RAKETBASES ONTWAPENING De heer F. W. de WETTE ./y_, tlrs.) schrijft ons: NU de behandeling van het raketbasesbesluit in de Kamer achter de rug is, is het misschien nuttig om over deze hele kwestie en alles wat er mee samenhangt (zoals de ontwapening) enige kritische opmerkingen te maken. Het besluit om het inrichten van bases voor (strategische) raketten op Nederlands grondgebied toe te staan is wel het ernstigste en meest verregaande besluit dat er ooit ten aanzien van de verdediging van ons land is genomen. Men dient zich nl. te realiseren dat deze raketbases de strategische betekenis van Nederlands grondgebied t.o.v. een toekomstige vijand radicaal zullen ver anderen. De middelbare afstandsraket| ten (1.R.8.M.'5) vormen een volledig offensief wapen waarmee Moskou met | H-bomkoppen kan worden beschoten. | Men zal er dan ook rekening mee moeten houden dat Nederland, indien hier | raketbases aanwezig zhn, in geval van ' oorlog tot de eerste doelen van Russische H-bommen zal behoren. In verband hiermee dient men te bedenken: 1. Dat behalve de directe uitwerking van de explosie van één enkele H-bom (drukgolf. vtmr, radioactieve straling i die ongekend groot is (voldoende om bv. Rotterdam, Schiedam. Delft en Den Haag in één klap te vernietigen i, de radioactieve neerslag (z.g. ..fall-out" > zodanig kan zijn dat iedereen in een gebied groter dan Nederland, indien onbeschermd, binnen enkele dagen een dodelijke dosis straling zal ontvangen; 2. Dat massale verdediging tegen deze gevaren in de praktijk uitgesloten is omdat men onmogelijk de gehele bevolking kan evacueren (waarmee en waarheen?) noch voor zeer lange tijd in deugdeljjke schuilkelders (totale kosten tussen 10 en 20 miljard) kan onderbrengen ; 3. Dat dus, gezien het bovenstaande, de kans groot is dat Nederland in zijn geheel een eerste aanval niet zal overleven. --- WETENSCHAP EN POLITIEK De redactie van Hel Parool tekent hier bij het. volgende aan: DIJ het hier afgedrukte stuk van de " heer Wrttr. elat wij gaarne plaatsen, omdat het stellig een bijdrage vormt tot de discussie over een zaak, die. ieder van ons, stuk voor stuk, ter harte behoort te gaan, zetten uvj enkele kanttekeningen. De schrijver is fysicus en zijn woord heeft dus deskundig gezag waar het zaken betreft, die tot zijn eigen studieterrein behoren. Wat hij daarentegen in het midden brengt aan politieke en strategische argumenten behoort even kritisch te worden bekeken als de opmerkingen van iedere andere staatsburger, die zijn opvattingen ler zake formuleert. Tot die terreinen strekt de deskundigheid van de schrijver zich niet uit, en zijn opvattingen op dat gebied hebben niet meer gezag dan die van een ander door het feit, dat. zij afkomstig zijn van een man van wetenschap. Verwerpelijk ffEN enkel voorbeeld. Ah de schrij** ver er bij het Wetten op aandringt de status quo »i Oost-EurojM nu maar te erkennen, ia dat roi politieke mening, die wM van onze kant verwerpelijk achten, wanneer hij in dit verband stelt, dat dr Westerse onmacht nooit tragischer is gebleken dun tijdens de Hongaarse opstand, onderschrijven wij deze constatering van een feit. Maar de opmerking, die hij er op laat volgen „ongetwijfeld zou Ho.ngarijc er nu veel beter aan toe zyn, als er niet zon spanning tussen het Westen en Rusland had bestaan" is een losse bewering, die alleen steunt op de mening van de heer Wette, en waar wij op zijn minst een buitengewoon groot vraagteken bij zetten. Het leek ons gewenst dit alles nog eens nadrukkelijk uit te spreken, nu telkens weer geleerden aan een discussie over politieke vraagstukken deelnemen, en aan hun ontwijfelbare