friese taal, verklaart deze str*Lwyze absoluut te verwerpen en te* \ ken". Dit communiqué werd uitgeg*'* naar aanleiding van het incident Zaterdagnacht, waarbij in briefjes S wikkelde stenen werden gegooid doi»r ruiten by de heer A. Houwing, c°rn"Inr saris van politie, majoor Fogteloo, c° * mandant van de Rijkspolitie, en rlrhj« W. Stheeman, oud-griffier van de ree bank. . g „Natuurlyk heeft de Friese Be\ve&(. niet allen in de hand. Zij kan voor ». geiyke kwajongensstreken niet vei'a woordelijk worden gesteld", voegde eu heer P. Wybenga, een der voorman van „Frylan Fry", er aan toe. te^t De heer F. Schurer, van de „Heerenveense Koerier" het niet uitgesloten, dat hier provo in het spel is. Hij sprak de hoop uit. oJ.» het gebeurde justitieel ernstig zou w den onderzocht. ---