Schelling da feC^l^eekendtripS i . * l*, 19 en 26 september IS*AEL !^fc9?erStrondreiS hls ƒ 746n 23 december SHOpPINGTRIPS LONDEN naar Bohinj / V. 250febr^ri \)W^?ëteizen »>EZON t^fe^eizen f Chts ]^--ober ö? --- (ADVERTENTIE) DUIZENDEN UITZENDKRACHTEN Van 16 bureaus van de uitzendorganisatie TEMPO-TEAM stappen iedere morgen duizenden uitzendkrachten fabrieken en kantoren binnen. Zij vullen tot grote tevredenheid tijdelijk de lege plaatsen. Vraagt u eens inlichtingen bij één van de 16 bureaus of bij het hoofdkantoor van de uitzendorganisatie kkktempo-tctan Amsterdam, Willemsparkweg 112. Tel. 020-72 3673 --- (ADVERTENTIE) _ , "^"™'—^—■ 111 I RAF WINT WFFR coupe des alpesteerste in algemeen klassement der tourwagens en eerste in klasse tot 1150 cc. juan les pms,. alpenrally 1969: 3738 km door de franse alpen. 66 auto's aan 'de start, slechts 25 auto's aan de finish, hieronder dafss met de equipe laurent-marche die eerste wordt in het algemeen klassement der tourwagens en eerste in de klasse tot 1150 cc. opnieuw een duidelijk bewijs van de kracht en de betrouwbaarheid van de volautomatische dat. test'm zelf. coupon Hr T J Stuur mij informatie over DAF33, DAF44, DAF44 Stationcar, J l DAFSS, DAFSS Coupé, DAFSS Stationcar. (Onderstrepen wat l J u wenst.) dp76B- 13 [ l Naam: l j Adres: :...., :.: Plaats: J ' In enveloppe zonder postzegel zenden aan DAF, antwoordnummer. 2000, Eindhoven. ! AUTOMATIC/VARIOMATIC L— —— »——..———■•———«■—— »• — — — — — — — — — —— —— — -»■» ——— "•-•J --- Rusland wil dat Indonesië schuld gaat aflossen DJAKARTA, woensdag (Reuter) — De Sowj et-Unie staat erop dat Indonesië dit jaar begint met het afbetalen van zijn schuld die op het ogenblik bijna 700 miljoen dollar bedraagt. Deze eis van dte Russen heeft de besprekingen die sinds vorige maand door een. Russische economische missie in Indonesië worden gevoerd, op een dood spoor gebracht. De Indonesiërs verklaren best hun schuld aan het Oosten en Westen te willen aflossen. Het gaat om een totaalbedrag van ongeveer 2 miljard dollar. „Indonesië moet die afbetaling echter heel voorzichtig regelen, anders loopt de hele economie van het land in het hondend," aldus een woordvoerder van de Indonesische regering. --- Cognacfirma's uit Voorschoten mogen beeltenis Napoleon niet gebruiken (Van onze Haagse redactie) DEN HAAG, woensdag. — De N.V. Edelaar en de Drankenservice te Voorschoten mogen, op straffe van een dwangsom van ƒ 5000 per overtreding, niet meer de beeltenis van Napoleon Bonaparte voeren op het etiket van de door hen op de markt gebrachte mix-dranken wijn-cognac en advocaat-cognac. Deze uitspraak heeft de president van de Haagse rechtbank mr. J. Slotemaker gisteren gedaan in het kont geding, dait tegen de beide Voorsehotense firma's was aangespannen door de Frans-Engelse firma Courvoisier (cognac), die al tientallen jairen de beeltenis van de Franse keizer in haar etiket voert. Courvoisier stelt zich op het standpunt, dat de • etikettering van beide Nederlandse verwarring sticht. President mr. Slotemaker bepaalde voorts in zijn uitspraak, dat de dwangsom van ƒ 5000 per overtreding geldt tot een maximaal bedrag van ƒ 250.000. --- ECONOMIE MAMOETTTANKERS LEFEREA VERLIES OP Verolme kampt piet financiële Moeilijkheden (Van onze economische redactie) AMSTERDAM, woensdag. - Het gaat erop lijken, dat het Verolmeconcern zich vorig jaar in grote financiële