deskundigheid op hun eigen wetenschappelijke terrein, het recht schijnen te willen ontlenen ook voor hun opvattingen op politiek gebied een bijzonder gezag op te eisen. Wij wijzen deze aanspraak nl. van de hand. Veronderstelling jaEPERKEN wy ons nu tot toot wel " het kernpunt is van het bijgaand betoog van de heer Wette. Dat onze wereld leeft onder de afschuwelyke dreiging van een oorlog met A- en H-bommen is natuurlijk onweersprekelijk. Dat de explosie van één enkele H-bom het effect kan hebben, dat de schrijver schetst, nemen wij als leken op zijn gezaa aan. Daarentegen is de. stelling, ..dat'Nederland, indien hier raketbases aanwe-Je; zyn, in geval van oorlog tot dr eerste van Russische H-hommen zal behoren", al poneert ile schrijver dU grote zelfverzekerdheid, weer niet meer dun een veronderstelling. Het is mogelijk, misschien moet men zeggen: waarschijnlijk, maar men mag zeker niet doen of het volstrekt vaststaat. Betekent dit, dat wjj het vestigen van dergelyke beises in NederUind met genoegen zouden begroeten* Natuurlijk allerminst. Wij hebben destijds uit' iet, en w\j moeten beknoptheidshalve deiarhcen ook nu verwijzen (Geen middenweg, HP. 15 jan. :SS), waarom de Nederlandse regering zich, naar onze mening terecht, in beginsel bereid heeft verklaard een dergelijke vestiging ie aanvaarden, wanneer dat bij het overleg in Nato-verband onvermijdelijk zou blijken ter verzekering van die collectieve verdediging waarvoor het Atlantische bondgenootschap is opgericht. Wy' hopen intussen dat het niet nodig zal blijken, juist omdat deze vestiging in oorlogstijd wel een extra-risico met zich kan brengen en ook wij. aU dat maar even mogelijk is. natuurlijk liever aan de veilige keint blijven. NATO Nederlandse regering heeft daarenboven, en ook dat naar onze me- ning terecht, laten weten dat z$ zich opnieuw op haar standpunt zou beraden, wanneer andere landen zich aan hun bondgenootschappelijke verplichtingen zouden onttrekken. Men moet zich echter ter dege rekenschap geven van "."!. -"Ik een weigering betekenen zou. Vrij zeker hel terugtrekken van Amerikaanse troepen van het vast i daarmee teven» het einde van de tfato. Wij zouden dal katastrofaal achten, maar ook dat zijn alles politieke ooi. Het is ons uiteraard niet mogelijk op elke passage Van het stuk van de heer Wette in te gaan. Wij zijn het helemaal met hem eens — wie zou het trouwens in zijn hoofd halen, dat te ontkennent — dat de bestaande situatie vol risico's is, en onderschrijven bovendien zyn opvatting, dat men ook bereid moet wezen zekere risico's te nemen by' pogingen de aanwezige spanningen te verminderen. Zelfs willen wij in dit verband ook wel zyn formulering tot de onze maken „dat een ontwapeningsregeling moet worden aangegaan niet pas wanneer lij volkomen veilig is, maar reeds dan wanme r hij op de lange duur minder risico* ■ ,ch meebrengt dan hef onbeperkt voortzetten van de b. ;si_t_,-loop'. Staatslieden en daarmee keren wy' tot ons uitgangspunt terug, de beoordeling wanneer dat moment is aangebroken en of de nieuwe risico's inderdaad minder groot zijn is alweer een zuiver politiek oordeel, die verantwoording-dragende staatslieden zullen moeten nemen, en die zij niet aan de technici, d.u-.z. niet aan de militairen, maar evenmin aan de kernfysici kunnen of mogen we rlnten. Waarbij natuurlijk met nadruk zij gesteld, dat deze staatsliedril. — en trouwene ieder van ons. omdat i<|; in ons democratisch bestel uit' mdcli.il. al!