Gapende kloof tussen arm en rijk in de VS VORK (Reuter) - De kloof rijk en arm in de Verenigde staten is sinds de Tweede Wereldoog niet zo diep geweest. Momenteel beheerst tien procent van de bevolking 84 procent van 's lands 'tikdom. Dit heeft de Amerikaanse Schrijfster Frances Moore Lappe verklaard. 'n een toespraak ter gelegenheid Jjan Wereld Voedsel Dag sprak ze f!eze weeek van een 'schever verdelg dan in een aantal onderontwik*elde landen. Volgens Lappe gaan gemaal meer Amerikaanse dollars ps militaire hulp naar het buitenend dan als voedselhulp. Het aanrol Afrikaanse landen dat Amerikaanse wapens krijgt is meer dan ïerdubbeld - tot 38 - sinds president aan het bewind is, zegt zij. En voor het eerst in onze geschie?enis wordt het meeste werk in de 'andbouw gedaan door mensen die zelf leven op de bedrijven waarop zij werken". schrijfster van 'Diet for a Nall Planet' (Dieet voor een Kleine planeet) hekelde de voorliefde van !* regering-Reagan voor vrije Marktkrachten, vrije onderneming <-n vergrote export als oplossingen J'oor internationale economische problemen. Zij zei dat in Brazilië, het als exporteur van land- Pouwprodukten alleen door Ameri** wordt overvleugeld, tweederde v*n de bevolking gebrek lijdt- tweemaal zoveel als twintig jaar geleden. --- Violist Grumiaux (65) overleden (ANP) - De Belgische baron Arthur Grumiaux is, gisteren is bekend geworden, ?°nderdag op 65-jarige leeftijd overl6flen. grumiaux, geboren in Vellers-Perj**h bij Charleroi, bleek als kind al begaafd te zijn als pianist *l violist. Vanaf zijn elfde legde hij ?Jch speciaal toe op de vioolstudie. f"a de oorlog begon Grumiaux op te In Groot-Brittannië oogstte zijn eerste internationale succes- J-I*. Spoedig gold hij als een van de vooraanstaande vertolkers -*o zijn tijd. Acht jaar lang (tot overlijden in 1960) maakte hij met de grote pianiste Claa Haskil. edert 1949 gaf Arthur Grumiaux joolles aan het Koninklijk Conservatorium van Brussel, waar hij zijn >6raar Alf red Dubois had opgevolgd. 1973 gaf koning Boudewijn de 6*öiaarde violist de titel baron. --- Amal houdt Israëliër vast TEL AVIV/SIDON (Reuter) - De sji'itische Amalbeweging heeft de Israëlische navigator gevangen genomen, die in de donderdag nabij Sidon neergeschoten F-4 Phantom zat. De Phantom werd naar beneden gehaald tijdens een Israëlische aanval op Palestijnse bases in het zuiden van Libanon. De piloot van het vliegtuig werd door een Israëlische helikopter gered. Amal deelde gisteren mee dat de navigator, die verwondingen had aan één hand, geen tegenstand bood toen hij gevangen werd genomen. Hij was naar Beiroet gebracht. Israël eiste gisteren met klem dat de navigator wordt vrijgelaten. Het waarschuwde de Amalmilitie dat zij verantwoordelijk is voor de veiligheid van de man. In een krachtige verklaring voor de Israëlische radio zei het hoofd van de sectie Libanon van het ministerie van defensie, Uri Lubrani: "Israël eist dat Amal de gevangene onmiddellijk overdraagt. Israël zal niet gedogen dat aan de veiligheid van zijn militairen wordt getornd". Volgens Amal patrouilleerden gisteren nog steeds Israëlische kanonneerboten voor de kust ter hoogte van Sidon. Een zwaar bewapende Palestijnse strijder inspecteert het wrak van de F-4 Phantom die bij een Israëlische aanval op guerrillabases nabij Sidon werd neergehaald. --- Huisarrest in Libië voor rebellenleider Tsjaad PARIJS (Reuter) - De door Libië gesteunde Tsjadische opstandelingenleider Goukouni Oueddei is in Tripoli onder huisarrest geplaatst door de Libische autoriteiten. Dit heeft hij verklaard tijdens een uitzending van Radio France International. "Ik denk zelfs dat ik een gevangene ben en vrees dat vanaf morgen mijn telefoon zal worden afgesneden," zei Oueddei. Libië, dat naar schatting een troepenmacht van zesduizend man heeft in Noord-Tsjaad, heeft Goukouni's opstandelingengroep GUNT tot nu toe gesteund in de strijd tegen de pro-westerse regering van president Hissène Habré. Goukouni, wiens groep de afgelopen maanden is afgezwakt door een