(Ingezonden Mededeling) op reis met EAU DE COLOGNE --- (Ingezonden Mededelingen) MAISON MAAS, Willemsparkweg 35. vraagt per 1 Aug. uiterst bekw. Schoonheidsspecialiste. Alleen zeer ervaren krachten gelieven te solliciteren. ASSURANTIEKANTOOR vraagt 2 Zelfstandige Krachten (mnl,) 1) Bekend met Transport-Varia- Makelaardij, 2) Bekend met Schaderegeling Transport-Makelaardij. Br. met opgaaf van leeftijd, enz. onder S.P. 622 aan Rtcardo's Advertentie-Bureau, N.Z. Voorburgwal 242 Amsterdam-C. --- Toestand hoopgevend Het komt mij vóór, dat de toestand in het algemeen hoopgevend is. Ten onrechte jammeren Engelse en Amerikaanse bladen over „het doodlopen der onderhandelingen door de schuld van Rusland", eenvoudig omdat zij * — door -^ i Prof. dr. M. G. J. Minnaert elke afwijking van hun eigen standpunt als onbegrijpelijk en misdadig beschouwen. Bij vergelijking van de laatste Russische voorstellen met de oorspronkelijke bemerkt men integendeel, dat de Russen hun houding op belangrijke punten hebben herzien. Een vergelijking van de Amerikaanse met de Russische plannen leert, dat in sommige opzichten de ene, in andere opzichten de andere onze voorkeur verdienen. De discussie, die in de Commissie wordt gevoerd, is dus uitermate nuttig en verre te verkiezen boven het critlekloos aanvaarden van één der plannen. Wij willen nu de voornaamste punten bespreken waarop het Amerikaanse en het Russische voorstel van elkaar afwijken. IHET VETORECHT. — Zoals men weet, nemen de Verenigde Naties -in de Veiligheidsraad alleen dAn een besluit, wanneer alle Grote Mogendheden het éiéns zijn; of juister: wanneer geen hunner zich tegen de voorgestelde maatregel verzet. Het is zeer duidelijk, dat dit de enige manier is om een samenwerking te bereiken tussen landen, die door zulk een sterk wantrouwen worden gescheiden gehouden. ~._,, v. Rusland, de enige grote socialistische staat van de wereld, weet, dat het bij tal van beslissingen een meerderheid tegen zich zal vinden. Het zou onmogelijk met de overige staten kunnen SmWerken, ware het vetorecht er niet om een systematisch overheersen der meerderheid van kapitalistische landen tegen te gaan. Zo ziet men, dat het vetorecht een uiterst doelmatige Instelling is, een afdoende manier om samenwerking mogelijk te maken niettegenstaande onderling wantrouwen. Hier te lande heeft Kees Boeke reeds vele jaren betoogd, hoeveel beter het is met elkaar te praten tot iedereen overtuigd is, in plaats van te beslissen met de helft plus één; het blijkt, dat men bijna altijd tot overeenstemming komt. Dit zijn de zeer begrijpelijke redenen waarom Rusland onwrikbaar aan het vetorecht vasthoudt. Het blijft hier ook aan vasthouden voor (je regeling der atoom-energie, terwijl de Amerikaanse politici in dit mjzonder geval een prijsgeven van het vetorecht eisen. Op het eerste gezicht sphijnter veel te zeggen voor het Amerikaanse standpunt. Waar het gaat over een supranationaal lichaam, dat moet waken tegen overtredingen van de afzonderlijke staten, lijkt het doelmatig de autoriteit van dit lichaam niet door een vetorecht te beperken. Klaarblijkelijk echter willen de Russen het vetohegmsel, dat tot hiertoe zo uitstekend ?u gewerkt, op geen enkel punt laten afbrokkelen. Ook moet men erkennen, dat het Amerikaanse plan geen voldoende inlichting geeft omtrent de wijze waarop de Atoomcommissie samengesteld zal zijn en geen afdoende waarborgen voor haar onpartijdigheid. --- Niet onoverbrugbaar Is de tegenstelling tussen Amerika en Rusland op dit essentiële punt onoverbrugbaar ? Geenszins. . Nog kort geleden verscheen een brochure van de hand van de grote kernphyslcus Blackett, hoogleraar te Manchester, waarin hij betoogt, dat het handhaven van het vetorecht geen werkelijke belemmering Is Voor het treffen van internationale afspraken over de atoomenergie. Er zijn immers drie stadia waarbij beslissingen moeten worden genomen: 1. bij het sluiten van de overeenkomst; 2. bij het doorvoeren der controle; 3. bij het uitvoeren van sancties tegen een staat, die de overeenkomst zou schenden. Stadium één: het is duidelijk, dat geen staat gedwongen kan worden tot het aangaan der overeenkomst, het is pas daarna, dat men