(ADVERTENTIE) cinderella -vernieuwd en vergroot, nü van kalverstraat tot rokin meer pasruimte,, meer modellen, meer vriendelijke adviseuses Cinderella op het niveau van de Europese mode-hoofdsteden: De meest uitgebreide collecties uit de toonaangevende schoenen-centra van de wereld - een lust voor het oog, een weelde om te dragen! Cinderella biedt het U nu in een modieuze sfeer, vol licht en ruimte, overzichtelijk en uitnodigend, voor de dames, voor de heren - voor de kinderen. De hippe jeugd vindt er zijn eigen boutique-modellen. Kom het zelf zien bij Cmderella', waar de nieuwste mode, exclusief, het eerste binnenkomt! (pMs ModieOS Complet: . fep y In de ruime keus van Pp^-Êl Êp Opening 1 maart vindtu I§§|| ran Kalverstraat 177 tot aan Rokin 134 >1 JJqh een passende modieuze H|£&"::xsß tas-n chic complet! | haflfll f""! --- (ADVERTENTIE) ■ ■ ■moeijes • ••••■••■•••••ui ••••••■■•MaitiiiiiiiiiiiiM ■**********••■■■••••••••■■•>••«•••••••■•■••■■••■•■ ■ llllilMIIII ■•IMllllllllllillMllllMHilll m •:!"■» • ••••••» ••••• • 11 iiimaartenszeel ™ noord holland> wilt u een lekker kippetje eten aan de open — haard? S wilt u voor vakantie (of weekend) aan zee een fijne bungalow huren of kopen? wilt u een fraaie en degelijke caravan kopen of huren? wilt u alleen maar een -««.- ««-. ■ borrel aan de bar? S 02246' 3?7 --- UNIEK INTERNATIONAAL CENTRUM VAN HET RODE KRUIS Nederland bewaart bloed voor heel Europa 1 h dr' C' P' EnSelfriet' hoofd van de afdeling immuno-hematologie van het Centraal een *a\°num voor Bloedtransfusie van het Nederlandsche Roode Kruis in Amsterdam als lid van interCOmi'te T3n dC Raad V3n EuroPa' dat zich bezighoudt met bloedproblemen, het voorstel een «Ilpr™atH0n r bank.y°or bevr°ren bloed op te richten. Het bloed zou ten goede kunnen komen aan ''ona,1 "il n Va™ de Raad Va" EuroPa- Nn, enkele jaren later, staan in een unieke interna""ee C ij in het Amsterdamse Centraal Laboratorium 500 (lessen met bloed van min of r zeldzame bloedgroepen ter beschikking van iedere lidmaat van de Raad van Europa die uaarom vraagt. F '"fcdr' H' W- Krijnen, die een bloed f.Ka ontwikkelde methode om fen „f bevroren toestand te bewaakte ff wU£igde en goedkoper beperlcï l ft bloed nu vrijwel onflen*ft houdbaar- De flessen wor- ut een willekeurig land in vloeibare toestand naar Amsterdam overgevlogen, waar men het in vloeibare stikstof tot een temperatuur van —196° C bevriest. Het bevroren bloed wordt in speciale containers, eveneens gevuld met vloeibare stikstof, bewaard. Het Centraal Laboratorium kreeg de beschikking over een machine om stikstof te maken met steun van de Inspectie van de Militaire Geneeskundige Dienst van de Koninklijke Landmacht. Alle andere kosten — de aanschaf van een speciale container vergt ƒ 45.000, draagt de Raad van Europa, die daarvoor fondsen ter beschikking stelt. Ook de jaarlijks terugkerende kosten worden door de Raad van Europa gedragen. De kosten van het transport, invriezen en ontdooien van bloed zijn voor de ..consument'". et bevriezen van bloed tot - 196° DR. C. P. ENGELFRIET - bloedbank --- Zeldzaamheid T\E internationale bloedbank is om een drietal redenen van zeer groot belang. 1. Er zijn bloedgroepen van een zo grote zeldzaamheid dat het zeer moeilijk is een donor te vinden. Dankzij de mogelijkheid bloed door invriezing onbeperkt houdbaar èn bruikbaar te maken kan nu van de geregistreerde donors 2 a 3 keer per jaar bloed worden afgenomen en als voorraad worden opgeslagen. 