groot aantal deserties, herhaalde de oproep tot onderhandelen om tot een oplossing te komen van de burgeroorlog in Tsjaad. Hij zei geen voorwaarde te stellen aan een ontmoeting met Habré. Sinds de onafhankelijkheid van Frankrijk in 1960 hebben de diepe etnische en religieuze verschillen in Tsjaad geleid tot een bijna permanent woedende burgeroorlog, waarbij zowel Libië als de voormalige koloniale heerser zich in de strijd mengden om de verschillende kampen te steunen. In februari lanceerde Goukouni nog een groot offensief ten zuiden van de 16e parallel die het noorden dat in handen is van de opstandelingen scheidt van het door de regering gecontroleerde zuiden. Het regeringsleger wist de aanval af te slaan met Franse hulp. Frankrijk heeft opgeroepen tot de hereniging van Tsjaad maar deinst ervoor terug militaire steun te verlenen aan Habré om het noorden te heroveren. --- Cocaïne voor drugsbestrijder CLERMONT-FERRAND (AFP) - Het hoofd van de drugsbestrijding van de politie van Clermont-Ferrand (midden-Frankrijk), Robert Mestre, is gisteravond in staat van beschuldiging gesteld wegens illegale import van drugs. Mestre had afgelopen maandag een pakje ontvangen waarin 1,6 kilo cocaïne zat, afkomstig uit Bolivia. Volgens Robert Mestre 'heeft men hem erin laten lopen om hem in een onmogelijke positie te manoeuvreren. Mestre stond bekend als een bekwaam politieman. Sederte een paar jaar werkte hrj in Clermont- Ferrand. --- Mensenrechtenprijs Alfonsin STRAATSBURG (UPI) - President Raül Alfonsin van Argentinië heeft gisteren in Straatsburg de Europese prijs voor de rechten van de mens gekregen. De prijs is hem toegekend voor zijn werk voor het herstel van de democratie in Argentinië. "De echte winnaar," zei Alfonsin in zijn dankwoord, "is het Argentijnse volk dat voor eens en voor altijd is teruggekeerd naar een democratische samenleving. In mijn land worden de mensenrechten niet meer geschonden. ledereen die zich schuldig maakt aan martelen, ondergaat dezelfde straf als een moordenaar." Alfonsin zei verder dat de Argentijnen 'met oprechtheid en vastberadenheid doorgaan met het dienen van de zaak van de mensenrechten. WASHINGTON (UPI) - Een commissie van het Amerikaanse Congres heeft minister van justitie John Meese gisteren verzocht een onderzoek in te stellen naar de rol van de Amerikaanse regering in de strijd van de Nicaraguaanse rebellen tegen het Sandinistische bewind in Managua. Meese zou opdracht moeten geven voor de benoeming van een aanklager die moet nagaan of er aanleiding is voor strafrechtelijke stappen. Volgens een aantal Congresleden schendt de Amerikaanse regering de wet door militaire steun te geven aan de Nicaraguaanse rebellen. --- BUITENLAND Burgemeester Voerstreek weigert eed Wynants gooit het op een akkoordje met José Happart 'Van onze correspondent) BRUSSEL - In België is de politieke 'oestand gisteravond laat ernstig nadat de door koning benoemde nieuwe burgemeester van de Voerstreek, Roger %nants, openlijk had geweigerd de af te leggen. Brussel houdt dan rekening met een nieuwe politieke crisis, die veel ernstiger zal zijn die van enkele dagen geleden. %nants kwam gisteravond tot een akkoord met de afgezette burgemeester Happart en de Luiksgezin* meerderheid in de gemeenteraad *an de Voerstreek. Volgens dat akkoord zal hij pas de eed als burgemeester afleggen, als in het parlement een wet is aangenomen krachkns welke de Voerstreek een nieuw statuut krijgt. Daarmee *ordt bedoeld dat het gebied weer *ordt ingelijfd bij Wallonië, zo liet [teppart weten, of op zijn minst aan et bestuur van Vlaanderen ontlokken. °eze eis is voor alle Vlaamse partij?l, of ze nu in de regering zitten of Jü de oppositie, totaal onaanvaardbaar. nieuwe zet van Happart en zijn is een flinke streep door de }*kening van de regering-Martens. P°or de benoeming van Wynants Happart schaakmat te zijn ge- maar nauwelijks 24 uur later de afgezette burgemeester zo*el de regering als het koninklijk sjtf voor schut. ?e Vlaamse regeringspartijen ko?jen vandaag