moeilijkheden heeft gestort toen het met een overheidsgarantie van ƒ 25 miljoen gulden de Amsterdamse scheepsbouwwerf NDSM overnam. Ook dit jaar zijn op deze werf grote verliezen geleden, en dit feit, gevoegd bij een tegenslag van ettelijke miljoenen bij de bouw van het mammoetdok van Verolme in het Waterweggebied, blijken het concern voor grote moeilijkheden te plaatsen. De grootste verliezen bij de NDSM zijn geleden op de bouw van de mammoettankers Melania en Dagmar Maensk. In totaal zou op deze schepen ƒ2O miljoen zijn verloren. Op stapel staan nog enkele andere mammoettankers, maar ook daarbij is de kans op verlies zeer groot. Zoals reeds eerder in deze krant werd gemeld, heeft Verolme zich onlangs tot de regering gewend met het verzoek om meer financiële steun. Hij weet zioh hierbij gesteund door de EBG-comimissie, die van mening is dat in de Europese scheepsbouwsector subsidies op zijn plaats zijn omdat de concurrentie met. Japan anders onmogelijk zou zijn en de werkgelegenheid in deze bedrijfstak ernstig in gevaar zou komen. Politieke kringen volgen de ontwikkelingen in het Verolrne-concern met grote belangstelling. Toen een overheidsgarantie van ƒ 25 miljoen voor de overname van de NDSM en ƒ 75 miljoen voor de bouw van het mammoetdiok werd gegeven, stuitte dit in de Tweede Kamer op hevig verzet. Vooral de beslotenheid van het concern, die ertoe leidde dat de Kamer over een garantie moest beslissen zonder de resultaten en vooruitzichten van het bedrijf te kennen, bleek een moeilijk te verteren zaak. Op 8 december vorig jaar hield de Nederlandse scheepsbouw - wereld de adem in toen het grootste schip dat ooit in Nederland werd gebouwd, de Melania, voorzichtig door de sluizen van IJmuiden werd geloodst. Op de werf. de NDSM, werd intussen verder gebouwd aan de tweede mammoettanker van het Verolme-concern, de Dagmar Maersk. Op beide schepen blijkt nu in totaal ƒ2O miljoen te zijn verloren. Er staan er nóg enkele op stapel. --- Frans-Duits beraad leidde niet tot nieuw initiatief EEG BONN, woensdag (DPA, Reuter. AP) — Het tweedaags overleg in Bonn tussen bondskanselier Kiesinger en de Franse president Pompidou is gisteren beëindigd zonder dat besloten is tot nieuwe initiatieven die een toetreding: van Engeland tot de EEG kunnen bevorderen. In gezaghebbende Britse kringen in Londen was men het er gisteravond over eens, dat hetgeen over de besprekingen in Bonn is bekend geworden, de indruk geeft dat in het Franse standpunt ten aanzien van een Britse toetreding geen verandering is gekomen. De Westduitse regeringswoordvoerder Dièhl zei gisteravond op een persconferentie in Bonn dat Kiesinger en Pompidou het er over eens zijn dat de zes huidige EEG-landen eerst onderling een gemeenschappelijk concept moeten uitwerken voordat zij beginnen met onderhandelingen met Engeland en andere kandidaatleden. Frankrijk weigert nog steeds zich vast te leggen op een datum waarop onderhandelingen met Engeland kunnen beginnen en meent thans dat een dergelijke daten tevens moet afhangen van de bevindingen van de EEG-„top" die waarschijnlijk in november in Den Haag zal plaats vinden, aldus Diebl. Over het houden van deze EEG-„i»p" zullen de ministers van buitenlandse zaken van de EEG-landen zich maandag in Brussel beraden. Tijdens de besprekingen in Bonn heeft Frankrijk zich bereid verklaard weer deel te nemen aan de beraadslagingen in de