voorstelt het vetorecht te laten vervallen. Stadium twee: het doorvoeren der controle is de voornaamste inhoud van de overeenkomst; wie toetreedt verklaart zich daardoor vanzelf bereid de controle te bevorderen volgens een vooruit afgesproken plan; er valt hieromtrent dus niets principieel belangrijks meer te beslissen. Stadium drie: als een der staten de afspraak schendt, en de grote staten kunnen het niet ééns worden over de te treffen maatregelen, dan zal macht tegenover macht worden gesteld en dan zal niemand zich meer aan een veto storen. Dit zou dan dezelfde situatie zijn, die voorzien is in het Charter der Verenigde Naties: „It is also clear that no enforcement action by the Organisation can be taken against a Great Power itself without a major war. If such a situation arises, the United Nations will have failed in its purpose and all members will have to act as seems best in the circumstances." (Article JfS). De overeenkomst zal dus nooit een „absolute" waarborg geven, het blijft mensenwerk, tot stand gekomen in een verdeelde wereld, maar het zou dwaas zijn daarom haar ontzaglijke betekenis te betwijfelen of te weigeren haar tot stand te brengen. Men moet ook bedenken, dat de Atoomcommissie ook zal moeten beslissen over het gebruik van de kernenergie voor technische doeleinden; maar juist voor deze beslissingen, die zulk een grote economische betekenis kunnen hebben, is een overwicht van bepaalde landen over andere uiterst ongewenst en blijft het veto zijn reeds vermelde voordelen behouden. Ten slotte worde opgemerkt, dat het opgeven van het veto niet was voorgesteld door de oorspronkelijke Amerikaanse commissie-Lilienthal, maar dat dit voorstel voor het eerst is gedaan door Baruch, op het ogenblik waarop de Amerikaanse politici en diplomaten de leiding in handen hebben genomen. Frankrijk heeft zich tegen het opgeven van het veto verklaard. 2 Direct samenhangend met het vorige punt is de vraag, hoe de Atoomcommissie in het geheel der UNOorganisaties moet worden ingeschakeld. De Amerikanen willen deze commissie (hun „Atomic Development Authority") een grote zelfstandigheid geven. De Russen verlangen, dat hun „International Control Commission" direct zal afhangen van de Veiligheidsraad der Verenigde Volkeren, waarin het vetorecht geldt. Opgemerkt zij weer, dat het oorspronkelijke Amerikaanse plan, het Chicago Draft, eveneens de Atoomcommissie aan de Veiligheidsraad ondergeschikt maakte. O DE TAAK DER ATOOMCOMMISiiii SIE' — Het oorspronkelijke plan—lHenthal ging vilt van een grootse visie op het probleem. Hier wilde men zowel (le exploitatie der mijnen als het verwerken der ertsen uitsluitend toestaan aan, de Atoomcommissie zelf. De controle zou daardoor ongetwijfeld op afdoende wijze kunnen geschieden. Bij elke ïnsnectie van mijnen of fabrieken door controleurs is er altijd fraude mogelijk; maar wanneer het delven of bereiden zelf reeds als misdaad geldt, is een veel vollediger waarborg gegeven. Daarenboven wordt 'de taak ener zelfproducerende Atoomcommissie veel interessanter en is er meer kans, eersterangs-natuurkundigen daarbij te betrekken. Eindelijk bereikt men het ontzaglijke voordeel, dat alle beschikbare kennis gecentraliseerd wordt, onbeperkt beschikbaar is en volledig in 'dienst wordt gesteld niet van particuliere winst, maar van het heil der mensheid. GROMYKO ..atoombommen moeten worden vernietigd --- Contrôle der atoomenergie Amerika en Sovjet-Rusland kunnen het samen stellig eens worden Wederzijdse beschuldigingen zijn slechts stemmingmakerij |~\E mensheid heeft, met behulp der atoomenergie, wapens ge- J-/ smeed van zulk een vervaarlijke uitwerking, dat het gebruik daarvan tot niet te overziene rampen zou leiden. Er moeten op korte termijn maatregelen worden getroffen om de atoombom als oorlogswapen uit te schakelen. Voor dit doel hebben de Amerikaanse natuuronderzoekers een weloverwogen plan opgesteld, dat, geamendeerd en verslapt, door de Amerikaanse regering werd overgenomen en aan de Verenigde Naties werd voorgelegd. De Russen hebben van het begin af ingestemd met het beginsel der internationale controle; zij hebben echter critiek op het officiële Amerikaanse plan uitgeoefend en