in spoedberaad bijeen, gisteravond reeds gaven ze te *ennen dat ze eisen dat Happart zo mogelijk wordt ontheven van * post van waarnemend burgemeester. Gisteravond laat heerste * overtuiging dat de regering-Mar- voor welhaast onoplosbare proteïnen staat, want ook de Waalse fristen-democraten, de kleinste re- staan nog altijd ach*r Happart. **et lijkt ook zo goed als zeker dat de regeringspartijen nu definitief het vertrouwen in minister binnenlandse zaken Nothomb opzeggen. Deze minister behoort tot de Waalse christen-demo- en zijn partij heeft al eerder * kennen gegeven uit de regering te '"-Hen stappen als hun minister gedongen wordt af te treden, begint de affaire-Happart het bedrijfsleven danig op de zenuwen te werken. Niet alleen de Belgische frank ondervindt hinder van de kwestie-Happart, ook het prestige van België in het buitenland wordt, zo verluidt in de zakenwereld, 'ernstig geschaad door deze. dorpsruzie. José Happart heeft de ambtsketen in de hand ten teken dat de strijd niet is verloren. paroolfoto wubbo de jong --- Democraten VS paaien zuiden Tijdig wit voetje halen voor presidentsverkiezingen 1988 door ROB WOUTERS De Amerikaanse Democratische Partij is druk bezig zich nieuwe en 'conservatievere' kleuren op het gezicht te schminken, waarmee ze vooral het zuiden van het land wil bekoren. Bittere noodzaak, want de Democraten weten zeker dat in het conservatieve zuiden de sleutel ligt voor de volgende presidentsverkiezingen (1988). Dat de oppositie op die manier een deel van haar traditionele achterban - de zwarten - dreigt te verliezen, lijkt een prijs die de partijtop wel wil betalen voor een kier in de deur naar het Witte Huis. Eerste graadmeter voor het succes van de nieuwe koers zijn de Congresverkiezingen van 4 november. De hoop van de Democraten dat de mislukking van de top in Reykjavik hun partij geen electorale windeieren zou leggen, is wederom aan duigen geschoten door de onverwoestbaar-populaire Republikeinse president Reagan. Uit opinie-onderzoeken bleek deze week dat de roerganger geen politieke averij in het IJslandse debacle heeft opgelopen en dat de Amerikanen in overgrote meerderheid achter hun Teflon-leider' blijven drommen. Niet dat de Demo's erg overspannen verwachtingen van die stemmenwinst hadden: het kon hen hoogstens een duwtje in de rug geven, ook al omdat bij Congresverkiezingen toch hoofdzakelijk lokale politieke kwesties de hoofdrol spelen. De Democraten richten zich voor de Congres- en presidentsverkiezingen nu extra intensief op de twaalf zuidelijke staten. Deze staten, van Virginia tot Texas, leveren 147 van de 270 kiesmannen die volgens het kiesstelsel in de VS nodig zijn om een president gekozen te krijgen. Veel politieke waarnemers zijn van mening dat er geen Democraat in het Witte Huis zal zetelen totdat de partij het beter doet in het zuiden. Het zuiden heeft bij de afgelopen vijf presidentsverkiezingen maar één keer de Democratische kandidaat gesteund. Dat was in 1976, toen Jimmy Carter uit Georgia genomineerd stond. Het zuidelijke chauvinisme won het destijds van de twijfel over de partij, die in het zuiden de reputatie heeft door verachtelijke New England-lïberals geleid te worden. Vier jaar later werd Carter ook in het zuiden door Reagan aan de kant geschoven. Alleen het broeierige Georgia bleef zijn 'zoon' trouw. Volgens Paul Kirk, de landelijke voorzitter van de Democraten, is zijn partij dus met name in het zuiden hard aan een nieuw smoeltje toe. Om de beeldvorming uit te wissen, dat de partij ook nog door allerlei liberale splintergroepen wordt beheerst, heeft Kirk de zwarte, feministische, en homoseksuele groepen binnen de nationale partij-organisatie alvast op een lager pitje laten zetten. Voorts slaan Democratische voormannen en Congres-kandidaten steeds krijgshaftiger taal uit waar het de defensiepolitiek van de VS betreft. Democraten hebben op dat gebied namelijk een reputatie van 'het gebroken geweertae' en ook daar willen ze, in het licht van het nog steeds groeiende nationalisme