--rooi elke politieke | iltlia.is indirect mee vcrantuoordelijk zijn — uiteraard nauwgezet zullen moeten luisteren naar wat al deze deskundigen, teder op hun eigen gebied, te zeggen hebben, en daarmee ten volle rekening behoren te houden. --- Paren be»f van de kanker- Wijr"lJding (Het Koningin au^f™ma Fonds), onder usPicien van dagblad **ET PARGDL In aiifl, **n__a Za'cn van Marcanti 2j * * Juni of maandag 8 Uu"'' ARTlvanK 's avonds v. en ƒ 1.25 per persoon. 8 ]_ Kaarteu verkrijgbaar --- (Advertentie) C\SB__3___ÏÉf MOLENAARS /Cffi Br^^__ NÈH =V K'NDERMEEL Vs ■ « I *EIF koken bordklaar VKt Molenaars K/ndermee/ in de (het /Mo/enaar'. Kindennee. pik bekende verpakking). met de rode band). oude. beproefde methode. Het meel wordt rechtstreeks ult aan '>'P wordt in een pannetje het pak in de melk op het bord _ ,*ema,'>_1 mWmWZÏ'^.'^JtmmW^M --- Oost-Europa VI7Tf_I.,EN ontwapeningsbesprekingen TT doeltreffend zyn dan zal men ook aan beide zyden afstand moeten doen van politieke straheid. Wat hel ten betreft zou men bereid moeten zrjn de stattis quo wat Oost-Europa betreft, te erkennen. Het grote politieke doel van het Westen sedert de oorlog, n.l. het terugdringen van Rusland binnen zyn oorspronkelijke grenzen, is duidelijk op een fiasco uitgelopen. Niet alleen is Rusland geen stap teruggeweken, maar het heeft zyn achterstand in atoombewapening ingehaald en daarmee het enige Westelijke middel om druk uit te oefenen zijn effect ontnomen. Hoe denkt men Rusland tot het brengen van concessies te bewegen zonder daar iets gelijkwaardigs tegenover te stellen? Met de huidige houding helpt men ook de satellietvolken allerminst. Ze zijn in Russische handen en zullen dat zeker blijven zolang er geen ontspanning optreedt. Nooit is de Westerse onmacht tragischer aan het licht getreden dan tijdens de Hongaarse opstand; ongetwyfeld zou Hongarije er nu veel beter aan toe zijn, als er niet zon spanning tussen het Westen en Rusland had bestaan. De noodzaak van het voorlopig erkennen van de status quo wordt des te duidelijker, als men zich realiseert hoe zeer de wederzijdse afschrikking met kernwapens de huidige politieke constellatie heeft bevroren. De grote mogendheden hebben nog maar een zeer beperkte speelruimte over gehouden waarbinnen zy hun politieke spel kunnen spelen, zonder het risico te lopen een alles vernietigende oorlog te ontketenen. Men denke in dit verband aan het plotseling stopzetten van de Suezoperatie door Engeland en Frankrijk, na het Russische raket-dreigement. Karakteristiek voor de huidige bereidheid tot onderhandelen van beide partyen zijn de standaard-reacties op een voorstel van de tegenpartij; öf wel men zegt: „onaanvaardbaar, ze willen ons in de val laten lopen", of men redeneert: „uit de wil tot onderhandeling blijkt innerlijke zwakte, laten we nog even wachten, dan storten ze misschien vanzelf ineen". Legt men deze houding niet af dan zal er nooit iets bereikt worden en dan gaat de mensheid een bijzonder donkere toekomst tegemoet. Misschien ligt hier een taak voor de kleine landen zoals Nederland, n.I. om op de grote mogendheden een matigende invloed uit te oefenen en hun de enorme gevaren van de huidige ontwikkeling onder ogen te brengen. --- JULIETTE VILNO, MISS CINEMA 1958 demonstreert de strandmode aan de Azuren kust Is.' 2 ,testlval Cinema 1958" werd ze in Cannes en natuurlijk is ze mooi en jong en aantrekke- pestive ï -et Juliette Vilno en ze is mannequin van beroep. Wat ze gaat worden, nu ze Miss kine f +S' vermeldt de geschiedenis niet. Maar waarvan zou een fotomodel op het meest monlestival van Europa, — dat in Cannes, — anders dromen dan van een loopbaan als filmster? Hoe dat ook zij: zij poseerde met vakkennis en gra, tic aan de Azuren ] kust, die toen nog * alleen maar blauw I en vredig was en j waar men droom- I