hebben, bij monde van Gromyko, tegenvoorstellen gedaan, die in hun laatste vorm enkele dagen geleden aan de Commissie voor de Atoomenergie zijn voorgelegd. Zullen Rusland en Amerika tot overeenstemming komen? Waardoor onderscheiden zich hun standpunten? In welke richting moeten de kleine landen hun stem verheffen en hun diplomatieke invloed gebruiken? Dit zijn spannende vragen, die op dit ogenblik van het grootste belang zijn voor de mensheid in haar geheel en voor Nederland in het bijzonder. --- Basis verlaten Van deze oorspronkelijke opzet zijn zowel het officiële Amerikaanse als het Russische voorstel afgeweken. Het Amerikaanse plan voorziet de exploitatie der atoomenergie door private ondernemingen, zij het onder voorbehoud van toestemming en controle door de Atoomcommissie. Ook het Russische plan eist geen monopolie voor de Atoomcommissie, al worden haar eigen laboratoria en uitgebreide researchwerkzaamheden toegewezen. Vermoedelijk hebben beide 'partijen' daarvoor haar eigen redenen. Amerika wenst meer macht te geven aan grote industriële ondernemingen, die hopen later grote winsten te halen uit de exploitatie der nieuwe energiebron; zulk een standpunt betekent een grote teleurstelling voor de voorstanders van de vrede, die steeds in alle landen nationalisering der bewapeningsindustrie hebben gevraagd. Voor Rusland bestaat dit motief natuurlijk niet. Ook dit land schijnt te verwachten, dat de productie van energie uit kernprocessen een grote technische betekenis zal krijgen, en het vreest vermoedelijk, dat die ontwikkeling door het monopolie van een internationale commissie zal worden geremd of ten voordele van bepaalde landen zal worden gebruikt. Het is mogelijk, maar lang niet zeker, dat de verwachtingen over technische toepassing bewaarheid zullen worden. Maar het lijkt belangrijker op dit ogenblik volstrekte veiligheid te verkrijgen dan het maximum profijt te' willen halen uit een nog denkbeeldige toekomst. In elk geval zijn de Russische en de Amerikaanse voorstellen op dit punt wel tot overeenstemming te brengen. Van bijzonder belang is de volgende omstandigheid. De Bussen dringen krachtig aan op scherpe controle; zij stellen zelf voor, aan de Controlecommissie vrije toegang te verlenen tot alle mijnen van atoomerts en tot alle fabrieken van atoombrandstof. Het sprookje, dat de Russen de toegang tot hun land aan de controleurs zouden weigeren, is hiermee volkomen weerlegd en de mogelijkheid van een ernstige controle is zeer veel groter geworden. 4 Dit punt is niet vermeld in de „aanvullende voorstellen", op 6 Juni door Gromyko gedaan. Indien de oorspronkelijke Russische voorstellen van Juni 1946 van kracht zijn gebleven, moeten we als onderdeel van het Russische plan blijven beschouwen, dat er, voor alle andere besluiten een plechtige resolutie zal worden afgekondigd, het vervaardigen en gebruiken van atoomwapens verbiedend. Amerika heeft gezegd, dat zulk een resolutie weinig helpt indien er daarnaast geen controle en sanctiemaatregelen worden genomen; de Nederlandse vertegenwoordiger heeft dit nog eens met andere woorden herhaald. Maar tegen dit voorstel heeft zich toch niemand durven verklaren. De reden waarom Amerika aarzelt er op in te gaan is wel, dat zulk een resolutie het openlijk vervaardigen van atoomwapens onmogelijk zou maken, terwijl de controle-organisaties nog niet in werking zouden zijn gesteld en men niet zeker zou weten of men op haar doeltreffendheid kan rekenen. Het moet mogelijk zijn, beide standpunten te verzoenen, door b.v. deze resolutie tege-lij k met de instelling van de controlecommissie af te kondigen. --- Bestaande bommen 5 Nauw verwant met het vorige was ook de Russische eis, dat de bestaande atoombommen reeds nu zouden worden vernietigd en dat alle inlichtingen zouden worden uitgewisseld. Het schijnt wel waarschijnlijk, dat dit voorstel van vorig jaar ook nu nog van kracht is gebleven. Amerika is tot deze maatregelen inderdaad bereid, maar slechts na de instelling der controle en in geleidelijke stappen. Rusland ziet hierin een poging om de onderhandelingen te voeren onder de druk en bedreiging van de atoombommen, die Amerika thans bezit. In Amerikaanse