in het land, nu graag een eind aan maken. Vooral in het zuiden is het beeld van zwakte op defensiegebied schadelijk omdat daar veelal met eerbied tegen het militaire apparaat wordt aangekeken en het Amerikaanse leger een belangrijke bron van werkgelegenheid vormt. Veel militaire bases liggen in het zuiden, deels nog een gevolg van de Burgeroorlog (1861-1865) en de Spaans-Amerikaanse oorlog (1898). Ted (1) en Tip: het 'rooie' gezicht van de Democraten. FOTO 'S AP --- Toets Zoals gezegd staat de eerste belangrijke toets van de nieuwe partijlijn voor 4 november geagendeerd als in zeven staten senatoren moeten worden gekozen (iedere staat mag twee senatoren naar Washington afvaardigen). De Republikeinen beschouwen het als hun voordeel dat notoire 'rooien' zoals de Democratische voorzitter van het Huis van Afgevaardigden, Tip O'Neill en senator Ted Kennedy een centrale rol spelen in de beeldvorming over de Democratische Partij. Vooral nu de Verenigde Staten in de greep zijn van hun eigen versie van honneur et jxtóne-nationalisme en, zij het in mindere mate, van godsdienstig fundamentalisme. Deze twee -ismen genieten in het zuiden zeer sterke aanhang. Zuidelijke Democraten geven toe dat hun partij ook deuken heeft opgelopen door vroegere Democratische steun aan omstreden en geldverslindende overheidsprogramma's. Volgens veel zuiderlingen komen die sociale programma's te eenzijdig ten goede aan het zwarte - traditioneel het armste - bevolkingsdeel. Hoewel vaak subtiel, staat de verhouding tussen blank en zwart in het zuiden nog onder de historische invloed van de tijd dat de katoenbaronnen zich massaal tegen de noordelijke dwang van de afschaffing van slavernij (1865) verzetten. Dat de Democraten in Washington tegen het gebed op school en voor arbortus stemden heeft de partij ook al geen zuidelijke stemmen opgeleverd. Het succes van de Grand Old Party bij de jongste presidentsverkiezingen heeft bij de Republikeinen de hoop aangewakkerd dat ze vaste greep hebben gekregen op een gebied dat sinds het einde van de negentiende eeuw gold als een onwrikbaar Democratisch bolwerk. De Democraten maken nog steeds de dienst uit in de wetgevende vergaderingen van de zuidelijke staten en veel andere verkiesbare plaatselijke functies (van burgemeester tot politiechef of rechter). Maar de Republikeinen lopen ook hier snel in: ze hebben al de helft van aantal zuidelijke Senaatszetels in handen. In de Senaat op de Capitool Heuvel hebben de Republikeinen nog een meerderheid van 53 tegen 47 zetels. De stembus-uitslag van de zuidelijke staten kan in principe die machtsverhouding omdraaien. Het grote gevaar van de opzichtige Democratische poging om de stemmen van de blanke conservatieven in het zuiden in de wacht te slepen, schuilt in het feit dat het vermoedelijk zal leiden tot zwaar stemverlies onder de zwarten en progressieve blanken. De partij vervreemdde de blanke conservatieven al in de woelige jaren zestig (Martin Luther King) van zich toen zij zich inzette voor de burgerrechten van zwarten. Nu stelt ze alles in het werk om zowel de blanke conservatieve terug te winnen, als de stemmen van zwarten en progressieve blanken te behouden. Politieke waarnemers hebben ernstige twijfel aan het nut van dit tweesporen-beleid'. --- Zwarten De zwarte politici bekijken de nieuwe kleuren van hun oude partij, die gewoonlijk op negen van de tien zwarte stemmen kon rekenen, met argusogen. De zwarte burgemeester van Birmingham, Richard Arrington, meende onlangs dat de Democratische Parij eigenlijk niet goed weet hoe ze moet omgaan met het beeld 'een zwarte partij te zijn. "Tot op zekere hoogte worden we als vanzelfsprekend beschouwd. Maar zonder ons komt de partij in ernstige moeilijkheden". De partij zelf rekent echter op voldoende zwarte stemmen om de vier extra zetels binnen te halen die nodig zijn voor een Senaatsmeerderheid. Veel zwarte leiders zijn echter bang dat de Democratisch flirt met de blanke conservatieve kiezers het zwarte bevolkingsdeel politiek dakloos zal