Advertentie 1.M.) Nog maar 4 dagen, Jan is het al I Vaderdag!. \Oft4 Poppell gasaanstekers [yjaak uw keuze uit de vele iPpdellen en kleuren. r|j2en v.a. 5.95 tot 12.50 DE HANDEL: B. 0. LEEFSMA NV, ss, AMSTERDAM. TO. 232727 J --- rfAdvertentie l.M.i TROOST een kwestie Van Goede Smaak VAN ROSS ""!j| TROOST Al S 3E» JS C 3 XÜ.Xs Van Goede Smaak, menen wij --- Eén vraag maar: Waarom? ’EN DAT GELD IS VAN MIJ EN DAAR MOETEN ZE MET HUN POTEN VAN AFBLIJVEN’ üij staat op de hoek van de Nieuwendijk en de Dam. Hij eeft een steen in zijn hand. Hij ziet dat de politie mensen teenjaagt en hij gooit. Waarom? Hij moet de Nieuwendijk Pfennen om mannen met helmen en lange latten vóór te Hij schiet een zijstraat in. Bij de Beurs staat een 1110 in brand. Het trottoir wordt opgebroken. Er klinkt 5 finkei van glas. Hij neemt een steen op en gooit die naar e aanstormende agenten. Waarom? Waarom is die menigte al uur in beweging, versneld getij heen en spoelend door de straten? aarom een buikschot voor procent vakantiegeld? Er . orcH sinds de dood van Jan eggelaar gejoeld, gegooid, «eslagen en geschoten. kin aarom? De leiders van de sta- Wf zeggen: dit hebben we niet getW*' Klaas Staphorst staat 's mid- Wa de Dokwerker op een ge- te midden van duizenden ilerpakkers. Hij roept: „Duistere °l>p nten Proberen munt te slaan uit Min act*e- Kameraden, blijf geddsci- laat je niet provoceren. La- We allemaal weggaan in de rich* van de Weesperstraat". vectu r even later laait het &e--lW*op net Damrak nog feller op Sen • ooritend- Parkeermeters woréta, ut de grond gerukt en in de 'aBes geworpen. Tuasen het politieleger wordt dan door Aad van der Mijn een net van radioberichten gesponnen: 14.45 uur — Stadsreiniging ruimt spijkers op Dam. 14.41 uur — Lunchpakketten op Dam gevraagd. 14.50 uur — Steiger Damrak 60 wordt afgebroken. 14.54 uur — Wilt u voorraad traangas controleren. 15.13 uur — De toestand op het Damrak hier is chaotisch. Er wordt Heil Hitler geroepen. En: moordenaars. Er wordt gejoeld, maar vaak ook zwijgend geworpen en gerend. Waarom? Het is even rustig. De man leunt tegen een muur: „Het is diefstal. We zijn bestolen, zet dat maar". Het gaat nu niet om gelijk of ongelijk. Hij is anders misschien een rustig man. Nu riskeert hü toch zijn leven, bedreigt dat van anderen. Het gaat om de vraag: Waarom? Waarom doen die mensen dat? „Als de politie gisteren niet was gekomen, was er niks gebeurd. We hadden gewoon betoogd en klaar. Maar nou? Een kind van negen hebben ze ongelukkig geschoten en een meisje hebben ze een stokslag op dr gezicht gegeven". Het is de bedoeling te raken. Waarom? Bouwvakkers (niet de man hier in actie) geven tussen de charges door een antwoord foto ED VAN DER ELSKEN --- Zekerheid Het is een nieuw bericht, maar hij weet het al zeker, de hele dag. Zoals voor velen vaststond dat de man die in de buik werd geschoten, al dood was voor hij in het ziekenhuis kwam. In die zekerheid vochten zij. De man zegt: „Er was gisteren niks aan de hand in de Marnixstraat. Een beetje verhitte atmosfeer, verder niks. Maar dat Inhouden van twee procent, dat is diefstal. En dan zeggen ze dat alleen ongeorganiseerden moeten betalen. Maar ik ben jaren bij de EVC en ik betaal m'n, contributie, en nou zeggen ze, die zijn niet erkend, je krijgt twee procent minder. En dat geld is van mij en daar moeten ze met hun poten vanaf blijven. Maar wat doen ze? Ze drijven aan op burgeroorlog". Er staan zeker vijftien mannen om hem heen, de meesten bouwvakkers. Niemand ziet het anders. lemand zegt: „Het NVV is de dictatuur. Waarom leggen ze de karabijn niet neer. Ik heb een man gezien, die stond gewoon te kijken. Zijn jas werd van zijn lichaam gescheurd en toen die schadevergoeding wou hebben, werd ie in de zijspan getild." Wat heeft hij die dag gedaan? „Ik ben om zeven uur gewoon naar mijn werk gegaan en toen kwamen ze zeggen dat alles plat was en toen ben ik naar de meeting gegaan en toen zijn de ramen bij het bouwfonds er aan gegaan. Het is een corrupte bende. Nou willen ze de woningbouw omhoog hebben en ze halen twee procent van je vakantiegeld er af en ook van je loon in je vakantie. We worden bestolen en dan als je dan in een steegje een paar van die agenten ziet, dan pak je ze, niet." En na de meeting naar De Telegraaf? „Ja, dat is allemaal onwaarheid wat ze geschreven hebben. Natuurlijke dood. Als die Zeldenrust dat zegt neem ik dat wel aan, maar toch kan 't niet, er zijn. er duizenden geweest die gezien hebben dat Weggelaar werd aangereden. En ik wil nog wat zeggen. Ik spreek namens alle bouwvakarbeiders, als ze van je vakantiegeld en je loon twee procent afhouden dan word