wetenschappelijke kringen is herhaaldelijk naar voren gebracht, dat Amerika goed zou doen op het Russische voorstel in te gaan om op die wijze een sfeer van onderling vertrouwen te bevorderen. (Zie b.v. het „Chicago Amendment"). Een mislukken der onderhandelingen zou, volgens hen, betekenen, dat Rusland zelf zich met grote energie op de vervaardiging der bommen gaat toeleggen en Amerika over een paar jaren inhaalt. De gunstige gelegenheid om te onderhandelen is dan voor goed voorbij. Uit het vorige zal duidelijk zijn geworden, dat beide partijen zijn gedreven rloor volkomen begrijpelijke motieven; het is slechts stemmingmakerij wanneer men de ene of de andere van „boosaardigheid" beschuldigt. Ook komt het mij voor, dat de tegenstellingen vrijwel op elk punt overwonnen kunnen worden en zullen worden, wanneer geen politieke factoren de discussie in de war sturen. Van de kleine naties mag men verwachten, dat zij zich niet blindelings zullen aansluiten bij één der voorgestelde schema's, maar: 1. dat zij zullen trachten een deugdelijke, voor ledereen aanvaardbare synthese tot stand te brengen; 2. dat zij daarna al haar invloed zullen gebruiken om een dergelijk eindvoorstel dan ook werkelijk te doen aanvaarden. --- Zes maanden geëist tegen bewaker van westerbork In een uitgestelde zaak tegen de voormalige opperwachtmeester der marechaussee B. H. Paridaen te St. Kruis (Zeeuws-Vlaanderen) eiste de advocaat fiscaal van het bijz. gerechtshof te Assen een gevangenisstraf van zes maanden onder aftrek van voorarrest (eveneens zes maanden). Paridaen, die tijdens de bezetting als bewaker van de beruchte cellenbarak „barak 51" in het kamp Westerbork dienst deed, was mishandeling en arrestatie van Joodse burgers ten laste gelegd. Tijdens de eerste zitting legden tien collega's van verdachte zeer bezwarende getuigenissen af. Enkele Joodse getuigen verklaarden evenwel, dat Paridaen zeer goed voor de gevangenen was geweest, dikwijls voor extra-voedsel zorgde en bij hun ontvluchtingspogingen behulpzaam was. Zijn houding tegenover de gedetineerden maakte Paridaen aannemelijk met te verklaren, dat hij wel op een dergelijke wijze moest optreden om de buitenwereld geen argwaan te doen wekken. In zijn requisitoir wees jhr. mr. De Ranitz op de moeilijke positie der politie tijdens d? bezetting en merkte op, dat vele politiemensen zich door hun angst hebben laten beheersen. Hij heeft de indruk gekregen, dat menigeen op eigen voordeel is uitgeweest, wat z.i. met verdachte zeker niet het geval is geweest. De arrestatie van een uit de trein gesprongen man achtte de advocaatfiscaal wel bewezen, maar hij wenste rekening te houden met de goede houding van verdachte, tegen wie hij een gevangenisstraf van zes maanden eiste. Sententie op 17 Juli. --- Gymnastiek vraagt vakmensen In het lager onderwijs is de klasseonderwijzer op grond van zijn geestelijke structuur en zijn opleiding niet in staat om behoorlijk gymnastiekles te geven. Worden de klasse-onderwijzers in gevolge de maatregelen van minister Gielen toch hiermee belast, dan zullen de meest plichtsgetrouwen onder hen het niet verder brengen dan tot geknoei en gepruts. Onbewust soms, en zeker ongewild, zullen zij het kind te kort doen. Het bovenstaande werd tijdens een drukbezochte vergadering van de Ouderraad te Den Haag Donderdagavond betoogd door de heer J. M. J. Korpershoek, voorzitter van de Vereniging van leraren en onderwijzers in de lichamelijke opvoeding in Nederland. --- Onthulling monument te Ede Te Ede zal op 2 Augustus een mausoleum worden ingewijd, opgericht ter herdenking van de slachtoffers van de verzetstijd. Prins Bernhard zal als oudopperbevelhebber der B.S. persoonlijk het laatste sluitstuk, het bronzen beeld van de kunstenaar Esser, onthullen. --- Waarin GIJSBERT iets zangerigs meemaakt HET meisje Aphrodite nam Gijsberts geschenk dankbaar aan, want zij vond appels erg lekker. Toen ging ze naaide schuur en haalde een gemakkelijk ligstoeltje, waar ze hem inzette. De hond, de kat, het biggetje en het lammetje namen onder veel geruzie, geblaat en geknor, het Martelwagentje weer ter poot en brachten het terug. Gijsbert bleef achter met Sik op. het weitje in de zon