Westeuropese Unie. Parijs besloot indertijd dit overleg te boycotten omdat de toenmalige president de Gaulle er bezwaar tegen maakte, dat er kwesties aan de orde werden gesteld als de Britse toetredinasaanvraag voor de EEG. --- Lundberg schreef boeiend boek over 'rijke stinkers' DE heel rijke mensen blijven iets fascinerends houden. Marnix Gijsen heeft ze eens omschreven als arme mensen met geld; maar daar staat de uitspraak van Scott Fitzgerald tegenover, dat rijken anders zijn dan u en ik: zacht waar wij hard zijn, en andersom, op een manier die men alleen kan begrijpen als men zelf rijk is. Het is in ieder geval interessant om te weten wie de supermiljonairs zijn, hoe ze aan hun geld kwamen, waar ze het in gestoken hebben, of ze zich met politiek bemoeien en hoe, of ze eigenlijk belasting betalen, wat hun clubs zijn. Daarover heeft de journalist Ferdinand Lundberg, bekend door "America's Sixty Families" (1937), een ongewoon informatief boek geschreven: "The Rich aind the Super-Rich". Het bevat duizend bladzijden, vol namen en cüfers, theorieën en anecdotes. Het boek is een geweldige bestseller; u kunt het voor een tientje kopen, en dat is geen geld als men bedenkt over hoeveel miljarden dollars het gaat. Helaas treden er alleen Amerikanen in op. Hoe wordt men multimiljonair? Daarop heeft Lundberg een simpel antwoord: zorgen dat je ouders het al waren. De nazaten van de oude Rockefeller, van Cornelius Vanderbilt, van Ford, Mellon, Dupont, vormen de kern van de super-rijken. Lundberg beweert zelfs dat iemand de laatste tijd de kapitalistische top niet meer op eigen kracht kan halen. Hrj maakt een uitzondering voor de olie, en dat moet ook wel, want de rijkste man ter wereld, Paul Getty, is begonnen als boerenknecht en barbier; zijn 1500 miljoen dollar heeft hij bij elkaar gescharreld door handel in land waar olie in bleek te zitten. Maar daarbuiten acht Lundberg de kans gering dat iemand zich, al verdienende, een weg baant naar de allerhoogste vermogens. (Ik kom op die stelling aanstonds terug, omdat ze me onjuist lijkt). Wie zijn de super-rijken? Lundberg maakt duidelijk dat het een zeer uiteenlopend clubje is. Hij ontkent dat het allemaal slimme, handige, gewetenloze, doortrapte of zelfs maar geïnteresseerde financiers zouden zijn. Er zijn zuigelingen b«, voor wie bij de geboorte honderden miljoenen opzij zijn gezet, in een speciaal fonds; vrouwen van uiteenlopende leeftijd en aantrekkelijkheid (zeer veel zelfs — de meerderheid van de mensen met meer dan 10 miljoen dollar zijn vrouwen, en dat is ook geen wonder, want de miljonairs plegen op latere leeftijd nogal eens te hertrouwen met jeugdiger personen, die dan later als weduwe achterblijven). Er zijn voorts consumenten, reizigers en grappenmakers bij, die te onnozel en te weinig belangstellend zijn om te begrijpen wat er eigenlijk met hun centen gebeurt; en hoogbejaarde figuren, die het allemaal wat uit de hand loopt. Ty/TAAR er zitten inderdaad ook scherpe zakenlieden -"■*■*• tussen en politici zoals Nelsom Rockefeller, die niet alleen de rijke man is achter de schermen van 's werelds grootste bedrijven (Esso) maar ook gouverneur van de staat New Vork en reizend ambassadeur van Nixon in Latijns Amerika. Er lopen gevaarlijke politieke liefhebbers tussendoor, zoals de op één na rijkste vam de club, H. L. Hunt, die via zijn talloze radio- en tv-stations propaganda