de van sterren en l sterretjes aan het I filmfirmament en ij geen weet had van , parachutisten uit \ een Gaullistische I hemel . . . Vakkennis en | gratie moet een | fotomodel in hoge Ü mate hebben om \ op te vallen tijdens | het filmfestival in | Cannes. Het wejj melt er clan name- I lijk van de beeldi schone, piepjonge 't meisjes. Je ziet ze | overal en altijd in I ;.pva.llerin> kleren : ' op de trappen van ( het Festivalpaleis, op de Croisette, op de zonnige terrasjes, in het Casino. En op het strand en in de stillere kleine plaatsen dichtbh" Cannes . werken ze. Daar i kun je op ieder 'ï ogenblik van de I dag fotografen be- I zig zien met een j beeldschoon model I voor de lens en I met in hun ogen .de hartstochtelijke wens rl e foto van het seizoen te schieten. De fotograaf, die Juliette Vilno voor zijn lens kreeg, maakt een goede kans . . . Recht* boven: „Les Canlches", de poedeltjes, heet deze met blauwe en zwarte hondjes bedrukte robe manteau. Ze kanalsstrandjasje worden gedragen, maar ook met •en ceintuur om het middel worden bevestigd. Dan Is het een jurk met gedecolleteerde rug in trapèze-lijn. (Model Belie • «, * rivet. Links boven: Juliette speelt „Petertje Pan" op het strand in Cannes. Ze doet het In een wafeltjes-badpak in tere pasteltinten, meteen V-decolleté op de rug. (Model Peter Pan- Mavogaine). * • • Links onder: In Cannes is geen caprice zo dwaas, of ze kan, mits met zwier en raffinement, worden gedragen. Wat dunkt u van die éne handschoen, die Juliette aantrok bij het „schildersbadpak", ontworpen door Jean- Denis Malei ès? Hij was een van de oen van ac 1 tien schilders, die een mannequin het badpak van hun dromen „op het lijf", dat wil zeggen op een blanco pak, mochten schilderen. (Model Peter Pan- Mayogalne). I •••• . Rechts onder: Voor de korte wandeling van het strand, over de Croisette van Cannes, naar het hotel, hulde Juliette zich in een cape van blauw frotté. Ze heeft er een bijpassende tas bij, evenals het jasje gegarneerd met simpel wit band. (Model Torrente). --- Raad Delft was boos op TH (Van onze correspondent) DELFT, zaterdag. — De gemeente- , ' raad van Delft heeft zich gisteravond ernstig boos gemaakt op de technische i hogeschool. Voor uitbreiding van een tot deze inrichting behorend complex wilde men tien woningen afbreken. V Men had bovendien vernomen, dat ondpi-hnndelaars van de technische hogeschool nog al onheus waren opgetreden tegen de bewoners. Maar het bleek allemaal nog al mee te vallen. De plannen van de TH waren inmiddels gewijzigd, zodat voorlopig slechts vier huizen behoeven te vallen voor uitbreiding van een laboratorium. Met deze plannen kon de raad zich best verenigen, nadat B. en W. hadden toegezegd, dat eigenaars en bewoners een behoorlijke schadevergoeding zullen krijgen. --- He lopende band IN Snippers van Leo Vroman (Em. Querido. ƒ4.90» heeft de in Amerika wonende dichter-prozaïsttekenaar-bioloog kleine stukjes proza bijeengebracht, die al eerder gepubliceerd zyn in tijdschriften, in het Singelboekje en in Het Parool. Deze „snippers" zyn, zoals alles wat Vroman schrijft, zeer karakteristiek voor hem: een taalvirtuositeit die de gedurfdste associaties en gedachtensprongen tot een byna logische „andere werkelijkheid" weet te maken, die tot dikwijls scherpe karakteristieken geraakt waaraan de droomachtige poézie nimmer ontbreekt. De onuitputtelijkheid van Vromans altijd onmiddellijk herkenbare geschriften en het (hoewel steeds opnieuw verrassende) gelijke niveau daarvan zijn te zamen het waarmerk van zijn onloochenbaar en niet te ontkomen kunstenaarschap. Dat is in deze verhalenbundel, die weer zoveel