en sloot zijn moede ogen om een lekker dutje te gaan doen. Maar net toen hij met ligstoel en al het verre Dromeland wou binnenzeilen, hoorde hij vlak bij zijn oor (het echte) een stem die een aceoord .zong Miiiii, mi, mi, mi, ml, mi, mi miiiiiü Mooo, mo, mo, mo, mo, mo, moooü Loom opende hij zijn oren en ogen en reed terug naar de werkelijkheid, waarin hij de lijster op de leuning van zijn stoel zag zitten. Ze keek hem met oude, schitterende oogjes aan. „Gezellig, een nieuwe patiënt", kwetterde zij. „Ik ben Madame Lya Lijster. U hebt zeker wel eens van mij gehoord?" Dat had Gijsbert nooit, maar Madame Lya zag er, ondanks haar jong opgeverfde snavel oud en wat afgetakeld, om niet te zeggen, opgetakeld uit. En aangezien hij altijd eerbied voor ouderdom moest hebben, keek hij haar bekend aan en lachte verlegen. Madame Lijster ging verzitten, zette haar borstkas uit, nam een enorme teug lucht en gaf een hoge gebarsten triller, die middenin armetierig doorbrak. „Lya Lijster.... wie kende mijn naam niet.... Coleratuur !" .. „O, ja", zei Gijsbert, die het ging snappen, „dat is een soort kever, hè?" „Kever?" Madame streek haar veren met een antiek gebaar op, „Goud had ik in mijn keel .- Heb je me nooit de Maanaria uit „Lijsterbes met het Lamme Oor" horen zingen?" en ze keek hem verwachtingsvol aan. Gijsbert was erg moe van alle schokken en kreeg het benauwd, want hij wist van niets. „Dat was voor mijn tijd", zei hij beschroomd, „maar nu u het zegt, mijn ouders " Madame Lya had een zo-hoort-hetook-lach. „Ik treed niet meer op", deelde zij mede, „ik wil de jongeren ook een kansje geven. Ach, er is veel goeds bij. Hoewel Nachtegaal heb je haar in de „Voorjaarsnacht" wel eens horen zingen? Ik zou het anders doen Het is mooi materiaal prachtig materiaal, maar ze gebruikt haar adem niet goed die stem zit niet ". „Maar ik vind haar erg mooi zingen", zei Gijsbert, die Nachtegaal zo vaak 's nachts in het bos had gehoord en er altijd tranen van in zijn ogen had gekregen, „denkt u dat ik bijvoorbeeld ook mooi zou kunnen leren zingen?" „Oefenen, oefenen, oefenen", zei Madame met een stem als de Domklok, „en veel lijsterbes eten, uitstekend voor de keel en zo voedzaam. En tongétudes, probeer het eens. Wijd open die 'kaken en vóór in de bek Tralalalalalalalaaaaaa! Doe het eens " Gijsbert sperde zijn gespleten lip en liet een neuzige la. „Vóór in de bek, voor in de bek", riep Madame Lya Lijster en zij balgde haar boezem vol zomerlucht en deed het voor. „Ach", zei ze, ~U had me moeten zien toen ik optrad in de Grote Telegraafpaal aan de hoofdweg De wereld lag aan mijn poten " „Ja", zei Gijsbert, die er een beetje moe van in zijn geteisterde kop werd, „dat wil ik wel geloven, het is daar erg hoog " Madame Lijster luisterde niet 'eens. „Ik was mooi als de morgenstond", zei ze dichterlijk, „Goud had ik in mijn keef " „Ja, dat heeft de morgenstond altijd, heb ik wel eens gehoord", zei Gijsbert, die er nu helemaal in was Ze gooiden meidoorn en jasmijn naar me en ik kreeg bakken en bakken lijsterbessen van mijn bewonderaars als ik optrad", mijmerde Madame, verzonken in herinneringen. „Ik zal het duet met mijzelve eens voor je zingen.a... Goud had ik in mijn keel " en ze schikte haar verschoten veren. AAAAAAAAAA!!!!!!!!, zong ze en knapte weer af. „Ik ben wat verkouden op het ogenblik", zei ze. „O, juist, ja", zei Gijsbert beleefd. Hij wilde zo erg graag wat slapen. MARIAN SMEETS. (Wordt vervolgd). --- IN PECKHAM STAAT EEN HUIS met veertienhonderd gelukkige gezinnen ERGENS in de oneindige woestijn van donkerdoorrookte baksteen, die Londen heet, staat een licht en vrolijk uitziend huis van glas en beton, dat niet alleen enig is in zijn soort in Engeland, maar, voor zover ik weet, op de hele wereld. Het staat aan de rand van de morsige, rommelige voorstad Packham en heet officieel Packham Health Centre. Maar het is veel meer, dan de naam aanduidt; want behalve volkskliniek is het tevens gemeenschapshuis voor 1400 gezinnen, zweminrlchting, kinderspeelplaats, dancing, tafeltennlsclub, verversingshal en sociologisch laboratorium. In speciale vertrekken vinden de kinderen overvloedig gelegenheid tot vermaak en ontspanning. --- WETENSCHAPPELIJK