2. lemand kan na een aantal bloedtransfusies of zwangerschappen een variërend aantal anti-stoffen tegen rode bloedlichaampjes hebben gevormd. Naarmate de combinatie van anti-stoffen groter is, geeft het vinden van een donor meer moeilijkheden. Niet zozeer de zeldzaamheid van de bloedgroep als wel de combinatie van anti-stoffen veroorzaakt in dit geval problemen. De zeldzaamheid van de geschikte donors wordt veroorzaakt doordat op de rode bloedlichaampjes van deze donors alle factoren waartegen de anti-stoffen zijn gericht, tegelijk moeten ontbreken. Slechts voor een aantal combinaties van factoren levert dit problemen op. Specialisten weten echter uit ervaring welke combinaties van belang zijn. Daarom is het van groot belang dat in de internationale bloedbank het bloed van een donor die aan de eisen voldoet in diepgevroren toestand in de Amsterdamse container aanwezig is. 3. Er zijn mensen die een afweerreactie tegen de bloedlichaampjes van anderen ontwikkelen zonder dat daarbij anti-stoffen tegen de rode bloedlichaampjes aantoonbaar zijn. Bloedtransfusiediensten zijn daarom niet in staat voor deze patiënten een geschikte donor te vinden, omdat het bepalen van geschiktheid geschiedt met behulp van de antistoffen die bij het grote merendeel van de patiënten aantoonbaar zijn. In Neder - land zijn slechts tien in deze categorie vallende patiënten bekend. Dankzij het bevriezingsprocédé kunnen deze patiënten toch geholpen worden. Als ze gezond zijn wordt hen 5 a 6 maal bloed afgetapt. In noodgevaUen krijgen de betrokken donors hun eigen bloed getransfundeerd. --- Om op te schieten II EN srote Engelse fabriek van eeh rubberartikelen heeft weer eens Va' °~,d,,,d 'dcc van stal gehaald: dat a,tiirt bewegende trottoirs — nog «rot de ffoedkoopste manier om fcoru a.antaUen mensen in redelijk Vrin *"•* van her naar der te vereen. 'öftn Dewegende trottoirs is al sinds •"•oh! ecexPe"menteerd, maar het '«lei was dat oude mensen. tiehK kinderen en dieren moeite SiiMk met het oPstaPPen als de kiln d meer bedraa«ft dan zon drie «meter per uur. tri>H M,°P heeft nu rollende rubberttoirs gemaakt die uit twee delen bestaan. Het ene heeft een constante snelheid van 25 km per uur, terwijl het andere een snelheid heeft die klein begint en geleidelijk wordt opgevoerd. Overstappen is nu niet moeilijk meer. --- Europa en Amerika uiteen \ IKON moest, toen hij naar Europa kwam (iets) verder reizen dan Johnson, want Europa en Amerika drijven nog voortdurend langzaam van elkaar af. Dat is gebleken uit geologische onderzoekingen aan gesteente uit de bodem van de Atlantische Oceaan. Er loopt door het midden van die bodem van noord naar zuid een lange scheur — gevolg van werking in het gesteente van de aardmantel. Oceanografen en geologen hebben ontdekt, dat de ouderdom van het gesteente toeneemt met de afstand tot die scheur (13.000 jaar in de onmiddellijke nabijheid ervan, 290.000 jaar op enkele kilometers afstand en miljoenen jaren op tientallen kilometers afstand). Conclusie: ook nu nog zijn er trage stromingen aan de gang die de beide continenten steeds verder uiteendrukken- --- Wetenschap door Gerton van Wageningen Om op te schieten I ' J * Planten sneller te laten op*Oek»Chieten heeft een SroeP onderte «* van de Carnegie Institution hw nford (Californië) dit bedacht: |UchtMUtrekken van zuurstof aan de Mant m de directe omBeving van de jroe vinding is gedaan door een onder leiding van dr. Olie «e rt- an- een Zweeds plantkundieer ein Amerika werkt. Het redurjtae.n van het zuurstofgehalte in de „Jongende lucht leidt in het alge- Sf(w *°* een twee keer zo snelle "*'. rapporteren de onderzoekers, ''et 00rzaa,c wordt vermoed dat ,1. Geringere gehalte aan zuurstof 10d 'otosynthese efficiënter doet verhet n" Fot°synthese is de naam van rii-at r°Ces waardoor p'anten koolhyt r n vormen uit koolzuur en wa- met zon,lcnt als energiebron. rja Uristof — voor ons onmisbaar —is *rb« een afvalprodukt. --- Niet meer schieten CTERREN schieten — de bezigheid van de zeeman om zijn positie te bepalen — is niet meer nodig voor de navigatoren aan boord van de Engelse Queen Elizabeth II: dit schip heeft een inrichting aan boord voor satcllietnavigatie. Transit-satellieten, in polaire banen om de aarde, doen tegenwoordig dienst als radiobakens voor schepen op (of onder) zee — het eerste vaartuig dat er, toen nog in het geheim, gebruik van maakte was de Amerikaanse onderzeeër Polaris. Het systeem maakt gebruik van het zg. Dopplereffect: de verschuiving van de frequentie van het (radio-) signaal op het moment dat de bron waaruit het signaal afkomstig is, de waarnemer passeert (de voorbijrazende auto, waarvan de toonhoogte plotseling daalt, is een bekender voorbeeld.) Doordat de baan van de satelliet gegeven is, kan aan boord de positie van het schip (elektronisch) worden berekend tot op honderd meter nauwkeurig. --- Outillage TJET belang van de internationale JX bloedbank in Amsterdam wordt vooral bepaald door het feit dat er in de meeste bij de Raad van Europa aangesloten landen geen faciliteiten zijn om bloed te bevriezen. De outillage en de kosten verbonden aan apparatuur zijn in deze belangrijke factoren. De internationale bloedbank kan vanaf nu tot op het ogenblik dat ieder land in staat is zijn eigen bloed te bevriezen, een periode overbruggen. Een land als Engeland, dat zelf een Nationale Bloedbank heeft, zal bijvoorbeeld geen bloed van de internationale bank in Amsterdam betrekken. Engeland stelt echter wel haar aanwezige voorraad voor het Europese programma beschikbaar. Ook omgekeerd is dit het geval. De basis voor het ontstaan van de internationale bloedbank werd gelegd in 1959 toen het Comité van Ministers van de Raad van Europa beurzen beschikbaar stelde voor een diepgaand onderzoek naar de problemen in Europa met betrekking tot het bloed. Drie specialisten — twee mannen en een vrouw — kregen de gelegenheid problemen rond bloedtransfusies in Europa te bestuderen. Het waren dr. Sheillagh Murray uit Newcastle on Tyne. directrice van de „Regional Transfusion Laboratories", dr. R. Graafland uit Frankrijk, verbonden aan „Centre de transfusion sanuine de Montpellier" en dr. C. P. Engelfriet. De zestien landen die deel uitmaken van de Raad van Europa werden ten behoeve van het onderzoek in een drietal sectoren onderverdeeld. Dr Engelfriet bezocht België, Luxemburg, West-Duitsland. Oostenrijk en Turkije. De drie onderzoekers zochten een antwoord op drie vragen: 1. Wat doet men in de verschillende landen om bloedtransfusiereacties te voorkomen? 2. Welke bloedtransfusieproblemen komen bij open huidchirurgie naar voren? 