maakt voor de Ku-Klux-Klan-achtige ideeën. T UNDBERG geeft verder beschrijvingen van de *-* consumptie der rijken, en dat zal voor de meeste lezers wel tot de smakelijkste onderdelen van het boek behoren. De Rockefellers hebben een landgoed met talrijke huizen, zwembaden en tennisparken erop, „Kükuit" geheten. Het voornaamste gebouw (waar Johm D. II woonde) is van graniet en heeft vijftig kamers. Natuurlijk heeft de familie ook nog woningen in New Vork en andere plaatsen, waaronder Hawaii en Venezuela. Niet dat ze die nodig hebben, want als ze, met hun particuliere luchtvloot, op reis zijn. huren ze voortdurend hele of halve hotels af. Dit is het soort verhalen dat de mensen graag lezen. Interessanter zijn intussen Lumdbergs beschouwingen over financiële manipulaties en speciaal die over belastingontduiking. Zoals bekend zitten er in de Amerikaanse wet flinke gaten; wie behendig stichtingen opricht voor een goed doel ontsnapt aan de fiscus, en een vam die goede doelstellingen is de opvoeding (bijvoorbeeld van eigen kinderen!). Dat neemt niet weg dat de grote stichtingen, zoals de Ford Foundation en de Rockefeller Foundation, enorme bedragen besteden aan lofwaardige zaken, en ik vind eigenlijk dat Lundberg dat wel wat meer had mogen laten uitkomen. Lundberg is van mening dat ieder concern wetten overtreedt, al zijn het maar de anti-trust wetten, en dus met recht misdadig kan worden genoemd. Achter de grote vermogens gaan altijd misdrijven schuil, is een van zijn stellingen. Over de politieke invloed denkt de schrijver ook ongunstig; hij is van mening dat Amerikaanse politici te veel in dienst staan van het geld. Alleen op die manier kan men verklaren hoe de belastingwetten zijm zoals ze zijn; de regeling van de afschrijving op oliebronnen gooit schatten belastinggeld in de schoot van de oliemiljonairs, terwijl haast ieder redelijk mens daar tegen is. Er moet overigens bij gezegd worden, dat Lundberg er niet op uit is. "het kapitalisme" af te breken. Hij mag niet worden verward met Nieuw Links; hij laat geen gelegenheid voorbij gaan om heel lelijk over het marxisme te schrijven en distantieert zich mijlenver van iemand als C. Wrlght Milis, wiens theorie van de machtselite (politici, militairen, en zakenmensen) hij telkens opnieuw aanvalt. Maar Lundberg kritiseert ook de theorie, dat aandeelhouders niets te vertellen hebben; een theorie die vaak gebruikt wordt om te laten zien hoezeer het kapitalisme is veranderd. Hij meent, dat de kapitalisten nog wel degelijk in bun bedrijven aan de touwtjtes trekken. Lundberg is geen dogmaticus, hij houdt zich zoveel mogelijk bij de feiten. T\AT wil niet zeggen dat we het altijd met hem eens moeten zijn. Zo lijkt het mij niet bewezen dat de dagelijkse misdrijven tegen de economische wetgeving, waar de schrijver de reuzenbedrijven van beticht, ook niet door kleine bedrijven worden gepleegd. Belastingontduiking is al helemaal iets waar de kleine zakenman, eerder dan het concern, op gespitst is. En buitengewoon kwetsbaar wordt Lundbergs betoog als hij voor ons uitrekent dat 70 procent van de Amerikanen eigenlijk arm is. Dit klopt ook niet met zijn opvatting, dat sommige arbeiders te hoge lonen krijgen in vergelijking met de inkomens van wetenschapsmensen, leraren en dergelijke. Niet eens ben ik het met Lundberg dat de supertop bestaat uit erfgenamen van oude vermogens. Dit is in strijd