EXPERIMENT VAN GROTE WAARDE Een twintig jaar geleden besloten twee Engelse doktoren, mevr. dr. Innes Parce en dr. G. Scott Williamson een nieuwe weg te volgen bij het bestuderen en bevorderen van de volksgezondheid. Zij kenden Londen en wisten, hoe krankzinnig eenzaam niet alleen de enkeling, maar zelfs een heel- gezin kan zijn in deze sombere uitgestrektheid van donkere huizen, waarin de schuwe, vanature weinig spraakzame Engelsman wegkruipt voor zijn buren. Zij realiseerden zich ook, dat, hoeveel een dokter ook af moge weten van de enkele patiënt tijdens diens ziekte, hij tegelijk als vreemdeling staat tegenover diezelfde mens als twee-eenheid, lichaam en geest samen. Hij kan plotselinge ziektes genezen, maar is machteloos om ze te voorkomen. Soms komt hij plotseling tegenover een klein kind te staan, waarvan hij de ouders door en door zou moeten kennen, om het ziektebeeld van het kind te doorgronden; en hij komt tot de ontstellende ontdekking, dat de melkboer en de slager het gezin beter kennen dan hij, de medicus. De beide doktoren besloten, dat studie en bevordering van volksgezondheid uit moeten gaan niet van de enkeling, maar van het hele gezin, terwijl dat gezin alleen volop gezond kan worden, wanneer het wordt weggerukt uit de droefgeestige vereenzaming, die de vloek is van elke grote stad. Zij slaagden er in, na hun eerste, te beperkte experimenten, 38.000 pond bijeen te brengen en kozen als plaats van vestiging voor hun proef-gemeenschapshuis de voorstad PecMiam, omdat dit één van de weinige oorden in Londen is, waar mensen met heel verschillend inkomen door. eenleven. variërend van 5 tot 25 pond in de week. Een dergelijke verscheiden- heid was voor hun sociologische proef noodzakelijk. De kleuterkamer. --- Ruimte voor 2000 gezinnen In 1936 werd het geouw, bestemd voor twee duizend gezinnen, geopend. Tijdens de oorlog werd het als fabriek gebruikt; nu weergalmt het weer van gelach en pleizier. Wanneer je er aankomt, zie je achter een groot grasveld, waar kleine kinderen in een zandbak spelen, het open gebouw met zijn twee verdiepingen van glas en staal. Je gaat aan de achterkant naar binnen, wringt je door een stel kinderwagens heen en kijkt door een glazen wand in de gymnastiekzaal, waar jongens aan touwen rondslingeren, op houten paarden rijden en aan rekken turnen. Er is geen toezicht; ze houden zélf orde. » » * Onder aan de trap is een mededelingenbord, waaruit je als vreemdeling kan afleiden, dat de contributie voor het hele gezin twee shilling in de week is, dat er liefhebbers gevraagd worden voor voordrachten, dat aan het gebouw een boerderij buiten Londen verbonden is, waar de Peckhammers kunnen kamperen en watersporten enz. Je loopt de trap op en komt in een •' grote open zaal; in het midden is een zwembassin, waarin een troep kinderen ravotten; links daarvan een bar, waar dorstige zielen thee, bier en limonade kunnen krijgen; daarnaast een ruimte voor voordrachten en aan de andere „ant van het bassin een ruimte om te dansen en spelletjes te doen. Terwijl vader en moeder een kaartje leggen of met vrienden, die ze hier vanzelf maken, op gramofoonmuziek een huppeltje doen, ligt baby in de crèche gelijkvloers onder de goede zorgen van een zuster, terwijl zoonlief hoogstanden oefent met zijn vriendjes en het dochtertje met haar vriendinnetjes iets speelt, wat later wel waterpolo wordt. Zodoende zijn de kinderen verzorgd en daarom zijn de ouders en daarmee het hele gezin, onbezorgd. En deze onbezorgdheid, verkregen dank zij een vrij, pliHiliiimimiiiiiimiinmiimiimlliiiiiimimiimiimiiiimmHimmiiiiimimmiiiitiiiiiimiiimiiE | Een interessante reportage van onze medewerker A. den Doolaard ÊllllllflllllllllirnilllllllMlllilllMllMllHlllMllMlllHllltlllllllllllllllllMllllllMlllilllllMlllllllllMHinilMlë natuurlijk gemeenschapsleven, is de eerste voorwaarde voor gezondheid van het hele gezin. Aan die gezondheid als probleem is de bovenste verdieping gewijd. Daar huist de kliniek, of liever het laboratorium, waar de hele familie minstens eens per jaar onder het mes moet. Dit is de enige voorwaarde voor het lidmaatschap: toetreding van het gezin als geheel en jaarlijks medisch onderzoek. Bij