speelse prozastukken bijeenbrengt, opvallend duidelyk. Na het optreden in onze literatuur van ook de talentvolste „experimentelen" blijft hij een unieke, en een — gezien die „experimentelen" — richtinggevende figuur. De beschrijving van het ontstaan van een zijner verzen, waarmee dit boekje bjjna programmatisch opent, demonstreert de lichtvoetigheid van zyn schrijverschap, het... önprogrammatische er van. „Wat in hemelsnaam is de hogere waarde? Wat voor waarde heeft een voortdurend verheven gedicht? Wat voor sensatie is er in het binnen een vlicgluig zitten? Alleen de gedachte dat men wel eens neer zou kunnen storten." Zo formuleert hij de aardse betekenis die de poëzie, de kunst, voor hem heeft. En wordt hij zo de dichterlijke Ikaros van de twintigste eeuw die niet neer zal storten? .-,■.—___ „■ ,___>,- _ M. N. --- Verdediging? DIT zijn de harde feiten die wy onder ogen hebben te zien en die de re- gering onder ogen had moeten zien. Ik geloof echter dat dit niet gebeurd is. Het is nl. niet aan te nemen dat de ! regering welbewust de keus heeft ge- I maakt om eventueel ons gehele volk voor de verdediging van onszelf en onze bondgenoten op te offeren. (Kan men dit I nog wel verdediging noemen?) In ieder - geval, maar zeker in het geval van een weloverwogen keus, had men toch de bevolking openhartig en volledig over deze gevaren moeten inlichten en de hele kwestie aan het parlement moeten voorleggen vóórdat men verplichtingen in NATO-verband op zich nam. Dit is niet gebeurd: de mededelingen van de regering zyn onvolledig en verwarrend geweest en ook Vy de behandeling in de Tweede Kamer heeft men aan deze ge! varen nauwelijks enige aandacht besteed. Men weet natuurlijk wel dat een atoomoorlog heel erg zal zyn, maar een ]op kwantitatieve gegevens berustende , voorstelling heeft men er blykbaar niet van. Dit geldt zelfs voor de „experts" van de regering; hoe kan kol. J. H. de ' Vries, om een voorbeeld te noemen, anders verklaren ( zie Parool 18-1-1958): ~De meeste (!) kernwapen-explosies, welke in geval van oorlog in het Nederlandse gebied te verwachten zijn, zullen j vermoedelijk nauwelijks enige radio- I actieve neerslag veroorzaken (curs. van mijl, maar weten kan men dat tevoren nooit zeker..." De kolonel denkt hier kennelijk aan kleine tactische atoomwapens, maar wij moeten juist rekening ■ houden met strategische H-bommen op Nederland! Tijdens het Kamerdebat en ook in de pers worden defensieve en tactische raketten en die voor strategisch gebruik voortdurend met elkaar verward. Terwijl de eerste voor gebruik in strikt militaire zin zijn bedoeld (luchtverdediging, tegen militaire doelen) zyn de strategische raketten bedoeld als afschrikkings- en verdedigingswapen : het zijn volledig offensieve wapens. Het bezit van de strategische ra! ketten is dan ook oneindig veel gevaar| lijker dan het hebben van defensieve en I tactische raketten. Als men zegt dat strategische raketbases voor de verdediging van West- Eui'opa noodzakelijk zijn, dan doelt men uitsluitend op hun 'afschrikwekkende werking, want voor tactisch gebruik zyn ze ongeschikt. Men gokt er volledig op, dat er geen oorlog zal uitbreken; als een oorlog wèl uitbreekt betekent het bezit van zulke raketbases onherroepelijk het einde. --- Wedloop GEZIEN dit enorme risico moet men zich afvragen: wordt de kans op oorlog op korte zowel als lange termijn, aanzienlijk (niet slechts een beetje) verminderd door de aanwezigheid van stratetische raketbases in West- Europa? Deze vraag moet beantwoord worden in het ruimere verband van de bewapeningswedloop en de gehele Oost— West-verhouding. In NATO-kringen redeneert