maken. Ook bestaat het gevaar dat veel zwarte kiezers het toch al zwakke spoor nu verder bijster raken en in november helemaal verstek zullen laten gaan. Terwijl veel andere zwarten - vooral uit de middenklasse, is de gecalculeerde hoop van de 'Reaganieten' - in de politieke mainstream terechtkomen en op een Republikeinse kandidaat stemmen. Toch blijven de Democraten er van dromen, het 'Reagan-effect' in het zuiden terug te draaien. Als het hen lukt de lessen van hun tegenstanders (maar wie zei ooit dat imitatie de zuiverste vorm van vleierij is?) volgende maand succesvol toe te passen en beslag te leggen op de meerderheid in de Senaat, komt ook 'de grote prijs' van 1988 binnen handbereik. Lukt het echter niet, well, dan moeten de Demo's zich op een lange zit in de oppositiebanken instellen. --- Zwarte woonwijk Oukasie verdwijnt Bewoners gaan zich verzetten tegen deportatie JOHANNESBURG (Reuter, UPI) - De Zuidafrikaanse regering heeft, ondanks beloften dat er geen deportaties van zwarten meer zullen plaatsvinden, gisteren de zwarte woongemeenschap Oukasie opgeheven en aangekondigd dat de inwoners moeten verhuizen. De 10.000 inwoners moeten gaan wonen in een nieuwe zwarte wijk, Lethabile, die op 25 km afstand van Brits ligt, waar veel inwoners van Oukasie werken. Lethabile ligt aan de grens met het formeel onafhankelijke thuisland Bophutatswana. De mensen uit Oukasie vrezen dat Lethabile brj Bophutatswana gevoegd zal worden en dat zij dan hun Zuidafrikaans staatsburgerschap zullen verliezen. Op een persconferentie in Johannesburg kondigden gemeenschapsleiders uit Oukasie (Oude lokatie) aan dat ze zich tegen de verhuizing zullen verzetten. Volgens Alan Morris van een burgerrechtengroep die opkomt voor de plattelandsbevolking in Transvaal heeft de regering tot opheffing van Oukasie besloten om de uiterstrechtse blanken in Brits een plezier te doen. Oukasie zou moeten verdwijnen omdat het te dicht bij de blanke stad ligt. Volgens minister Chris Heunis van staatkundige ontwikkeling moeten de bewoners verhuizen omdat de plaats onhygiënisch is en aan het opknappen ervan 'astronomische kosten' zijn verbonden. De bewoners menen dat hun gemeenschap voor een bescheiden bedrag aan betere voorzieningen kan worden geholpen. Zij beloofden gisteren tot het bittere eind tegen Heunis te zullen vechten 'ook al loopt het uit op geweld. --- Aquino geestdriftig ingehaald President Corazon Aquino van de Filippijnen wordt bij de hand genomen door enthousiaste bewoners van het eiland Panay. Zij was daar in het kader van een tweedaags bezoek aan 'het hart' van het land. Later op de dag voerde de president achter gesloten deuren besprekingen met vertegenwoordigers van het communistische Nieuwe Volksleger NPA. Ze probeerde de opstandelingen over te halen een einde te maken aan hun gewapende strijd. Uit militaire bron werd vernomen dat de staf-chef van de Filippijnse strijdkrachten, generaal Fidel Ramos, niet op de hoogte was van het feit dat de president met de opstandelingen onderhandelde. foto reuter . --- Asielzoeken in Denemarken wordt moeilijk KOPENHAGEN (DPA) - Het Deense parlement heeft gisteren besloten de toelatingseisen voor asielzoekers aanzienlijk te verzwaren. Aan vluchtelingen kan voortaan bij de grens de toegang worden geweigerd als zij via een ander land zijn aangekomen. Het grootste deel van de vluchtelingen die proberen in Denemarken asiel te krijgen, is via Turkije en West-Duitsland gereisd. Deze mensen krijgen voortaan alleen nog een visum als het om gezinshereniging gaat. Vluchtelingen die rechtstreeks uit een land komen waar hun leven in gevaar is, krijgen een verblijfsvergunning terwijl hun asielaanvraag in behandeling wordt genomen. Sinds januari zijn ongeveer negenduizend vluchtelingen in Denemarken aangekomen. Allen kregen aan de hand van asielbepalingen die drie jaar geleden werden vastgesteld een verblijfsvergunning. Verwacht wordt dat door de nieuwer" regeling het aantal toegelaten asielzoekers zal afnemen met vijftig tot tachtig procent. ---