zon onderzoek worden alle gezinsleden stuk voor stuk op de keper van binnen en van buiten bekeken, waarna ze bij elkaar komen in de consultatiekamer. Dan vertelt de dokter eerst, hoe het er met de kinderen voorstaat; en als de kinderen de deur uit zijn, komen in eikaars tegenwoordigheid de ouders aan de beurt om te horen, wat er lichamelijk en geestelijk met hen aan de hand is. Behandeling krijgen ze niet in het Peckham Health Centre; Indien deze nodig is, krijgen ze daarvoor adressen van doktoren of specialisten, die dan echter uit kunnen gaan van een volledige gezinsdiagnose. Wensen gezinnen meer dan eens per jaar onderzoek, dan kunnen ze dat krijgen, precies op de uren, wanneer het hun uitkomt, ook 's avonds. De resultaten van dit uitvoerige medische onderzoek van oppervlakkig tamelijk gezonde mensen, waren voor de clubleden een opluchting en een zegen: allerlei verborgen kwalen kwamen aan het licht, die nu door tijdig ingrijpen dikwijls konden worden genezen, maar die zonder het Peckham Centre hadden kunnen ontaarden tot ongeneeslijke gevallen. Maar voor de medici waren de resultaten in het begin ontstellend. Hun proef strekte zich uit over 1200 gezinnen; slechts tien procent van de gezinsleden waren volkomen gezond; twintig procent leed aan een ziekte of een of ander gebrek; zeventig procent had verborgen kwalen, waar ze geen weet van hadden. Van vrouwen tussen de twintig en veertig jaar was slechts vier procent volkomen gezond. Maar toen ging Peckham aan het werk. Na vijf jaar gemeenschapsleven en gezondheidszorg werden de kaarten vergeleken. Het experiment was geslaagd: het aantal gezonde gezinsleden was nu driemaal zo groot! Hoe aat voor elkaar is gekomen? Zit maar eens ergens in die Londense huizenwoestijn, twee hoog achter, zonder vrienden, maar met uiterst beseheiden middelen en met kinderen. De vader (als hij braaf is) de moeder altijd gebonden; de kinderen jengelend thuis, of op straat m gevaar; geen geld om naar zee of naar de bossen te trekken en bijna geen gelegenheid voor de ouders, om ook» eens samen uit te zijn. Alles bij elkaar een proces van geestelijke inkrimping en lichamelijke verwaarlozing, waar alleen wat aan gedaan wordt, als de één of ander in bed terecht komt. En — heel dikwijls angst voor gezinsvergroting, die ten slotte soms tot verwoest gezins- en huwelijksgeluk. --- Beursindex: Krachtige stijging in eerste halfjaar Schepen aan de top LIET is steeds nuttig voor hen, die belangstelling voor de beurs koesteren, na een zekere periode eens terug te zien op de „afgelegde levensbaan" in casu het koersverloop van de markt. Te dien einde hebben wij hierbij een grafische voorstelling gegeven van de koersbeweging der verschillende groepen aandelen van 1 Januari af, samengesteld volgens de officiële indexcijfers, welke dagelijks verstrekt' worden door het Centraal Bureau voor de Statistiek (1938 = 100). Uit de grafiek blijkt, dat gedurende de eerste twee maanden van dit jaar het koerspeil weinig veranderde, doch van' 1 Maart af zette zich over de gehele linie — behalve voor cultuurfondsen — een krachtige opwaartse beweging in. Deze beweging werd vooral ook gestimuleerd door de maatregel der regering, dat effectenverkopen voortaan 100% vrij geld opleverden, waardoor de liquiditeit van vermogensbestanddelen, welke in aandelen werden belegd, aanzienlijk verhoogd werd. Dat men zich voor de belegging dan ook meer tot aandelen ging wenden, blijkt uit de belangrijke stijging der aandelenomzetten volgens onderstaand lijstje, terwijl, in obligaties naar verhouding veel minder werd omgezet dan in de eerste twee maanden van 1947. Omzet (in millioenen) Maand Aand. Oblig. Januari 24.3 38.6 Februari 11.5 15.5 Maart 22.6 22.8 April 34.0 32.1 Mei 26.4 26.3 Juni 24.0 29.4 Verder blijkt dat de scheepvaartaandelen aan de top der stijging staan. Deze groep steeg van 136.2 op 1 Jan. tot 174.7 thans, hetgeen overeenkomt met een stijging van meer dan 28%. Daarna volgen industriëlen met ±18% en oliewaarden met ± 16%. De scheepvaartgroep werd niet alleen gestimuleerd door de gunstige rapporten over het scheepvaartbedrijf, welke later bevestigd werden door fraaie verslagen en grote — al zij het dan