met de gegevens uit dit boek, en ook met andere publikaties (de bekende lijst uit Fortune bijvoorbeeld). Op nummer vier van boven, ver boven de Fords en Rockefellers, staat dr. E. Land, vijfentwintig jaar geleden nog slechts welgesteld; hij heeft de Polaroid-camera uitgevonden. De New Yorkse advocaat Carlson bedacht een handige methode om fotocopieën te maken van documenten (Xerox); ook hij schoot op eigen kracht de top in. Trouwens, veel mensen kennen zulke gevallen uit hun eigen omgeving, en namen als Verolme en Caransa spreken voor zichzelf. Tenslotte heb ik nogal wat kritiek op Lundbergs suggestie, cllat de rijken sneller in rijkdom groeien dan de reslt van de mensen. De top van 1 procent ontvangt in de V.S. ongeveer 10 procent van het nationale inkomen. Dat is minder dan een halve eeuw geleden, toen het percentage de helft hoger was. Ben van de redenen daarvan is dat de vermogensconcentratie is afgenomen. De top 1 procent van de Amerikanen heeft nu ongeveer een kwart van het totale vermogen; dat was een halve eeuw geleden nog zeker 40 procent. Bovendien krijgt het kapitaal een steeds kleiner stuk van het nationale inkomen: ongeveer dertig procent in 1900. en niet veel meer dan vijftien nu. Zulke verschuivingen zien we in alle landen. Zij trekken de laatste tijd sterk de aandacht van de economen, er worden boeken over geschreven en conferenties over gehouden, en dan is het wat vreemd dat Lundberg, die zich jarenlang zeer uitvoerig heeft gedocumenteerd, daar aan voorbijgaat. MAAR in weerwil van deze kritiek: een geweldig boeiend boek. Duizend bladzijden spannende verhalen en stimulerende beschouwingen. Wie Engels leest en zich u> teresseert voor de rijke stinkers moet vandaag nog naar de boekhandel. door proUr.lPen --- Ingeschreven tot ƒ 337 min BNG-lening bepaald op ƒ 250 min DEN HAAG, woensdag (ANP) — De N.V. Bank voor Nederlandsohe Gemeenten heeft het bedrag van de 8 procent obligatielening, waarop gisteren de inschrijving openstond, vastgesteld op ƒ 250 miljoen. Voor de lening bestond een „zeer grote belangstelling", aldus de bank, die leidde tot een totale inschrijving van ƒ337 miljoen. Bij de toewijzing van de obligaties zal dus een belangrijke reductie moeten worden toegepast. --- Eerste Kamer gaat akkoord met minimumloon voor werklozen DEN HAAG, woensdag (ANP) — De Eerste Kamer heeft gistermiddag zonder hoofdelijke stemming het wetsontwerp goedgekeurd waarbij werkloze kostwinners tenminste het wettelijk minimumloon van f 145,80 per week bruto zullen ontvangen. Op het ogenblik is het maximum 80 procent van het laatstgenoten loon. Minister Roolvink van sociale zaken verklaarde, dat het juist is ten behoeve van een groep, die aan de onderste trede van de maatschappelijke ladder staat, het behoefte-element in de sociale verzekering in te voeren. Hij gaf ir. H.J. Louwes (WD) echter toe, dat invoering van het behoefte-element op grote schaal onmogelijk is. De heer Louwes had het onjuist genoemd, dat in de werkloosheidswet dit element wordt geïntroduceerd; hij voorzag, dat de nieuwe regeling misbruik in de hand zou werken. --- Vice-voorzitter van werkgevers Drs. S. C. Bakkenist, lid van de raad van bestuur van Koninklijke Zout-Organon NV, is benoemd tot vice-voorzitter van het Verbond van Nederlandse Ondernemingen. De heer Bakkenist is onder meer voorzitter van de Algemene Werkgevers-Vereniging te Haarlem. ---