men als volgt: de raketbases herstellen het verloren gegane militaire evenwicht en verkleinen dus de kans op een conflict. Het is zeer de vraag of deze redenering juist is. zelfs voor liet probleem op korte termijn, gezien de extra spanning die er door veroorzaakt wordt. Wat het probleem op lange termijn betreft moet men bedenken dat deze raketbases weer een flinke stap verder in de bewapeningswedloop betekenen. Maar een onbeperkte beiaipeningswedloop kan niet anders dan in de catastrofe van een algehele atoomoorlog eindigen. Om dit te concluderen realisere men zich dat de mensheid van nu af, tot het moment waarop een stabiele wereldregering zal zijn gevestigd (het is zéér de vraag of deze er ooit zal komen) gedoemd is te leven onder de dreiging van H-bommen en intercontinentale raketten. Het is dus niet voldoende dat wij een oorlog gedurende de komende 5 of 10 jaar zullen weten te vermijden, dit zal tot in de verste toekomst moeten geschieden. En dit kan alleen als wij, nu te beginnen, de kans op oorlog drastisch weten te verminderen. Zal de kans op | oorlog afnemen bij een voortgezette bewapeningswedloop ? Het zal ieder duidelijk zijn dat dit niet j zo is. Op het ogenblik kunnen Amerika j en Rusland elkaar binnen 6 uur vernietigen. Over enkele jaren, als de intercontinentale raketten volledig ontwikkeld zijn zal deze tijd nog maar een half uur bedragen, terwijl het volledig binnen de technische mogelijkheden ligt dat deze tijd nog tot ongeveer 5 minuten wordt bekort als heide partijen over met Hbommen geladen kunstmanen beschikken. Dit tyrlselement is zeer essentieel; i het maakt overleg tussen bondgenoten | onmogelijk en technische of menselijke J [fouten (overspannen zenuwen) zullen di-' : reet fatale gevolgen hebben. Eenmaal; in dat stadium gekomen, zullen we nog i slechts bij de dag kunnen leven. Deze gevaren bedreigen het Westen en Rusland in gelijke mate en het is dus ook in beider Delang dat er alles gedaan wordt om te voorkomen dat men ooit dit stadium bereikt. Maar dan zal er nu een begin gemaakt moeten worden. De bewapeningswedloop is een vrijwel onomkeerbaar proces. Algehele atomaire ontwapening is reeds lang niet meer mogelyk om de eenvoudige, reden dat men over en weer de bommenvoorraden niet nauwkeuriger dan met een fout van op zn minst 10 pet. kan schatten. Beide partijen zullen dus nooit volledig afstand van deze wapens willen doen. om iets achter de hand te hebben voor het geval dat de tegenpartij contractbreuk pleegt. ! Controle op de vervoersmiddelen is in I het bommenwerpers-stadium nog wèl ■ mogelijk, maar ook dit wordt ondoenlijk als men geheel op raketten overgeschakeld zal zijn. De technische problemen van een effectieve ontwapeningsovereenkomst worden met het jaar moeilijker en men zal uiteindelijk in een situatie geraken, waarin men misschien wel zou triZ.en ontwapenen, maar dit eenvoudigweg niet meer zou kunnen. En wat dan? --- Zweden kiest zondag nieuwe Kamer Sociaaldemocraten hopen op herstel van linkse meerderheid (Van onze Scandinavische correspondent) KOPENHAGEN, vrijdag. — Zondag worden in Zweden Kamerverkiezingen gehouden, die het gevolg zijn van het feit, dat de Zweedse minister-president en socialistische partijleider, Tage Erlander, twee jaar voor de „natuurlijke dood" van de Kamer, tot Kamerontbinding besloot toen hy overstemd werd door de burgerlijke oppositie. De nederlaag van de sociaaldemocra-, tische minderheidsregering werd veroorzaakt door haar voorstel tot uitbreiding van het algemeen ouderdomspensioen tot een maximum van 6000 tot 13.200 kronen (een kroon is ongeveer 75 cent) per jaar. Over het principe van