ook achterstallige — dividenden, doch men oordeelt deze aandelen nog steeds aantrekkelijke beleggingsobjecten. Waar verschillende Maatschappijen over 1940 reeds behoorlijke dividenden declareerden — Stoomv. Mij. Nederland 7% — Java China Japan lijn 7% — en de situatie in het scheepvaartbedrijf voorlopig gunstig beoordeeld wordt, is het begrijpelijk, dat deze aandelen, die op basis der huidige koersen meer dan 4% rendement geven, nog steeds favoriet blijven. bij het publiek. In Mei vond een lichte inzinking plaats. Eensdeels is deze als een natuurlijke reactie na de voortdurende koershausse te beschouwen. Doch ook de minder gunstige ontwikkeling van de economische toestand in vele landen, waarbij de zorglijke deviezenpositle ook voor ons land een remmende BECRSINDEX OMZET (1938 = 100) (in ƒ IOC'0) 26/6 3/7 26/6 3/7 Petroleum 1137.7 IPP.9 56 43 Industrie 227.0 228.5 103 177 Scheepvaart 175.6 172.2 6S 71 Baniken 104.0 104.6 44 30 Cultures 64.0 . 65.4 78 157 Aïgemeen 163.1 163.8 954 1185 invloed had op de wederopbouw, werkte terughoudendheid in de hand. In Juni echter heeft de markt zich vrijwel geheel hersteld. Vele ondernemingen waren in staat, mede door verruiming van de dividendstop, hun aandeelhouders wat meer uit te keren. Hierdoor ondervond de markt een steun en beweegt het koerspeil zich thans nabij het hoogste punt van Mei j.l. In welke richting de lijnen dit jaar verder zullen lonen, is het geheim van de toekomst. De vorming van het koerspeil is het resultaat van vele factoren, nationaal zowel als internationaal. Het komt ons voor, dat de indexlijn der groep cultures, welke na de overeenkomst van Linggadjati zich bijna horizontaal — dus weinig veranderd — heeft voortbewogen, in de naaste toekomst voor de beurs de voornaamste promotor zal zijn. Van een gunstige ontwikkeling in Indonesië immers en de daarmee gepaard gaande hervatting der cultuurbedrijven zal ongetwijfeld een krachtige stimulans voor de beurs in het algemeen uitgaan. --- Gelukkige mensen Het gemeenschapsleven in het glazen huls van Peckham, waar iedereen ziet, wat iedereen doet, en waar iedereen ledereen leert kennen, maakte een eind aan de vereenzaming en aan de meeste bezwaren om met weinig geld gelukkig te kunnen zijn. Kinderen leerden met kinderen spelen, volwassenen met volwassenen. Men leert elkaar tafeltennis, dansen, badminton, zwemmen. Jonge paren, die gezworen hadden nooit kinderen te hebben „vanwege de last" gingen zich bij het zien van zoveel spelende kinderen schamen en stichtten zelf een gezin. Jonge en aanstaande moeders, in doodsangst vanwege de eerste baby, leerden van meer ervaren vrouwen. Honderden Peckhammers werden van schuwe, zuchtende wezens gelukkige mensen, omdat het gemeenschapshuis een uitweg bood uit de benauwende beperkingen van het grote-stadsleven. Het Peckham-experiment is meer dan geslaagd. Maar kan het (wat een zegen voor de volksgezondheid overal zou zijn) op ruime schaal worden toegepast? Het Peckham-huis werd voor meer dan de helft bekostigd door welwillende, royale buitenstaanders. Sindsdien is in -Engeland ten gevolge van de ruïneuze belastingen dergelijke goedgeefsheid dermate gedaald, dat bij herhaling van het experiment stad, provincie of rijk zullen moeten bijspringen. Men kan dergelijke gemeenschapshuizen niet te groot maken, omdat anders de persoonlijke verhouding tussen de medici en hun mensen verloren gaat; tweeduizend gezinnen is wel een maximum. Dat zou dus voor een stad als Londen zeven a achtduizend van zulke centra betekenen, en voor Amsterdam een honderdtal. Dan beginnen natuurlijk de moeilijkheden; want zolang regeringen zich gedwongen achten een kwart van haar budget aan oorlogsvoorbereiding te besteden, zullen ministers van financiën dergelijke projecten met een meewarige glimlach in het archief laten opbergen. Afgezien nog van de moeilijkheid, dat men in een staat als Nederland spoedig gedwongen zou zijn het aantal huizen te vermenigvuldigen met het aantal omroepverenigingen, gezindten en politieke partijen Met dat al Is het Peckham-huis in deze wereld van de atoombom het doorslaand bewijs, dat de wetenschap gelukkig tot nog iets anders in staat is dan tot vernietiging. ---