je bestolen. Het is nooit zo geweest en ineens krijg je een briefje in je bus. En vroege v kon je nog naar vijf verschillende adressen om je bonnen te verzilveren en nou alleen maar in de Marnixstraat, en dan krijg je een cheque en daar moet je dan de volgende dag mee naar de bank, maar een vrije jongen, die geen vrouw heeft of niks, moet die dan weer een paar uur verzuimen om naar de bank te gaan? Vroeger kreeg je ineens je geld en dr was nooit geen herrie" ... De Dam in Amsterdam gistermiddag --- Karabijnen Een man komt aanrennen: „Ze staan met karabijnen om de nek. Ze komen dr aan". De groep loopt weg. De poliitie-radio meldt: 20.31 uur — Twee koppels motorrijders naar Bijenkorf. Rijkspolitie vraagt assistentie. 20.33 uur — Charges zijn uitgevoerd. 20.48 uur — De marechaussee heeft assistentie gevraagd. 20.50 uur — Er wordt papier verbrand op Damrak. Ze gooien met stenen op de Dam. Waarom? Het gesprek wordt bij een café voortgezet, even buiten het gevechtsterrein. „Ze drijven nou aan op een algemene staking. Groot gelijk, want het optreden van de politie is niks. En dan zal ik ook nog dit er bij zeggen. Het bouwfonds heeft dat gewoon maar ineens ingevoerd. Zelfs de kamerleden wisten er niet van. Mijn vader zit al van '36 in de bouw en die heeft zoiets nog nooit meegemaakt." Protesteert hij ook? „Ja, natuurlijk." Een ander: „Dan zeggen ze: de bouwvakkers hebben toch vakantiegeld genoeg, ze gaan allemaal naar het buitenland, maar de meesten gaan niet naar het buitenland, die hebben die paar centen nodig om wat op te knappen in huis of zo." En; weer een ander: „Ja, en je krijgt elke dag wel je vakantiebon van vier gulden vierenveertig, maar voor je vrije paasdagen, je Pinksteren en zo, moet het er weer af. Ik ga nou twee jaar niet met vakantie omdat ik voor een autootje spaar. En dan dit. Ik heb hoofdingenieurs gesproken, die zeggen het is een schandaal en mijn baas zegt het is een schandaal en hij zegt ik neem die dag staking voor mijn rekening en als jullie morgen ook moeten staken betaal ik dat ook." --- Steen Op wie zijn ze nu het meeste kwaad. De politie? Het Bouwfonds? Een van hen zegt: „De politie maakt terreur. Maar daar denk je niet bij na. Je voelt je eigen in je zak gescheten. Dan zie je geen politie of bouwfonds meer. Maar natuurlijk, ze slaan op de jongens in. Dat prikkelt de mensen. Als de politie vandaag niet opgetreden was, was het misschien bij de rel voor De Telegraaf gebleven. Maar nou schieten ze. Ik zag het net nog. Ik gooide een steen en ze schoten zo de Kalverstraat in. Ik kan het me nog voorstellren ook als je daar staat als agent. Die agenten lopen er ook bij alsof ze uitgehongerd zijn. Die hebben ook een hongerloon natuurlijk." Toch gooit hij met stenen? „Ja, natuurlijk blijf ik paraat bij de mensen." Een heer met een bloedende hand komt van de kant van de Dam. Hij wordt door een ander ondersteund. Hij zegt: „Ze moesten ze doodranselen, dat schorem." Hij blijkt door een steen getroffen. Een dame zegt: „Dat vulles." Een van de bouwvakkers zegt: „Nou willen de grote bonden dat we bij hun komen. Maar wat doen ze? Ik heb eens een conflict gehad. Ik was bij een katholieke bond. Ze zeiden, we zullen het uitzoeken. Na zes weken had ik nog niks gehoord. Toen ben ik naar de EVC gegaan en binnen twee weken kreeg ik zeven weken loon vergoed. Toen ben ik bij de EVC gebleven natuurlijk. Wat worden we wijzer van de bonden? Koekoek heeft het net nog gezegd: De mensen worden bestolen." Op de Dam golven de partijen nog steeds heen en weer. Nu behalve bouwvakkers en provo's ook nieuwsgierigen, nozems en brave burgers. Een marechaussee wordt afgevoerd. Bloed stroomt over zijn gezicht. Een jongen, die er met zijn meisje loopt krijgt een klap in zijn nek. Wie kan nog bekijken of dat nodig is om de menigte in voortdurende beweging ite houden? De radio meldt: 2226 uur — Vernielingen op Nieuwendijk. 2227 uur — Bewusteloze marechaussee. We sturen de GGD. 22.50 uur — We worden bekogeld met stenen en kunnen niet uit de wagen. 22.52 uur — We gaan naar het Binnengasthuis met twee gewonde marechaussees. 22.55 uur — Er is bij de brug bij de Gasthuismolensteeg een barricade opgeworpen. 23.00 uur — De ruiten van de Bijenkorf worden ingegooid. De bouwvakker van het begin loopt over de Dam. Hij' ziet de trucks vol marechaussees. Zijn collega zegt het dan «oals hij het denkt: „Ais je dat ziet, het leger dat tegen je wordt ingezet, dan voel je toch wel dat je in de zeik wordt gedrukt." De ander knikt. En een jong marechaussee, van elders opgetrommeld, ingezet bij een monument dat nationale eenheid moet verbeelden, bukt voor de aankomende steen. ---