3. In welke landen wordt al gebruik gemaakt van plastic materiaal bij transfusies? Wat was het soort materiaal en welke moeilijkheden deden zich voor bij het gebruik? Verder deden de drie nog een onderzoek naar de klinische toepassing van plasma-produkten. Dr. Engelfriet en zijn mede-onderzoekers stelden in Amsterdam een rapport op onder redactie van dr. J. Spaander, directeur van het Rijksinstituut voor de Volksgezondheid in Den Bilt. De uitgave van het rapport werd verzorgd door de Raad van Eurooa. --- Overeenkomsten TT/EN werkcomité. samengesteld om x-t bepaalde aspecten van de bloedtransfusie te bestuderen stelde een tweetal overeenkomsten op. handelende over de noodzaak tot uitwisseling van reagentia bij de bepaling van bloedgroepen en therapeutische substanties van menselijke origine. Op 1 november 1961 stelde het „Comité d'experts de santé public" van de Raad van Europa voor, de werkgroep te veranderen in een onder-comité: „Sous-comité des specialistes des problèmes sangine". De Raad van Europa vroeg de regeringen van aangesloten landen ieder twee afgevaardigden aan te wijzen. Voor Nederland namen zitting prof. dr. J. J. van Loghem, directeur van het Centraal Laboratorium voor Bloedtransfusie van het Nederlandse Rode Kruis en Dr. Engelfriet. Laatstgenoemde woonde alle vergaderingen van het onder-comité bü. Twee punten stonden bovenaan op het werkprogramma: de bestudering van de toxiciteit van plastic materialen die bij bloedtransfusies in gebruik zijn en het organiseren van internationale cursussen over bloedtransfusie en aanverwante-onderwerpen. Tot nu toe werden vier cursussen gehouden, beurtelings in de Engels* en Franse taal. Artsen, farmaceuten, chemici en vooraanstaande hoofdanalisten namen aan de cursussen deel --- Proef rrOEN eenmaal dr. Krijnen in Amx sterdam zijn bloedbevriezingsprocédé had ontwikkeld kwam dr. Engelfriet namens de Nederlandse afvaardiging in het onder-comité met het voorstel een internationale bank voor bevroren bloed op te richten voor gebruik binnen de Raad van Europa. In Amsterdam was toen al twee jaar een landelijke bloedbank in functie. Het ondercomité deed een principe-uitspraak: vóór. Men stelde echter dat er eerst nog een proef zou moeten worden gehouden waaruit moest blijken dat bloed uit een bepaald land, dat in vloeibare toestand naar Amsterdam wordt overgebracht, daar bevriezing en ontdooiing ondergaat en vervolgens weer in vloeibare toestand wordt teruggezonden, nog zodanig in conditie is dat het effect van een bloedtransfusie niet wordt tenietgedaan. Voor de proef werkte de bloedtransfusiedienst van Helsinki onder leiding van haar directeur Dr. Nevanlinna en Dr. Krijnen en zijn laboratorium samen. In Helsinki werd het bloed van vijf donoren afgenomen en per vliegtuig naar Amsterdam vervoerd. De rode bloedlichaampjes verbleven drie weken in diepgevroren toestand in de container, werden daarna ontdooid en weer naar Helsinki vervoerd. In Helsinki werd de overlevingsduur van de rode bloedlichaampjes bepaald door het bloed weer in de bloedsomloop te brengen van de donoren waarvan het bloed afkomstig was. Het resultaat: de overlevingsduur was vrijwel normaal. Waarmee het bewijs geleverd was dat een bloedbank in de vorm die door dr. Engelfriet werd voorgesteld uitstekend functioneren. Het ondercomité bracht daaroD advies uit aan het comité van specialisten. Uiteindelijk hechtte het Comité van Ministers tijdens een conferentie van 28 tot 31 oktober 1968 haar goedkeuring aan het plan Tiet Centraal Laboratorium voor Bloedtransfusie van het Nederlandse Rode Kruis in Amsterdam is een centrum van waaruit een groot aantal zieken, die voordien door de bijzondere aard van hun bloed zeer moeilijk konden worden geholpen, kunnen