de uitbreiding van dit pensioen zijn alle partyen het met elkaar eens, maar de wijze van uitvoering is een ernstig punt van discussie. Het sociaaldemocratische voorstel, dat destijds ongeveer veertig pet. van de uitgebrachte stemmen kreeg, wil een verplichte premiebetaling voor alle loontrekkers en een vrijwillige voor de rest van de bevolking. De oppositiepartijen daarentegen staan een uitbreiding van het ouderdomspensioen op vrijwillige basis voor. Bij een voor de Zweedse sociaal-democratie in het algemeen afnemende politieke conjunctuur — de partij verloor bij de jongste verkiezingen voor de Tweede Kamer in 1956 de meerderheid —, meenden partijleider Erlander en vakbondsleider Gejer dat zij in het pensioenvraagstuk, het Juiste verkiezingsparool I hadden gevonden. Zij waagden de sprong naar nieuwe verkiezingen in de hoop op zijn minst de vier zetels te veroveren die hen tezamen met de overigens weinig gewaardeerde hulp van de communisten weer tot de meerderheid zullen brengen. De verkiezingsstrijd die is gevoerd heeft weinig belangstelling gehad van de zijde van het Zweedse kiezersvolk. Dat is misschien mede te wyten geweest aan het voor dit land betrekkelijk warme jaargetij, waarin de gedachten van de Zweden meer uitgaan naar de genietingen die de natuur heeft te bieden en naar de beoefening der sport. Daarbij komt dan ook nog de aandacht die het wereldkampioenschap voetballen van de Zweden opeist, zodat er voor een werkelijke verkiezingsstrijd nauwelijks plaats over blyft. De zetelverdeling in de thans ontbonden Tweede Kamer was als volgt: Soc. dem. 106; Liberalen 58; Conservatieven 42; Boerenpartij 18; Communisten 6. --- Stap voor stap HET is dus de hoogste tijd om besprekingen aan te knopen, ten einde te komen tot een stap voor stap ontwapening, te beginnen met het slopzetten der proef ontplof fingen. Met deze bescheiden eerste stap, waarvan beide partijen de wenselijkheid inzien (althans met de mond belijden) en die technisch uitvoerbaar is (d.w.z. controleerbaari, zou men bereiken: 1. dat niet nog méér landen over atoomwapens gaan beschikken; 2. dat de ontwikkeling van H-bomkoppen voor raketten afgeremd wordt; 3. indien het besluit wordt nageleefd: dat een begin van wederzijds vertrouwen wordt geschapen; 4. dat een verdere besmetting van de atmosfeer met radioactief materiaal wordt tegengegaan. Men zal tegenwerpen dat een derge- j lyke regeling en ook verdere overeen- i komsten met de Russen niet zonder ge-' vaar zyn. Natuurlijk niet. Uit het huidige dilemma bestaat geen volledig veilige uitweg; als men daarop wil wachten zal er nooit ontwapend worden, met alle gevolgen van dien. Men vergeet dat een ontwapeningsregeling moet worden aangegaan niet pas wanneer hij volkomen veilig is, maar reeds dan wanneer op de lange duur minder risico's met zich mee brengt dan het onbeperkt voortzetten van de bewapeningswedloop. Tot nu toe hebben de ontwapeningsvoorstellen van beide kanten een sterk propagandistisch karakter gedragen; ze waren steeds zo opgesteld dat ze net (of ruimschoots) onaanvaardbaar waren voor de tegenpartij. Het is beslist niet zo dat het ontbreken van een overeenstemming uitsluitend aan de Russen geweten kan worden. Als voorbeeld wil ik eraan herinneren dat nog in 1952 de Russen een voorstel hebben ingediend dat voorzag in voortdurende inspectie in beide landen, door een V.N.-instelling die niet zou worden gehandicapt door een veto. Amerika dat toen nog vasthield aan niets minder dan internationaal beheer der atoomfabrieken wenste op het Russische voorstel niet in te gaan, maar het was precies dat wat men nu gaarne zou willen bereiken. ---