worden voorzien van het bloed dat voor hen geschikt is. --- Horen met de ogen TAN CHRISTENSEN, lector in de ■' psychologie aan .de universiteit van Manchester, onderzoekt een theorie die inhoudt dat gezichts- en gehoorzintuig informatie naar elkaar laten uitlekken. De proefpersoon zit in een geluiddicht vertrek (een dode ruimte) en draagt een koptelefoon en een bril met regelbare lichtsterkte. Via de koptelefoon wordt een reeks geluiden hoorbaar. Nu wordt nagegaan of een slechthorende bij bepaalde lichtsterkten beter kan horen en of een slechtziende beter kan zien bh' een bepaald geluidsniveau. De resultaten van het onderzoek zouden kunnen inhouden dat een slechthorende met het licht moet experimenteren om de radio beter te kunnen horen en dat een slechtziende met de geluidsknop van het televisietoestel zou moeten manipuleren om het beeld beter te zien. EEN experiment in New Vork in de Jaren '50 met een rollend trottoir onder de grond. Naast de band kan men ook zelf lopen. Zie: om op te schieten 11. --- academische examens ROTTERDAM. — Aan de Nederlandse Economische Hogeschool te Rotterdam zijn geslaagd voor het baccalaureaatsexamen in de economische wetenschappen: P. T. M. Boshouwers, R H. Gerlings. H. K Madsen. mej. L. M. Winkelman, J. R. de Wit, allen Rotterdam en J. J. Nieaber. Schiedam. Geslaagd voor het doctoraal examen in de economische wetenschappen: H S. van der Kwast, Rotterdam; G. H. Versseput. Rotterdam; P. T. Pohamok. s Gravenhage; J. J. Rosmolen, 's Gravenhage: J. M. Geretsen, Hengelo; P R A. Dias d'UUois, Rotterdam; H. van de Vosse, Bermebroek TILBURG. — Geslaagd aan de Katholieke Hogeschool te Tilburg voor het doctoraal examen economische wetenschappen: B. H. H. Brader, Breda; C. G Cohlst, Vaals; G H. Hoezoo. Enschede; J. B. Th. Pothof, Gendringen; H. J. M. Rikken. Tilburg, R. S. C. Visser, 's Hertogenbosch; F. M Willemsen, Zeist; J. R J. Zanders, Venlo; J. A. Zeestraten. Tilburg. AMSTERDAM. — Aan de Universiteit van Amsterdam zijn geslaagd voor de examens: Doctoraal kunstgeschiedenis mevr. M. F. Heerema van Voss-Burger (Amsterdam). Kandidaats id : mevr. S. G. ter Gast-Van 't Vlie (Amsterdam). Doctoraal Slavische talen: mevr. C. M Kuntz-Hoflenaar (Haarlem). Amste-dam — Aan de Universiteit van Amsterdam is geslaagd voor het doctoraal examen psychologie de heer W. W. van der Schaar (Amsterdam). Voor het doctoraal examen van de afdeling der technische natuurkunde; J T. H. Lammers, Tilburg. J. J. H. Donders, s-Hertogenbosch. L. G M van Aarle. Eindhoven (met lof) H. Kerkhof, Eindhoven. T. P. Valkering, Limmen, H. P. J. J. Vennekens. Neer. Voor het kandidaatsexamen van de afdeling der technische natuurkunde zijn geslaagd-R. M. F. J. van de Venne, Roermond: L. Hamstra, Eindhoven, R. J. H. Scha, Eindhoven, H. W. P. M. Boreas. Eindhoven, J. L. N. A. Jonkers, Eindhoven. I A. Raap. Tilburg. T G. Verbeek. Eindhoven, T J Holmes, Eindhoven. J. T. H. Lammere. Tilburg. H. W. J. ledema. Eindhoven LEIDEN. — Aan de Rijksuniversiteit te Leiden zijn geslaagd voor het semi-arts mej. M. T. Gopnei» Den Haag; mej. M. E. P. Hemelsoet. Oegstgeest; mej. M. A. C. Slee, Den Haag; de heer A. Notowies Den Haag; de heer P. A. A. M. Sleijffers. Helmond; Arts mevr. V. E. v. d. Berg-Souper, Leiden: de heer A. H. M. van Leeuwen, Den Hoorn; de heer F. J. Sjardim. Delft. ROTTERDAM. — Geslaagd voor het doctoraal examen in de sociale wetenschappen: W. Coops, Hengelo; J. H. P. Janssen te Rotterdam. ---